……….💥👆👆

🍀 علت افت ولتاژ در شبکه‌های برق صنعتی


🔥 در قسمت بعدی یک مثال و فرمول کاربردی افت ولتاژ را براتون در کانال قرار میدم با ما باشید 😍


✅ قسمت اول

#افت_ولتاژ

افت ولتاژ (Voltage Drop) به کاهش ولتاژ از تابلو تا محل مصرف گفته می‌شود. اگر افت ولتاژ از حد مجاز بیشتر شود، تجهیزات دچار افت عملکرد، افزایش جریان و کاهش عمر خواهند شد.

⭕️ مهم‌ترین دلایل افت ولتاژ

☑️ طول زیاد کابل
هرچه طول کابل بیشتر باشد، مقاومت آن افزایش یافته و افت ولتاژ بیشتر می‌شود.

☑️ کوچک بودن سطح مقطع کابل
کابل با سطح مقطع کمتر، مقاومت بیشتری دارد و افت ولتاژ افزایش می‌یابد.

☑️ افزایش جریان بار
هرچه جریان مصرفی بیشتر باشد، افت ولتاژ نیز بیشتر خواهد شد.

☑️ ضریب توان پایین
ضریب توان پایین باعث افزایش جریان و در نتیجه افزایش افت ولتاژ می‌شود.

☑️ شل بودن اتصالات
اتصالات نامناسب مقاومت محل اتصال را افزایش داده و باعث افت ولتاژ و گرم شدن تجهیزات می‌شوند.

☑️ کیفیت پایین کابل
هادی‌های نامرغوب یا کابل‌هایی که سطح مقطع واقعی آن‌ها کمتر از مقدار اسمی است، افت ولتاژ بیشتری ایجاد می‌کنند.

☑️ افزایش دمای کابل
با افزایش دمای هادی، مقاومت آن افزایش یافته و افت ولتاژ بیشتر می‌شود.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 علت افت ولتاژ در شبکه‌های برق صنعتی


#افت_ولتاژ


✅ قسمت آخر



⭕️ فرمول‌های افت ولتاژ

مدار تک‌فاز

DV = 2 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

⸻

مدار سه‌فاز

DV = 1.732 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

⸻

درصد افت ولتاژ

%DV = (DV / V) × 100

⸻

معنی پارامترها

DV = افت ولتاژ (ولت)

V = ولتاژ شبکه (ولت)

I = جریان (آمپر)

L = طول یک‌طرفه کابل (کیلومتر)

R = مقاومت کابل (اهم بر کیلومتر)

X = راکتانس کابل (اهم بر کیلومتر)

Cosφ = ضریب توان

Sinφ = سینوس زاویه ضریب توان


✅ مثال مهندسی

مشخصات مدار:

ولتاژ شبکه: 400 ولت
جریان: 100 آمپر
طول کابل: 150 متر (0.15 کیلومتر)
کابل مسی 35 میلی‌متر مربع
ضریب توان: 0.8
مقاومت کابل (R): 0.524 اهم بر کیلومتر
راکتانس کابل (X): 0.08 اهم بر کیلومتر

محاسبه:

☑️ افت ولتاژ

1.732 × 100 × 0.15 × (0.524 × 0.8 + 0.08 × 0.6)=12.1 v

☑️ درصد افت ولتاژ

(12.1 ÷ 400) × 100=3.03 %


نتیجه: این مقدار برای یک مصرف‌کننده صنعتی در محدوده مجاز استاندارد IEC قرار دارد.

⸻

🪐 حدود مجاز افت ولتاژ

🔹روشنایی: حداکثر 3 درصد
🔸سایر مصرف‌کننده‌ها (مانند موتورها): حداکثر 5 درصد🔹

⸻


📚 مرجع: IEC 60364-5-52 و IEC 60287

طول کابل در فرمول سه‌فاز، طول یک‌طرفه (One-way Length) است، نه طول رفت و برگشت؛ این یکی از اشتباهات رایج در محاسبات افت ولتاژ است.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تفاوت Memory Bit، Input و Output در PLC

#PLC



1️⃣ Input (ورودی)

ورودی‌ها سیگنال‌هایی هستند که از تجهیزات خارجی وارد PLC می‌شوند.

☄️نمونه‌ها:
▪️شستی استارت و استاپ
▪️لیمیت سوئیچ
▪️سنسور مجاورتی (Proximity)
▪️فلوتر

⭕️ویژگی:

PLC فقط وضعیت ورودی را
می‌خواند و نمی‌تواند مقدار آن را مستقیماً تغییر دهد.

☑️ مثال:
I0.0 = شستی استارت
⸻
2️⃣ Output (خروجی)

خروجی‌ها فرمان PLC را به تجهیزات ارسال می‌کنند.

