هسته مطالعات پارلمان
81 subscribers
33 photos
2 videos
1 file
10 links
هسته مطالعات پارلمان
دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)
ارتباط با دبیر هسته: @amir83yt
Download Telegram
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع) برگزار می‌کند:

🔻#ویژه_برنامه تحلیل وضعیت جریانات سیاسی کشور در آستانه انتخابات شوراهای اسلامی هفتم

👤با حضور حجت‌الاسلام دکتر سید محمدصادق کاظمی

🗓زمان: سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
🕖ساعت ۱۹

🏢مکان: سالن شهید مطهری دانشگاه امام‌صادق(ع)

#کارگروه_احزاب‌وانتخابات

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع)
@parliament_studies
هسته مطالعات پارلمان
💠هسته مطالعات پارلمان با همکاری انجمن علمی معارف اسلامی و علوم‌سیاسی دانشگاه امام‌صادق(ع) برگزار می‌کند: 🏢 بازدید از صحن علنی و موزه مجلس شورای اسلامی 👥 باحضور میهمانان ویژه 🗓️ چهارشنبه‌ ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ 🕢 ساعت ۸ صبح تا اذان ظهر مهلت ثبت‌نام تا پایان یکشنبه…
با سلام احترام
🔹️به استحضار حاضران در برنامه بازدید از مجلس می‌رساند که به علت پایان فرایند تصویب بودجه در مجلس، صحن علنی فردا تعطیل شد. لذا برنامه فردا لغو و به زمان دیگری موکول گردید.

🔸️افرادی که قصد لغو ثبت‌نام خود را دارند، به آیدی @amir83yt برای عودت وجه ثبت‌نام، پیام دهند.

🔹️روز و ساعت جدید برنامه بازدید، ظرف روزهای آینده به اطلاع شما خواهد رسید.

#اطلاعیه

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع)
@parliament_studies
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌کند:

🔻#نشست صفر تا صد انتخابات تناسبی؛ از ایده تا تصویب، مزایا و معایب

از ویژه‌برنامه های انتخابات شوراهای اسلامی هفتم

👤با حضور دکتر مهدی زینالو
موسس و مشاور ارشد مرکز مطالعات پارلمان اندیشکده حکمرانی شریف
از افراد موثر در تصویب قانون تناسبی شدن انتخابات شورای شهر تهران در دروه هفتم

🗓 زمان:
پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
ساعت ۱۳:۳۰

📲 بصورت مجازی از طریق:
https://www.skyroom.online/ch/isu/research-politics

#کارگروه_احزاب‌وانتخابات

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع)
@parliament_studies
1
هسته مطالعات پارلمان
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌کند: 🔻#نشست صفر تا صد انتخابات تناسبی؛ از ایده تا تصویب، مزایا و معایب از ویژه‌برنامه های انتخابات شوراهای اسلامی هفتم 👤با حضور دکتر مهدی زینالو موسس و مشاور ارشد مرکز مطالعات پارلمان اندیشکده حکمرانی…
انتخابات تناسبی
🎵 #فایل_صوتی

💠 نشست «صفر تا صد انتخابات تناسبی؛ از ایده تا تصویب، مزایا و معایب»

👤 با حضور دکتر مهدی زینالو
موسس و مشاور ارشد مرکز مطالعات پارلمان اندیشکده حکمرانی شریف

🗓پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴

#کارگروه_احزاب‌وانتخابات

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام صادق(ع)
@parliament_studies
هسته مطالعات پارلمان
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع) برگزار می‌کند: 🔻#ویژه_برنامه تحلیل وضعیت جریانات سیاسی کشور در آستانه انتخابات شوراهای اسلامی هفتم 👤با حضور حجت‌الاسلام دکتر سید محمدصادق کاظمی 🗓زمان: سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ 🕖ساعت ۱۹ 🏢مکان: سالن شهید مطهری دانشگاه…
📸 #گزارش_تصویری

💠ویژه‌برنامه «تحلیل وضعیت جریانات سیاسی کشور در آستانه انتخابات شوراهای اسلامی هفتم»

👥 باحضور حجت‌الاسلام دکتر سید محمدصادق کاظمی

📍سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴، دانشگاه امام صادق(ع)


🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌‌صادق(ع) برگزار می‌کند:

🔻#نشست تحلیل پیام رهبر انقلاب به مناسبت آغاز سومین سال فعالیت مجلس دوازدهم

👤با حضور:
حجت‌الاسلام دکتر حسن شجاعی
نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره یازدهم

🗓زمان:
سه‌شنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵
ساعت ۱۶

📲 بصورت مجازی از طریق:
https://www.skyroom.online/ch/isu/research-politics

#کارگروه_مجلس‌انقلابی

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1
📢فراخوان همکاری و جذب پژوهشگر در هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)

🔻هسته مطالعات پارلمان دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع) با هدف تقویت پژوهش‌های کاربردی در حوزه مطالعات پارلمانی، از محققان و دانشجویان علاقه‌مند دعوت به همکاری می‌کند.

