یکی از پروژه‌های که کنونیکال کشتش؛ wubi بودش.

شما اگر سی‌دی اوبونتو رو داخل سیستمتون می‌ذاشتید و در ویندوز اون رو باز می‌کردید این ابزار رو به احتمال خیلی زیادی داخلش می‌دیدید که امکان نصب اوبونتو رو از داخل خود سیستم‌عامل ویندوز به شما می‌داد.


@SohrabContents

لطفاً از «پارچ گنو/لینوکس» با عنوان «سیستم‌عامل بومی» یاد نکنید.

ممکن هستش که در نگاه اول «بومی» بودن صرفاً به معنی ایرانی بودن یک پروژه به نظر برسه، اما در فضای فناوری، این عبارت معمولاً تداعی‌کننده یک پروژه رسمی، دولتی یا وابسته به یک نهاد حاکمیتی هستش. پارچ چنین پروژه‌ای نیست.

پارچ یک پروژه ایرانی، مستقل و آزاد است که با مشارکت توسعه‌دهندگان و جامعه نرم‌افزار آزاد توسعه پیدا می‌کند. ایرانی بودن خاستگاه یک پروژه با دولتی بودن آن دو مفهوم کاملاً متفاوت است.

برای مثال، اینکه لینوکس در ابتدا توسط لینوس توروالدز، یک توسعه‌دهنده فنلاندی، آغاز شده، به این معنی نیست که گنو/لینوکس «سیستم‌عامل ملی فنلاند» است. امروز توسعه لینوکس یک پروژه بین‌المللی است که افراد و شرکت‌هایی از سراسر جهان در آن مشارکت دارند.

یا فایرفاکس را در نظر بگیرید. موزیلا یک سازمان آمریکایی است، اما کسی از فایرفاکس به عنوان «مرورگر ملی آمریکا» یاد نمی‌کند؛ چون خاستگاه یک پروژه با ماهیت و مالکیت اجتماعی آن یکی نیست.

در مورد پارچ هم همین موضوع صدق می‌کند. پارچ را می‌توان یک «پروژه ایرانی نرم‌افزار آزاد» دانست؛ اما «سیستم‌عامل بومی» عبارتی نیست که هویت واقعی پروژه را به‌درستی منتقل کند.

بهتر است از عباراتی مثل «توزیع آزاد و مستقل گنو/لینوکس» یا «پروژه ایرانی نرم‌افزار آزاد» استفاده کنیم.

پارچ متعلق به یک نهاد یا دولت نیست؛ متعلق به جامعه‌ای است که آن را توسعه می‌دهد و به آزادی نرم‌افزار باور دارد.

لطفاً در معرفی‌ها و نوشته‌ها این تفاوت را رعایت کنیم.


@SohrabContents

گنوم این موکاپ‌ها رو از آرزوهای طراح‌های گنوم منتشر کرده.

https://blogs.gnome.org/shell-dev/2026/08/11/gnome-shell-design-dreams


حالا یا من بدبینم یا واقعاً مک‌اواس مناطق استالمن‌زده رو دارن می‌سازن :)))


@SohrabContents

اگر مایل به مشارکت در شکل‌گیری و بهبود پروژهٔ هم‌نوا در پارچ هستید، می‌تونید در این پست از انجمن پارچ تجربیات خودتون یا افراد نزدیک به خودتون رو از دسترسی‌پذیری داخل گنو/لینوکس برای ما بنویسید.


https://forum.parchlinux.com/t/topic/1142

بازخوردهای جامعه کمک شایانی به ما برای شکل‌دهی به این پروژه می‌کنه؛ لطفاً این پست رو با بقیه به اشتراک بگذارید.

به امید ساختن یک محیط برابر برای افراد کم‌توان در دنیای گنو/لینوکس فارسی.

@ParchLinux | پارچ لینوکس

بلاگ پارچ هم اکنون بخشی از سایت پارچ است و به‌زودی ساب‌دامنه blog.parchlinux.com از دسترس خارج می‌شود.