🪐نمونه‌ها:
▪️کنتاکتور
▪️شیر برقی
▪️چراغ سیگنال
▪️رله

⭕️ویژگی

خروجی‌ها مستقیماً تجهیزات را روشن یا خاموش می‌کنند.

☑️مثال:
Q0.0 = کنتاکتور موتور
⸻
3️⃣ Memory Bit (بیت حافظه)
Memory Bit یا Marker (M) یک حافظه داخلی PLC است که به هیچ ورودی یا خروجی فیزیکی متصل نیست.
از آن برای ذخیره وضعیت‌ها، شرط‌ها و نتایج منطقی استفاده می‌شود.

⭕️ کاربردها:

▪️ایجاد خودنگهدار (Self Holding)
▪️ذخیره وضعیت ماشین
▪️اینترلاک (Interlock)
▪️فعال یا غیرفعال کردن بخش‌هایی از برنامه
▪️انتقال اطلاعات بین شبکه‌های مختلف برنامه

☑️مثال:
M0.0 = مجوز روشن شدن موتور
⸻
😍مثال کاربردی

✅ فرض کنید یک موتور با شستی استارت و استاپ کنترل می‌شود.
I0.0 = شستی Start
I0.1 = شستی Stop
M0.0 = حافظه خودنگهدار
Q0.0 = کنتاکتور موتور

در این حالت، با فشردن شستی Start، بیت M0.0 فعال می‌شود و حتی پس از رها کردن شستی، موتور روشن می‌ماند تا زمانی که شستی Stop فشرده شود.



نکات طلایی
✅ Input اطلاعات را وارد PLC
می‌کند.

✅ Output فرمان PLC را به تجهیزات منتقل می‌کند.

✅ Memory Bit فقط یک حافظه داخلی است و هیچ ترمینال فیزیکی روی PLC ندارد.

✅ استفاده صحیح از Memory Bit باعث ساده‌تر شدن برنامه، کاهش تکرار کد و افزایش خوانایی برنامه می‌شود.

💡 نکته مهندسی: در PLCهای زیمنس، از Memory Bit (M) برای ذخیره وضعیت‌های موقت استفاده می‌شود؛ اما برای اطلاعاتی که باید پس از قطع و وصل برق نیز حفظ شوند، بهتر است از Retentive Memory (Retain) یا Data Block (DB) استفاده شود.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 انتخاب سایزکابل با درنظرگرفتن ضرایب تصحیح و افت ولتاژ

#کابل

🔥 پیشنهاد ویژه

✳️ فرض کنید یک موتور سه‌فاز با مشخصات زیر داریم:

▪️ توان موتور: 30 kW
▪️ ولتاژ: 400 V
▪️ ضریب توان: 0.8
▪️ راندمان: 90%
▪️ طول مسیر کابل: 150 متر
▪️ کابل: مسی XLPE
▪️ روش نصب: سینی کابل

1️⃣ محاسبه جریان موتور

I = P / (1.732 × V × Cosφ × η)

I = 30000 / (1.732 × 400 × 0.8 × 0.9)

I ≈ 60 A

⸻

2️⃣ اعمال ضرایب تصحیح

فرض کنیم:

ضریب دمای محیط = 0.91

ضریب تجمع کابل‌ها = 0.80

ضریب سایر شرایط = 1

ضریب کلی:

K = 0.91 × 0.80 × 1

K = 0.728

⭕️ ظرفیت مجاز کابل باید با توجه به شرایط نصب، از جریان طراحی بیشتر باشد.

Ib <= Iz

Ib = جریان طراحی
Iz = جریان مجاز کابل

اگر ظرفیت جریان کابل در جدول برابر 100A باشد:

Iz(corrected) = 100 × 0.728

Iz(corrected) = 72.8A

چون:

72.8A > 60A

✅ کابل از نظر ظرفیت جریان مناسب است.

⸻

3️⃣ بررسی افت ولتاژ

فرض کنیم برای این کابل:

R = 0.87 ohm/km

X = 0.08 ohm/km

طول کابل:

L = 0.15 km

فرمول سه‌فاز:

DV = 1.732 × I × L × (R × Cosφ + X × Sinφ)

برای Cosφ = 0.8 داریم:

Sinφ = 0.6

پس:

DV = 1.732 × 60 × 0.15 × (0.87 × 0.8 + 0.08 × 0.6)

DV ≈ 11.5 V

درصد افت ولتاژ:

%DV = (11.5 / 400) × 100

%DV ≈ 2.9%

✅ از نظر افت ولتاژ نیز مناسب است، اگر حد مجاز طراحی پروژه رعایت شده باشد.

⸻

⭐ نتیجه نهایی

در این مثال کابل موردنظر:

✅ از نظر جریان مجاز مناسب است.

