بعد از اینکه بهترین شطرنج‌بازهای دنیا به کامپیوتر باختند، و دیگه اثبات شد که هیچ‌جوری نمیشه کامپیوتر رو برد، شطرنج تعطیل شد؟ نه. برعکس، الان تعداد بیشتری از افراد دارن این بازی رو یاد می‌گیرن، و بازی می‌کنند. هیچوقت فینال بازی‌ها به اندازه الان بیننده نداشته.
شطرنج شغل نیست، علاقه‌ست. و نکته همینه. در صنعت محصولات فرهنگی، فقط اونایی که علاقه دارند، شانس بقا دارند. نویسنده‌ای که عاشق نوشتنه، نه تنها موقعیتش به خطر نمیفته، بلکه بازدهیش چندبرابر میشه. چون خیلی از علاقمندان، روحیه مورچه کارگر رو ندارن‌. چیزهای تکراری و حاشیه‌ای زود خسته‌شون می‌کنه. اگه ابزاری باشه که زحمت‌ها رو براشون کم کنه، ذهن‌شون فرصت بیشتری برای پردازش قسمت‌های هسته‌ای پروژه خلق اثر خواهد داشت.

هنوز شرکت‌های بزرگ همه اون چیزی که در ترجمه بش رسیدن رو، رو نکردن. در زبان‌های متداول مثل انگلیسی و آلمانی خطا داره به زیر یک درصد میرسه. که یعنی اگه یک نفر باشه تا تصحیح نهایی رو انجام بده، کافی خواهد بود. و اون یک نفر میتونه تعداد زیادی تصحیح رو به عهده بگیره. احتمال داره خود ناشران برن سراغش، و ترجمه‌های مختلف کتاب رو همزمان با زبان اصلی منتشر کنند که یک امتیاز بزرگ تو بازاریابیشه.
اما ترجمه ادبیات داستانی و شعر، یه قضیه جداست. چون مترجم این‌ها مولف هم است.

ذهن جهان‌سومی به دو جور پاکسازی موازی نیاز داره.
فقط داخل همون آنتن عجیب غریب این ناو پیشرفته آلمانی، حجمی از علم و تکنولوژی و تجربه جمع شده که باید سال‌ها نشست مطالعه کرد تا فهمید تا الان چه کارهایی کرده‌اند، و فهمیده‌اند که چه کارهایی نکنند.
اما این ناو زودتر از ۲۰۲۸ آماده نمیشه. ذهن جهان‌سومی از دو منظر به این زمان طولانی نگاه می‌کنه: ۱- آلمانی‌ها می‌دونند چیکار کنند، اگه انقد زمان میبره یعنی انقدر زمان لازمه ۲- آلمانی‌ها زیادی وسواس دارند، چین تو این مدت پونزده تا ناو میسازه.
هر دو غلط هستند.
اون چیزی که مهندس آلمانی داره به خرج میده وسواس نیست، دقته. اگه کسی در تئوری درک نکرده بود تا الان، حداقل در عمل باید فهمیده باشه در جنگ اوکراین، که پونزده فروند از چیزی که درست کار نکنند، به اندازه یک فروند از چیزی که درست کار کنه ارزش نداره. بهتره مهندس، هر ضعفی رو، و تو کارگاه کشف کنه، تا سرباز، وسط جنگ. پس باید هرچقدر وقت لازمه تو کارگاه صرف بشه.
اما سازمان آلمانی، برخلاف مهندس آلمانی، میتونه فشل باشه، میتونه پر از جاسوس باشه، میتونه فاسد باشه، میتونه گرفتار بروکراسی باشه، و هرچیزی که تو هر سازمانی ممکنه شکل بگیره. سازمان ساختن هیچ ربطی به گیربکس ساختن و رادار ساختن نداره. ممکنه یه تیم از بهترین مهندسان دنیا رو داشته باشی، و سازمانت کند باشه، و دیر به نیازهای روز پاسخ بده، یا بودجه رو هدر بده.