1️⃣ اهداف هسته مطالعات پارلمان:
●تربیت نیروی متخصص در عرصه مطالعات پارلمانی
●تولید محتوای علمی و پژوهش‌های راهبردی در حوزه مطالعات پارلمانی
●تقویت غنای مطالعات پارلمانی در کشور و ارائه مشاوره پژوهشی و راهکار عملیاتی به نهاد های مرتبط

2️⃣ شرایط عمومی و اختصاصی پژوهشگر هسته:

●علاقه‌ به مطالعه و پژوهش پیرامون سیاست، قانونگذاری و پارلمانتاریسم
●دارا بودن روحیهٔ فعال، پویا و متعهد به انجام دقیق و به‌موقع وظایف پژوهشی، همراه با مسئولیت‌پذیری کامل در قبال اهداف هسته و اصول اخلاقی پژوهش.

3️⃣ مزایای همکاری:
●عضویت در شبکه پژوهشی فعال و تخصصی
●مشارکت در پروژه‌های تحقیقاتی و نشست‌های علمی
●بهره‌مندی از اساتید و مشاوران برجسته حوزه مجلس و پارلمانتاریسم
●امکان انتشار نتایج پژوهش‌ها در مجلات و محافل علمی معتبر
●دریافت گواهی معتبر فعالیت پژوهشی

4️⃣ امکان فعالیت اختصاصی در:
●کارگروه دیپلماسی پارلمانی
●کارگروه احزاب و انتخابات
●کارگروه اندیشه‌سیاسی و فقهی
●کارگروه حقوقی
●کارگروه تجربه‌نگاری
●کارگروه مجلس انقلابی(اندیشه رهبران انقلاب)
●کارگروه تاریخ پارلمان ایران
●کارگروه رصدتحولات و مطالبه‌گری

📌 برای کسب اطلاعات بیشتر و عضویت، به شناسه @amir83yt در پیام‌رسان های بله، ایتا و تلگرام مراجعه بفرمایید.
#فراخوان

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1
Audio
🎶ضرورت بازبینی در نظام حکمرانی پارلمانی

🔻تحلیل دیدگاه‌های مهندس محمدرضا باهنر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و نماینده هفت دوره مجلس شورای اسلامی، پیرامون ضرورت اصلاح ساختار حکمرانی در مجلس شورای اسلامی، در فایل صوتی پیوست تبیین شده است.

📍محورهای کلیدی مطرح‌شده:
●ضرورت بازنگری در ساختار تقنینی: تبیین ضرورت پیاده‌سازی الگوی پارلمان دو‌مجلسی (نظام دومجلسی) در ساختار سیاسی ایران.
●تفکیک و توازن منافع: تحلیل چالش‌های موجود در تفکیک منافع ملی، منطقه‌ای، قومیتی، صنفی و شخصی؛ و بررسی اهمیت ایجاد تعادل میان این سطوح از منافع.
●آسیب‌شناسی اولویت‌بندی نمایندگان: نقد رویکرد غالب بر عملکرد نمایندگان، با تأکید بر تمرکز بر مطالبات منطقه‌ای و به حاشیه رفتن اولویت‌های کلان و منافع ملی.

#دیدگاه


🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1
🔻حضور هیات پارلمانی جمهوری اسلامی ایران در بیستمین اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی (PUIC)/ حل مسائل مشترک جهان اسلام با دیپلماسی‌پارلمانی امکان‌پذیر است.

✍️حمیدرضا یزدان‌پرست، پژوهشگر هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)


🔹️بیستمین اجلاس اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی (PUIC) از ۳۱ خردادماه تا ۴ تیرماه به میزبانی جمهوری آذربایجان برگزار شد.

🔸️روح‌الله متفکرآزاد به عنوان رئیس هیات نمایندگان و همچنین محمدمهدی شهریاری، سید یحیی سلیمانی و سارا فلاحی به نمایندگی از مجلس شورای اسلامی در برنامه‌های این اجلاس و نشست‌های مرتبط حضور داشتند.