✅ ضرایب دما و تجمع کابل‌ها در نظر گرفته شده‌اند.

✅ افت ولتاژ حدود 2.9% است.

⚠️ بنابراین انتخاب کابل نباید فقط بر اساس جریان انجام شود؛ ضرایب تصحیح و افت ولتاژ نیز باید بررسی شوند.

📌 فرمول طلایی انتخاب کابل:

جریان بار → ضرایب تصحیح → جریان مجاز واقعی → افت ولتاژ → اتصال کوتاه → انتخاب نهایی کابل

📚 مرجع: IEC 60364-5-52




🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀
، برق‌گیر ، ارت و SPD چه تفاوتی دارند؟

#SPD

یکی از اشتباهات رایج این است که فکر کنیم SPD، برق‌گیر و سیستم ارت یک وظیفه دارند؛ در حالی که نقش آنها متفاوت است.

☑️ : SPD
Surge Protective Device برای محدود کردن
اضافه‌ولتاژهای گذرا و هدایت جریان Surge به مسیر تخلیه طراحی شده است.

☑️ برق‌گیر (Surge Arrester)

در شبکه‌های قدرت، برق‌گیر برای حفاظت تجهیزات در برابر اضافه‌ولتاژهای ناشی از صاعقه و Switching استفاده می‌شود.

مثلاً در ورودی یک پست یا نزدیک ترانسفورماتور، برق‌گیر می‌تواند از عایق تجهیزات در برابر Surge محافظت کند.

☑️ ارت چه کاری انجام می‌دهد؟

ارت به‌تنهایی «جلوگیری از اضافه‌ولتاژ» نیست؛ بلکه مسیر کم‌امپدانسی برای تخلیه جریان خطا و Surge فراهم می‌کند و به عملکرد صحیح تجهیزات حفاظتی کمک می‌کند.

⭕️ یک مثال صنعتی:

فرض کنید یک تابلو برق PLC در کارخانه داریم و در اثر صاعقه یا Switching یک Surge وارد شبکه شود:

⚡️ Surge وارد تابلو می‌شود
⬇️
🛡️ SPD اضافه‌ولتاژ را محدود می‌کند
⬇️
🔌 جریان Surge از مسیر حفاظتی تخلیه می‌شود
⬇️
🌍 سیستم ارت و هم‌بندی مناسب مسیر تخلیه را فراهم می‌کنند
⬇️
💻 تجهیزات PLC و الکترونیکی بهتر محافظت می‌شوند.

💡 نکته طلایی:
وجود SPD بدون اجرای صحیح ارت و هم‌بندی، لزوماً به معنی حفاظت کامل نیست.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 دریچه بالای گیج فشار (Pressure Gauge) ؟

#گیج

در بسیاری از گیج‌های فشار روغن (Oil Pressure Gauge) در قسمت بالای بدنه یک دریچه پلاستیکی کوچک وجود دارد که به آن Vent Plug / Breather گفته می‌شود.

☑️ وظیفه‌اش این است که فشار داخل محفظه گیج را با فشار اتمسفر متعادل کند تا عقربه گیج دقت مناسبی داشته باشد.
اگر این دریچه بسته باشد، تغییر دمای هوای محبوس داخل گیج می‌تواند باعث ایجاد خطای قرائت و جابه‌جایی نقطه صفر شود.

✅ داخل گیج با گلیسیرین پر می‌شود.

🔹 از این دریچه برای پر کردن گلیسیرین و در برخی مدل‌ها تهویه و متعادل‌سازی فشار داخلی گیج استفاده می‌شود.

🪐 گلیسیرین (Glycerin): انتخاب معمول برای کاربردهای عمومی، دمای معمول و محیط‌های صنعتی؛ اقتصادی‌تر و ویسکوزیته مناسبی برای کاهش لرزش عقربه دارد.

☄️سیلیکون‌اویل (Silicone): وقتی دمای کاری بالاتر یا پایین‌تر است، یا شرایط محیطی سخت‌تر است و پایداری بیشتر مایع پرکننده لازم است.

⚠️ انتخاب نهایی باید طبق دیتاشیت سازنده گیج باشد؛



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 چرا جریان راه‌اندازی موتور القایی زیاد است؟

#موتور

در موتور القایی، هنگام استارت:

N = 0
لذا :
s = (Ns − N) / Ns = 1
N = 0 → s = 1

که در آن s لغزش موتور است.
با صفر بودن سرعت روتور، فرکانس جریان روتور برابر فرکانس شبکه است:

f₂ = s × f₁ → f₂ = f₁

در این شرایط، موتور هنوز نیروی ضد محرکه مناسبی ایجاد نکرده و امپدانس ورودی موتور پایین است؛ بنابراین جریان زیادی از شبکه می‌کشد.

