مدرسانۀ دورنما
5.38K subscribers
301 photos
159 videos
157 files
493 links
دورنما؛ مدرسانۀ مستقل اسلام‌پژوهی

«دورنما» سرواژه‌ای است برای «دریچه‌ای به واکاوی رهیافت‌های نو در مطالعات اسلام»؛ «مدرسانه» ترکیبی است از مدرسه و رسانه.

ارتباط با ما:
@doornamaa_admin

نشانی دورنما در فضای مجازی:
https://zil.ink/doornamaa
Download Telegram
#مقاله #ترجمه

🔹بازاندیشی در اسلام در عصر حاضر

✍️ نوشتۀ #محمد_ارکون
ترجمۀ #عاطفه_بیگدلی

🔹در این مقاله، محمد ارکون (د. ۲۰۱۰)، استاد تاریخ دانشگاه سوربن، در پی ایجاد نظریه‌ای مقبول برای بازنمایی اسلام است که هم در ذهنیت علمی مدرن جای بگیرد و هم در تجربۀ دینی مسلمانان. او در فهم واقعیت‌های اسلام بر رویکرد تاریخی، اجتماعی و مردم‌شناسانه تأکید دارد و می‌خواهد موانع و مشکلات موجود در آثار مسلمانان و شرق‌شناسان را برطرف کند. آغاز پروژۀ فکری ارکون با مسئلۀ «خوانش قرآن» بود چون اعتقاد داشت همه‌چیز از تجربۀ مدینه و شکل‌گیریِ گروهی اجتماعی به‌نام مؤمنان آغاز شده است. ارکون در پروژۀ خود معتقد به ساختارشکنی است و در پی رهاسازی عقل دینی از چارچوب نظام‌ها‌‌ی‌‌ اعتقادی گذشته به‌کمک معرفت‌شناسی انتقادی مدرن. مقالۀ حاضر در شش بخش سامان یافته است: ابزارهایی برای اندیشۀ جدید، شیوه‌ها‌‌ی‌‌ اندیشه، از نااندیشیدنی تا اندیشیدنی، جوامع کتاب مقدس، راه‌بُردی برای ساختارشکنی، و وحی و تاریخ.

🔻مطالعۀ متن کامل مقاله در وبسایت

#تاریخ_مندی #رهیافت_تاریخی
#خیال_خانۀ_اجتماعی #نقد_عقل_دینی

@doornamaa
Arkoun-Rethinking Islam Today.pdf
852 KB
#متن_انگلیسی_مقاله

Arkoun, Mohammed (1997). Rethinking Islam Today. In A. Nanji (Ed.), Mapping Islamic Studies: Genealogy, Continuity and Change (pp. 220-254), Berlin, Boston: De Gruyter.

#محمد_ارکون #نقد_عقل_دینی
#تاریخ_مندی #رهیافت_تاریخی
#خیال_خانۀ_اجتماعی

@doornamaa
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#چهره_نما (۴۸)
#معرفی_ویدئو

🔸واسازی رویکرد اسطوره‌ای به میراث اسلامی
     گفتاری از #محمد_ارکون

✍️
ترجمۀ #عاطفه_بیگدلی

🔻نسخۀ کامل ویدئو (۷ دقیقه) در:
          آپارات دورنما | یوتوب دورنما

🔹ویدئوی چهل‌وهشتم دورنما بریده‌ای است کوتاه از بخش پایانیِ گفتار محمد ارکون، اسلام‌پژوه و استاد ممتاز دانشگاه سوربن، که زیر عنوان «شرق‌شناسی فرانسوی و مطالعۀ اسلام» در ۱۹۸۳ در مؤسسۀ مطالعات اسماعیلی لندن ارائه شده است. مسئلۀ ارکون در این ویدئو نحوۀ به‌کارگیری روش‌ها و دانش‌های جدید در مطالعات اسلام امروز است. او از یک «جریان اسطوره‌ای» در میان مسلمانان معاصر سخن می‌گوید که معتقد است باید به زمان پیامبر بازگشت و تمام حقیقت را برگرفت و تاریخ را از نو آغاز کرد. به‌باور ارکون، برای واسازی (ساخت‌شکنیِ) این رویکرد اسطوره‌ای، علاوه بر بهره‌گیری از روش فیلولوژی، باید به مفاهیمی چون «خیال‌خانۀ جمعی» توجه کرد و از طریق رویکردی علمی ـ که پدیدۀ تخیل و اسطوره را به رسمیت می‌شناسد ـ واقعیت تاریخیِ فرهنگ اسلامی در دوران کلاسیک را به‌درستی شناخت.

