مجله علمی پرتو
2.99K subscribers
767 photos
201 videos
450 links
مطالب نابی از فیزیک نوین(کوانتوم و نسبیت)، کیهان‌شناسی، تکنولوژی، ریاضی، فلسفه، هنر و ...

ارتباط با ادمین:
@oliceman1

صفحه اینستاگرام پرتو:
instagram.com/partoo.f
Download Telegram
🔹عکس اشعه ایکس از فک یک دختر ۱۱ساله‌ی برزیلی مبتلا به عارضه‌‌ای نادر معروف به:
multiple hyperdontia
این دختر ۸۱ دندان دارد، ۱۸ دندان شیری، ۳۲ دندان دائمی و ۳۱ دندان اضافی!
🆔 @partoomagazine
🤯22😱95
🔹اخیرا یک موج گرانشی مرموز شناسایی شده که ممکن است سیگنالی از اعماق یک‌ کرمچاله و جهانی موازی بوده باشد!
🆔 @partoomagazine
🔹امواج گرانشی، همان چین‌ و چروک‌ها در بافت فضا زمان هستند که غالبا حین برخورد اجرام فوق‌ العاده پرجرم و چگال، مانند سیاه‌چاله‌ها و ستاره‌های نوترونی شکل می‌گیرند اما سیگنالی که این بار ثبت شده متفاوت است، زیرا نشان از انفجاری ناگهانی دارد که کمتر از یک‌ دهم ثانیه دوام داشته، بسیار کوتاه‌ تر از طنین‌های کش‌‌داری که معمولا در اثر ادغام سیاه‌‌چاله‌‌ها شنیده می‌شوند.
🔹این سیگنال مرموز که GW190521 نام گرفته، اکنون توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده.
در یک مقاله، تیمی به سرپرستی دکتر چی لای از آکادمی علوم چین استدلال می‌کند که شاید این پدیده در واقع پژواک فروپاشی یک کرم‌چاله باشد.
از آنجا که کرم‌چاله‌ها تنها برای لحظاتی کوتاه می‌توانند پایدار بمانند، این فرضیه می‌تواند توضیح دهد چرا اثرات سیگنال به شکل ناگهانی قطع شد.
🔹 سیگنال GW190521 که کمتر از ۱۰ میلی‌ثانیه طول کشیده و این یعنی برخلاف الگوهای رایج، فاقد موج صعودی مشخصی بوده که معمولا هنگام ادغامِ مارپیچی دو سیاه‌چاله به هم، ظاهر می‌شود.
پژوهشگران حتی شکل احتمالی سیگنال یک کرم‌چاله را شبیه‌سازی کرده و با داده‌های واقعی مقایسه کردند، نتیجه شگفت‌انگیز بود، چراکه داده‌ها نتوانستند فرضیه نشر چنین سیگنالی از کرم‌چاله را کاملا رد کنند.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.sciencealert.com/unusual-gravitational-wave-may-be-sign-of-wormhole-linking-universes
16🤯7🤩5🤔2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹مکانیزم بیضی‌نگار ارشمیدس، استفاده از یک تعامل مستقیم خطی برای رسم بیضی به بهترین شکل ممکن.
🆔 @partoomagazine
🔹خاگار یا بیضی‌نگار ارشمیدس که طراحی آن را به ارشمیدس نسبت می‌دهند در واقع بازویی متحرک است که حرکت آن در امتداد دو محور میانی عمود برهم‌ منجر به رسم بیضی در انتهای بازوی اصلی می‌شود، البته حرکت قسمت‌های میانی بازوی اصلی در این وسیله در امتداد دو محور عمود برهم، منجر به ترسیم دایره می‌گردد.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.matematicasvisuales.com/english/html/geometry/elipses/trammel.html
22👍4🤩3
🔹پس از مرگ اسکندر مقدونی، بدن او به مدت ۶ روز هیچ نشانی از پوسیدگی نداشت به همین علت برخی متخصصین معتقدند او در ابتدا نمرده بوده و فقط به علت یک اختلال عصبی معروف به سندرم گیلن باره، ناتوان از حرکت و ایجاد ارتباط بوده است.
