Вясной 1863 года расійскія войскі арыштавалі трох каталіцкіх святароў з парафій Лідскага павета. Ішору спярша пакаралі пяццю гадамі катаргі, але ў справу ўмяшаўся асабіста генерал-губернатар Міхаіл Мураўёў. У выніку ксяндза расстралялі. А следам за ім былі забітыя і Зямацкі з Фалькоўскім.

У нашыя дні многія святары, у тым ліку каталіцкія, апынуліся пад пераследам за падтрымку пратэстаў 2020 года.

Абмеркавалі прычыны палітычнага пераследу святароў з гісторыкам Аляксандрам Пашкевічам.

КНІЖНЫЯ НАВІНКІ ПА ГІСТОРЫІ

У Варшаве прэзентавалі кнігу «Героі Монтэ-Касіна на ростанях гісторыі. Лёс жаўнераў 2-га корпусу пасля Другой сусветнай вайны». Жаўнеры польскіх узброеных сілаў, якія пралівалі кроў на заходніх франтах Другой сусветнай вайны, толькі фармальна належалі да лагеру пераможнай кааліцыі, бо канец вайны прынёс ім хутчэй горыч паразы. Нягледзячы на ​​тое, што Польшча была вызваленая ад жорсткай нямецкай акупацыі, яна не вярнула сабе свабоду – яна апынулася пад кантролем таталітарнага савецкага рэжыму, якім кіравалі польскія камуністы. Перад ветэранамі паўстала драматычная дылема: рызыкаваць рэпрэсіямі, вяртацца ў паняволеную Польшчу ці заставацца ў эміграцыі. У асабліва трагічнай сітуацыі апынуліся тыя ваяры, чые родныя мясціны ўвайшлі ў склад Савецкай Беларусі, Літвы і Украіны. Тыя, хто вырашыў, не зважаючы на ​​балючыя перажыванні і перасцярогі, вярнуцца да сваіх сем'яў, у красавіку 1951 года сталі ахвярамі масавых рэпрэсій савецкага рэжыму.

У брашуры, падрыхтаванай Варшаўскім аддзяленнем Інстытуту нацыянальнай памяці, распавядаецца пра лёс жаўнераў 2-га корпуса, якія пасля заканчэння вайны прынялі цяжкія рашэнні і засталіся ў эміграцыі, вярнуліся ў Польшчу ці выехалі ў СССР. Шырокія гістарычныя нарысы ўзбагачаны біяграфіямі воінаў гэтых трох плыняў.

Чаму Статуты ВКЛ апублікавалі не адразу? Як каралася дзяржаўная здрада?

Гісторыкі Лукашэнкі прасоўваюць наратыў, быццам у Вялікім княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай панавала поўнае беззаконне, а шляхта, якая складалася з адных палякаў, прыніжала беларускі народ і знішчала яго культуру і мову. Наколькі гэта далёка ад праўды?

Госці праграмы Intermarium:
- Анджэй Закшэўскі (Польшча) – прафесар, гісторык права, выкладчык факультэту права і кіравання Варшаўскага ўніверсітэту;
– Андрэй Радаман (Беларусь) – дактарант Беластоцкага ўніверсітэту, былы супрацоўнік НАН Беларусі;
- Андрэй Блануца (Украіна) – кандыдат гістарычных навук, старшы навуковы супрацоўнік аддзелу гісторыі Украіны сярэдніх вякоў і ранняга новага часу Інстытуту гісторыі Украіны.

Аўтар і вядоўца – Анастасія Ільіна, гісторык, кандыдат гуманітарных навук

Што такое палітыка памяці, як яна фарміруецца і навошта яна патрэбная. Як у Літве працуюць з трагічнымі момантамі гісторыі, у прыватнасці, з тэмай Халакосту, высялення палякаў з Віленшчыны. Як у краіне працуюць з траўматычнымі мінулым. Ці апраўдана сучасная русафобія. Ці магчыма прымірэнне ў Беларусі. Аб гэтым размова з доктарам філасофскіх навук, прафесарам Універсітэту Вітаўтаса Вялікага, Гінтаўтасам Мажэйкісам на канале "Оглядываясь в будущее".

Жадаеце пісаць артыкулы ў Вікіпедыю, але не ведаеце, з чаго пачаць? Праект Let’s Вікі распачынае серыю сустрэч з дасведчанымі аўтарамі Вікіпе(э)дыі, якія ўсё растлумачаць і пакажуць

Першая сустрэча адбудзецца:
🌐 анлайн 5 чэрвеня ў 18:30 (па Мінску і Вільні), 17:30 (Варшава) і 19:30 (Тбілісі)
🎉 афлайн 5 чэрвеня ў 18:30 ў Create Culture Space (Вільня)

💥 Наш першы эксперт – Уладзіслаў Чаховіч, архітэктар, блогер, аўтар тэлеграм-канала «Спадчына» і стваральнік тысяч артыкулаў беларускай Вікіпедыі

📍Ці праўда, што артыкул у Вікіпедыю можа напісаць любы школьнік?
📍Хачу зрабіць артыкул у Вікіпедыю, з чаго пачаць?
📍Якую структуру мае артыкул Вікіпедыі?
💡Адкажам на пытанні - на нашай сустрэчы.

💻 Бярыце з сабой камп’ютары, добры настрой і інфармацыю на тэму, у якой жадаеце стварыць артыкул. Каб мы маглі зразумець колькасць удзельнікаў, зарэгіструйцеся, калі ласка, тут.

🇪🇺 Сустрэча адбудзецца ў межах праекта Social Camp, які рэалізуецца Гётэ-Інстытутам у Варшаве пры фінансавай падтрымцы Еўрапейскага саюза

Бітва за Мідуэй ў Ціхім акяне і Сталінградская бітва. Што агульнага

82 гады таму, у чэрвені 1942 года, адбылася адна з найбуйнейшых бітваў Другой сусветнай вайны і самая буйная бітва на моры. Амерыканскі флот фактычна знішчыў ударную сілу японскага флоту ў Ціхім акіяне, патапіўшы 4 цяжкіх японскіх авіяносца і 256 самалётаў. Як гэтая баталія паўплывала на ход Сталінградскай бітвы і ўсёй вайны, распавядае гісторык-антраполаг, кандыдат гістарычных навук Павел Церашковіч

80 гадоў таму, 6 чэрвеня 1944 года, пачалася аперацыя «Нептун» – адна з важнейшых у Другой сусветнай вайне. Пад час яе войскі саюзнікаў – ЗША, Вялікай Брытаніі, Канады і іншых краін высадзіліся ў французскай Нармандыі і адкрылі другі фронт супраць нацысцкай Германіі. Як Гітлер праспаў высадку, распавядае гісторык Павел Церашковіч

Як расейскія гістарычныя канцэпцыі працуюць на апраўданьне агрэсіі, калі разышліся расейскі і заходнія погляды на Другую сусьветную вайну, навошта менскаму рэжыму «генацыд беларускага народу», аб гэтым разважае гісторык, сябра Беларускага інстытута публічнай гісторыі Алесь Пашкевіч.