هربار یه بسته پولی کمک به اوکراین ارسال میشه، میگن تو شهرهای خودمون کلی کارتن‌خواب هست، معتادهای تزریقی ریختن همه‌جا، ملت پول انسولین ندارند. فقط و فقط وقتی برای اوکراین خرج میشه اینو میگن. در مورد هیچ کدوم از خرج‌های هنگفت دیگه که دولت غول‌پیکرشون انجام میده این رو نمیگن. در مورد ارسال پول به بقیه کشورهای بدبخت و فاسد، که از قضا نصفش رو هدر میدن هم این رو نمیگن. قبل از جنگ اوکراین هم این رو نمی‌گفتن. بعد از جنگ اوکراین هم این رو نخواهند گفت. فقط الان، و فقط در مورد کمک به اوکراین یاد معتادهای تزریقی و کارتن‌خواب‌ها و نیازمندان خود آمریکا میفتند. فقط به خاطر این عکس. جنازه سربازان روسیه، که بش می‌گفتند دومین ارتش قدرتمند دنیا. چنین عکس‌هاییه که حرص‌شون رو درآورده. چون نمیخوان صحنه‌های تحقیر روسیه عزیز بوجود بیاد، یهو «چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است» رو استفاده می‌کنند.

مهم‌ترین کاری که به عهده داری اینه که آدم‌شناس باشی. هرکس گفت نیت‌خوانی نکن، برین بش. تو «باید» نیت‌خوانی کنی.

این پست‌های خارجی اینستاگرامی رو دیدید که مثلا میگه فاصله الان با سال ۲۰۵۰ کمتر از فاصله‌ الان با ۱۹۹۵ است؟ و فکر می‌کنند شوکه‌کننده‌ست.
بدبخت‌ها شوک ندیدن: فاصله دلار ۲ میلیون تومنی با دلار الان، کمتر از فاصله دلار الان با دلار آزاد سال ۱۳۹۰ است!

تو همون کشوری که به نظر میرسه پدوفیلی داره نرمالایز میشه، و جهان‌سومی و لات و لوت‌های مسلمان برای وضعی که فرهنگ وک براش پیش آورده افسوس میخورن، خیلی راحت پدوفیل رو با اسلحه تهدید می‌کنند. چه جدی، و چه شوخی. وقتی تو زندان یک مجرم پدوفیل رو با چاقو می‌کشن، همه به قاتل میگن «دمت گرم برادر!».
اما تو کشورهای مسلمان، که افتخار می‌کنند هنوز کامل به غرب آلوده نشده‌اند، هیچ بچه‌ای از تجاوز در امان نیست، و بلکه به صورت سیستماتیک قربانی میشن. در این کشورهای «غیور» کسی حاضر نیست کسی که با بچه چهارده ساله ازدواج کرده رو به قتل برسونه.

اونی که خارج از کشور نشسته و کل ایران رو با چند تا عکس تحلیل می‌کنه و تحلیلش اینه که نظام از موضوع حجاب عقب‌نشینی کرد، نه این مملکت رو می‌شناسه و نه داعش رو، و نه هنوز با پوچگرایی شیعه آشنا شده. اما همزمان اونایی که همینجا زندگی می‌کنند و با دیدن چندتا اکیپ زنان چادری ناهی منکر فکر می‌کنند اتفاق تازه‌ای افتاده هم نیاز به راهنمایی دارند. گفته بودم که از لگد حیوانی که داره ذبح میشه نباید ترسید، ولی این نمونه‌ها حتی مصداق اون لگدها هم نیست. متأسفانه هنوز ساکنان داخل ایران هم نمی‌دونند تشکیلات هیئتی چطور کار می‌کنه.
تو سیستم‌های بسته و هردمبیلی، ارتباطی بین کف جامعه و بالا وجود نداره. اما حاکم نیاز داره که بش ثابت بشه مدیریت در جریانه. و برای اینکه ثابت بشه مدیریت در جریانه باید ثابت بشه تحرک وجود داره. و با فیدبک متوجه تحرک میشه. اگه فیدبک زیاد باشه، یعنی تحرک زیاده، و اگه تحرک زیاده یعنی مدیریت در جریانه! بنابراین در دراز مدت خود فیدبک به هدف سیستم تبدیل میشه. یعنی خودشون فیدبک رو خلق می‌کنند، تا نیاز سیستم به فیدبک رو تأمین کنند. مثل اینه که لوله هواکش توالت رو وصل کنی به کانال کولر.
تشکیل ستاد، تجمع، اکیپ، پویش، همایش.. همه فیدبک‌های ساختگی هستند تا تحرک رو تداعی کنند.
دارالخلافه میخواد بپرسه بیرون چه خبر است. خودش خبر رو خلق می‌کنه، و جواب پرسش خودش رو میده. برای همینه که نتیجه مهم نیست. تا زمانی که خبری هست، این معنی رو براش داره که «داریم به خوبی مدیریت می‌کنیم».

