Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.57K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
این جمله که
«تعداد کورونایی‌های جهان از نیم میلیارد نفر عبور کرد»
بیان مناسبی نیست؛
لازم است نوشته شود در «آمار رسمی» چنین شده است.

تعداد واقعی افرادی که در جهان به کووید-۱۹ مبتلا شده‌اند خیلی وقت است که از نیم‌میلیارد گذشته!

تعداد واقعی باید بیش از ده برابر این آمار باشد:

⚠️تعداد کل مبتلایان به کووید-۱۹ در سراسر جهان بر اساس تخمین (نه آمار رسمی) تا ۱۴ نوامبر ۲۰۲۱ (حدود ۵ ماه قبل)، پیش از طغیان امیکرون، برابر با ۳,۸ میلیارد نفر بوده. (آن زمان، آمار رسمی تعداد مبتلایان را ۲۵۴ میلیون نفر نشان می‌داد!)
با شیوع امیکرون، تاکنون این تعداد احتمالاً بیش از دو برابر شده است.
ببینید:
t.iss.one/nouritazeh/9840
منبع:
t.iss.one/CovidPapers/16395
👍8
🔥🛳وزارت دفاع روسیه اعلام کرد رزمناو مسکو Moskva به علت انفجار مهمات موجود در آن ناشی از آتشسوزی آسیب جدی دیده و خدمۀ آن [۵۱۰ نفر] تخلیه شده‌اند.
منبع:
TACC & РИА Новости

ساعاتی قبل اوکراین گفته بود این رزمناو روسی را با موشکهای نپتون مورد هدف قرار داده.
عکس یا ویدئویی از این خبر منتشر نشده بود لذا خبر با تردید توسط خبرگزاریها نقل شده اما حالا با اعلام رسمی روسیه جدیتر گرفته می‌شود.

رزمناو مسکو بزرگترین رزمناو روسی مستقر در دریای سیاه است [۱۲۵۰۰ تن، ۱۸۶ متر طول] اما فناوریهای نظامی‌اش به‌روز نیست.
به آب انداخته شده در ۱۹۸۳ با نام اسلاوا/گلوری، از ۱۹۹۶ به نام مسکوا/مسکو

در روزهای نخست جنگ روسیه با اوکراین ویدئویی حاوی یک مکالمه انتشار وسیع یافت که در آن از یک ناو از سربازان اوکراینی جزیرۀ مار خواسته شد که تسلیم شوند اما در جواب گفتند:
Go f... yourself
این، رزمناو مسکو بود.
در ویدئو ادعا شده بود نیروهای مستقر در جزیرۀ مار توسط این ناو هدف قرار گرفته‌اند اما بعداً معلوم شد که به اسارت گرفته شده بودند [آخر ویدئو جعلی بود اما مکالمه؟] پس از آن گفته شد که در تبادل اسرا آزاد شده‌اند.
ادامه:
t.iss.one/Fact_Check/653
👍8
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️⚠️🚨🚨#هشدار بسیار مهم

🚨🚨🚨«پروندۀ شما به بازپرسی ارجاع شد. هرچه سریع‌تر ...»

پیامی را در تصویر می‌بینید که یک هکر ارسال کرده است!
این می‌تواند آغاز یک کلاهبرداری باشد که قبلاً دربارۀ انواع آن توضیح داده شده.

از کجا می‌فهمیم این پیام واقعی نیست؟

یک راه، بررسی صحت لینک (⚠️بدون لمس آن) است. اگر کسی قادر به انجام این کار نیست باید از یک فرد مطلع کمک بگیرد.

راه آسان‌تر این است که ببینیم از چه شماره‌ای ارسال شده؟
پیامکهای واقعی در این زمینه‌ها از شمارۀ شخصی (موبایل یا شماره‌های تجاری ارسال پیامک) ارسال نمی‌شود.

پیش از لمس لینک چنین پیامکی یا انجام کاری که در چنین پیامکی از شما خواسته شده،
از صحت پیام کسب اطمینان کنید.

لطفاً این پیام را برای تمام دوستان و آشنایان خود ارسال بفرمایید
و کمک کنید کلاهبرداران به روش‌های ابتدایی نتوانند حساب مردم را خالی کنند یا به اشکال دیگری کلاهبرداری کنند.

موفقیت کلاهبرداران به‌خاطر کمبود آگاهی کاربران است.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
@andishehsarapub

⚠️اگر می‌خواهید ریسک هک شدن خود را کاهش دهید، مطالب لینک داده شده در این پیام را به دقت بخوانید:
t.iss.one/andishehsarapub/9129
👍6
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 مثل اینکه این بار هکر به لیست تلفن‌های اعضای سازمان نظام پزشکی دسترسی داشته!
همزمان متن یکسانی برای چند پزشک، دندان‌پزشک و داروساز ارسال شده!

