Агульныя прычыны былі практычна тыя самыя, што і ў 1943 г. - сацыяльныя антаганізмы не зніклі. Аднак гэтым разам бунт справакавала паліцыя, якая спрабавала затрымаць у клубе каля сотні афраамерыканцаў, які святкавалі вяртанне дзвух ветэранаў з В’етнаму. Іскра  ператварылася ў грабяжы ды беспарадкі. Паліцыі не хапала людзей, а нечаканая масавасць бунту паспрыялі таму, што з гарадскіх крамаў былі скрадзены тысячы вінтовак. Пажары ды марадзёрства ахапілі горад.

У выініку яшчэ больш паскорыўся сыход белых з горада ў прадмесці. Большасць разбураных будынкаў так і не былі адноўлены. У заключным рапарце камісіі пасля сямі месяцаў расследавання адзначаліся банальныя рэчы – беспарадкі былі выкліканыя расчараваннем афра- і лацінаамерыканцаў адсутнасцю эканамічных магчымасцяў, белым расізмам, дыскрымінацыяй і нізкім ўзроўнем жыцця.

На жаль, як паказвае гісторыя, расізм і дагэтуль не знік. І ўсе гэтыя забароны, войскі, адмысловыя іміграцыйныя палітыкі... будуць толькі і далей падсычваць розныя чалавеканенавісніцкія настроі.

І пачалося ўсё гэта не ў 1967 ці ў 1943, нават не ў 1861 годзе (дарэчы, у музеі ўся гісторыя мясцовага абаліцыянізму добра прадстаўлена). Пачалося ўсё тады, калі адзін чалавек сказаў іншаму, што ён лепшы і мае права на прывілегіі толькі таму, што ён так вырашыў. Але мы ведаем, што ніхто не мае права дыктаваць і ўказваць іншым, што рабіць і хто тут лепшы. Свет не чорна-белы. Свет каляровы.
No pasaran!

PS Для самых цікаўных дакументальныя відэаматэрыялы (1, 2, 3, 4)

Сані 42. Зусім вылецела з галавы, але АЧК нагадаў. Пісаў аб ім улетку. Віншую і ганаруся знаёмствам ✊🏴

Карнікі зрабілі Сашу "падарунак " - прысудзілі дадатковыя 1,5 гады па сумнавядомым 411 арт. УК РБ. А ў яго хутка павінен быў скончыцца тэрмін.

Дакладна 20 гадоў таму, 18 кастрычніка 2005 г., я прыехаў на вучобу ў Кракаў. Так бы мовіць, юбілей. Была прыгожая польская восень. Толькі пазаўчора я вярнуўся з Амерыкі і вось урэшце я ў Кракаве, у якім хацеў вучыцца ад моманту, калі першы раў патрапіў у гэты горад. Бо да гэтага я пражыў 4 гады ў Любліне і там адвучыўся 4 гады (нулявы год для замежных студэнтаў + 3 гады на UMCS). Аб гэтай гісторыі раскажу пазней.

Першы раз у Кракаў я прыехаў у жніўні 2000 г. і доўгавалосым нефармальным юнаком закахаўся ў былой сталіцы Польшчы. Паездка была ўзнагародай для 7 лепшых вучняў Polska Macierz Szkolna, дзе я вывучаў польскую мову. Тры тыдні, з заняткамі, экскурсіямі, рознымі цікавымі актыўнасцямі. Агулам, было вельмі крута. Шмат пазнавальнага, у тым ліку знаймствы з моладдзю с поставецкай прасторы, якія таксама прыехалі на летнія курсы.

Адна з эскскурсій была на каралеўскі замак Вавэль. Існуе такая легенда, што калі дакрануцца да сэрца Звона Жыгімонта (усталяваны ў 1521 г. у Вавельскі архікафедральным касцёле), то можна загадаць тры жаданні, якія здзейсняцца. Я так і зрабіў. Два з іх здзейсніліся, трэцяга не памятаю, але адно з іх было паступіць у Ягелонскі ўніверсітэт у Кракаве. На жаль, у наступным годзе, пасля заканчэння 11 класа, ў мяне гэтага не атрымалася (доўгая гісторыя) і вось толькі ў 2005 г. юнацкая мара збылася. Я перавёўся на 4 курс гістарычнага факультэта найстарэйшай ВНУ ў Польшчы.