#رویکرد_اسطوره‌ای #خیال_خانۀ_جمعی
#دین_و_اسطوره #مدرسانۀ_دورنما

@doornamaa
👍1
#چهره_نما (۴۸)
#گزیدۀ_ویدئو

🔸واسازی رویکرد اسطوره‌ای به میراث اسلامی
     گفتار ویدئویی محمد ارکون

🔹محمد ارکون (۱۹۲۸-۲۰۱۰)، اسلام‌پژوه الجزایری-فرانسوی، از شناخته‌ترین و اثرگذارترین متفکران و نظریه‌پردازان در حوزۀ اسلام‌پژوهی است که بیشتر آثار او به زبان‌ فرانسه و نیز انگلیسی و عربی‌‌اند و بخشی از آنها هم به فارسی ترجمه شده‌ا‌ند. پیش‌تر در دورنما، در قالب ویدئو و مقاله، به ارکون و اندیشۀ او پرداخته‌ایم.* در چهل‌وهشتمین ویدئوی دورنما مهم‌ترین گفته‌های او از این قرارند:


▫️در سنت فرانسوی، البته خارج از محیط عرب‌شناسی، به ابزارهای فکری‌ای دست می‌یابید که در فرهنگ‌ انگلیسی یا فرهنگ آلمانی نمی‌توان پیدا کرد. همین ابزارها امکان نگاهی متفاوت به تُراث یا میراث اسلامی را فراهم می‌کنند و مسئلۀ ما این است که این دانش‌ها و روش‌شناسی جدید را چگونه در مطالعات اسلام امروز و در بررسی این میراث به کار بگیریم.

▫️امروزه در میان مسلمانان معاصر یک «جریان اسطوره‌ای» هست که می‌گوید ما باید به زمان پیامبر یعنی دوران طلایی اندیشه و فرهنگ اسلامی برگردیم، زیرا همه‌چیز در آن‌جا گفته شده و تمام حقیقت آن‌جاست، که باید آن را برگیریم و تاریخ خود را از نو آغاز کنیم.

▫️اما با این جریان اسطوره‌ای، که امروزه گفتمان غالب اسلامی در رسانه‌هاست، چگونه باید مواجه شد؟ آیا باید صرفاً با روش‌ فیلولوژیک با آن برخورد کنیم یا باید از روش‌های دیگری برای واسازی یا ساخت‌شکنی آن بهره بگیریم و نشان دهیم این گفتمان چگونه ساخته و پرداخته شده است.

▫️برای مواجهه با این جریان اسطوره‌ای، هم باید کار فیلولوژی را ادامه داد و هم باید فضای سیاسی و اجتماعی جدید را شناخت؛ مسلمانان امروز در جست‌وجوی هویت یا اصالت‌اند اما اغلب با رویکردی ایدئولوژیک و اسطوره‌ای؛ ما به‌عنوان پژوهش‌گر باید تمایز رویکرد اسطوره‌ای و علمی را نشان دهیم و رویکرد علمی‌ای را در پیش بگیریم که صرفاً اثبات‌گرایانه و پوزیتیویستی نیست و بلکه عنصر تخیل و اسطوره را نیز به رسمیت می‌شناسد.

▫️تا قرن نوزدهم، قوۀ تخیل بسیار منفی تلقی می‌شد، اما امروزه تعریفی جدید از «خیال جمعی» داریم که می‌تواند سازوکار هر فرهنگی، به‌ویژه فرهنگ اسلامی امروز، را توضیح دهد. ما هنوز واقعیت تاریخیِ فرهنگ اسلامی در دوران کلاسیک را به‌درستی نمی‌شناسیم.

▫️ما برای شناخت دوران کلاسیک اسلامی، به پژوهش‌های بسیار زیادی به سبک آلمانی نیاز داریم، مثل کتاب «کشاکش حدیث و کلام» از یوزف فان‌اِس. این کتاب در برابر کلیت نگاه اسطوره‌ای به این دوره، که در میان مسلمانان امروز رایج است، قرار می‌گیرد. بدون این نگاه تازه و این روش‌ نوین، مطالعۀ اسلام و قرآن ممکن نخواهد بود. من نخست به مطالعۀ قرآن و سیرۀ نبوی علاقه دارم و در مرحلۀ بعد به مطالعۀ اصول فقه، زیرا در شکل‌دهی «عقل اسلامی» نقش اساسی دارد.

