Bugun Serverda yuzaga kelgan CPU 100% yuklanish muammosini qanday hal qildim

Bugun serverda qiziq bir holatga duch keldim. CPU yuklanishi birdan 100% ga chiqib ketdi va server sekinlashib qoldi. Bu PostgreSQL process tufayli yuzaga kelganini aniqladim. Lekin bu – muammoning yuzaki sababi edikan. Quyida muammo qanday qilib bartaraf etilganini step-by-step yozdim.

1️⃣ Muammoni aniqlash
Birinchi navbatda, serverda qaysi process barcha CPU resurslarini ishlatayotganini topishga harakat qildim. top va ps aux buyruqlari yordamida qandaydur noma'lum PostgreSQL process CPUni «yeyotganini» aniqladim.

💻 Buyruqlar:

sudo top  
ps aux | grep postgres  

2️⃣ Dastlabki tahlil
Keyin, PostgreSQL faol Querylarini ko‘rish uchun pg_stat_activity jadvalini ko‘zdan kechirdim. U yerda noodatiy hech narsa topilmagach, lsof yordamida bu process qanday fayllar va tarmoqlar bilan ishlayotganini aniqladim. Shubhali fayl – /var/tmp/.221facb5c8c9e1648495 – va noma’lum tashqi server bilan aloqadorlikni ko‘rdim.

🔍 Buyruqlar:

SELECT pid, usename, client_addr, state, query FROM pg_stat_activity;  

sudo lsof -p <PID>  
sudo strace -p <PID>  

3️⃣ Tezkor choralar
CPUni bo‘shatish uchun birinchi navbatda shubhali process to‘xtatdim va zararli faylni o‘chirib tashladim. Bu vaqtinchalik bo‘lsa-da, muammoni yengillashtirdi.

🚨 Buyruqlar:

sudo kill -9 <PID>  
sudo rm -rf /var/tmp/.221facb5c8c9e1648495  
sudo rm -rf /tmp/.ICE-unix  

4️⃣ Muammoni chuqurroq tahlil qilish
Shubhali faoliyatni qayta tekshirish uchun cron vazifalari va yuklash skriptlarini ko‘zdan kechirdim. Bundan tashqari, rkhunter yordamida rootkitlarni qidirib chiqdim. Hech qanday foydali narsa topolmadim.

🔧 Buyruqlar:

sudo grep -r ".221facb5c8c9e1648495" /etc /lib /usr  
sudo crontab -l  
sudo ls -alh /var/tmp  
sudo rkhunter --check  

5️⃣ Serverni xavfsizlash
Serverni oldindan himoyalash uchun bir nechta choralar ko‘rdim:
- PostgreSQL uchun faqat ishonchli IP manzillarga ruxsat berdim.
- Firewall qoidalari yordamida tashqi IP’larni blokladim.
- SSH xavfsizligini oshirdim (root loginni o‘chirib qo‘ydim va protokol 2 ni majburiy qildim).

🔒 Buyruqlar:

sudo nano /etc/postgresql/14/main/pg_hba.conf  
sudo ufw deny out to any port 9090  
sudo ufw deny out to <Shubhali IP>  
sudo nano /etc/ssh/sshd_config  
PermitRootLogin no  
Protocol 2  

✅ Xulosa
Bu tajriba menga server xavfsizligini muntazam kuzatib borish naqadar muhimligini yana bir bor eslatdi. Serveringizni himoya qilish uchun vaqtinchalik fayllar va loglarni tez-tez ko‘rib chiqing, shubhali portlarni kuzating va kerakli xavfsizlik vositalarini o‘rnatib qo‘ying.

PS: Muammo hal bo'ldi, lekin uning kelib chiqish sababini hali aniqlay olmadim. Ayni paytda shu ish ustida ishlayapman. Sababini topib u haqida ham albatta bir post yozaman.

Siz ham shunday muammoga duch kelganmisiz? Tajribangiz bilan bo‘lishing, bir-birimizga yordamchi bo‘lamiz! 😊

#DasturchiEslatmalari #ServerXavfsizligi #PostgreSQL #Linux