🆔 @partoomagazine
🔹طبق بررسی‌های یک پژوهش در این مورد، تشخیص مرگ اسکندر از این جهت سخت‌تر شده که در آن زمان تشخیص مرگ بر وجود تنفس به جای نبض، متکی بوده.
🔹این دشواری همراه با نوع فلج بدن اسکندر(که ناشی از سندرم گیلن‌باره بوده) سبب کاهش واضح نرخ تنفس و کاهش نیاز به اکسیژن شده است، همچنین طبق گزارش‌های باقی‌مانده: نقص احتمالی در تنظیم خودکار دمای بدن او و ثابت و گشاد شدن مردمک‌های چشمش، همگی به این نکته اشاره دارند که سالم ماندن جسد او تا چند روز پس از اعلام مرگش، نه به دلیل معجزه بلکه ناشی از زنده بودن اسکندر بوده است منتهی در نوعی فلج خاص.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.ancient-origins.net/history-famous-people/death-alexander-great-0011380
15👏14👍5🤔3🤯3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 اولین نمای رنگی از درون یک راکتور همجوشی هسته‌ای(T40)، جایی که در آن برای تولید انرژی، طی فرایندی همچون آنچه در قلب ستارگان رخ می‌دهد، دما به بیش از ۱۰۰ میلیون درجه سلسیوس می‌رسد!
🆔 @partoomagazine
🔹شرکت تحقیقاتی Tokamak energy اولین تصاویر رنگی پلاسما از درون یک راکتور همجوشی هسته‌ای را منتشر کرده که درک بصری جدیدی از فرایند همجوشی را به دانشمندان می‌دهد.
این دستاورد به کمک یک دوربین رنگی پرسرعت که با سرعت ۱۶۰۰۰ فریم بر ثانیه فیلم‌برداری می‌کند، حاصل شده است.
در این فرایند درخشش صورتی ناشی از تزریق گاز دوتریوم( سوخت واکنش همجوشی) است.
🔹در بخشی نیز نورهای قرمزی مشاهده می‌شوند که به دلیل انداختن گرانول‌های لیتیومی(به اندازه دانه شن و برای تقویت میدان مغناطیسی راکتور) به درون پلاسما، هستند.
این گرانول‌ها با ورود به مناطق خنک‌تر،نور قرمزی ساطع می‌کنند و با نفوذ به مناطق داغ‌تر و متراکم‌تر، اتم‌های لیتیوم یونیزه شده و به رنگ زرد مایل به سبز، درخشش می‌کنند.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://interestingengineering.com/energy/watch-fusion-happen-tokamak-energy
👏1815🤩3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤️ برای اولین‌بار دانشمندان موفق شده‌اند لحظه‌ی آغاز تپیدن قلب را ثبت کنند!
این یافته نشان می‌دهد قلب، یکباره و ناگهان شروع به تپیدن می‌کند.
🆔 @partoomagazine
❤️ در مهره‌داران(اینجا ماهی زبرا) هم‌زمان با رشد جنین، بافت قلب خیلی زودتر از آنچه نیاز است شروع به تپیدن می‌کند.
محققانی از دانشگاه هاروارد موفق شده‌اند با زیرنظر گرفتن دقیق مراحل رشد جنین این ماهی، با بهره از میکروسکوپ‌ها و پرتویین‌های فلورسنت طی تغییرات سطح کلسیم و نوسان‌های الکتریکی، این لحظه‌ی کلیدی از آغاز ضربان قلب در شکل‌گیری حیات را ثبت و بررسی کنند.
❤️جالب‌تر اینکه شواهد حاصل از این پژوهش نشان می‌دهند هر سلول قلب توانایی تپیدن به‌تنهایی را دارد.