🔻نسخۀ کامل ویدئو با زیرنویس فارسی:
آپارات | یوتوب

✔️ هر شماره از «چهره‌نما» حاوی نمایی است از گفتار چهره‌‌ای صاحب‌نظر در مسئله‌‌ای مرتبط با اسلام‌پژوهی. برای دیدن ویدئوهای این مجموعه کانال آپارات یا کانال یوتوب مدرسانۀ دورنما را دنبال کنید.

* مطالب مرتبط با محمد ارکون در تلگرام دورنما:
▫️جهل مقدس و جهل مؤسَس
▫️خوانشی نو از قرآن با گذار از تفاسیر سنتی
▫️تاریخ‌مندی قرآن از نگاه محمد ارکون
▫️بازاندیشی در اسلام در عصر حاضر

#محمد_ارکون    #خیال_جمعی
#تخیل_دینی   #دین_و_اسطوره

@doornamaa
👍4👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#راوی (۱۰)
#بریدۀ_پادکست
#کاور_پادکست

▪️مشق تاریخ: مروری بر پادکست راوی

🔹دهمین و آخرین شمارۀ پادکست راوی به مرور روش‌شناختیِ نُه شمارۀ قبلیِ این پادکست اختصاص دارد. تاجی در این قسمت نه در صدد تکرار یافته‌ها و اطلاعات مقاله‌های پیشین، بلکه در پی معرفی منابع و ابزارهایی است که به فهم دقیق‌تر و عمیق‌تر تاریخ، به‌ویژه تاریخ نخستین سده‌های اسلامی، کمک می‌کنند. او می‌گوید مشق تاریخ به ما می‌آموزد که بیشتر مشاهده‌گر و گزارش‌گر باشیم و کمتر به ورطۀ ارزش‌داوری و تعیین مطلقِ درست و غلط دچار شویم.

🔹کاور این شماره تصویر نگاره‌ای است با عنوان «تاریخ»، نقاشی رنگ روغن اثر ادوارد مونک، که از ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۶ برای تالار اجتماعات دانشگاه اسلو خلق شده است. این نقاشی، با ترسیم پیرمردی با ظاهر معمولی که برای پسرک داستانی روایت می‌کند، نگاهی مدرن به تاریخ ارائه می‌دهد که در تضاد با تصاویر کلاسیک سنتی است و اهمیت سنت شفاهی را در هویت ملی برجسته می‌سازد.

#ایمان_تاجی #رادیو_دورنما
#پادکست_دورنما #دورنما_بشنویم

@doornamaa
👍7
Audio
#راوی (۱۰)
#پادکست

🔅رادیو دورنما
راوی ـ قسمت دهم

🔹مشق تاریخ: مروری بر پادکست راوی
به‌روایت #ایمان_تاجی

🔺راوی را در کست‌باکس و شنوتو و سایر پادگیرها هم می‌توان شنید.
🔻همۀ شماره‌های راوی در یوتوب و آپارات نیز در دسترس‌اند.

#پادکست_راوی #تاریخ
#اسلام_آغازین #اوایل_اسلام
#رادیو_دورنما #دورنما_بشنویم

@doornamaa
👍9
▪️پایان پادکست راوی
 
 
🔹نخستین شمارۀ راوی، کاری از #ایمان_تاجی، هم‌زمان با کریسمسِ دو سال پیش در #رادیو_دورنما منتشر شد و حالا در روزهای پایانیِ سال میلادی جاری به ایستگاه آخر رسیده است. #راوی روایتی است از مقاله‌های اسلام‌پژوهان غربی در موضوع قرآن و اسلام آغازین. در طی دو سال گذشته، قسمت‌های ده‌گانۀ راوی به‌تدریج و تقریباً منظم در صفحات مجازی دورنما منتشر شده‌اند و اینک فهرست و پیوند دسترسی به آن‌ها یک‌جا تقدیم علاقه‌مندان می‌شود.

