🟠آمار تکان دهنده زن کشی در ایران

یک تحلیل از علل زن کشی از دیدگاه سیستمی،  روان شناسی، آسیب شناسی، جامع شناسی و اخلاق

برای خواندن مطلب

از دکتر موریس ستودگان

نوامبر ۲۰۲۴


💻think➕

نگاهی به بروزترین تئوری‌ها و محققان در روان شناسی و علوم اعصاب

تهیه و جمع اوری مطلب: دکتر موریس ستودگان

لینک متن به دو زبان انگلیسی فارسی


💻think➕

#معرفی_کتاب

🟠 "The Eight Concepts of Bowen Theory"

Roberta M. Gilbert

یکی از منابع مهم و ساده‌سازی‌شده برای فهم نظریه خانواده بوئن است. این کتاب به صورت شفاف و با مثال‌های کاربردی، هشت مفهوم اصلی نظریه بوئن را توضیح می‌دهد و به نحوه کاربرد آنها در زندگی و مشاوره خانواده می‌پردازد.

هشت مفهوم اصلی بوئن در این کتاب عبارتند از:

1. تمایز خود (Differentiation of Self):
توانایی فرد برای جدا کردن احساسات از افکار و رفتار مستقل در عین حفظ ارتباط با دیگران. این مفهوم به استقلال عاطفی و فکری اشاره دارد.


2. مثلث‌ها (Triangles):
کوچک‌ترین واحد سیستم خانواده که در آن سه نفر در تعامل هستند. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه تنش میان دو نفر می‌تواند با وارد کردن نفر سوم مدیریت یا پیچیده‌تر شود.


3. سیستم هیجانی خانواده هسته‌ای (Nuclear Family Emotional System):
الگوهای تعامل هیجانی که مشکلاتی مانند تعارضات زناشویی، مشکلات فرزندان یا بیماری‌های روان‌تنی را در خانواده ایجاد یا تقویت می‌کند.


4. فرآیند فرافکنی خانوادگی (Family Projection Process):
فرآیندی که در آن والدین مشکلات یا اضطراب‌های حل‌نشده خود را به فرزندان منتقل می‌کنند. این انتقال ممکن است به شکل نگرانی بیش از حد یا کنترل‌گری ظاهر شود.


5. برش هیجانی (Emotional Cutoff):
تلاشی برای کاهش تنش‌های هیجانی از طریق قطع ارتباط با اعضای خانواده یا فاصله گرفتن عاطفی. این رفتار معمولاً به جای حل تعارضات اصلی، تنش‌ها را پنهان می‌کند.


6. فرآیند چند نسلی (Multigenerational Transmission Process):
انتقال الگوهای رفتاری، هیجانی و باورها از یک نسل به نسل دیگر. این مفهوم توضیح می‌دهد که چگونه مشکلات یا ویژگی‌های خاص خانواده در طول نسل‌ها پایدار می‌مانند.


7. موقعیت خواهر و برادرها (Sibling Position):
تأثیر ترتیب تولد (فرزند اول، وسط یا آخر بودن) بر شخصیت و نقش افراد در خانواده. این مفهوم بر اساس تحقیقات والتر تومن توسط بوئن گسترش یافت.


8. فرآیند اجتماعی (Societal Emotional Process):
تأثیرات سیستم‌های هیجانی مشابه خانواده بر جوامع و گروه‌های بزرگ‌تر. این مفهوم به تعاملات بین سیستم خانواده و جامعه می‌پردازد.


چرا از نگاه من این کتاب برای افرادی که با خانواده و سیستمی کار میکنند، مهم است؟

ساده‌سازی مفاهیم: برای افرادی که به تازگی با نظریه بوئن آشنا می‌شوند، کتاب بسیار قابل فهم و کاربردی است.

مثال‌های کاربردی: نویسنده مفاهیم را با مثال‌های واقعی از خانواده‌ها توضیح می‌دهد.

تمرکز بر عمل: این کتاب نشان می‌دهد چگونه این مفاهیم می‌توانند در زندگی روزمره و مشاوره استفاده شوند.

👈 سعی میکنم بزودی ترجمه کنم و رایگان در اختیار دوستان بزارم.

