قسمت دوم: چرا هر برنامه‌نویسی به یک ژورنال کدنویسی نیاز داره؟ نه، حافظه‌تون کافی نیست

توی قسمت اول بررسی کردیم که چرا ما کد ها را فراموش میکنیم و مغزمون برای حل مسئله ساخته شده و نه نگهداری اطلاعات و رسیدیم به یک پرسش مهم! حالا راه حل چیه؟

این یه راهه برای دیباگ کردن مغزتون، مقیاس دادن به یادگیری‌تون و تبدیل شدن به اون برنامه‌نویسی که خودِ آینده‌تون از دیدنش کیف می‌کنه.

هر روز شما مشکلات رو حل می‌کنید، با موارد خاص آشنا می‌شید، خطاهای عجیب و غریب رو دیباگ می‌کنید و به ترفندهای باحالی برمی‌خورید. اما اگه پیشرفتتون رو ذخیره نکنید، می‌شه مثل یه پروسه که توی `top` کیل شده.

یه ژورنال برنامه‌نویسی، سیستم ذخیره‌سازی شخصی شماست که قرار نیست توش مقاله بنویسید. قراره اون زمینه و کانتکست رو حفظ کنید؛ یعنی روند فکری، دلیلی که یه کتابخونه رو به اون یکی ترجیح دادی.

چرا این مهمه:

* دردهای تکراری رو کم می‌کنه: همون باگی که سه اسپرینت پیش رفع کردی؟ حالا می‌تونی تو یادداشت‌هات جستجو کنی به جای اینکه دوباره تو Stack Overflow دنبالش بگردی.

* خودِ آینده‌ات رو باهوش‌تر می‌کنه: شما برای امروز کد نمی‌زنید، دارید برای نسخه سه ماه بعدِ خودتون سرنخ به جا می‌ذارید.

* کانتکست یعنی طلا: گیت (Git) به شما می‌گه چی تغییر کرده. ژورنال‌تون به شما می‌گه چرا تغییر کرده.

مغزتون رو مثل RAM در نظر بگیرید. سریعه ولی فَرّاره. ژورنال‌تون مثل SSD شماست؛ نوشتن توش کندتره، اما دائمی و قابل جستجوئه.

پس به جای اینکه با هر روز مثل یه شروع تازه برخورد کنید، مثل یه کمپین باهاش رفتار کنید؛ کمپینی که توش زود به زود ذخیره می‌کنید و نمی‌ذارید مبارزه با غول آخر، کل پیشرفتتون رو پاک کنه.

چی توی ژورنال برنامه‌نویسی‌تون بنویسید که شبیه دفتر خاطرات نشه

بذارید یه چیزی رو همین اول روشن کنیم: قرار نیست بنویسید «دفتر خاطرات عزیزم، امروز دوباره با یه سمی‌کالن (;) به مشکل خوردم.»

یه ژورنال برنامه‌نویسی در مورد احساسات نیست. هدفش ثبت سرنخ‌های فنیه تا بتونید از سردردهای آینده جلوگیری کنید، سرعت کارتون رو بالا ببرید و دیگه هر ماه مجبور نشید همون جواب رو از نو پیدا کنید.

این چیزهاییه که واقعاً باید یادداشت کنید:

بردهای روزانه (حتی کوچیک‌هاش)

* یه باگ کَشینگ رو رفع کردی؟ بنویس چطوری.

* کانتینر داکر بالاخره بعد از ۳ ساعت کلنجار رفتن با «آخه چرا؟» اجرا شد؟ اون تغییر کوچیک تو کانفیگ رو بنویس.

* چرا؟ اینا الان شاید جزئی به نظر برسن، اما اثرشون مرکب می‌شه. به علاوه، مرور کردنشون بعداً مثل گرفتن XP می‌مونه.

چیزایی که گیر کردی و لحظات WTF

* اون پیغام خطایی که هیچ معنی‌ای نمی‌داد؟ ثبتش کن.

* اون مسیر خرگوشی که رفتی توش و به هیچ‌جا نرسید؟ اونم ارزشمنده.

* ثبت کردن موانع به شما کمک می‌کنه نه فقط کد، بلکه الگوهای فکری خودتون رو هم دیباگ کنید.

تصمیم‌هایی که گرفتی و دلیلش

* «من Zod رو به جای Yup انتخاب کردم چون استنتاج تایپ‌اسکریپتش بهتر بود.»

* «اینجا از unit test صرف‌نظر کردم چون تست E2E پوشش‌اش می‌ده.»

* این کار باعث می‌شه خودِ آینده‌تون با عصبانیت زیر لب نگه: «این دیگه کار کی بوده...»

دستورات خفن خط فرمان و کانفیگ‌ها

* اون دستور تک‌خطی که کل محیط رو آماده می‌کنه رو می‌شناسی؟ اون دستور rsync که همیشه قاطی می‌کنی؟ اینجا ثبتش کن. دیگه خبری از ژانگولربازی با history | grep نیست.


چیزایی که مجبور شدی (دوباره) گوگل کنی

* اگه یه چیزی رو بیشتر از یه بار گوگل کردی، جاش توی ژورناله. این قانونه.

* اینجوری ژورنالت تبدیل می‌شه به Stack Overflow شخصی خودت، ولی بدون اون کامنت‌های رو مخ که می‌گن «داکیومنت‌ها رو بخون.»

خلاصه، ساختاریافته و قابل جستجو نگه داشتنش باعث می‌شه مفید باشه. این یه وبلاگ نیست. این لاگ دیباگ شما تو زندگی واقعیه.

نکته حرفه‌ای: از لیست‌های بالت‌دار (bullet points)، بلوک‌های کد و تگ‌هایی مثل #رفع‌باگ`، `#cli یا #پرفورمنس برای سازماندهی نوشته‌هاتون استفاده کنید. مارک‌داون این کار رو به شکل خوبی ساده می‌کنه.


خب، حالا با ایده موافقید. سوال اصلی اینه: این همه چیز رو کجا بنویسیم؟

برای ژورنال‌نویسی برنامه‌نویس‌ها سه روش هست: با VS Code و Git ژورنال مارک‌داون با کنترل نسخه بسازید، با Obsidian یادداشت‌های متصل با بک‌لینک و تگ‌هایی مثل #debug و #frontend داشته باشید، یا با متن ساده و cron لاگ روزانه خودکار بنویسید. یکم باحال ترش کنیم؟ بدید به notebooklm :)

حرف آخر: ابزار به اندازه خود عادت مهم نیست. هر چیزی که برای شما اصطکاک رو کمتر می‌کنه انتخاب کنید. بهترین ابزار ژورنال‌نویسی اونیه که واقعاً بازش می‌کنید.

—-

⬅️ هنوز تموم نشده و ادامه در قسمت بعدی

💡 تا قسمت بعدی مثل همیشه کنجکاو بمونید :)

🆔 @MdDaily