✨ دکتر موریس ستودگان

Jacques Marie Émile Lacan
ژاک لکان
(۱۳ آوریل ۱۹۰۱ تا ۹ سپتامبر ۱۹۸۱) روان‌پزشک و روان‌کاو برجسته فرانسوی که نخستین بار برای نگرهٔ «بازگشت به فروید» و نگاشته‌ای مشهور شد که در آن ناخوداگاه را همانند زبان ساختاربندی شده نامید. لاکان از تأثیرگذاران بر فلسفه در فرانسه بوده‌است.
لکان روانکاوی را با فلسفه، زبان‌شناسی، و مطالعات فرهنگی پیوند داده و مهم‌ترین نکات فلسفه و روانکاوی او را می‌توان در سه بخش اسم برد؛

✨1. سه نظم: امر خیالی، امر نمادین، و امر واقعی

امر خیالی (The Imaginary): دوره‌ای که نوزاد خود را در آینه تشخیص می‌دهد (مرحله آینه‌ای)، اما هنوز تمایزی بین خود و دیگری ندارد. در این مرحله، تصویر بدن کامل به عنوان یک «خود خیالی» تشکیل می‌شود که پایه هویت انسان است.

امر نمادین (The Symbolic): با ورود به زبان و فرهنگ، فرد وارد نظم نمادین می‌شود. این نظم شامل ساختارهای زبان، قوانین اجتماعی، و نقش‌های فرهنگی است. در این مرحله، سوژه با «نام پدر» مواجه می‌شود، که نماد اقتدار و قانون است.

امر واقعی (The Real): آنچه در خارج از زبان و معنا قرار دارد و قابل بیان یا تجربه کامل نیست. امر واقعی شامل تجربیاتی می‌شود که فراتر از درک و زبان هستند و به نوعی با «فقدان» و «غیاب» پیوند دارند.


مثال: کودکی که خود را در آینه می‌بیند و فکر می‌کند که تصویرش در آینه یک "خود کامل" و جدا از واقعیت است. این تصویر خیالی به او احساس هماهنگی و وحدت می‌دهد، در حالی که در واقعیت، او هنوز نمی‌تواند مرزهای بین خود و دیگران را به درستی درک کند.


✨2. مرحله آینه‌ای (The Mirror Stage)

لکان معتقد است که کودکان در سنین ۶ تا ۱۸ ماهگی زمانی که خود را در آینه می‌بینند، یک تصویر ایده‌آل از خود می‌سازند. این مرحله منجر به تشکیل «خود» می‌شود و پایه‌های هویت و ارتباط با دیگری را می‌سازد.

مثال: ورود کودک به دنیای زبان و قواعد اجتماعی. زمانی که کودک یاد می‌گیرد که واژه «مادر» به شخصی خاص اشاره دارد و این واژه را در نظم نمادین زبان استفاده می‌کند، او به نوعی هویت و ارتباطات خود را بر اساس این قوانین اجتماعی شکل می‌دهد.

✨3. نظریه زبان و ناخودآگاه

لکان ناخودآگاه را مانند یک زبان می‌بیند. او از زبان‌شناسی ساختارگرا، به ویژه نظریات سوسور، الهام می‌گیرد و معتقد است که ناخودآگاه ساختاری مشابه زبان دارد و از قوانین و نشانه‌های زبانی پیروی می‌کند.

مثال: تجربه مرگ یک عزیز، که نمی‌توان آن را به طور کامل در زبان یا معنا گنجاند. این تجربه چیزی فراتر از درک و زبان است و نمی‌توان به صورت کامل در نظم نمادین آن را درک کرد.


✨4. سوژه و دیگری (The Subject and the Other)

لکان بر این باور است که «دیگری بزرگ» (The Big Other) به عنوان نماد نظم اجتماعی، زبان، و فرهنگ عمل می‌کند. سوژه (Subject) خود را در رابطه با دیگری شکل می‌دهد و هویت و تمایلات او وابسته به تعامل با دیگری است.