❤️ارادتمند ستودگان‌


💻think➕

دکتر موریس ستودگان

✨یک نگاه سیستمی به پدیده "حسادت والدین به فرزندان"

نوامبر ۲۰۲۴

چکیده (Abstract)

این مقاله به بررسی پدیده حسادت والدین به فرزندان از دیدگاه‌های مختلف روانشناسی و سیستمی می‌پردازد. ابتدا مفهوم حسادت والدین تعریف شده و به دیدگاه‌های نظریه‌پردازانی همچون آلیس میلر، دانا شافنر، کارل گوستاو یونگ، و ژاک لکان پرداخته شده است. سپس، با استفاده از رویکرد سیستمی موری بوون، نقش‌های خانوادگی، هم‌وابستگی، انتظارات اجتماعی، الگوهای ارتباطی و فرآیندهای تنظیم عاطفی در شکل‌گیری این پدیده مورد بررسی قرار گرفته است. مقاله همچنین شباهت‌ها و تفاوت‌های میان دیدگاه سیستمی و سایر رویکردها را تحلیل کرده و راهکارهایی برای مدیریت این حسادت ارائه می‌دهد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که درک پویایی‌های سیستمی خانواده می‌تواند در کاهش تعارضات و ارتقای سلامت روان خانواده مؤثر باشد. در پایان، پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده در این حوزه ارائه شده است.

لینک مطلب

Channel ID:think➕

اثر بارنوم (Barnum Effect) پدیده‌ای روان‌شناختی هست که در اون‌ ما توصیفات کلی و مبهم رو که می‌تونه برای هر کسی صدق کنه، به‌عنوان توصیف دقیق از خودمون می‌پذیریم. این اثر معمولاً در فال‌بینی، طالع‌بینی، آزمون‌های شخصیت جعلی و پیش‌گویی‌ها دیده میشه.

برای مثال، اگه جمله‌ای مثل "شما گاهی در تصمیم‌گیری مردد هستید اما می‌توانید در شرایط خاص بسیار قاطع باشید" به ما گفته بشه، ما فکر می‌کنیم این جمله خاص و مرتبط به ماست، درحالی‌که به‌طور کلی درباره همه افراد صدق می‌کنه. یا اینکه بگوید؛ شما بسیار مهربان هستید، اما کسی قدردان شما نیست". تله های اینگونه فراوانند.

این اصطلاح در سال 1956 توسط روانشناس Paul Meehl ابداع شد که آن را به نام P.T. نمایشگری بارنوم در دهه 1800 نام گذاشت. این پدیده رو به عنوان Furer Effect هم می‌شناسیم.

👈حالا چطور از درگیری با این پدیده اجتناب کنیم؟

برای جلوگیری از اثر بارنوم، می تونیم: 

۱. مراقب اونچیزی که مثل پیامهای فالها می خونیم، چیزی که در میدیا تماشا می کنیم یا می شنویم باشیم. سریع نپذیریم. کمی بیشتر انتقادی ببینیم.

۲. لحظه ای مکث کنیم زمانیکه که فکر می کنیم چیزی کاملاً در مورد ما و زندگی ما صادقه. فکر کنیم ایا "فقط" و "همیشه" اینطوره؟ حتی اگه یک مورد به ذهنمون برسه که اینو نقض کنه، بازتاب شکل گرفته.

۳.‌سطح سترس ما رو قابل کنترل نگه داریم. چون گاهی در زمانهای پر سترس مثل ازدواج و کار جدید و تعویض خونه و مهاجرت و اختلافات زندگی و غیره افراد به دنبال فال و تارو و استغاره و کتاب سر و جادو و غیره میشن. مطمینا این روشها نه تنها کمک نمیکنند بلکه سطح سترس رو افزایش میدن و نگاه و فکر ما رو محدود می کنند و حتی قوه تخیلات و خلاقیات برای راه های جدید حل مشکل رو کاملا کور میکنن. چرا که ما با باور کاذب به این روشها از زیر بار مسیولیت پذیری فرار کرده و با شنیدن اینگونه پیش گویی ها خود را کاملا در نقش قربانی می‌پذیریم و بر اساس آن فکر و احساس و رفتار میکنیم.