۱. کریسمس در قرآن
    مقاله‌ای از استیون شومیکر
    تلگرام | کست‌باکس | یوتوب
 
۲. مؤمنان یا مسلمانان؟ نخستین پیروان محمد
    مقاله‌ای از ایلکا لینستِت
    تلگرام | کست‌باکس | یوتوب
   
۳. ابلیس و خاستگاه شر
    مقاله‌ای از آنگلیکا نویورت و دیرک هارتویگ
    تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

۴. فتح بهشت
    مقاله‌ای از شان آنتونی
    تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

۵. ازدواج‌های سیاسی در اسلام آغازین
    مقاله‌ای از کریستین سانر
تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

۶. عیسای قرآن: مرده یا زنده؟
    مقاله‌ای از گابریل رینولدز
تلگرام
| کست‌باکس | یوتوب

۷. رهبانیت: از روحانیت تا عزوبت
    مقاله‌ای از عمران البدَوی
تلگرام
| کست‌باکس | یوتوب

۸. روایت کربلا در حافظۀ تاریخی مسلمانان
    مقاله‌ای از آنتوان بورو
تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

۹. مصر در نخستین سده‌های اسلامی
    مقاله‌ای از پترا سَیپستاین
تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

۱۰. مشق تاریخ: مروری بر پادکست راوی
    به‌روایت ایمان تاجی
تلگرام | کست‌باکس | یوتوب

🔻پادکست راوی در شنوتو و آپارات هم در دسترس است.

#پادکست_راوی #گزارش_مقاله
#اسلام_آغازین #مطالعات_قرآن
#مطالعات_آکادمیک_اسلام 
#اسلام_پژوهی_غربیان
#مدرسانۀ_دورنما

@doornamaa
👍23
مدرسانۀ دورنما pinned «▪️پایان پادکست راوی     🔹نخستین شمارۀ راوی، کاری از #ایمان_تاجی، هم‌زمان با کریسمسِ دو سال پیش در #رادیو_دورنما منتشر شد و حالا در روزهای پایانیِ سال میلادی جاری به ایستگاه آخر رسیده است. #راوی روایتی است از مقاله‌های اسلام‌پژوهان غربی در موضوع قرآن و اسلام…»
#باز_نشر #کریسمس

▪️کریسمس در قرآن
بازنشر قسمت یکم پادکست راوی

🔸این شمارۀ #راوی دو سال پیش هم‌زمان با زادروز عیسی مسیح در دورنما منتشر شده بود. منابع متنی مرتبط با این پادکست را این‌جا ببینید.

🔹دورنما | مدرسانۀ مستقل اسلام‌پژ‌وهی

@doornamaa
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#راوی (۱)
#کاور_پادکست

🔹نخستین شماره از مجموعۀ راوی با عنوان «کریسمس در قرآن» به روایت مقاله‌ای از #استیون_شومیکر اختصاص دارد که کاوشی است در منابع احتمالی روایت قرآن از تولد مسیح. شومیکر معتقد است کلید حل این معما که «منبع داستان قرآنی تولد مسیح کجاست؟» با مکانی به نام «کلیسای کاتیسما» پیوند خورده است.

🔹تصویر کاور با عنوان «گریز مریم و یوسف به مصر» بخشی کوچک از موزاییک سقف «تعمیدگاه فلورانس» در ایتالیا، اثر گروهی از هنرمندان ناشناس، متعلق به قرن سیزدهم و چهاردهم میلادی است.

#ایمان_تاجی
#رادیو_دورنما
#پادکست_دورنما
#دورنما_بشنویم
#با_دورنما_بمانیم

@doornamaa
👍2
Audio
#راوی (۱)
#پادکست

🔅رادیو دورنما
راوی ـ قسمت یکم

🔹کریسمس در قرآن
مقاله‌ای از استیون شومیکر
به‌روایت #ایمان_تاجی

✔️ این پادکست را در پادکست‌خوان‌های مشهور ازجمله کست‌باکس و شنوتو هم می‌توانید بشنوید.

#کریسمس_در_قرآن
#استیون_شومیکر
#رادیو_دورنما
#دورنما_بشنویم
#با_دورنما_بمانیم

@doornamaa
👍7
Forwarded from مهرداد عباسی
▪️وصف دورنما در قم

🔹به‌همت مرکز مطالعات قرآن دانشگاه مفید، صبح یکشنبه هفتم دی‌ماه جلسه‌ای برپا خواهد بود برای معرفی مدرسانۀ دورنما. اکنون که با لطف و مشارکت هم‌کاران عزیز و هم‌راهان گران‌قدر، دورنما وارد هفتمین سال فعالیت خود شده، مجال مناسبی است تا در حلقه‌ای دانشگاهی، از برنامه‌های سابق و لاحق دورنما بگویم. از دکتر حامد شیواپور (مدیر مرکز)، که ایدۀ برگزاری این جلسه به پیش‌نهاد و دعوت او شکل گرفت، بسیار سپاس‌گزارم.