🔹️ابتدا هیأت پارلمانی جمهوری اسلامی ایران همزمان با فرارسیدن ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، در یکی از مساجد شهر باکو حضور یافتند و در مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان شرکت کردند.

🔸️با آغاز اجلاس نمایندگان جمهوری اسلامی مواضع خود را در رابطه با اتفاقات و وقایع اخیر ازقبیل جنایت آمریکایی_صهیونی علیه کشورمان، حمله به مدرسه شجره طیبه، مسئله آینده فلسطین، تاکید بر هویت تاریخی خلیج فارس، انتقاد از حضور کشورهای عربی در حملات به ایران پرداخته شد.

🔹️موضوع تقویت روابط ایران و آذربایجان با بازگشایی مرز زمینی و توسعه پروژه های مشترک در راستای منافع دو کشور مورد توجه قرار گرفت.

🔸️سپس دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی با شرکت در اجلاس به تبیین این مسئله پرداخت که پایگاه‌های نیروهای فرامنطقه‌ای در غرب آسیا نه‌تنها امنیت پایدار ایجاد نکرده بلکه منشاء بی‌ثباتی است.

🔹️در جریان بررسی بیانیه پایانی این اجلاس، موضوعاتی در خصوص مسئله فلسطین مطرح شد که با مواضع جمهوری اسلامی ایران مغایر بود.

🔸️در جریان برگزاری این اجلاس، نشست کمیته اجرایی، انجمن دبیران‌کل مجالس کشورهای عضو، کمیته دائمی فلسطین، کمیته جوامع و اقلیت‌های مسلمان، کنفرانس زنان نماینده پارلمان‌های کشورهای اسلامی، کمیته تخصصی دائمی امور حقوقی و فرهنگی و گفتگوی تمدن‌ها و ادیان، کمیته تخصصی دائمی امور اقتصادی و محیط زیست، کمیته تخصصی دائمی حقوق بشر، زنان و خانواده و همچنین بیست‌وهفتمین اجلاس کمیته عمومی اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی برگزار شد.

🔹️«تقویت توسعه اقتصادی پایدار و فراگیر در کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی از طریق همکاری‌های پارلمانی»، شعار اصلی بیستمین اجلاس اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی(PUIC) بود. دیدگاه و نظرات نمایندگان حول این موضوع صورت گرفت و بستر اصلی گفتگوها را شکل داد.

🔸️گفتنی است که اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی(PUIC) در تاریخ ۱۷ ژوئن ۱۹۹۹ در تهران تأسیس شد و مقر اصلی آن نیز در تهران است. این اتحادیه متشکل از مجالس ملی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی است و با هدف تقویت همکاری‌های پارلمانی، تحکیم و پشتیبانی از تحقق اصل اسلامی شورا، ترویج اصول والای اسلامی و حمایت از منافع مشترک جهان اسلام فعالیت می‌کند.

#یادداشت

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1
هسته مطالعات پارلمان
Photo
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)، تقدیم می‌کند:

✅️ «قانون‌گذاریِ تراز نظام اسلامی، پیش از آنکه به مهارت‌های حقوقی نیاز داشته باشد، به فهم عمیق فقه تقنین و مبانی قانون‌گذاری اسلامی محتاج است.

🔻هسته مطالعات پارلمان، با هدف تربیت پژوهشگران متخصص در حوزه فقه قانون‌گذاری، این سیر مطالعاتی را به‌عنوان نقطه آغاز مسیر پژوهش پیشنهاد می‌کند؛ مسیری که از مبانی نظری تقنین آغاز می‌شود، به فقه قانون‌گذاری و صلاحیت‌های مجلس می‌رسد، نظارت شرعی بر قوانین را تبیین می‌کند و در نهایت به آسیب‌شناسی نظام تقنین ختم می‌شود.

▪️مطالعه عمیق، مقدمه قانون‌گذاری حکیمانه است.