💢برای موتور سه‌فاز می‌توان به‌صورت ساده نوشت:

I₁ ≈ V₁ / Z₁
و چون امپدانس مؤثر موتور در لحظه استارت پایین است، جریان اولیه افزایش پیدا می‌کند.

✳️ مثال :موتور

P = 15 kW
In = 28 A

اگر نسبت جریان راه‌اندازی 6 برابر باشد:

🚨البته مقدار واقعی به طراحی موتور، توان، ولتاژ و امپدانس موتور بستگی دارد.

Istart = 6 × 28 = 168 A
یعنی در لحظه استارت حدود 168 آمپر جریان از شبکه گرفته می‌شود.

🪐 جریان زیاد فقط باعث افت ولتاژ نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند باعث:

▪️افزایش I²R Loss
▪️افت ولتاژ شبکه
▪️عملکرد ناخواسته حفاظت اضافه‌جریان
▪️افزایش تنش حرارتی سیم‌پیچ
▪️ضربه گشتاوری و مکانیکی به کوپلینگ ، موتورو بار

به همین دلیل در موتورهای توان بالاتر از روش‌هایی مانند Star-Delta، Soft Starter و VFD استفاده می‌شود.

⭕️ روش‌های کاهش جریان راه‌اندازی

1️⃣ ستاره–مثلث (Star-Delta)
در شروع، موتور در حالت ستاره قرار می‌گیرد و جریان راه‌اندازی کاهش پیدا می‌کند.

2️⃣ سافت‌استارتر
ولتاژ موتور را به‌صورت تدریجی افزایش می‌دهد و استارت نرم ایجاد می‌کند.

3️⃣ اینورتر (VFD)
در VFD با کاهش فرکانس و کنترل هم‌زمان ولتاژ، شرایط شار موتور کنترل می‌شود و موتور می‌تواند با جریان و گشتاور کنترل‌شده شتاب بگیرد.


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 چرا ترانس بدون مصرف‌کننده هم برق می‌کشد؟

#ترانس

فرض کن یک ترانس 20kV / 400V داریم.

سمت 400 ولت هیچ چیزی وصل نیست؛ یعنی:

بار = صفر

اما سمت 20kV هنوز به شبکه وصل است.

وقتی برق 20kV را وصل می‌کنیم، داخل ترانس هسته آهنی باید مغناطیسی شود. برای مغناطیسی نگه‌داشتن هسته، سیم‌پیچ اولیه مقداری جریان از شبکه می‌گیرد.

⭕️ به این جریان می‌گوییم:

جریان بی‌باری → I_0

پس:

ترانس بدون بار است، ولی بی‌برق نیست!

🪐 این جریان کجا مصرف می‌شود؟

دو بخش دارد:

① بخش اصلی : ایجاد میدان مغناطیسی
این قسمت بیشتر توان راکتیو است.

② بخش کوچک‌تر : تلفات هسته

هسته به دلیل هیسترزیس و جریان‌های گردابی گرم می‌شود. این قسمت توان اکتیو مصرف می‌کند.

پس:

I_0 = I_m + I_c

به زبان خیلی ساده:

جریان بی‌باری = جریان مغناطیس‌کننده + جریان مربوط به تلفات هسته

⛔️ : بی‌باری یعنی «بار نداریم»، نه اینکه «جریان صفر است»!


🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼
⚡

……….💥👆👆


✳️ چند نکته طلایی مهندسی برق

✅قسمت اول

🔥 پیشنهاد ویژه

#نکته


☑️ نکته کابل

افزایش سطح مقطع کابل باعث کاهش مقاومت و لذا کاهش افت ولتاژ و تلفات میگردد.

☑️ نکته ترانس

ترانسفورماتور نمی‌تواند فرکانس را تغییر دهد؛ فقط ولتاژ و جریان را تغییر می‌دهد
تلفات مسی ترانس با مربع جریان تغییر می‌کند:

Pcu = I²R

بنابراین افزایش بار، تلفات را سریع‌تر افزایش می‌دهد.

☑️توان ظاهری

در سیستم AC:

S² = P² + Q²

توان ظاهری با واحد VA، توان اکتیو با W و توان راکتیو با var بیان می‌شود.

☑️ نکته ضریب توان

هرچه cosφ به ۱ نزدیک‌تر باشد، برای انتقال توان مشخص، جریان کمتری نیاز است

در یک توان اکتیو ثابت:

I ∝ 1/cosφ

پس اصلاح ضریب توان باعث کاهش جریان و تلفات خط می‌شود.