هکر است دیگر!
به هرچیزی ممکن است دسترسی پیدا کند!
حتی به دوربین و میکروفون گوشی شما!
[مگر آن‌که بلد باشید چه کنید و چه نکنید:
t.iss.one/andishehsarapub/9129 ]

توجه داشته باشید که ممکن است در برخی پیامک‌ها یا تماس‌ها نام و مشخصات دقیقی از شما را بدانند و با ذکر نام و توضیحاتی سبب شوند شما پیامشان را جدی بگیرید.

توضیح بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/9276

لطفاً هرقدر ممکن است اطلاع‌رسانی کنید.
👍5
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 #هشدار: لینک پیامک‌های نامطمئن را لمس نکنید.
تشخیص آسان: شمارۀ ارسال‌کنندۀ پیامک، شماره موبایل شخصی است. (البته از شمارۀ غیرموبایل هم می‌توانند بفرستند که قبلاً توضیح داده شده)

⚠️چه اقدام گسترده‌ای!
پیامک در ساعات گذشته برای عدهٔ زیادی آمده
شماره‌های ارسال‌کننده متفاوت است اما تلاش همزمان و وب‌سایت فیشینگ یکسان.
شمارۀ پروندۀ همه مردم هم یکسان است🤠

لطفا با اطلاع‌رسانی وسیع این پیام به اطرافیان خود کمک کنید هک نشوند.

گاهی این هکرها به‌آسانی تمام پس‌انداز یک شخص را از حسابش برمی‌دارند!

توضیح بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/9276

لطفاً هرقدر ممکن است اطلاع‌رسانی کنید.
👍4
😳با چه مقایسه کنیم؟!

۱. آیا در یک مطالعه، نتایج یک گروه بدون مقایسه با گروه شاهد یا دست کم با گروه مشابه پیش از اعمال آن تغییر، چیزی را نشان می‌دهد؟
این اعداد باید با اعداد مربوط به افرادی که واکسینه نبودند مقایسه می‌شدند تا ببینیم زیاد است یا کم.
در مقاله به وضوح نوشته شده که از این لحاظ تفاوتی بین افراد واکسینه و غیرواکسینه نبوده.
ببینید:
t.iss.one/CovidPapers/16650
اما در پیام بالا طوری نوشته شده که برعکس به نظر می‌رسد.

اگر به ما بگویند پس از نصب یک قطعۀ جدید (مثلاً بوستر) روی سیستم ترمز ۱۰۰,۰۰۰ خودرو، ۲۰۰ خودرو ظرف یک ماه تصادف کردند،
آیا با این اطلاعات می‌توانیم بفهمیم افزودن این قطعه زیانبار بوده است یا سودمند؟
نباید بدانیم ۱۰۰,۰۰۰ خودروی مشابه که این قطعه را نصب نکرده و همین راه را در شرایط مشابه طی کرده‌اند در همین مدت چه میزان تصادف کرده‌اند؟
آیا بدون مقایسه می‌توان فهمید افزودن این قطعه سبب افزایش تصادف شده یا کاهش؟

۲. باید تأثیر واکسن را از نظرهای دیگر مثلاً پیشگیری از مرگ و میر زنان باردار هم جست‌وجو می‌کردند و نتیجۀ آن را هم مطرح می‌کردند.
ببینید:
t.iss.one/CovidPapers/16656
ادامه:
t.iss.one/nouritazeh/9950
👍81
🔴 لطفاً پیام بالا را مطالعه بفرمایید و نظرتان را با انتخاب گزینه یا گزینه‌های مورد نظر در پیام بعد اعلام بفرمایید.
توجه: در پیام بعد می‌توانید هر تعداد گزینه را انتخاب بفرمایید (محدود به انتخاب یک گزینه نیستید.)
اگر پیام بالا کامل دیده نمی‌شود لطفاً تصویر را لمس بفرمایید.
t.iss.one/nouritazeh
🤯3👍1
لطفاً پیام بالا را مطالعه بفرمایید و نظرتان را با انتخاب گزینه یا گزینه‌های مورد نظر اعلام بفرمایید.
توجه: می‌توانید هر تعداد گزینه را انتخاب بفرمایید (محدود به انتخاب یک گزینه نیستید.)
t.iss.one/nouritazeh
Anonymous Poll
37%
با توجه به اطلاعاتی که دارم این مطلب نادرست و زیانبار است، حتی ارزش جواب دادن هم ندارد.
2%
با توجه به اطلاعاتی که دارم این مطلب درست است و نیازی به بررسی بیشتر نیست.
1%
می‌بینیم که در مطلب، منبع اعلام شده پس حتماً درست است.
50%
این مطلب نادرست است اما لازم است به زبان ساده دربارۀ نادرستی‌اش توضیح داده شود تا سبب گمراهی نشود
3%
این مطلب نادرست است اما جوابی که به آن بدهیم به رویت عدۀ زیادی نمی‌رسد و کاملا بی‌فایده است
27%
این مطلب نادرست است اما جوابی که به آن بدهیم به رویت عدۀ زیادی نمی‌رسد اما بی‌اثر هم نیست
2%
نادرست است اما هیچ ضرری برای من ندارد؛ یک عده در کشتی دارند زیر پای خودشان را سوراخ می‌کنند به ما چه
4%
نمی‌دانم درست است یا نادرست، به احتمال زیاد درست است؛ لطفا بررسی کنید.
15%
نمی‌دانم درست است یا نادرست، به احتمال زیاد نادرست است؛ لطفا بررسی کنید.
10%
دنبال‌کنندگان چنین منابعی را به حال خودشان بگذارید تلاش برای تصحیح اشتباهاتشان کاملا بی‌اثر است
👍20👎1
⚠️🚨 مطالبی که در صفحات اینستاگرام با نام دکتر فائوچی نقل شده، معمولاً بیان دقیق و صحیحی از حرف‌های او نبوده است.