📚سیر مطالعاتی کارگروه اندیشه سیاسی_فقهی هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع):

1️⃣ قانون‌گذاری و قانون اساسی (جلد اول)؛ کنکاشی در مبانی، کلیات و آسیب‌شناسی نظام قانون‌گذاری
✍️ علی فتاحی

2️⃣ ظرفیت‌ها و چالش‌های استفاده از فقه در تقنین
✍️مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی

3️⃣ قانون‌گذاری و قانون اساسی(جلد سوم)
✍️ کنکاشی در صلاحیت قانون‌گذاری مجلس شورای اسلامی

4️⃣نظارت شرعی بر قوانین و مقررات
✍️ پژوهشکده شورای نگهبان

5️⃣ آسیب‌شناسی تقنین و قوه‌مقننه در ایران
✍️ نصیرالله حسنلو

#سیر_مطالعاتی

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1
هسته مطالعات پارلمان
Photo
🔻کنوانسیون آکتائو و نقش مجلس شورای اسلامی در بررسی و تصویب آن براساس اصل ۷۷ قانون اساسی

✍️مهدیار تنهایی، پژوهشگر هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)

🔹️اصل هفتاد و هفتم قانون اساسی عهده‌دار بررسی و تصویب عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی را مجلس شورای اسلامی می‌داند؛ به همین علت واگذاری اختیار تصويب معاهدات به مجلس را می‌توان در راستای نظارت نمایندگان ملت بر تعهدات بین‌المللی و صیانت از منافع‌ عمومی و ملی تحلیل کرد.

🔸️کنوانسیون در معنای عام، توافقی بین‌المللی است که میان دولت‌ها یا سایر اشخاص حقوق بين‌الملل منعقد شده و تابع حقوق بین‌الملل است که در درون خود یک نظام حقوقی پایدار و مورد تفاهم را به وجود می آورد؛ حال با در نظر گرفتن این مطالب به اصل این واقعه حقوقی پرداخته خواهد شد.

🔹️کنوانسیون «وضعیت حقوقی دریای کاسپین» یا همان کنوانسیون آکتائو منعقد شده در تاریخ ۲۱ مرداد ۱۳۹۷ می‌باشد که در حال حاضر از مهم‌ترین و حساس‌ترین مسائل حقوق بین‌الملل و امور ژئوپولتیک کشور است.

🔸️این معاهده پنج جانبه به طرفیت کشورهای ساحلی دریای کاسپین(جمهوری اسلامی ایران/ جمهوری آذربایجان/ فدراسیون روسیه/ جمهوری قزاقستان/ جمهوری ترکمنستان) پس از امضا و تفاهم بین طرفین، در روز های پایانی تیرماه ۱۴۰۵ با گذشت هشت سال از تفاهم با طرح یک‌فوریتی توسط هیئت دولت و با طی مناسبات حقوقی به مجلس شورای اسلامی ارسال گردید.

🔸️عمده اهمیتی که این موضوع در کشاکش درگیری تاریخی بین جمهوری اسلامی ایران و دو رژیم متخاصم یعنی رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا پیدا می‌کند به این علت است که برخی صاحب‌نظران معتقدند برخی مقررات کنوانسیون ممکن است بر دامنه بهره‌برداری ایران از منابع و اعمال صلاحیت سه‌گانه(صلاحیت تقنینی، صلاحیت قضایی و صلاحیت اجرایی) در بخش‌هایی از دریای خزر تأثیر بگذارد.

🔹️کارشناسان این حوزه با در نظر گرفتن حداکثر منافع‌ملی نکاتی را متذکر مجلس شورای اسلامی شده اند که بدین شرح است:

🔸️۱. ابهامات موجود در مواد کنوانسیون موردنظر در تحدید حدود چه از لحاظ سرزمینی و چه از لحاظ گستره اعمال اراده حاکمیتی در منطقه مربوط به دولت ساحلی در مواد و بندهای متعدد مورد توجه کارشناسان است و این خلل قانونی به همراه نفوذ رژیم صهیونیستی در بعضی از کشور های ساحلی دریای کاسپین و لزوم پیشگیری و آمادگی حداکثری برای پیگیری هرگونه تجاوز جنگی یا نقض قواعد حقوقی از اهمیت تعیین حاکمیت بر مناطق مختلف دریایی را اهمیت تحدید حدود را دو چندان می کند.

🔹️۲. تصویب زودهنگام و بدون رفع ابهامات و تعیین دقیق جزئیات میان اطراف این معاهده بدون در نظر گرفتن عواقب و نتایج تصویب صرف، ممکن است قدرت دیپلماسی و چانه‌زنی در مذاکرات آینده که مربط به رفع ابهامات و تعیین جزئیات است را با از دست دادن اهرم عدم تصویب این معاهده برای تحدید حدود بر مدار اصل انصاف و دسترسی عادلانه به منابع طبیعی در کنار سایر دول ساحلی متزلزل کند.