☑️نکته اتصال کوتاه

در اتصال کوتاه، امپدانس مدار به‌شدت کاهش می‌یابد؛ بنابراین جریان می‌تواند چندین برابر جریان نامی شود.
هرچه امپدانس معادل شبکه در محل خطا کمتر باشد، جریان اتصال کوتاه بیشتر است:

Icc = V / Z

☑️نکته ارت

ارت مناسب باید مسیر کم‌امپدانسی برای عبور جریان خطا ایجاد کند تا حفاظت سریع عمل کند.

☑️نکته حفاظتی

رله اضافه‌بار و کلید اتصال کوتاه وظیفه یکسانی ندارند؛ Overload ≠ Short Circuit. هرکدام باید متناسب با وظیفه خود انتخاب شوند.

☑️ نکته توان سه‌فاز
توان اکتیو در سیستم سه‌فاز متعادل:

P = √3 × V × I × cosφ

در بار متعادل سه‌فاز، جریان نول ایده‌آل تقریباً صفر است؛ چون مجموع برداری جریان‌های سه فاز صفر می‌شود.


☑️ نکته فرکانس و موتوری

▪️جریان راه‌اندازی موتور القایی می‌تواند چند برابر جریان نامی باشد.
▪️در موتور سه‌فاز، جابه‌جایی هر دو فاز، جهت چرخش موتور را معکوس می‌کند.
▪️در موتور AC، افزایش فرکانس معمولاً باعث افزایش سرعت سنکرون می‌شود:

Ns = 120f / P

▪️موتور القایی
سرعت روتور همیشه کمی کمتر از سرعت سنکرون است. این اختلاف را Slip می‌گویند:

s = (Ns − Nr) / Ns





🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆


🍀چند نکته طلایی مهندسی برق

🔥 پیشنهاد ویژه

✅ قسمت آخر

#نکته


☑️ نکته خازن

خازن در مدار AC می‌تواند توان راکتیو خازنی تولید کند و برای اصلاح ضریب توان استفاده شود.
راکتانس خازنی با افزایش فرکانس کاهش می‌یابد:
XC = 1/(2πfC)

☑️ نکته سلف در AC

راکتانس سلف با فرکانس رابطه مستقیم دارد:
XL = 2πfL

☑️رزونانس

در مدار RLC سری، در فرکانس رزونانس:
XL = XC
و امپدانس مدار حداقل می‌شود.

☑️ دیود

دیود ایده‌آل در بایاس مستقیم هدایت و در بایاس معکوس مانع عبور جریان می‌شود؛ پایه بسیاری از یکسوسازها همین اصل است

☑️ نکته ترانس جریان CT

مدار ثانویه CT در حال کار را
نباید بدون بار رها کرد؛ ولتاژ خطرناکی می‌تواند ایجاد شود.

☑️ VT/PT

ترانس ولتاژ برای کاهش ولتاژهای بالا به مقدار قابل اندازه‌گیری و مناسب برای رله‌ها و تجهیزات اندازه‌گیری استفاده می‌شود.

☑️ نکته PT100

در دمای 0°C دارای مقاومت اسمی 100Ω است.

☑️نکته افت ولتاژ

افت ولتاژ زیاد می‌تواند باعث کاهش عملکرد موتور و افزایش جریان و تلفات شود.

☑️نکته هارمونیک

بارهای غیرخطی مانند درایوها و منابع تغذیه سوئیچینگ می‌توانند باعث ایجاد هارمونیک در شبکه شوند.

☑️ نکته رله حرارتی

رله اضافه‌بار برای حفاظت موتور در برابر اضافه‌بار طولانی‌مدت است، نه حفاظت اصلی در برابر اتصال کوتاه.





🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 سری ۱ — نکات چالشی مهندسی برق


😍🔥 پیشنهاد ویژه خیلی کوتاه و کاربردی

#چالش


1️⃣ سؤال:

💢 اگر ولتاژ یک موتور سه‌فاز از 400V به 380V کاهش پیدا کند، آیا جریان موتور هم دقیقاً 5٪ کم می‌شود؟

😍جواب: نه لزوماً.

جریان موتور به بار، ضریب توان، راندمان و لغزش هم وابسته است. کاهش ولتاژ می‌تواند حتی باعث افزایش جریان در شرایط بار مشخص شود.

2️⃣ سؤال:

💢 چرا وقتی دو ترانس 400kVA را موازی می‌کنیم، ظرفیت دقیقاً 800kVA نمی‌شود؟

😍 چون برای تقسیم صحیح بار، نسبت تبدیل، امپدانس درصدی، گروه برداری و نسبت X/R باید سازگار باشند.

3️⃣ سؤال:

💢اگر مقاومت یک کابل دو برابر شود و جریان ثابت بماند، تلفات کابل چند برابر می‌شود؟

P_loss = I² × R

😍 جواب : دو برابر

اما اگر مقاومت ثابت باشد و جریان دو برابر شود:

P_loss = (2I)² × R = 4I²R

🔥 یعنی دو برابر شدن جریان، چهار برابر شدن تلفات اهمی را به دنبال دارد.