نکته جالب‌ دیگر اینکه برای هر ضربان، یک ناحیه از قلب فعال شده و موجی را به راه می‌اندازد که به سرعت در بقیه سلول‌های قلب جاری شده و آن‌ها را نیز به تپیدن همگام باهم وامی‌دارد.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://hms.harvard.edu/news/how-heart-starts-beating
37👍6🤩1
🔹 باتری بغداد شی مرموزی است که در دهه‌ی ۱۹۳۰ کشف شده و متعلق به حدود ۲۰۰۰ سال قبل است.
این شی شامل یک کوزه رسی است که درون آن یک استوانه‌ی مسی قرار دارد و درون این استوانه هم‌ یک میله‌ای آهنی تعبیه شده.
با اینکه برخی محققان بر این باورند که این وسیله نمونه‌ای اولیه از یک فناوری الکتروشیمیایی است، برخی دیگر آن را صرفا یک وسیله ساده برای نگهداری مایعات می‌دانند.
🆔 @partoomagazine
👍1913🤩3🤯1
🔹طبق نتایج یک پژوهش ریاضیاتی جدید: جهان ما نمی‌تواند یک شبیه‌سازی باشد، زیرا اساس جهان صرفا برحسب روابط غیراَلگوریتمی و غیرمحاسباتی قابل توصیف است!
🆔 @partoomagazine
🔹در این پژوهش مناقشه‌برانگیز گروهی از پژوهشگران از جمله دکتر فیضال به همراه لارنس کراوس و چندی دیگر از جنبه‌ی محاسباتی برحسب قوانین پایه فیزیک و به کمک قضایایی همچون قضیه ناتمامیت گودل، نشان داده‌اند که سطح بنیادی واقعیت جهان ما از روابط الگوریتمی و منطق‌محور معینی، پیروی نمی‌کند‌.
🔹به بیانی دیگر هر کامپیوتر یک برنامه یا شبیه‌سازی را برحسب دنباله‌‌ای گام به گام از اصول و روابط قابل محاسبه، طبق منطقی مشخص (در قالب یک الگوریتم محاسبه‌پذیر)، پردازش و اجرا می‌کند اما یافته‌های محققین در این پژوهش به این نتیجه رسیده که اساس واقعیت جهان، در قالب هیچ الگوریتم محاسباتی و منطقی‌ای از فیزیک قرار نمی‌گیرد و به عبارتی بر مبنایی غیرالگوریتمی پیش می‌رود.
🔹از این رو واقعیت جهان به گونه‌ایست که ورای هرگونه الگوریتمی پیش می‌رود و عملا هیچ رایانه‌ای قادر به شبیه‌سازی کامل آن نیست.
این یافته می‌تواند به این معنا هم باشد که نباید انتظار داشته باشیم در نهایت یک نظریه و چارچوب واحد و بدون نقص برای توصیف تمام جنبه‌های واقعیت، یافت شود، چراکه همواره بخش‌هایی خارج از چارچوب محاسبه و پردازش الگوریتمی، وجود دارند.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://jhap.du.ac.ir/article_488.html
👍2515🤔6👎2
🔹یکی از پیش‌بینی‌های فوق‌العاده عجیب‌ در مکانیک کوانتومی معروف به: اثر کازیمر دینامیکی، اگر دو آینه در خلاء قرار گرفته و با سرعتی نسبیتی حرکت کنند، می‌توانند از هیچ، نور تولید کنند!
🆔 @partoomagazine
🔹اثر کازیمر یک پدیده‌ی کوانتومی است که در ابتدا دو شکل از آن مطرح شد: اثر کازیمر استاتیک و اثر کازیمر دینامیکی.
در اثر کازیمر استاتیکی دو صفحه(اغلب صفحات رسانا) در خلا روبروی یکدیگر قرار می‌گیرند که رفته رفته به علت کم بودن فشار خلاء بین صفحات نسبت به اطراف آن‌ها، نوسانات خلاء چنان تحریک می‌شود که جفت ذراتی از خلاء سربرآورده و به سرعت یکدیگر را نابود می‌کنند، این بخش از اثر کازیمر در سال ۱۹۹۸ مشاهده و تایید شده.
