برای یک ارگانیسم زیستی مهم‌ترین هدف زنده ماندن است. لذا سیستم دوپامین پیوسته در فکر زنده نگه داشتن ماست. این سیستم موجود زنده را به جستجوی غذا، سرپناه، جفت و سایر منابعی وادار می‌کند که امکان تکثیر و توالد به او می‌دهند. وقتی این سیستم چیزی را که ارزش بالقوه دارد پیدا می‌کند به موجود زنده پیام می‌دهد حواست را جمع کن. بیدار باش. این خیلی اهمیت دارد. این پیام اغلب با حس آرزو و محتوای هیجانی همراه است. خواستن ناشی از فعال شدن این سیستم انتخاب فرد نیست، بلکه واکنش او در برابر مسائلی است که با آن‌ها روبرو می‌شود.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

کراک نسبت به کوکائین چه مزیتی داشت که توانست آن را از میدان به در کند و هزاران نفر را پایبند خود سازد؟ از دید علمی پاسخ ساده است: سرعت عمل.

الكل نیز می‌تواند سبب تحریک ترشح دوپامین شود. الكل هر چه سریع‌تر وارد مغز شود می‌تواند بر خلق و خوی فرد تأثیر بیشتری بگذارد. در شکل زیر محور افقی نشان‌دهنده‌ی زمان و محور عمودی نشان‌دهنده‌ی مقدار ماده‌ای است که وارد مغز می‌شود. اگر کسی جرعه‌ای شاردونی بنوشد منحنی به سمت راست متمایل می‌شود. اما اگر کسی ودکا بنوشد، منحنی با شیب تند به طرف بالا می‌رود.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

شیب منحنی مثلاً در مورد الكل نشان می‌دهد که سطح این ماده با چه سرعتی در مغز افزایش می‌یابد. هر اندازه سرعت صعود بیشتر باشد دوپامین بیشتری آزاد می‌شود و سرخوشی بیشتری به وجود می‌آید. همچنین به هنگام قطع مصرف ماده وسوسه‌ی بیشتری در راه خواهد بود.

به همین دلیل است که کشیدن کراک نسبت به پودر استنشاقی کوکائین اثر سریع‌تری دارد و ترشح دوپامین بیشتری ایجاد می‌کند. کوکائین معمولی را نمی‌توان دود کرد، چون گرما نابودش می‌کند. بنابراین برای مصرف کوکائین به روش کشیدنی باید نخست آن را فشرده کرد و به کراک تبدیل کرد. به این ترتیب می‌توان ماده را به جای بینی، از راه ریه وارد بدن کرد و این خود تفاوت ایجاد می‌کند.

وقتی پودر کوکائین وارد بینی شود، روی مخاط بینی (قسمت قرمز و مرطوب داخل بینی) می‌نشیند. قرمزی مخاط به دلیل فراوان‌بودن عروق خونی سطحی آن است. کوکائین از راه این عروق وارد جریان خون می‌شود. اما این طریقه‌ی مصرف چندان کارآمد نیست، چون داخل بینی فضای کافی وجود ندارد. گاهی وقتی معتاد یک خط کوکائین را از راه بینی بالا می‌کشد قسمتی از ماده‌ی استنشاقی به دلیل محدودبودن فضای بینی جذب نمی‌شود و به گردش خون راه پیدا نمی‌کند.

منظور این نیست که بالاکشیدن کوکائین از راه بینی خطرناک و اعتیادآور نیست، اما مصرف کوکائین به روش کشیدن به مراتب خطرناک‌تر و اعتیادآورتر است. وقتی کراک به شکل دود وارد ریه می‌شود که نسبت به بینی سطح وسیع‌تری دارد، تأثیر به مراتب بیشتر و سریع‌تری ایجاد می‌کند. ریه‌ها دارای صد میلیون حباب هوایی کوچک یا آلوئول هستند که سطحی معادل یک زمین تنیس دارند. بنابراین وقتی دود کوکائین وارد ریه می‌شود فضای کافی برای جذب و ورود به گردش خون و فرصت کافی برای رسیدن آن به مغز وجود دارد. به این ترتیب منحنی جذب آن شیب تندی دارد - مثل یک انفجار ناگهانی - و با ترشح زیاد دوپامین همراه است.

ارتباط بین افزایش سریع سطح ماده‌ی اعتیادآور در خون و رهاسازی دوپامین سبب می‌شود که معتادان وقتی سایر راه‌های مصرف دیگر نمی‌تواند آن‌ها را نشئه کند روش تزریق وریدی را انتخاب کنند. البته تزریق مواد خطرناک بوده و یکی از علامت‌های مشخص اعتیاد شدید است. بیشتر معتادها به دلیل بدنامی و ترسی که تزریق ورید به همراه دارد سعی می‌کنند از آن دوری کنند. البته تدخین (کشیدن) نیز می‌تواند مثل تزریق وریدی سبب ورود مقدار زیادی ماده‌ی دارویی به مغز شود، حال آنکه مثل روش تزریقی با ننگ و بدنامی همراه نیست. بسیاری از افرادی که گاه‌گداری کوکائین را به روش کشیدن مصرف می‌کنند و دلشان خوش است که به روش تزریقی استفاده نمی‌کنند، به اشکال شدید اعتیاد که زندگی آن‌ها را به کام نابودی می‌کشاند گرفتار می‌شوند. متامفتامین نیز وقتی به شکل کشیدن وارد بازار شد چنین تأثیر مخربی داشت.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