4️⃣ سؤال:

💢 چرا در یک شبکه 400V، ممکن است مولتی‌متر بین دو فاز 400V نشان دهد ولی موتور درست کار نکند؟

😍 چون فقط مقدار ولتاژ مهم نیست؛ باید ترتیب فاز، عدم تعادل ولتاژ و کیفیت برق هم بررسی شود.

5️⃣ سؤال حرفه‌ای:

💢اگر جریان سه فاز موتور بصورت زیر باشد:

L1 = 42A
L2 = 43A
L3 = 57A

آیا می‌توان گفت چون میانگین جریان حدود 47A است، موتور مشکلی ندارد؟

😍 جواب : خیر.
عدم تعادل جریان می‌تواند نشانه مشکل در ولتاژ، اتصالات، سیم‌پیچ یا بار موتور باشد.

6️⃣ سؤال:

💢چرا در ترانس، وقتی فرکانس کاهش پیدا می‌کند ولی ولتاژ ثابت می‌ماند، شار هسته افزایش پیدا می‌کند؟

😍 جواب :چون تقریباً:

تقریباً:

Φ ≈ V / (4.44 × f × N)

Φ ∝ V / f

پس کاهش فرکانس → افزایش شار → احتمال اشباع هسته و افزایش جریان مغناطیس‌کننده.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تفاوت موتور سنکرون و آسنکرون



#موتور

🔥 خلاصه و واقعا کاربردی 😍


🔵 موتور سنکرون

☑️ سرعت روتور دقیقاً برابر سرعت میدان مغناطیسی است.

☑️ لغزش (Slip) = صفر

☑️ سرعت موتور با تغییر بار، در محدوده کاری، تقریباً ثابت می‌ماند.

☑️ می‌تواند برای اصلاح ضریب توان نیز استفاده شود.

🟢 موتور آسنکرون (القایی)

☑️ سرعت روتور کمی کمتر از سرعت میدان است.

☑️ لغزش (Slip) > صفر

☑️ ساختار ساده، مقاوم و اقتصادی دارد.

☑️ کاربرد بسیار زیاد در پمپ، فن، کمپرسور و ماشین‌آلات صنعتی.

💢 فرمول سرعت سنکرون:

Ns = 120 × f ÷ P

💢 فرمول سرعت آسنکرون:

N = Ns × (1 - s)

🔹 f = فرکانس
🔹 P = تعداد قطب
🔹 s = لغزش

✅ مثال

موتور ۴ پل، ۵۰Hz:

Ns = 120 × 50 ÷ 4 = 1500 rpm

اگر لغزش موتور آسنکرون ۳٪ باشد:

N = 1500 × (1 - 0.03) = 1455 rpm

☄️ سنکرون: 1500 rpm

☄️ آسنکرون: 1455 rpm

❌ اختلاف 45 دور = اثر لغزش

🧳 نکته طلایی:

☑️ سنکرون = هم‌سرعت با میدان


☑️ آسنکرون = کمی عقب‌تر از میدان



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

⚡

……….💥👆👆

🍀جریان نشتی چیست؟

#جریان_نشتی

🔥🔥 در قسمت بعدی انواع تیپ های آن گفته میشود همراه ما باشید

جریان نشتی، جریانی است که به‌دلیل خرابی یا کاهش عایق، از مسیر اصلی خود خارج شده و به بدنه، ارت یا زمین عبور می‌کند.

⭕️ مثال:
اگر جریان رفت 10A و جریان برگشت 9.97A باشد:

جریان نشتی = 10 - 9.97 = 0.03A = 30mA

🔹 کلید جریان نشتی (RCCB/RCD) اختلاف جریان رفت و برگشت را تشخیص می‌دهد و در صورت عبور نشتی از مقدار تنظیم‌شده، مدار را قطع می‌کند.

☄️☄️ نکته مهم:

▪️کلید جریان نشتی با MCB فرق دارد؛ MCB عمدتاً برای حفاظت در برابر اضافه‌بار و اتصال کوتاه است، اما RCD/RCCB برای تشخیص جریان نشتی به‌کار می‌رود.

▪️ عدد 40A به معنی این نیست که کلید در 40 آمپر قطع می‌کند؛ 40A جریان نامی است، اما 30mA مقدار عملکرد نشتی است.


✅ اگر کلید جریان نشتی فقط هنگام روشن شدن یک موتور قطع می‌کند، لزوماً خود کلید خراب نیست.