🔹اما در اثر کازیمر دینامیکی، دو آینه می‌بایست با سرعتی نسبیتی(کسر قابل توجهی از سرعت نور حداقل یک پنجم سرعت نور) نسبت به یکدیگر در خلاء نوسان کنند و این سبب می‌شود میدان الکترومغناطیس در دریای خلاء چنان آشفته شود که از میان جفت ذرات تولیدشده از دل این خلاء، برخی از نزد همتای مجازی خود گریخته و نابود نشوند و به شکل فوتون‌های نور برملا شده و خودنمایی کنند.
در سال ۲۰۱۱ نیز گروهی از محققین شواهدی اولیه از اثر کازیمر دینامیکی بدست آوردند.
🆔 @partoomagazine
مطالعه‌ی بیشتر:
https://www.technologyreview.com/2011/05/26/194436/first-observation-of-the-dynamical-casimir-effect/
🤯1912👍5
🔹چیزی که می‌بینید تصویری از ۴۸ اتم است که با استفاده از یک‌ میکروسکوپ تونلی روبشی چنین آراسته شده‌اند.
الگوهای موج‌مانند در این تصویر، نمایی از تداخل موج الکتروهاست!
🆔 @partoomagazine
🔹این تصویر که از چند دهه پیش با نام حصار کوانتومی معروف شده، در دهه ۹۰ میلادی توسط دانشمندانی از IBM با استفاده از یک میکروسکوپ تونلی روبشی ایجاد شده است.
برای این پیکربندی، ۴۸ اتم آهن روی یک سطح مسی حرکت داده شده‌اند.
🔹جالب اینکه الگوهای موج‌مانند در این تصویر، نمایی از ماهیت موجی الکترون‌های مس است که در این حلقه به دام افتاده و با هم تداخل کرده‌اند و این به خودی خودی نمایی جالب از خواص موج-ذره‌ای در مقیاس کوانتومی است.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://eng.thesaurus.rusnano.com/wiki/article939
👏13🤯9🤩3👍2
🔹 موآ، پرنده‌ای غول‌پیکر، با قد ۳/۷ متری و بومی نیوزلند که در حدود سال ۱۴۴۵ میلادی منقرض شده!
این پرنده منبع اصلی تغذیه عقاب "هاست"(بزرگ‌ترین عقاب شناخته‌شده) بوده که با انقراضش، عقاب هاست هم رفته رفته منقرض شده.
🆔 @partoomagazine
🤯26👍10🤔1
🔹در یک کشف غیرمنتظره، کیهان‌شناسان سیار‌ه‌ای فراخورشیدی را شناسایی کرده‌اند که همانند یک آینه‌ی عظیم است و ۸۰ درصد نوری که به آن تابش می‌شود را بازتاب و منعکس می‌کند.
🆔 @partoomagazine
🔹این سیاره عجیب که تقریبا اندازه‌ی نپتون است با ابرهایی که تیتانیوم را به جو داخلی داغ و سوزان آن می‌ریزند احاطه شده و طوری به نظر می‌آید که گویی آینه‌ای غول‌پیکر است و در فاصله‌ی کمی که با ستاره‌ی میزبان خود دارد، نور را به میزان شدیدی به سمت این ستاره بازتاب می‌کند.
این غول گازی که در فاصله‌ی ۲۶۰ سال نوری از زمین قرار دارد و معروف به LTT9779 b است، ابتدا در سال ۲۰۲۰ توسط محققانی که فضاپیمای TESS را هدایت می‌کردند کشف شد.
🔹سیاره‌ی موردنظر که هر ۱۹ ساعت یکبار به دور ستاره‌ی خورشیدمانند خود می‌چرخد در ادامه توسط هدایت‌کنندگان فضاپیمای Cheops بررسی شد و مشخص شد که سمت رو به ستاره‌ی آن حدود ۸۰ درصد از نوری که دریافت می‌کند را بازتاب می‌کند.
