Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.56K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
این تصویر که این کانال خبری برای خبر کاخ سفید از آن استفاده کرده، کاخ سفید نیست، ساختمان کنگره است.
تصویر پایین-راست، کاخ سفید را نشان می‌دهد.
t.iss.one/Fact_Check
👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ویدئوی بسیار پربازدیدی که در آن یک میگ ۲۹ یک سوخوی ۲۴ را مورد هدف قرار می‌دهد ساختۀ یک نرم‌افزار شبیه‌سازی (DCS*) است و واقعیت ندارد!
*Digital Combat Simulator
ویدئو را مشاهده بفرمایید.
تشخیص واقعی بودن یا نبودن چنین ویدئوهایی برای عموم آسان نیست.
راه درست این است که تنها منابع معتبر را دنبال کنیم.
@Fact_Check
🔹برخی از تصاویر و ویدئوهای نسبت داده شده به جنگ روسیه و اوکراین در فضای مجازی، ارتباطی به حملۀ اخیر روسیه به اوکراین ندارند.

🔹برخی ویدئوها توسط سیمولاتورها ساخته شده‌اند و واقعی نیستند.

🔹برخی تصاویر و ویدئوها، کپشن‌های نادرست و انتساب‌های غلط دارند.

🔸بسیاری از کاربران فضای مجازی فارسی مطالب بی‌منبع و مطالب منابع نامعتبر را بازنشر می‌کنند و در گروه‌ها، کسی از آن‌ها نمی‌پرسد که چرا مطالبی را منتشر می‌کنند که منبع ندارد یا از منبعی‌ست که مکرراً مطالب نادرست را منتشر می‌کند.
t.iss.one/Fact_Check
بررسی شایعات کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh
👍5
برد موشک را نمی‌توانید راستی‌آزمایی کنید، نمی‌توانستید یک دقیقه وقت بگذارید ببینید فاصلۀ دورترین نقاط زمین حدود ۲۰,۰۰۰ کیلومتر است نه ۱۶,۰۰۰ کیلومتر؟!

🔴علاقۀ کاربران به خواندن مطالب عجیب یا دست کم جالب، بدون توجه به دقت و صحتشان، برخی نویسندگان را در فضای مجازی در سرسرۀ عجیب‌گویی می‌اندازد!

ساخت موشک بالستیک
RS-28 SARMAT
که در فضای مجازی با عنوان شیطان نامرئی مطرح شده موضوع تازه‌ای نیست. (البته قرار بوده در ۲۰۲۲ آزمایش شود)
صفحاتی که از روی هم کپی می‌کنند تازه تصاویر سال ۲۰۱۶ را دیده‌اند!
برخی با یک انیمیشن تازه توجهشان به موضوع جلب شده
برخی هم لانچرهای یک موشک قاره‌پیمای دیگر را که ویدئویش تازه منتشر شده با این قاطی کرده‌اند!

اطلاعاتی که دربارۀ این موشک قاره‌پیما مطرح شده ادعای سازنده و رسانه‌های متفرقه است و قابل راستی‌آزمایی نیست.
با این حال مطالب فضای مجازی با هم و با ادعای شرکت سازنده مغایرت دارد!
منبعی که فرق
24000 km
را با
24000 kmph
(فرق مسافت و سرعت را) نمی‌داند خبرنویسی می‌کند! و بعضی نسبت به پیام دیگران اغراق بیشتری می‌کنند تا مطلب جالبتر یا عجیبتر شود!
ادامه:
t.iss.one/Fact_Check/603
👍6
ویدئوهایی که از لانچر موشکهای قاره‌پیما در خیابانهای اطراف مسکو منتشر شده مربوط به موشک بالستیک
RS-28 SARMAT
که در فضای مجازی با عنوان شیطان نامرئی مطرح شده نیست، مربوط به موشکهای
RT-2PM2 Topol-M
یا
RS-24 Yars
است که سالهای گذشته روسیه در رژۀ ۹ مه (مراسم موسوم به روز پیروزی) در میدان سرخ مسکو آنها را شرکت داده و گفته شده جابه‌جایی اخیر آنها هم برای رژه امسال بوده.

موشک بالستیک
RS-28 SARMAT
از ۲۰۰۹ در حال ساخت بوده و قرار بوده در سال ۲۰۲۲ آمادۀ آزمایش شود.
در ۲۰۱۶ عکسی از آن و به‌تازگی انیمیشنی از شلیک آن منتشر شده.
مشخصاتی توسط شرکت سازنده و برخی رسانه‌ها برای آن مطرح شده که قابل راستی‌آزمایی نیست.
برخی از این مشخصات مانند قابلیت گریز از رادار نیاز به اطلاعات تخصصی در این زمینه دارد و وقتی نه این موشک را می‌شناسیم نه رادار مقابلش را، اگر چیزی در این زمینه بنویسیم ما هم تبدیل به یک کانال زرد می‌شویم!
برد این موشک در برخی منابع ۱۸,۰۰۰ کیلومتر نوشته شده که قابل راستی‌آزمایی نیست.