گاهی اوقات نیاز به یک برنامه ویندوزی داریم که روی wine به خوبی اجرا نمی‌شود و امکان دوال‌بوت ویندوز و یا نصب داکر برای استفاده از winboat را نداریم؛ چاره چیست؟

در این پست در بلاگ با نحوه نصب ویندوز ۱۰/۱۱ بر روی جعبه‌های گنوم (Gnome Boxes) آشنا می‌شویم.


https://parchlinux.com/fa/blog/install-windows-11-gnome-boxes


#آموزش
@ParchLinux | پارچ لینوکس

اومدم روی pi5 فری بی‌اس‌دی نصب کنم و دیدم انگار پروژه‌ای که مسئول اجرا کردن سیستم‌عامل‌های غیرلینوکسی مثل ویندوز و بی‌اس‌دی روی pi5 هستش متوقف شده.


https://github.com/worproject/rpi5-uefi

و خب به گیرهای عجیبی خوردم که فعلاً وقت نمی‌کنم درستش کنم برای همین دارم پست‌مارکت رو با میزکار lomiri نصب می‌کنم که ببینم آیا لومیری هنوز ارزشش رو داره یا نه :))


@SohrabContents

خب میزکار lomiri (یا همون یونیتی ۸ کنونیکال) اجرا نشد.

از اونجایی که روی سیستم خودم پلاسما دارم و این بورد رو صدسال یکبار برای تست یک سری چیزها روشن می‌کنم روش پارچ گنوم نصب می‌کنم دوباره.



@SohrabContents

می‌تونید از لینک دعوت من هم استفاده کنید:

https://local.ai/behdanisohrab/invite

یکبار از این کارا بکنم ببینم چی بهم قراره بده لوکال ai.


@SohrabContents

من این gaze رو نصب کردم (به پیشنهاد جعفر) و خب چیز باحالیه.


https://gaze.gundulabs.com/

یک زمانی با howdy میشد توی لینوکس با دوربین ورود انجام داد؛ الان این کار رو میشه با gaze کرد یعنی برای انجام اعمالی که نیازمند sudo هستن یا لاگین میشه مستقیم از چهره استفاده کرد.


@SohrabContents

داشت یادم می‌رفت این موضوع رو:))


ولی واقعاً اگر تلگرام اوپن‌سورس نبود کلاینتش الان این‌ها هم وجود نداشتن.


بگذریم، پیشاپیش لیکویید گلس شدن ایتا و روبیکا و سروش پلاس و سایر بستگان رو تبریک و تسلیت عرض می‌کنم.


@SohrabContents

فروم پارچ با طراحی جدید پارچ به‌روز شد.


forum.parchlinux.com

برای مشارکت در این پوسته جدید فروم پارچ می‌تونید مخزن زیر را فورک و سپس پچ‌های خود را به صورت Pull Request برای ما ارسال کنید.

https://github.com/parchlinux/parch-discourse-theme


@ParchLinux | پارچ لینوکس

اسکرین شات و آیکون هم به libfdroid اضافه شد.

خودش رو تا شب یکم تمیزتر می‌کنم مستندات رو بهبود می‌دم و درنهایت هم می‌ذارم روی گیت‌هاب پارچ.

ولی دوتا نکته هست.

۱- این یک PoC عه و تکمیل نیست؛ نمی‌دونم کار می‌کنه یا نه چون حجم اینترنت کافی ندارم که waydroid رو نصب کنم.

۲- اگر مشکلی دیدید توی کد که می‌تونستید حل کنید لطفاً PR بفرستید؛ اگر هم نه یک issue باز کنید و بنویسید که کجا مشکل هست من بررسی و رفع کنم.


@SohrabContents

بالاخره یک به‌روزرسانی کاملاً بزرگ برای فروم پارچ انجام دادیم و یک پوستهٔ جدید با زبان طراحی پارچ براش ساختیم.


می‌تونید لیست تغییرات رو از این تاپیک بخونید:

https://forum.parchlinux.com/t/topic/1150

یک نکته! :)

انجمن پارچ تنها و تنها متعلق به پروژهٔ پارچ نیست.
شما می‌تونید با توجه به دسته‌بندی‌های موجود سوالاتتون رو درمورد همه نرم‌افزارهای آزاد موجود (آرچ لینوکس، دبیان، فدورا، مانجارو و.....) بپرسید.
یا حتی در دسته‌بندی کافه پارچ بحث خارج از موضوع داشته باشید :)

ما از حضور همه اقشار در انجمن پارچ حمایت می‌کنیم و به افراد فعال و پویا در انجمن به صورت خودکار دسترسی‌های بیشتری داده میشه.