حفظ ارامش، تفکر و بازتاب بهترین گزینه برای مواقع تصمیم گیری های مهم هستند.

#اثر_بارنوم

دکتر موریس ستودگان


Channel ID:think➕

🟠چرا انسان‌ها به فال و پیشگویی علاقه دارند؟‌ یک نگاه کوتاه تحلیلی.

انکدوت؛ مراجعی به من رجوع کرد و مدام اصرار بر تخفیف داشت. بعد از شروع توضیحات از رابطه مشخص شد که هفته ای یکبار دوشنبه ها ساعت ۱۰ صبح به فالگیر زنگ می‌زند و دوبرابر من به او میدهد. فالگیر همه چیز را در باره زندگی او می‌دانست. حتی سکس او با همسرش و یا صحبت های او با کارفرمایش. و چیزهای بسیار دقیق دیگر که شک برانگیز بود‌. چیزی نگذشت که ايشان فهمیدند که آن فالگیر قادر در یک رابطه عاطفی با همسر ایشان بود. شک از آنجا شروع شد که فالگیر مدام اصرار بر جدایی ایشان داشتند... بقیه حدس بزنید!


👈عوامل روان‌شناسی علاقه به فال و پیشگویی، همراه با پژوهش‌های مرتبط:

1. اثر بارنوم (Barnum Effect): افراد توصیفات کلی را به خود مرتبط می‌دانند. این پدیده اولین بار توسط برت رام فورر (Bertram Forer) در آزمایشی در سال 1948 نشان داده شد، جایی که دانشجویان توصیفات یکسانی دریافت کردند اما آن را بسیار شخصی و دقیق یافتند.

2. خطای شناختی، تأیید تعصبی (Confirmation Bias): افراد به‌دنبال اطلاعاتی هستند که باورهایشان را تأیید کند. پیتر واسون (Peter Wason) در تحقیقاتش نشان داد که انسان‌ها تمایل به جستجوی شواهد تأییدکننده دارند و شواهد مخالف را نادیده می‌گیرند.

3. نیاز به کنترل و پیش‌بینی‌پذیری (Need for Control): نظریه جولیان راتر (Julian Rotter) درباره "مکان کنترل" نشان می‌دهد که افراد با مکان کنترل خارجی (External Locus of Control) بیشتر به فال و پیشگویی گرایش دارند، چون به نیروهای بیرونی وابسته‌اند.

4. کاهش اضطراب (Anxiety Reduction): بر اساس نظریه زیگموند فروید، افراد در مواجهه با ناامنی‌ها و اضطراب به مکانیزم‌های دفاعی مانند فال روی می‌آورند تا حس آرامش بیابند. در این باره بیشتر توضیح میدهم.


5. تفکر جادویی (Magical Thinking): پژوهش‌های ژان پیاژه (Jean Piaget) نشان داده‌اند که کودکان به‌طور طبیعی تفکر جادویی دارند، و این گرایش ممکن است در برخی افراد در بزرگسالی نیز باقی بماند.

6. معناجویی (Meaning-Making): نظریه ویکتور فرانکل درباره "اراده برای معنا" نشان می‌دهد که افراد برای درک رخدادهای زندگی به پیشگویی‌ها تکیه می‌کنند تا حس هدف و معنا بیابند.

این نظریه ها نشان می‌دهند که فال پیشگویی بیشتر از واقعیت، پاسخی به نیازهای روان‌شناختی انسان‌ها هستند.
اما گفتم که در باره نظریه فروید و مکانیسم دفاعی بیشتر توضیح حواهم داد. نظریه فروید درباره کاهش اضطراب به‌طور خاص به مفهوم مکانیزم‌های دفاعی و نحوه مدیریت ناخودآگاه اضطراب اشاره دارد. فروید معتقد بود که ذهن انسان از مکانیزم‌هایی استفاده می‌کند تا با احساسات و افکار ناخوشایند ناشی از ترس، عدم قطعیت، یا تضادهای درونی کنار بیاید. علاقه به فال و پیشگویی می‌تواند به‌عنوان یکی از این مکانیزم‌های دفاعی عمل کند.