دکتر فائوچی اکانت عمومی در اینستاگرام ندارد.

در همین صفحاتی که با عنوان صفحه اینستاگرام دکتر فائوچی از آن‌ها مطلب نقل شده است واژۀ Fan (طرفدار) را می‌توان دید.
@nouritazeh

یکی از اتفاقات زیانباری که در این پاندمی بارها رخ داده این بوده که مطلب نادرستی را به شخص حقیقی یا حقوقی معتبری نسبت داده‌اند،
سپس آن را تکذیب کرده‌اند و گفته‌اند ببینید فلانی هم فلان مطلب اشتباه را گفت!
در حالی که یا آن شخص آن حرف را نزده بوده یا حرفش ناقص بیان شده.
مثال قبلی:
t.iss.one/nouritazeh/9143
(افراد معتبر یا به‌ظاهر معتبری هم اظهارات نادرست داشته‌اند (گاهی مکرراً) که بحث متفاوتی است و در جای خود به آن‌ها پرداخته شده؛ منظور این نیست که تمام حرف‌های نادرست که به اسم افراد معتبر می‌بینیم جعلی است!)

🚨مطلب مهم مرتبط:
آنچه در تصویر می‌بینید یکی از مواردی است که دکتر فائوچی گفته است که از صحبتش برداشت اشتباه کرده‌اند:
t.iss.one/CovidPapers/16871
این مطلب (خروج آمریکا از پاندمی) در فضای مجازی فارسی هم انتشار یافته.

🔎 @Fact_Check
👍5👏1
⚠️خبر نادرستی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده، مبنی بر این‌که «در آمریکا پاندمی پایان یافته» می‌تواند عدۀ بسیار زیادی را به اشتباه بیندازد، در حالی که اغلب آن‌ها تکذیب آن مطلب را نمی‌بینند.

در مورد آنچه تصویر می‌بینید دکتر فائوچی گفته است که از صحبتش برداشت اشتباه کرده‌اند و منظورش پایان پاندمی نبوده:
t.iss.one/CovidPapers/16871
دکتر فائوچی در یک گفت‌وگو
Out of pandemic
را برای آمریکا به کار برده اما بعداً توضیح داده که در کل توضیحاتش منظور «پایان پاندمی» نبوده.

"We're not over the pandemic. Don't let anybody get the misinterpretation that the pandemic is over, but what we are in is a different phase of the pandemic,"

🔴 The US is in 'transition phase' of pandemic, Fauci says.

t.iss.one/nouritazeh

🔎 @Fact_Check
👍4👏3
🔴 «تا حقیقت دارد کفشش را می‌پوشد، دروغ می‌تواند نصف دنیا را طی کند»!
مارک تواین (۱۹۱۰-۱۸۳۵)
🕯 t.iss.one/nouritazeh

🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍9
۱. موضوع نر بودن درختان زیتون کاشته شده درست نیست!
درخت زیتون تک‌پایه است (هر درخت دارای گل‌هایی است که هم اندام نر دارند و هم اندام ماده).

درختان زیتون مورد اشاره در فضای مجازی بی‌ثمر بوده‌اند اما بی‌ثمر بودنشان علت دیگری داشته:
«درختان زیتون از نوع مناسبِ آن خاک و آب‌وهوا کاشته نشده»
(نتیجۀ این اشتباه هم بی‌ثمر بودن آن درختان زیتون بوده و قابل دفاع نیست، اما قرار نیست علت اشتباهی را برای اشتباهمان پیدا کنیم!)