چنانکه در تصویر می‌بینید برخی کانالهای زرد در رونویسی یک صفر را جا می‌اندازند و متوجه نمی‌شوند!
مطلب مرتبط:
t.iss.one/Fact_Check/597
👍7
🚨مسأله این نیست که این موشک ۲۲,۰۰۰ کیلومتر برد دارد یا ۱۸,۰۰۰ کیلومتر
مسأله این نیست که فاصلۀ دورترین دو نقطۀ زمین ۲۰,۰۰۰ کیلومتر است نه ۱۶,۰۰۰ کیلومتر؛

این فقط یک مثال است.

مسأله این است که بسیاری از کاربران فضای مجازی هر مطلبی را از هرجا پیدا کنند می‌خوانند و فوروارد می‌کنند و اگر قابل عمل کردن باشد (⚠️مثل خوردن فلان خوراکی برای پیشگیری یا درمان فلان بیماری) به آن عمل هم می‌کنند!

مسأله این است که منابع زرد حتی لازم نیست صحت مطلبی را که می‌خواهند برای دنبال‌کنندگانشان منتشر کنند یک دقیقه بررسی کنند! حتی لازم نیست ضمن رونویسی تعداد صفر را درست بنویسند!
با این حال مطلبشان در گروه‌ها فوروارد می‌شود، اعضای گروه‌ها و ادمین‌ها هم اعتراضی ندارند!
و تعداد دنبال‌کننده‌های چنین منابعی به‌جای کاهش، افزایش می‌یابد!

مسأله این است که بسیاری از کاربران با اینکه بالاخره متوجه می‌شوند بارها از یک منبع مطالبی را فوروارد کرده‌اند که غلط بوده، باز هم مطالب همان منبع را می‌خوانند و فوروارد می‌کنند!

مسألۀ بزرگ این است که این وضعیت رو به بهبود نیست!

مرتبط با این پیام‌ها:
t.iss.one/Fact_Check/597

t.iss.one/Fact_Check/603
👍9
یک عکس و چند جور خبر و تفسیر
۱. برخی نوشته‌اند سربازان اوکراینی‌اند که دستگیر شده‌اند.
۲. برخی نوشته‌اند سربازان روس هستند که دستگیر شده‌اند.
کدام درست است؟
به‌جز این دو احتمال، چه احتمالات دیگری به ذهنتان می‌رسد؟

برخی با انتشار عکس‌هایی از زوایای دیگر نکات دیگری را مطرح کرده‌اند.

پیام بعدی را ببینید:
t.iss.one/Fact_Check/613
👍4
۱. برخی نوشته‌اند سربازان اوکراینی دستگیر شده‌اند.
۲. برخی نوشته‌اند سربازان روس دستگیر شده‌اند.
۳. یکی گفته لباسشان لباس ارتش اکراین است پس اکراینی‌اند.
۴. یکی گفته دستگیرکنندگان پلیس اکراینند، پلیس اکراین که سرباز اکراینی را دستگیر نمی‌کند پس اینها سرباز روسند.
۵. یکی از زاویه‌ای که تعدادی اسلحه دیده می‌شود عکسی گذاشته گفته این اسلحه‌های ارتش اکراین است پس اینها اکراینی‌اند.
۶. یکی گفته سربازان فراری اکراینی‌اند که توسط پلیس اکراین دستگیر شده‌اند.
۷. یکی گفته سربازان روس هستند که لباس ارتش اکراین را پوشیده‌اند تا نفوذ کنند.
۸. یکی گفته نفوذیهای روس اهل اکراین هستند که لباس ارتش اکراین را پوشیده‌اند.
۹. یکی در عکس دور یک تماشاچی را دایره کشیده که بگوید این صحنه‌سازی است.
۱۰. شاید مهمترین عکس آن باشد که یکی از این افراد اسلحه‌اش کنارش است!
آیا باید فقط عکسها از زاویۀ مشخصی منتشر می‌شده که تماشاچی و این اسلحه دیده نشود؟
در این صورت کدام طرف صحنه‌سازی کرده؟

🚨نتیجه اینکه هر مطلب را باید از منابع معتبر در آن زمینه دنبال کرد نه از منابعی که هر مطلب یا روایتی را از هرجا کپی می‌کنند!
پیشینه:
t.iss.one/Fact_Check/606
👍5