1️⃣ رطوبت داخل موتور یا جعبه ترمینال
2️⃣ آسیب‌دیدگی کابل موتور
3️⃣ اتصال بدنه سیم‌پیچ‌ها
4️⃣ وجود فیلتر EMI یا خازن‌های نشتی در مدار



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 ۷ نکته مهم درباره خازن الکتروموتور

#خازن

✳️ قسمت اول

🔥 در قسمت بعدی علت اینکه چرا خازن بزرگتر باعث داغ شدن موتور میگردد در کانال درج میشود با ما همراه باشید 😍



1️⃣ خازن راه‌انداز با خازن دائم‌کار فرق دارد


☑️ خازن دائم‌کار: معمولاً با علامت CBB60 و واحد µF مشخص می‌شود.

✅ خازن راه‌انداز: معمولاً ظرفیت بالاتری دارد و فقط برای چند ثانیه هنگام استارت وارد مدار می‌شود.

2️⃣ ظرفیت خازن را خودسرانه زیاد نکنید!

مثلاً اگر موتور 30µF است، گذاشتن 40µF لزوماً قدرت موتور را بیشتر نمی‌کند و می‌تواند باعث افزایش جریان سیم‌پیچ و گرم‌شدن موتور شود.

3️⃣ ولتاژ خازن می‌تواند بالاتر باشد، ولی پایین‌تر نه

مثلاً اگر روی خازن نوشته:
30µF – 400VAC

می‌توان از خازن:
30µF – 450VAC
استفاده کرد، اما استفاده از 30µF – 250VAC مناسب نیست.

4️⃣ خرابی خازن همیشه به معنی بادکردگی نیست!

ممکن است خازن از نظر ظاهری کاملاً سالم باشد ولی ظرفیت آن افت کرده باشد.

مثلاً:
30µF → اندازه‌گیری = 18µF

این خازن می‌تواند باعث:

☄️ سخت استارت خوردن موتور
☄️ کاهش گشتاور
☄️ افزایش جریان
☄️ داغ شدن موتور
شود.

5️⃣ کاهش ظرفیت خازن هم مشکل‌ساز است.

مثلاً اگر موتور به خازن 30µF نیاز داشته باشد ولی خازن به‌دلیل خرابی به 20µF رسیده باشد، موتور ممکن است گشتاور کمتری داشته باشد و سخت‌تر راه‌اندازی شود.

6️⃣ موتور وزوز می‌کند و با دست راه می‌افتد؟

یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود، خازن موتور است؛ البته خرابی سیم‌پیچ، اتصالات و مشکلات مکانیکی نیز باید بررسی شوند.

7️⃣ نکته ایمنی ⚠️

حتی بعد از قطع برق، خازن ممکن است شارژ داشته باشد. قبل از تست یا تعویض، باید تخلیه ایمن شارژ خازن انجام شود.

⭕️ نکته طلایی :

خازن بزرگ‌تر = الزاماً موتور قوی‌تر نیست!

مقدار µF باید مطابق مشخصات موتور انتخاب شود؛ افزایش بی‌دلیل ظرفیت می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 چرا خازن بزرگ‌تر همیشه بهتر نیست؟

#خازن

✳️ قسمت آخر

خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر به‌جای خازن 25µF، خازن 40µF بگذاریم، موتور قوی‌تر می‌شود!

در موتور تک‌فاز، خازن به سیم‌پیچ کمکی وصل است. وقتی ظرفیت خازن را بیشتر می‌کنیم، جریان عبوری از این سیم‌پیچ می‌تواند بیشتر از مقدار طراحی‌شده شود.

وقتی جریان سیم‌پیچ زیاد شود، تلفات حرارتی سیم‌پیچ که با I²R متناسب است، زیاد می‌شود؛ بنابراین سیم‌پیچ داغ‌تر می‌شود و در نتیجه موتور هم گرم می‌کند.

مثلاً:

خازن 25µF برای موتور طراحی شده حال اگر خازن را به40µF تغییر دهیم جریان سیم پیچی کمکی ممکن است بیش از حد شود لذا تلفات زیاد و موتور داغ میگردد

📌 پس دلیل اصلی این است:

خازن بزرگ‌تر می‌تواند جریان
سیم‌پیچ کمکی را از محدوده طراحی خارج کند و باعث افزایش تلفات حرارتی شود.

نکته: این توضیح برای موتورهای تک‌فاز با خازن دائم‌کار/راه‌انداز است و مقدار اثر دقیق به طراحی موتور و مدار آن بستگی دارد.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 تنظیم صحیح رله اضافه‌بار موتور

#رله

یکی از اشتباهات رایج در تابلوهای برق، تنظیم رله اضافه‌بار صرفاً بر اساس توان موتور است!

🔹 مبنای اصلی تنظیم، جریان نامی درج‌شده روی پلاک موتور و دستورالعمل سازنده رله است؛ اما محل نصب رله و نوع اتصال موتور نیز اهمیت دارد.