شایعه آماده شدن بمب‌افکن‌های روسیه برای حمله اتمی به اوکراین رو پخش می‌کنند، و غیر از نظامی‌نویس‌ها کسی بش توجه نمی‌کنه.
تهدید اتمی همینقدر لوث شده.

«چت‌جی‌پی‌تی تو بچگی تروما نداشته».

معمولا کسانی که میخوان جلوی تکنولوژی رو با ممنوعیت قانونی بگیرند، همونایی هستند که متوجه نیستن با چی طرفند.

نباید انقدر اوپن مایند بود که مایندت بریزه بیرون. به همین ترتیب نباید آلتت رو طوری حواله اخبار مین‌استریم کنی که از پشت وارد خودت بشه. کنار کشیدن از گله گوسفندها، نباید به افتادن تو گله زامبی‌ها منجر بشه.
اگه فکرت ساختار مستقلی پیدا کرده باشه، ممکنه با روایت‌های عمومی سرشاخ بشه، اما با سرشاخ شدن با روایت‌های عمومی نمیشه به تفکر مستقل رسید.
نتیجه مخالفت با هدف مخالفت، میشه اینکه وقتی می‌بینی همه درباره دلار حرف می‌زنند، بگی «اتفاقا موضوع دلار نیست». نباید از «اتفاقا» طوری استفاده کرد که اتفاقی بیفتی تو باقالی‌ها.

بررسی آمار گوگل نشون میده سرچ، و تولید مقاله و توعیت درباره افول دلار، درست همزمان با بلوکه شدن پول‌های روسیه، افزایش انفجاری داشته‌اند. که نشون میده از همون موقع یک عملیات روانی رو شروع کردند، و سمپات‌های خارجی‌شون حتی اگه هیچ ارتباطی به گردان‌های سایبری کرملین نداشته باشند، کاملا مجانی شعله‌ش رو بیشتر کردند (وای اشتباه کردیم روسیه رو تحریم کردیم! وای الان جنگ جهانی سوم میشه! وای بایدن جنگ‌طلبه! وای بمب اتم! وای آمریکا دیگه قدرتمند نیست! وای امپراتوری روم هم از درون سقوط کرد!). و سپس واکنش‌ها ایجاد میشه، و چرخه ادامه پیدا می‌کنه تا اینکه یک جو جهانی میسازه. روس‌ها مجبور بودند یک موقعیت باخته رو یک موقعیت برد جلوه بدن، همونطور که در مورد تحولات جبهه هم همین کار رو می‌کنند. اینکه قدرت هسته‌ای باشی اما اختیار پولت رو نداشته باشی تحقیرآمیزه‌. برای پوشاندن این تحقیر مجبور بودن قضیه رو برعکس جلوه بدن: دلار؟ دلار چیه؟ دلار مُرد! با تحریم ما گور دلار رو کندند!
در این که این یک عملیات روانیه تا یک مسئله تکنیکی همین بس که ضربه‌ای که از یورو خوردند بیشتر از دلار بوده، اما درباره افول یورو و پایان یورو چیزی نمیگن. متعاقبا می‌بینید که جوگیرها هم حرفی ندارند که درباره یورو بزنند.

در مورد حکومتی که معتاد پروپاگانداست، ساختگی فرض کردن هر حادثه‌ای منطقیه. اما وقتی گزینه «فشل بودن سیستم» وجود داره، همه گزینه‌های دیگه باید برن پشت‌سرش بایستند. این‌ها همون کسانی‌اند که راننده‌ای رو برای کشنده اس۴۰۰ انتخاب کردند که به علت مصرف زیاد الکل، چپ کرد. کی تو دنیا گرون‌ترین پدافند خودش رو به این شکل جابجا می‌کنه؟
متأسفانه در دنیای نشر کتاب، هر جور آدمی داره از تجربیاتش می‌نویسه، اما مهندس‌ها به نسبت حجم تجربیاتی که از سازمان‌های فشل دارند، چندان در انتقال دانسته‌هاشون به مردم فعال نبودن. مردم اصلا تصوری ندارند که چقدر همه‌چیز به تف بنده.