🔻لینک حضور مجازی در نشست:
meet.google.com/pkw-koii-doe

#دورنما #مدرسانۀ_دورنما
#دانشگاه_مفید #معرفی_دورنما

@drmehrdadabbasi
👍8
Forwarded from مهرداد عباسی
▪️سیری در آثار راغب اصفهانی
با تدریس #مهرداد_عباسی

🔹دورۀ هفت‌جلسه‌ایِ آن‌لاین
🔹یکشنبه‌ها شش بعدازظهر، از چهاردهم دی
🔹با امکان دسترسی به فایل صوتی جلسه‌ها
🔹ثبت‌نام با ارسال پیام به ۰۹۱۲۵۰۲۰۸۲۴

#دورۀ_آموزشی #متن_خوانی
#راغب_خوانی #راغب_اصفهانی
#خوانش_آثار_ایرانی_اسلامی

@drmehrdadabbasi
👍4
Forwarded from مهرداد عباسی
▪️خوانش آثار ایرانی-اسلامی

🔹در طی بیش از ده سال گذشته، زیر عنوان کلیِ «متن‌خوانی آثار کلاسیک تفسیر و علوم قرآن» ده دورۀ آموزشی برگزار کرده‌ام و به برخی تألیفات مشهور و شناخته‌شده در حوزۀ قرآن‌شناسی در سده‌های گذشته پرداخته‌ام. متن‌های برگزیدۀ دو دورۀ اخیر، که پاییز و زمستان پارسال برگزار شدند، تفسیرهای کهن فارسی بودند و دربارۀ دلیل انتخاب آن متن‌ها همان‌جا نوشتم که مدتی است دل‌مشغولِ «تاریخ تحولات دین و اندیشۀ دینی در ایران» شده‌ام و می‌کوشم در دوره‌های آموزشی‌ام نیز به بازخوانی و بازاندیشی در متون مرتبط با این عنوان گسترده بپردازم.

🔹اکنون، در امتداد دوره‌های اخیر، تصمیم گرفته‌ام دوره‌های متن‌خوانی‌ام را ذیل عنوانی جدید و جامع سامان بدهم: «خوانش آثار ایرانی-اسلامی». مرادم از «آثار ایرانی-اسلامی» در این عنوان متون کلاسیک و مشهور در شاخه‌هایی چون تفسیر، حدیث، تاریخ، کلام، ادب، حکمت و اخلاق یا ترکیبی از این‌هاست که در طی حدود هزارودویست سالِ گذشته به زبان‌های فارسی یا عربی به نگارش درآمده‌اند و نقش مهمی در ساخت فکر و فرهنگ مردم این سرزمین و شکل‌دهی تمدن و سنت ایرانی-اسلامی داشته‌اند.

🔹نخستین دوره از مجموعۀ «خوانش آثار ایرانی-اسلامی» را به مطالعۀ آثار ادبی، حِکمی و اخلاقیِ راغب اصفهانی (زنده در حدود ۴۰۰ خورشیدی) اختصاص داده‌ام. راغب اصفهانی از ادیبان و عالمان سرشناس ا‌یرانی در سده‌های چهارم و پنجم هجری است که ظاهراً همۀ آثارش را به زبان عربی نوشته است، آثاری شاخص که بی‌تردید در تألیفات عربی و البته فارسیِ سده‌های بعد از او اثرگذار بوده‌اند. در این دوره به معرفی مختصر و خوانش بخش‌هایی کوتاه از این چهار اثر مشهور او خواهم پرداخت: «مفردات الفاظ القرآن»، «الذریعة الی مکارم الشریعة»، «تفصیل النشأتین و تحصیل السعادتین»، و «محاضرات الادباء و محاورات الشعراء و البلغاء».

🔻برای توضیحات بیشتر دربارۀ چندوچون دوره پوستر را ببینید و برای ثبت‌نام به خانم نرگس طوافی (۰۹۱۲۵۰۲۰۸۲۴) پیام بدهید.

#دورۀ_آموزشی #متن_خوانی
#راغب_خوانی #راغب_اصفهانی
#خوانش_آثار_ایرانی_اسلامی

@drmehrdadabbasi
👍7