🔸️۳. بر این اساس با وجود یک‌فوریتی بودن این طرح، مجلس شورای اسلامی در راستای تحقق اصل ۷۷ قانون اساسی و حفاظت از منافع ملی می‌بایست با توجه به نظرات کارشناسی و با نگاه به شرایط و مسائل موجود حول کنوانسیون آکتائو همراه بررسی دقیق ابعاد حقوقی، امنیتی و اقتصادی کنوانسیون، تصمیمی اتخاذ کند که بیشترین انطباق را با منافع‌ملی و اجرای حداکثری صلاحیت مقرر در قانون‌اساسی داشته باشد.

#یادداشت

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
👍1
جهاد_اقتصادی_تجلی_نسخه_پارلمانی.pdf
106.2 KB
🔻نمایندگی؛ حلقه مفقوده جهاد اقتصادی

✍️مهدی میرزاپور؛ پژوهشگر هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)


🔹️در این یادداشت، نویسنده «جهاد اقتصادی» را فراتر از یک سیاست یا برنامه‌ اقتصادی می‌بیند و آن را به‌مثابه شکل بروز مشارکت مردم در حل مسائل اقتصادی صورت‌بندی می‌کند؛ مشارکتی که اگر قرار است به یک ظرفیت پایدار تبدیل شود، ناگزیر به سازماندهی نهادی و اتکای جدی به سازوکار نمایندگی است.

🔸️نگارنده با طرح این پرسش پیش می‌رود که در یک نظام مردم‌سالار، چه نهادی باید ظرفیت‌های پراکنده مردم را به سیاست عمومی و اقدام جمعی تبدیل کند؟ از این منظر، مجلس شورای اسلامی و به‌طور مشخص نماینده مجلس، نقشی فراتر از قانون‌گذاری و نظارت پیدا می‌کند: سازماندهی ظرفیت‌های مردمی برای حل مسئله اقتصاد.

🔹️در ادامه، نسبت میان مشارکت سیاسی، عاملیت مردم، جهاد اقتصادی و ظرفیت نمایندگی بررسی شده و تلاش شده است تصویری از نقش مجلس و نمایندگان در تبدیل مشارکت اقتصادی مردم به یک سازوکار پایدار ارائه شود.

📎 متن کامل یادداشت در فایل پیوست

#یادداشت

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
هسته مطالعات پارلمان
Photo
🔻نظریه «وکالت» در نمایندگی مجلس؛ تحلیلی بر دگرگونی یک مفهوم و اشتباه راهبردی در فهم آن

✍️نیما حاجی‌زاده، پژوهشگر هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)

🔹️در گفتمان سیاسی رایج، از نمایندگان مجلس با عنوان وکلای مردم یاد می‌شود و این تصور به امری بدیهی تبدیل شده است که رابطه نماینده و مردم همان رابطه وکیل و موکل است. این یادداشت تلاش می‌کند با رویکردی تحلیلی، این شباهت ظاهری را به چالش بکشد و نشان دهد که این مفهوم نادرست نه‌تنها به برداشتی نادرست از ماهیت حاکمیت دامن می‌زند، بلکه آسیب های جدی بر پیکره نظام مردم‌سالاری وارد کرده است.

🔸️زمینه های تاریخی و فکری؛ از نائینی تا روسو:
ریشه‌یابی این مفهوم در ایران به دوران مشروطه باز می‌گردد، آنگاه که دو دیدگاه اصلی در میان فقها وجود داشت: گروهی به رهبری شیخ فضل‌الله نوری، نمایندگی مجلس را با عقد وکالت در فقه تطبیق‌پذیر نمی دانستند و آن را امری جداگانه و مرتبط با ولایت، تلقی می‌کردند. در مقابل، میرزای نائینی بر آن بود که میتوان از واژه وکالت به معنای لغوی نائب‌گرفتن استفاده کرد، نه در مفهوم عقد شرعی حقوقی‌ای که در آن موکل، وکیل را در محدودهای مشخص به تصرفاتی خاص مأمور می‌کند. این تفاوت ظریف اما بنیادین، نقطه آغاز یک اشتباه بزرگ در فهم نظام نمایندگی شد.