تو محیط کار ازت میخوان یه پروژه که تمرکز زیادی میخواد انجام بدی. اما تو خونه فکرت مشغول یه پروژه دیگه‌ست. فکر می‌کنی میشه هرروز بین این دو سوئیچ کرد. اما در واقع نشده. فقط ادای سوئیچ کردن رو درمیاری، تا به ذهن خودت تلقین کنی که سوئیچ کرده. مثل بچه‌ای که داره تاتی تاتی پله‌ها رو میاد بالا و تشویقش می‌کنی و هر پله رو میشمری. سر یکی از پله‌ها فقط پاشو تکون میده اما بالاتر نمیره، اما تو به تشویقت ادامه میدی طوری که انگار اون پله رو هم بالا اومده بوده و اونو هم میشمری. برای اینکه بتونه کاری رو انجام بده، به دروغ بش میگی انجام داده، تا انجام بده.
بیشتر وقت‌هایی که خوشحالی، مغزت به خودش دروغ گفته که خوشحالی، تا فکر کنی میتونی خوشحال باشی. بیشتر چیزهایی که چنج میشن، بخشی ازین دروغ تاکتیکی هستند. لباس چنج میشه، خونه چنج میشه، پارتنر چنج میشه، کشور چنج میشه. مغزت از همه این‌ها استفاده می‌کنه، تا دروغ رو شکل بده. اگه نویز کنار بره، و تمرکز برگرده به چیزهایی که چنج نمیشن، یعنی نفس خودت، دروغ از هم میپاشه. نفس، منشأ غم است. میخوای بد نگذره، باید روش تمرکز نکنی. و اگه بخوای روش تمرکز کنی، باید با غم کناری بیای.

معمولا تو جنگ اینجوریه که هر طرف از کشته‌های طرف مقابل فیلم می‌گیره میگه اینا کار امروزمون هستن. الان تو اوکراین برعکس شده. رئیس گروه واگنر از کشته‌های خود واگنر فیلم می‌گیره، که حتی روی جنازه‌ها پارچه نکشیدن و خون همه‌جا ریخته، و میگه این نتیجه نفرستادن مهمات به ماست!
از یک طرف وضعیت خنده‌دار ارتش روسیه رو نشون میده که این حالت برعکسش فکر نمی‌کنم مشابه تاریخی داشته باشه. از طرف دیگه این رو به ما یادآوری می‌کنه که در جنگ ایران و عراق، هیچ کدوم از فرماندهان ارتش و سپاه حاضر نبودند به اندازه این حیوان کثیف که فرماندهی واگنر رو به عهده داره، درباره کمبود امکانات و مهمات، اطلاع‌رسانی کنند و صداشون رو بلند کنند. این به مقامات بالا فحش میده. رئیس واگنر مستحق اینه که بابت جنایاتی که مرتکب شده دویست و پنجاه بار اعدام بشه، اما باز آدم‌تر از وحوش شیعه‌ست. چون مرگ‌پرست نیست.

کدوم‌شون علنا اعتراض کردند؟ کدوم‌شون حاضر شدند در معرض تخریب شخصیت که حکومت قطعا انجام میداد قرار بگیرند تا واقعیت بدون واسطه به مردم منتقل بشه و نظام از طریق افکار عمومی تحت فشار قرار بگیره؟ حتی وقتی درباره تلفات صحبت می‌کردند دغدغه درباره اون دنیا بود، نه این دنیا، که «قراره سر پل صراط جواب اینارو چجوری بدیم؟». و راه حل نهایی‌شون هم این بود که برن خودشون هم بمیرن تا شاید با ملحق شدن به لشکر مردگان، خدا تو سیل جمعیت پیداشون نکنه و یقه‌شون رو نگیره.

مگه چیزی عوض شده؟
۱- کم آوردن مهمات برای نبرد، با کم آوردن برای جنگ فرق داره. تو یک نبرد نیروهات جایی هستند که اگه همین الان بشون مهمات نرسه، خیلی ساده میمیرند. اینکه چه پرچمی رو بازوشون دوخته شده باشه هیچ تأثیری در سرنوشت‌شون نداره. روسیه برای نبرد، کم میاره، ولی برای کل جنگ، نه به این زودی‌ها. چون جنازه‌ها رو برمیگردونه و یه گردان دیگه میفرسته، و اندفعه به موقع بشون مهمات میرسونه. این یعنی جنگ بیشتر طول می‌کشه و پسرهای بیشتری میمیرند، اما براشون مهم نیست.
۲- ارتش روسیه برای جنگ‌های خارجی طراحی نشده. برای سرکوب داخلی طراحی شده. چون ارتشی که برای جنگ طراحی شده باشه، خودش میتونه ادعای قدرت سیاسی کنه. برای اینکه این ریسک کاهش پیدا کنه، عمدا ارتش رو در حد یک سگ پاچه‌گیر نگه داشتند‌. بنابراین طبیعیه که این سگ لجستیک جنگ رو خوب بلد نباشه، و نتونه مهمات رو به موقع به جایی که باید برسونه. این ربطی به بضاعت تولید مهمات در این کشور نداره‌.