اگر به جزئیات نظریه فروید نگاه کنیم پی میبریم که چرا انسانها برای رهایی از رنج اضطراب به فال پناه می اورند:

1. اضطراب ناشی از عدم قطعیت:

فروید معتقد بود که ناشناخته‌ها یا موقعیت‌های پیش‌بینی‌ناپذیر عامل اضطرابند. ذهن برای مقابله با ان، به‌دنبال ابزاری می‌گردد که این ابهام را کاهش دهد. پیشگویی این نقش را ایفا می‌کند و با ارائه پاسخ‌های ظاهراً مشخص، اضطراب را تسکین می‌دهد.

2. رابطه با مکانیزم‌های دفاعی:
جا‌به‌جایی (Displacement): ذهن از طریق پیشگویی، نگرانی از آینده را به یک منبع خارجی منتقل می‌کند، مثلاً به کارت‌ها یا پیشگو.

انکار (Denial): برخی افراد ممکن است از طریق فال، واقعیت‌های ناخوشایند را نادیده بگیرند و به پیش‌بینی‌هایی دلگرم‌کننده تکیه کنند.

توجیه (Rationalization): فال می‌تواند به‌عنوان راهی برای منطقی جلوه‌دادن تصمیمات یا اتفاقات زندگی استفاده شود.

3. نقش ناخودآگاه:
فروید باور دارد که ناخودآگاه به‌طور مداوم به‌دنبال کاهش تنش و اضطراب است. فال و پیشگویی به ناخودآگاه حس امنیت کاذب می‌دهند و به فرد کمک می‌کند تا با ترس‌های عمیق‌تر خود کنار بیایند.


فرض کنید فردی درباره آینده شغلی خود نگران است. این اضطراب ممکن است در ناخودآگاه او با احساس بی‌کفایتی یا ترس از شکست مرتبط باشد. با مراجعه به فالگیر یا پیش‌بینی آینده، این فرد پاسخ‌هایی می‌گیرد که به او حس امیدواری یا کنترل می‌دهد، حتی اگر این پاسخ‌ها مبنای واقعی نداشته باشند.

نقد بر فروید:

البته این دیدگاه فروید توسط روان‌شناسان معاصر مورد بحث قرار گرفته. برخی معتقدند که نقش #فال و #پیشگویی فراتر از #مکانیزم‌های_دفاعی است و می‌تواند با #فرهنگ، #باورهای_جمعی، و نیاز به معنا نیز مرتبط باشد. بااین‌حال، تحلیل فروید یک پایه مهم برای درک علاقه به فال در سطح فردی است. چرا که در همان فرهنگها افراد دیگر متفاوت رفتار می کنند.

دکتر موریس ستودگان


Channel ID:think➕

ترجمه فارسی کتاب

👈هشت مفهوم تیوری بوئن

لینک انگلیسی این کتاب



تقدیم با افتخار به دوستان +Think

#تئوری_بوئن



Channel ID:think➕

#معرفی_کتاب

دکتر موریس ستودگان


"Family Therapy in Clinical Practice" نوشته موری بوون یکی از منابع پایه‌ای در درمان سیستمی خانواده است که به بررسی الگوهای عاطفی و رفتارهای خانواده می‌پردازد.

جمع اوری پانزده نکته مهم از این کتاب خوب:

1. سیستم خانواده به‌عنوان یک کل: خانواده یک سیستم به‌هم‌پیوسته است که هر عضو آن بنا به طبیعت سیستم بر دیگری تأثیر می‌گذارد.


2. تمایز خود: توانایی تفکیک احساسات از افکار و حفظ استقلال در روابط عاطفی. (در زیر بیشتر توضیح میدم)


3. مثلث‌ها: درگیری‌های خانوادگی اغلب از طریق اضافه شدن فرد یا موضوع سوم مدیریت می‌شوند.


4. فرآیند چند نسلی: الگوهای عاطفی از نسلی به نسل دیگر 'ناخوداگاه' منتقل می‌شوند.


5. انتقال عاطفی هسته‌ای: مشکلات هیجانی والدین (هسته) اغلب توسط رفتارها به فرزندان منتقل می‌شوند.


6. فاصله عاطفی: افراد برای کاهش استرس عاطفی ممکن است از دیگران فاصله بگیرند.