📌 مثال کاربردی:

موتوری با مشخصات زیر را در نظر بگیرید:

▪️ توان: 15 kW
▪️ ولتاژ: 400 V
▪️ جریان نامی پلاک: 29 A

اگر رله اضافه‌بار در مسیر خط موتور نصب شده باشد، تنظیم اولیه معمولاً بر مبنای جریان نامی 29 آمپر و طبق دستورالعمل سازنده انجام می‌شود.

اما اگر رله داخل شاخه‌های اتصال مثلث نصب شده باشد، جریان عبوری از آن با جریان خط متفاوت است.

در اتصال مثلث متعادل:

جریان سیم‌پیچ = جریان خط ÷ √3

بنابراین:

29 ÷ 1.732 ≈ 16.7 A

⚠️ این تفاوت در انتخاب و تنظیم رله بسیار مهم است.

☑ نکته مهندسی: کلاس قطع رله، زمان راه‌اندازی، دمای محیط، روش راه‌اندازی و الزامات حفاظتی موتور نیز باید بررسی شوند.



🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

……….💥👆👆

🍀 چرا کابل در ظاهر سالم است، اما اتصال آن داغ می‌شود؟

#کابل

یکی از ایرادهای رایج در تابلوهای برق، افزایش دمای محل اتصال کابل به کلید یا شینه است؛ حتی زمانی که جریان عبوری از کابل از جریان مجاز آن کمتر باشد.

🔹 علت چیست؟

شل بودن پیچ ترمینال، اکسیدشدن سطح تماس یا پرس نامناسب سرکابل باعث افزایش مقاومت اتصال می‌شود.

🔹 نکته فنی مهم:

فرمول محاسبه تلفات حرارتی کابل:

P = I² × R

که در آن:

🔹 P = توان تلفاتی کابل (وات)

🔹 I = جریان عبوری (آمپر)

🔹 R = مقاومت کابل (اهم)

📌 مثال کاربردی:

فرض کنید جریانی برابر با 40 آمپر از یک کابل عبور می‌کند و مقاومت هادی آن 0.2 اهم است.

P = 40² × 0.2

P = 1600 × 0.2

☑ P = 320 W

یعنی در این کابل، 320 وات توان الکتریکی به گرما تبدیل می‌شود.
🔹 روش صحیح عیب‌یابی:

۱. بررسی حرارتی اتصالات با ترموویژن، تحت بار مناسب و توسط فرد صلاحیت‌دار.

۲. بررسی آثار تغییر رنگ، سوختگی و آسیب ترمینال.

۳. کنترل گشتاور سفت‌کردن اتصالات مطابق دستورالعمل سازنده، پس از ایمن‌سازی و بی‌برق‌کردن تجهیز.

🔥 نکته مهم مهندسی:

اگر جریان دو برابر شود، تلفات حرارتی در صورت ثابت‌ماندن مقاومت، چهار برابر خواهد شد:

P₂ = (2I)² × R = 4P₁

به همین دلیل، اضافه‌بار می‌تواند باعث افزایش شدید دمای کابل و آسیب به عایق آن شود.

⚠️ توجه: این مثال مربوط به تلفات مقاومتی یک هادی است. برای محاسبه تلفات کل کابل تک‌فاز یا سه‌فاز باید مقاومت رفت‌وبرگشت یا مجموع مقاومت فازها در نظر گرفته شود. دمای واقعی کابل نیز به سطح مقطع، نوع عایق، روش نصب و شرایط دفع حرارت بستگی دارد.




🌎 کانال آموزش برق مارگارین


@Margarinepower 💯

🌼🌼🌼

⏳ تخفیف امشب تموم می‌شه؛ مهارتت برات می‌مونه.
کدام مهارت را برای پروژه بعدی، گرفتن مسئولیت بیشتر یا شروع یک مسیر تازه لازم داری؟
اگر آموزشی را در #نماتک نشان کرده‌ای، امشب آخرین فرصت خرید آن با تخفیف‌های این کمپین است.

📚 آموزش را با قیمت تخفیفی تهیه کن؛ با دسترسی همیشگی، با برنامه خودت یاد بگیر و هر وقت به نکته‌ای نیاز داشتی، دوباره سراغش برو.

🔥تا 90٪ تخفیف – فقط امشب بدون تمدید!!!

🎥آموزش آنلاین |🔐دسترسی همیشگی |✅ضمانت بازگشت وجه

👇آموزشت را پیدا کن، سرفصل‌ها را ببین و خریدت را نهایی کن:
⬅️ برای مشاهده آموزش‌ها و قیمت‌های تخفیفی اینجا کلیک کن.

📚 برای نکات آموزشی رایگان هم عضو کانال شو:
@Namatek_Media