Падчас жнівенькскіх курсаў 2001 г. мы жылі ў інтэрнаце на наябрэжнай Віслы, гулялі ў футбік з мясовымі палякамі і нашым апякуном, пілі піўко з маім гарадзенскім сябрам Пашам (з якім разам вывучалі польскую мову і які мяне адшукаў, калі я амаль не заснуў у прыбіральні ў PMSz).

У Кракаве я набыў ліцэнзійную касету аднаго з найбольш любімых сваіx гуртоў і прыемнай жнівеньскай ноччу пад гэту музыку я напісаў такі вось тэсксцік, быццам другую частку сачынення. Не ведаю чаму, але захаваў яго. Тады я думаў, што ён мае нейкую мастацкую вартасць. Зараз жа, падаеца, ягоная вартасць у эга-гісторыі, рэтраспектыўным аналізе маёй асабовасці, якую можна даследваць праз літаратурную творчасць дзён мінулых.

Ночью в Кракове

Слушая Heavy Metal, сидя один, невольно в голову приходят разные мысли. Воспоминания. Одиночество ещё раз доказывает, что может справиться с любым, но только если он не сопротивляется. А чему сопротивляться? Пустоте и ошибкам? Ошибки, совершая вас, мы только после понимаем всю суть сделанного. И начинаем каяться, оправдываться. Зачем? Перед кем? Перед собой. Ищем ненужный, запоздалый смысл. Но разве он что-то исправит? Никогда. Мы просто хотим очистить мысли. Это лживое искупление, это самообман. А мы радуемся, поём ему гимны. Мы сдаёмся, потому что мы слабаки. Нам жалко себя и мы плачем. Сколько слёз, сколько сил мы заплатили за ошибки? Мы не такие - возразите вы. Все такие. Все!

Иногда нами руководит холодный рассудок, иногда дикие чувства. Но и то, и другое может быть поспешным, пустым. Говорят, надо исправлять свои ошибки. А не поздно ли? А есть ли перед кем? А сможем ли? А хотим ли? Почти всегда. Мы страдаем из-за предрассудков, из-за характера, из-за себя. И для себя. Каждая ошибка словно иголка в маленькую куколку. Становится всё больнее и больнее, и мы не в силах остановить или хотя бы выдержать боль. А после уже ничего. А после уже поздно. А после уже темно. Навсегда. И ты один вечно! Ты сильный? Ты выдержишь? Кто ты?

А теперь играет Lacrimosa, а теперь ночь. Я плачу. Отчего? Зачем? Для кого? Страх! Боль! Душа! Где ты, душа? Или тебя вовсе нет? Глупая вера в то, что можно исправиться, что мы существуем, что мы любим?! Да?! Что мы любим? Жизнь? Себя? Что? Кто знает? Ты?

Поцелуй, один лишь только поцелуй. Твой. Мой. Наш. Больше ничего не надо. Ничего. Твои губы и мои, твои улыбающиеся глаза и мои в слезах. Но они вместе. Ведь правда?

А если я спрыгну? А если меня не будет. Если я там - вы здесь. Если я один - вы вместе. Если я плачу - вы смеётесь. Если... То... Умрём. Умрём вместе. Да. Вдвоём. Я и ты. Я. Да что я! Ты! Только ты! Вот так оно все и происходит. Сердце и чувства. Мои чувства. Одинокий поэт, ищущий в пустыне - ты найдешь. Все находят. Или погибают. Или просто нас нет. Нас нет...

Август 2000 г.

Вечер, приходи опять,
Перед тем, как буду спать,
Перед тем, как вместе спеть,
Перед тем, как умереть.

2004 г.