🔹برای مقایسه، سیاره زمین تنها فقط ۳۰ درصد از نوری که به آن تابش می‌شود را منعکس می‌کند.
راز بازتابندگی شدید LTT9779 b وجود ابرهای فلزی غلیظی است که عمدتا از سیلیکات(شیشه)، تیتانات(نمکی حاوی تیتانیوم) شکل گرفته و دمای داخلی جو آن به بیش از ۲۰۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.livescience.com/space/exoplanets/mirror-like-exoplanet-that-shouldnt-exist-is-the-shiniest-world-ever-discovered
😱1613🤯4🤩1
🔹 سیستم نوشتاریِ کشف‌شده در تپه‌های جیرفت(در استان کرمان) معروف به دبیره‌ی جیرفت، به عنوان یکی از قدیمی‌ترین رسم‌الخط‌های جهان شناخته‌ می‌شود که برخی حتی آن را قدیمی‌تر از خط سومری می‌دانند.
این نظام خطی چیزی بین تصویرنگاری و آوانگاری است که هنوز خوانش و درک کامل آن ممکن نشده!
🆔 @partoomagazine
26👍13🤯2🤩2👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹تابحال به این فکر کرده‌اید که مغز یک هوش مصنوعی چگونه است؟ ساختار یک شبکه عصبی مصنوعی که به یک هوش مصنوعی قوت می‌بخشد.
🆔 @partoomagazine
🔹با اینکه بسیاری از مردم هر روزه از هوش‌ مصنوعی‌های برای اهداف مختلف استفاده می‌کنند اما کمتر کسی می‌داند ساختار درونی آن‌ها چگونه می‌تواند باشد.
🔹چیزی که اینجا می‌بینید یک تصویرسازی ابتدایی از مسیرها و اتصالات در یک شبکه عصبی مصنوعیست، جایی که پیام‌ها و سیگنال‌های الکتریکی برای تقویت اتصالات و شناسایی الگو‌ها مدام شلیک می‌شوند.
🔹بسیاری از خطوط در این پیکربندی، رفته رفته طی عملیات یادگیری ماشینی برحسب داده‌کاوی در ساختار این شبکه شکل می‌گیرند و بسیاری از دستورات ما در هوش‌های مصنوعی مثل تصویرسازی، تشخیص گفتار و ... را انجام می‌دهند.
🆔 @partoomagazine
👍2311🤯4🤩2👏1
🔹کوتاه‌ترین مقاله در فیزیک
مقاله‌ای چاپ‌‌شده در مجله‌ی فیزیکال ریویو که فقط ۲۷ کلمه دارد.
این مقاله با عنوان "نسبت جرم پروتون و الکترون"، در سال ۱۹۵۱ توسط فردریش لنز ارائه شده است.
🆔 @partoomagazine
👍23🤩115👏3🤯1
🔹این نقاشی در ابتدا نیم‌رخ یک زن را نشان می‌دهد اما با قرار دادن یک آینه زیر آن، چهره‌ی یک مرد هم از بازتاب چهره‌ی زن نمایان می‌شود.
جالب اینکه اگر کل مجموعه را برعکس کنید، چهره‌ی مرد و زن باهم عوض می‌گردد.
این نقاشی یک اثر سورئالیستی از نقاشی مکزیکی به نام اوکتاویو اوکامپو است.
🆔 @partoomagazine
👏3012👍5🤔3😱2
🔹 وقتی یکی از اعضای خانواده کلاغ‌ها می‌میرد، آن‌ها رفتاری موسوم به مراسم خاکسپاری کلاغ، را انجام می‌دهند.