7. موقعیت خواهر-برادر: جایگاه تولد (اول، وسط، یا آخر) بر رفتار و نقش افراد در خانواده تأثیر فراوان دارد.


8. برش عاطفی: تلاش برای قطع ارتباط با خانواده برای کاهش استرس که معمولاً مؤثر نیست.


9. رابطه بین زوج‌ها: تنش‌های زناشویی تحت تأثیر تمایز فردی و الگوهای خانوادگی قرار دارند.


10. فرآیند اجتماعی-عاطفی: جامعه و فرهنگ می‌توانند الگوهای استرس و هیجان را در خانواده تقویت کنند.


11. تأکید بر تفکر سیستمی: درمانگر باید سیستم خانواده را درک کند، نه فقط مشکل فردی را.


12. نقش درمانگر: درمانگر باید نقش یک مشاهده‌گر بی‌طرف و فعال را ایفا کند.


13. تحلیل الگوهای عاطفی: تمرکز بر تحلیل تاریخی و کنونی خانواده برای درک مشکلات مهم است.


14. اهمیت شجره‌نامه یا ژنوگرام: رسم شجره‌نامه خانوادگی برای شناسایی الگوهای انتقال هیجانی کارامدی خواهد داشت.


15. تمرکز بر پیشگیری: تقویت تمایز افراد می‌تواند مشکلات خانوادگی را در نسل‌های آینده کاهش دهد.


توضیح تمایز خود (Differentiation of Self) در نظریه موری بوون، یکی از مفاهیم کلیدی میباشد و به توانایی فرد برای حفظ تعادل بین استقلال عاطفی و ارتباط با دیگران اشاره دارد. افراد با تمایز بالاتر می‌توانند احساسات و افکار خود را جدا از دیگران تنظیم کنند و تحت تأثیر فشارهای عاطفی خانواده یا محیط قرار نگیرند، در حالی که همچنان با دیگران ارتباط سالمی برقرار می‌کنند.

در مقابل، افرادی با تمایز پایین بیشتر تحت تأثیر هیجانات دیگران قرار می‌گیرند و نمی‌توانند میان خواسته‌های خود و نیازهای جمعی تمایز قائل شوند، که معمولاً به وابستگی یا تعارض منجر می‌شود.

مثلا فردی با تمایز پایین ممکن است وقتی خانواده‌اش از او بخواهند همسری را انتخاب کند که به آن علاقه‌ای ندارد، تسلیم شود، زیرا نمی‌تواند میان خواسته‌های خود و فشار عاطفی خانواده تمایز قائل شود. اما فردی با تمایز بالا، در عین حفظ ارتباط و احترام به خانواده، همسری که به آن علاقه دارد و مطابق معیارهای اوست را انتخاب می‌کند.

کتاب دیگری که در همین زمینه و همینجا پیشنهاد میکنم. اسرار تیوری بوون از مایکل کر هست.
"Bowen Theory's Secrets: Revealing the Hidden Life of Families" [Michael E. Kerr.]


لینک فارسی کتاب در همین زمینه ترجمه کردم از دکتر گیلبرت


این کتابها برای درمانگران و دانشجویان روانشناسی که به خانواده‌درمانی علاقه دارند، بسیار کاربردی و مفید است.

#موری_بوون
#تئوری_بوئن
#درمان_سیستمی

Channel ID:think➕

⚙از دکتر موریس ستودگان


✔️چگونه یاد بگیریم خود را دوست داشته باشیم

پیوند درونی یک فرایند شش گامی قدرتمند برای خود درمانی ماست. پیوند ما با خود ما و تعادل بین دنیای درون و برون ماست. در واقع  یک نقشه راهگشا برای یادگیری و چگونگی دوست داشتن ما از خودمان را ارائه می دهد که نیاز به هیچ وسیله یا کتاب خاصی نیست. اگر کنجکاوید چگونه ممکن است، در Link زیر بیشتر بخوانید.

#عشق_به_خود
#خود_شفقتی
#پیوند_درون



💻think➕

یک نگاه تحلیلی به:

پذیرش روانی-اجتماعی خانواده های +LGBTQ و موزاییک های جنسییتی دیگر در جوامع "هترونرمال "مانند ایران

از دکتر موریس ستودگان

Channel ID:think➕