۲. اگر اطلاعاتمان را به جای منابع معتبر از منابع بی‌هویت یا بی‌اعتبار یا منابعی که مطالب آن‌ها را نقل می‌کنند به دست بیاوریم نتیجه همین می‌شود که مطالب نادرست در ذهنمان شکل می‌گیرد و بعداً به آن‌ها استناد یا به آن‌ها عمل می‌کنیم!

۳. این مطلب در مورد نادرستی خبر نر بودن ۲۰ هزار درخت زیتون کاشته شده بود، در مورد جنسیت یوزپلنگ‌های نوزاد فعلاً مطلب قابل عرضی نیست!

بازنشر مطالب این کانال ممکن است به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کند:
t.iss.one/Fact_Check
👍10
Forwarded from اندیشه سرا
🚨طبق معمول وقتی خبری مورد توجه درصد زیادی از جامعه قرار می‌گیرد،
هکرها براساس آن حرکتی را طراحی می‌کنند،
مثلاً لینک یک وبسایت طراحی شده برای فیشینگ را برای مردم پیامک می‌کنند و می‌گویند برای این‌که یارانه‌تان قطع نشود در لینک زیر ثبت نام کنید!
مراقب باشید که چنین پیامکی اگر از شمارۀ شخصی باشد فیشینگ است و نباید وارد لینکش شوید.

🔴 گرچه هدف این پیام پیشگیری از هک شدن کاربران است نه مطرح کردن وب‌سایت اعتراض به عدم دریافت یارانه،
اگر کسی لینک واقعی «سامانه رسیدگی به درخواست کمک معیشتی و یارانه‌ها» را برای اعتراض به عدم دریافت یارانه لازم دارد، این است:
https://hemayat.mcls.gov.ir/

حالا که خبر به این‌جا رسید، شاید کسانی (احتمالاً عدۀ زیادی) بخواهند این را هم بدانند که چه کسانی یارانه دریافت نخواهند کرد:
t.iss.one/andishehsarapub/9354

⚠️🚨 نمونه‌ای از سابقۀ سوء استفادۀ هکرها از خبر مشابه:
t.iss.one/andishehsarapub/6354
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید.
👍5
Forwarded from فانوس
4_6042136996757900859.pdf
694.2 KB
📚 راهنمای کشوری مراقبت بیماران مبتلا به هپاتیت حاد با علت ناشناخته
نسخه ۰۱
اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
معاونت بهداشت
مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر
آزمایشگاه مرجع سلامت
t.iss.one/Greatpharos

📜 اخبار علمی، مقالات کووید-۱۹ و گایدلاین‌ها:
t.iss.one/CovidPapers
👍5👎1
⁉️ صرف نظر از این‌که این مطلب درسته یا نه،
این سؤال پیش می‌آد که مردم چطور به مطلب بی‌منبع اعتماد می‌کنند؟

از کجا بدونیم اون ماشین شورولت رو به‌عنوان جایزه به دانش‌آموز داده‌اند؟!

در مورد عکس دوم هم همین تردید وجود داره.

این سؤال رو از فرستندۀ اغلب مطالب عجیب و جالب فضای مجازی می‌شه پرسید:
مطمئن هستید که مطلب ارسالی‌تون درسته؟!

بازنشر این مطلب ممکن است ذره‌ای به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کند.
t.iss.one/Fact_Check
👍12
نادرست است.
عددی که برای نرخ کشندگی نوشته شده: ۵۰ درصد
عدد درست: ۱ درصد

این مطلب که «به ندرت از انسان به انسان سرایت می‌کند» گمراه‌کننده است.
تماس نزدیک با مبتلا سبب انتقال بیماری می‌شود.

🔴 در سال‌های گذشته شیوع این بیماری در خارج از قاره آفریقا بسیار محدود بوده اما به‌تازگی به شکل نامعمولی افزایش تعداد مبتلایان مشاهده شده است که نیازمند نظارت و بررسی است.

🔴 مطالب علمی و خبری آبله میمون (مانکی‌پاکس):
t.iss.one/Orthopoxvirus
👍7👎1
نادرست است.
ویروس عامل مانکی‌پاکس در نمونه‌های اخیر، کلاد غرب آفریقا است [که در گذشته نرخ کشندگی ۱٪ در موردش مشاهده شده، نه کلاد کنگو که نرخ کشندگی‌اش ۱۰٪ بوده].
توضیح بیشتر:
t.iss.one/Orthopoxvirus/10
لطفاً با بازنشر این پیام، سبب تصحیح اطلاعات نادرست شوید.🌹

🔴 مطالب علمی و خبری آبله میمون (مانکی‌پاکس):
t.iss.one/Orthopoxvirus
👍7