بیشترین مشکلی که پنجاه و هفتی‌ها با اینترنت داشتند و دارند، اینه که همه در اون بی‌اجازه حرف می‌زنند. و گرنه جنبه‌های دیگه اون خیلی غیرشرعی‌تر بود. نه تنها پورن، که انبوهی از برهنگی‌های نزدیک، در دسترس همه، از جمله بچه دوازده ساله، قرار گرفت، و عین خیالشون نبود (پورن و محتویات اروتیک، برهنگی دور هستند. چون واضحه که در دنیای واقعی دیده نمیشن. ولی برهنگی نزدیک، یعنی برهنگی آدم‌های معمولی که میتونند یک همکلاسی باشند. یعنی کسی که میشه خود را بش شبیه کرد. در دورانی که غالب برهنگی‌ها از جنس برهنگی دور بودند، تقلید و پیروی موضوعیت نداشت). این حرف زدن بی‌اجازه بود که اتوریته مرد مذهبی رو بهم ریخت. و در نبود این اتوریته‌ست که حرف‌ها شکوفه می‌زنند.

هنوز یه سری تور زیارتی هست که دارند با یک و نیم میلیون تومن، میبرن مشهد، برای دو شب و سه روز. میگم «هنوز» چون با قیمت‌های فعلیِ همه‌چیز، این تورهای هیئتی مسجدی قاعدتا باید جمع می‌شدند. ولی نشده. چون اگه تورم سیصد درصد هم بشه، باز یک راهی برای پیدا کردن سگی‌ترین اتوبوس، و سگی‌ترین زائرسرا و سگی‌ترین کباب کوبیده پیدا می‌کنند تا بشه با حداقل هزینه، امام رضا رو زیارت کرد. طوری که انگار جنگی در جریانه و خاکریز در مسجد گوهرشاده و باید حتما نیرو فرستاد. سوال «چه نتیجه‌ای میخوای بگیری؟» رو در تمام طول این مسافرت میشه ازشون پرسید، که شامل شیرجه در چرخ‌گوشت دور ضریح هم میشه.
از وقتی نوشتم که این سوال رو بپرسید، بعضی‌ها بم پیام میدن و مضمون حرف‌شون اینه که از وقتی ازین سوال دارند استفاده می‌کنند، دچار وحشت شده‌اند. ببخشید که من روی پست‌هام برچسب هشدار نمیزنم.

داستان‌های کوتاه ترسناک رو همه‌جا میشه پیدا کرد. مثلا یکیش رو از یک ایرانی مهاجرت کرده به یک کشور خارجی شنیدم: «اینجا همه سایت‌ها بازن، اما چیز خاصی هم نمی‌نویسم که فرقی کنه». قعر فلاکت، فقدان مطلق آزادی نیست. قعرش اینه که ندونی برای چی باید آزاد بود، و بعد بپرسی الان این آزادی‌ها کاربردش چیه؟ من میخوام کارهای شغلم رو انجام بدم فقط. با واتس‌اپ جنس می‌خریدم از امارات، تو اینستا چیزهایی که از ترکیه می‌آوردم رو میفروختم. فایل‌های دانشگاه تو گروه تلگرام‌مون بود.
دیکتاتور، لیس میزنه این جور آدم‌هارو.

حتی هکرهاشون تا الان انقدر کار انجام دادن که دستگاه‌های امنیتی دولت‌های کله‌گنده از پسش برنمیان، یا میلی به انجامش ندارند.
ایرانی فقط میخواد تا جایی که میشه دور بشه. اون‌هایی هم که دور نیستن، جنگ با اشرار رو ول کردن ذره‌بین گرفتن دست‌شون ببینند کی تجزیه‌طلبه! اینکه ایران رو نمیشه نجات داد، به باور مردم تبدیل شده‌. این دیگه صرفا یه محاسبه نیست که بگیم غلطه یا خطا داره. یک اعتقاده.

تو کشور سازنده کینژال، «ما شاخیم» برنامه آموزش و پرورش تمامی استان‌هاست. تو کشور سازنده پاتریوت، «بیاییم به خودمون فحش بدیم» یه مسابقه‌ست که در سطح ملی برگزار میشه. خروجی این دو سیستم هیچوقت یه جور درنمیاد.