فروم قابلیت گفتگوی صوتی هم داره، که میشه در اتاق‌های صوتی هم گفت‌وگو کرد.

به امید ساختن یک انجمن پویا و به دور از حاشیه برای نرم‌افزارآزاد.

https://forum.parchlinux.com

@ParchLinux | پارچ لینوکس

اصولاً خوب نیست که بخواد آدم درمورد بدیهیات بنویسه :)))


ولی چون کاربرای زیادی از ویندوز به سمت گنو لینوکس میان، همیشه این سوال رو دارن که آنتی ویروسم کو؟


چرا در گنو ما نیازی به آنتی ویروس نداریم!؟

https://blogfa.sohrabbehdani.ir/we-dont-need-antivirus/


@SohrabContents

یک چندوقتیه درگیرم همونطور که می‌دونید کاراموزی و پروژه دانشگاه رو برداشتم و امروز برای یک کاری لازم شد تا یک سیستمی مثل شکن بالا بیارم که ترافیک رو از طریق dns برای یک سری سایت منتخب بتونه route کنه.

خب حالت منطقیش اینه که شما یک ریزالور مثل dnsmasq بیارید بالا و یک چیزی مثل nginx بذارید جلوش ( به این روش میگن smart dns) که باهاش برای سایت‌های منتخبتون ترافیک رو فوروارد کنید.

خب این برای DNS، DoH و DoT معقول و اوکیه با کمی تغییر؛ داستان اونجا زشت میشه که بخواید یک چیزی بذارید جلوش که بر اساس یک لیست IP بهتون دسترسی بده مثل شکن حرفه‌ای.

خب من هرچی دنبال این گشتم که سرویس آماده پیدا کنم متاسفانه چیزی به دستم نیومد؛ برای همین یک پیاده‌سازی از SmartSNI انجام دادم به اسم kairo.

خب فعلاً خیلی چیز ساده‌ایه؛ ساختارش به شکل زیره:

 client (public IP)                 VPS (this binary)
   │  DNS query :53 / 853 / DoH         │
   │  ─────────────────────────────────▶️│  policy engine
   │  restricted + allowed → A = vps_ip │
   │  otherwise            → upstream   │
   │                                    │
   │  TLS to restricted site            │
   │  ─────────────────────────────────▶️│  SNI router :443
   │                                    │  SNI == host   → DoH + API
   │                                    │  SNI == site   → tunnel to site
   │                                    │  non-allowed   → rejected

شما موقع نصبش یک لیست دامنه تعریف می‌کنید و یک apikey توی کانفیگتون می‌ذارید ( آره این رو فعلاً خودتون می‌سازید چون من زیاد هنوز وقت نذاشتم تکمیل ترش کنم و کارایی اولیه‌اش از ویژگی‌های خودش برام مهم‌تر بود) و بعدش برای اضافه کردن ip خودتون همون ip پابلیکی که دارید رو با استفاده از ترکیب ناشاهکار زیر به سمت سرور kairo میفرستید.

curl "https://<host>/api/allow?key=<key>&ip=<your-public-ip>" -X POST

که خب البته بعداً می‌خوام تکمیل‌ترش کنم و احتمالاً یک پنل تحت وب هم براش بنویسم.

پروژه داکرایز شده است و مستنداتش هم نوشتم برای استفاده که بخواید برای خودتون نصب کنید؛ قابلیت ریورس پروکسی هم داره که اون هم توضیح دادم و از dns و DoH و DoT پشتیبانی می‌کنه.

کدمنبع پروژه:
https://github.com/behdanisohrab/kairo

پروژه تحت مجوز BSD Clause 3 منتشر میشه؛ اگر مشارکت کنید یا استار بدید خوشحال میشم :)


@SohrabContents

در توییتر هم نوشتم درموردش حالا دوست داشتید اینجا هم یک نگاهی بندازید.


https://x.com/i/status/2089059322563031229


@SohrabContents