مثال: زمانی که کودکی که حدود ۱۸ ماهه است، برای اولین بار تصویر خود را در آینه می‌بیند و به عنوان یک «خود مستقل» تشخیص می‌دهد. این مرحله به او کمک می‌کند تا هویت خود را شکل دهد و از خود به عنوان یک موجود مجزا آگاه شود.



✨5. فقدان و میل (Lack and Desire)

یکی از مفاهیم کلیدی در روانکاوی لکان، ایده «فقدان» است. او معتقد است که میل (Desire) از فقدان و ناکامی ناشی می‌شود. میل به دنبال جبران این فقدان است، اما هرگز به طور کامل ارضا نمی‌شود.

مثال: فردی که همواره به دنبال تأیید دیگری (مثل والدین، جامعه، یا معلم) است. این فرد ارزش خود را از دیگری می‌گیرد و هویت خود را در رابطه با آن دیگری می‌سازد.

✨6. چه می‌خواهی؟ (Che vuoi?)

این پرسش معروف لکان، به عدم قطعیت در مورد خواسته‌های واقعی ما اشاره دارد. او تأکید می‌کند که میل انسان نه تنها به خودش بلکه به میل دیگری نیز وابسته است.


مثال: فردی که به دنبال خرید آخرین مدل گوشی همراه است، نه به خاطر کارکرد آن، بلکه به دلیل احساس کمبود یا میل به رسیدن به چیزی که همیشه دور از دسترس به نظر می‌رسد.


✨7. امر واقعی و تراما (Trauma)

لکان تراما را به عنوان برخورد با امر واقعی در نظر می‌گیرد؛ جایی که تجربه‌هایی رخ می‌دهند که فراتر از نمادین‌سازی و معنا هستند و شوک یا سردرگمی ایجاد می‌کنند.

مثال: فردی که در زندگی شغلی‌اش به موفقیت رسیده، اما همچنان احساس نارضایتی می‌کند و نمی‌داند که در عمق وجودش چه می‌خواهد. این نشان‌دهنده عدم قطعیت و پیچیدگی خواسته‌ها و امیال انسانی است.




لکان با استفاده از این مفاهیم، به مطالعه و تحلیل روان‌شناسی، زبان، و فرهنگ پرداخت و تأثیرات عمیقی بر حوزه‌های مختلف از جمله ادبیات، فلسفه، و نظریه اجتماعی گذاشت.

❤️نقاشی؛ موریس ستودگان

#خشم_منفعل passive anger
نوعی ابراز خشم به شکلی غیر مستقیم و پنهانی... با چند مثال

از نگاه
#کارن_هورنای (#اضطراب_بنیادی)
#basic_anxity
#کارل_یونگ (#سایه)
#shadow
#ملانی_کلاین (#روابط_ابژه)
#object_relation

#دونالد_وینیکات (#خود_کاذب و #خود_واقعی)
#false_self #true_self

دکتر موریس ستودگان


💻think➕

✨تفاوت و شباهت های #لذت و #شادی

👈تفاوت ها: ماهیت، پایداری، منبع، تأثیرات بلندمدت

👈شباهت ها: حس خوب، نقش در زندگی، ارتباط

👈تعریف شادی از دیدگاه های

1. تئوری لذت گرایی
hedonic theory

2. اودایمونیک تئوری
eudaimonic

3. تئوری نیازهای اساسی
basic needs theory

4. تئوری تنظیم تطبیقی
set-point theory

5. تئوری خود تعیین گری
delf-determination theory

6. تئوری تجربه جریان
Flow Theory

7. تئوری تقویت مثبت و منفی
positive and negative reinforcement

8. تئوری مقایسه اجتماعی
social comparison theory

دکتر موریس ستودگان

🟠آمار تکان دهنده زن کشی در ایران

یک تحلیل از علل زن کشی از دیدگاه سیستمی،  روان شناسی، آسیب شناسی، جامع شناسی و اخلاق

برای خواندن مطلب

از دکتر موریس ستودگان

نوامبر ۲۰۲۴


💻think➕

نگاهی به بروزترین تئوری‌ها و محققان در روان شناسی و علوم اعصاب

تهیه و جمع اوری مطلب: دکتر موریس ستودگان

لینک متن به دو زبان انگلیسی فارسی


💻think➕