🔹️وکالت در حقوق خصوصی در برابر نمایندگی سیاسی: این جاست که اشتباه وکالت رخ میدهد. در عقد وکالت در حقوق مدنی، رابطه به شکلی تنگاتنگ تعریف می‌شود: اول، محدودیت اختیار: وکیل صرفاً مجاز به انجام اموری است که موکل بدانها اذن داده است. دوم، قابلیت عزل: موکل هر زمان که بخواهد می‌تواند وکیل خود را عزل کند و سوم، حضور موکل: رابطه میان وکیل و موکل، ارتباطی مستقیم و شخصی است.

🔸️اما در نظام نمایندگی سیاسی، این ویژگی‌ها به‌کلی تغییر می‌کند. نماینده زمانی که وارد مجلس می‌شود، نه برای یک فرد خاص، بلکه برای همهٔ مردم حوزه انتخابیه و حتی به تعبیری برای کل ملت وکیل می‌گردد. در اینجا مردم نه نقش موکل ناظر و عزل‌کننده را دارند و نه می‌توانند برای نماینده دستور عمل صادر کنند.

🔹️به تعبیر دقیق‌تر، او پس از انتخاب به نماینده حاکمیت‌ملی تبدیل می‌شود؛ چه آنکه اراده عمومی، به دلیل ماهیت سیال و گسترده‌اش، قابل وکالت تنگاتنگ حقوقی نیست. ژان ژاک روسو در این باره می‌گوید:«اراده عمومی، نماینده ندارد». مردم با رأی خویش، اراده‌شان را به نماینده تفویض نمی‌کنند؛ بلکه او را بمثابه ایجادکننده اراده عمومی(قوانین) برمی‌گزینند.

🔸️پیامدهای اشتباه وکالت در عمل سیاسی
این مفهوم نادرست، پیامدهای عملی چشمگیری بر عرصه سیاسی ایران برجای گذاشته است:

🔹️۱. انتظار نادرست از نماینده: این تصور که نماینده صرفاً پیام‌آور حوزه انتخابیه خود به پاستور است، مردم را به توقع حل مسائل خرد و محلی از او سوق می‌دهد؛ در حالی که وظیفه اصلی او قانونگذاری و نظارت بر حسن اجرای آن در سطح کلان است.

🔸️۲. دستاویز نظارت های سلیقه‌ای: بحث نظارت بر نمایندگان نیز به سبب همین ابهام مفهومی با چالش روبه رو شده است. در حالی که برخی بر نظارت مردم بر نماینده تأکید دارند و طرح هایی مانند نظارت بر رفتار نمایندگان با همین هدف تدوین شد، این طرح همواره با این نقد همراه بود که ممکن است به ابزاری برای محدودسازی آزادی و استقلال نمایندگان که لازمه قانونگذاری است تبدیل شود. برخی فقها مانند آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی نیز تاکید کردند که نماینده باید «آزاد و مستقل باشد تا بتواند با آزادی کامل به وظایف خود عمل نماید».

🔹️جمع‌بندی: اشتباه در درک وکالت به جای نمایندگی، یکی از ریشه های ناکارآمدی در ساختار سیاسی ایران است. این اشتباه سبب شده است که هم مردم از نماینده خود انتظار یک وکیل صرف محلی داشته باشند و هم حاکمیت، به بهانه نظارت بر وکلا، از استقلال نمایندگان مجلس بمثابه رکنی از حاکمیت بکاهد. رها شدن از این بن‌بست، مستلزم آن است که هم مردم و هم سیاستمداران، نمایندگی را نه یک عقد خصوصی(وکالت)، بلکه یک مأموریت عمومی برای مشارکت در اداره کشور و تحقق اراده عمومی مبتنی بر قانون اساسی بدانند. بازنگری در این مفهوم، نخستین گام در اصلاح نظام نمایندگی و افزایش کارآمدی آن است.

#یادداشت

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
💠هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع) برگزار می‌کند:

🏛سلسله نشست های مجلس‌نـما
🔻رصد و بررسی تحولات یک‌ماه اخیر مجلس شورای اسلامی

🔹️با حضور آقایان:
👤محمدحسین معتمدی
👤امیررضا هراتی
👤مهدی میرزاپور

🔹️فعالان حوزه مجلس

📌دبیر جلسات: نیما حاجی‌زاده، پژوهشگر هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌صادق(ع)

🗓آخرین جمعه هر ماه
🕔ساعت ۱۷

📲بصورت مجازی از طریق:
https://www.skyroom.online/ch/isu/research-politics

#کارگروه_رصدتحولات

🇮🇷 هسته مطالعات پارلمان دانشگاه امام‌ صادق(ع)
@parliament_studies
1