این رفتا نوعی مکانیسم بقای پیچیده است که طی آن، این پرندگان(از طریق آواسازی و زبان بدن) سعی در شناسایی شکارچیان، تهدیدات جدید و خطرات محیطی دارند تا از آن‌ها اجتناب کرده و حتی آن را به نسل بعد منتقل کنند.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.iflscience.com/crows-hold-funerals-for-their-dead-but-the-service-can-get-weird-70596
👍1610🤯5🤔2
🔹 طی پژوهشی جدید دانشمندان متوجه شده‌اند که یخ خاصیتی به نام "فلوکسیوالکتریسیته" دارد، یعنی وقتی خم می‌شود می‌تواند برق تولید کند!
🆔 @partoomagazine
🔹قدرت این پدیده آن‌قدر زیاد است که با مواد پیشرفته‌ای مثل تیتانیوم دی‌اکسید که در ساخت خازن‌ها و حسگرهای الکترونیکی به کار می‌رود، برابری می‌کند. مهم‌تر از همه، این کشف می‌تواند توضیح تازه‌ای برای چگونگی ایجاد بار الکتریکی در ابرها و شکل‌گیری رعدوبرق باشد!
🔹این کشف بسیار جالب است، چون نشان می‌دهد یخ دو راه برای تولید برق دارد: در دماهای بسیار پایین با فروالکتریسیته و در دماهای بالاتر (تا صفر درجه سانتی‌گراد) با فلوکسیوالکتریسیته!
🔹علاوه‌براین، وقتی دما پایین‌تر از منفی ۱۱۳ درجه سلسیوس باشد، یک لایه نازک فروالکتریکی روی سطح یخ شکل می‌گیرد. یعنی سطح یخ خودش می‌تواند به طور طبیعی بار الکتریکی داشته باشد و حتی با وارد کردن میدان الکتریکی خارجی، این بار قابل تغییر است، درست مثل قطب‌های یک آهنربا که می‌توان آنها را برعکس کرد!

🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://www.nature.com/articles/s41567-025-02995-6
.
🤯2913👏5👍2
🔹جلوه‌ای قابل تامل از درک نجومی و گاه‌شماری!
برآمدن خورشید روز اول دی ماه از میل(برج) رادکان، نشانی بر شروع انقلاب زمستانی!
میل رادکان در شهر چناران خراسان رضوی، قابلیت تعیین چهار فصل‌، سال کبیسه و آغاز نوروز را نیز دارد.
عکس از مهدیه رضوی
🆔 @partoomagazine
33👍12🤩5👏4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹نوار موبیوس، یک سطح بسته‌ی جهت‌ناپذیر که رابطه‌ی درون و بیرون را تلفیق می‌کند، هر نقطه از یک سطح موبیوسی هم درون است هم بیرون!
🆔 @partoomagazine
🔹نوار موبیوس یکی از اشکال جالب هندسی است که همواره مورد توجه ریاضی‌دانان مخصوصا در زمینه‌ی توپولوژی بوده است.
این شکل نخستین بار توسط ریاضی‌دانی به نام آگوست فردیناند موبیوس در سال ۱۸۵۸ کشف و شناسایی شد.
🔹جهت‌ناپذیری نوار موبیوس همان خاصیتی است که سبب شده برخی شکل پوسته‌ی جهان را نیز موبیوسی بدانند به این شکل که صرفا با پیماش پوسته نمی‌توان از جهان خارج شد.
جالب است بدانیم سوالی در مورد نوار موبیوس ۵۰ سال حل نشده باقی مانده بود، اینکه:
کوتاه‌ترین نوار کاغذی برای ساخت یک نوار موبیوس چقدر است؟
🔹سرانجام این سوال توسط ریچارد شوارتز حل شد و مشخص شد که نوار موبیوس را می‌توان با ابعاد بیش از رادیکال ۳ ساخت، یعنی اگر عرض کاغذ موردنظر یک سانتی‌متر باشد، طول آن باید بیش از رادیکال ۳ باشد.
🆔 @partoomagazine
مطالعه بیشتر:
https://brilliant.org/wiki/mobius-strips/
25👏6🤯2👍1🤩1