مغز افراد نوجوان فاقد تکامل کافی بوده و شبیه مغز بزرگسانی است که دچار آسیب مغزی شده باشند. بزرگ‌ترین تفاوت مغز افراد نوجوان با بزرگسال مربوط به لوب‌های پیشانی است که کامل‌شدن آن‌ها تا بیست‌سالگی به طول می‌انجامد. این یکی از نقاط ضعف مغز افراد نوجوان است، چراکه وجود همین لوب‌های پیشانی تکامل‌یافته است که به بزرگسالان امکان قضاوت صحیح را می‌دهد. این لوب‌ها به هنگام انجام کارهایی که شاید پیامدهای خوبی نداشته باشند به ما هشدار می‌دهند و مثل ترمز عمل می‌کنند. در افراد نوجوان که لوب‌های پیشانی هنوز درست کار نمی‌کنند، فرد حتی در صورت داشتن آگاهی کافی دست به انجام رفتارهای تکانه‌ای و خطرناک می‌زند و تصمیم‌های غلط می‌گیرد.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
صفحه ۶۲

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

مدار کنترل دوپامین سرچشمه‌ی تخیل است و به فرد امکان می دهد به آینده نظر کند و پیامد تصمیم‌های خود را ببیند و به این ترتیب بتواند گزینه‌های بهتری را انتخاب کند. دوپامین به فرد توانایی برنامه‌ریزی برای تحقق آینده دلخواه را می‌دهد. مدار کنترل مانند مدار آرزو که فقط به چیزهایی که نداریم اهمیت می‌دهد، در عالم غیرواقعی فرصت‌ها و امکان‌ها سیر می‌کند. این دو مدار در یک ناحیه از مغز آغاز می‌شوند، مدار آرزو در بخشی از مغز که محرک شور و شوق و هیجان است خاتمه می‌یابد، اما مدار کنترل در لوب‌های پیشانی که خاص تفکر منطقی است.

دو مدار به ما توانایی توجه به چیزهای «خیالی» یا چیزهایی را می‌دهند که از نظر فیزیکی و مادی وجود ندارند. برای دوپامین آرزو چیزهای خیالی چیزهایی هستند که دوست داریم آن‌ها را داشته باشیم اما در حال حاضر نداریم، برای دوپامین کنترل خیال‌ها، اجزای سازنده‌ی تفکر خلاق هستند، یعنی ایده‌ها، نقشه‌های نظریه‌ها، مفاهیم انتزاعی مانند ریاضیات، زیبایی و دنیاهایی که در آینده تحقق می‌یابند.

دوپامین کنترل ما را از «خواستن» بدوی که مربوط به دوپامین آرزوست فراتر می‌برد و به ما ابزارهایی برای درک و تحلیل و مدل‌سازی از جهان اطراف می‌دهد تا بتوانیم فرصت‌ها را بسنجیم و با هم مقایسه کنیم و سپس برای رسیدن به اهداف راه‌هایی پیدا کنیم. این مدار بخش قدیمی و بغرنج اراده‌ی تکاملی است و سعی می‌کند تا حد امکان منابع بیشتری را در اختیار بگیرد. دوپامین آرزو برعکس آن مثل کودکی است که روی صندلی عقب خودرو نشسته و با دیدن چیزهای جذاب مثل مک‌دونالد، اسباب‌بازی یا سگی در پیاده‌رو به پدر و مادر خود می‌گوید «نگاه کنید!» دوپامین کنترل مثل والدی است که پشت فرمان نشسته و این حرف‌ها را می‌شنود و فکر می‌کند بایستد یا برود و تصمیم می‌گیرد که اگر بایستد چه کند. دوپامین کنترل هیجان و انگیزه را از دوپامین آرزو می‌گیرد، گزینه‌ها را می‌سنجد، ابزارها را انتخاب می‌کند و راهبردی برای رسیدن به اهداف تدوین می‌کند.

برای مثال مرد جوانی که برای نخستین بار قصد خرید خودرو دارد، اگر فقط متکی به دوپامین آرزو باشد اولین خودرویی را که مورد پسندش باشد می‌خرد، اما چون دارای دوپامین کنترل نیز هست می‌تواند انگیزه‌های خود را بسنجد. برای انتخاب یک خودرو دلایل مختلفی می‌تواند مطرح باشند. مثلاً فرض کنیم این فرد اقتصادی فکر می‌کند و می‌خواهد بهترین خودرو را با ارزان‌ترین قیمت بخرد. او با تکیه بر نیروی دوپامین آرزو ساعت‌ها در اینترنت به جستجو در سایت‌های فروش خودرو می‌پردازد و با راهبردهای مذاکره آشنا می‌شود. او می‌خواهد همه‌ی چم‌وخم کار را بیاموزد تا از خرید خود به ارزش بیشتری برسد. وقتی با دلال پشت میز می‌نشیند. کاملاً آماده است و از چیزی تعجب نمی‌کند. احساس خوبی دارد و چون همه‌ی اطلاعات لازم را بررسی کرده بر موقعیت مسلط است.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

گروه کتابخوانی علمی در حال انتخاب کتاب جدید برای مطالعه‌ی گروهی است.

اگر به مطالعه و گفتگو در مورد کتب علمی علاقه دارید به گروه بپیوندید و کتاب مورد نظرتان را پیشنهاد دهید.

دیگر علاقه‌مندان به کتب علمی را هم به گروه دعوت کنید:
📚https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

@SciBookReader

🐁 موش‌های مصمم

یکی از راه‌های بررسی پشتکار و سرسختی در آزمایشگاه این است که ببینیم موش‌ها برای رسیدن به غذا تا چه حد حاضرند تلاش کنند. برای محاسبه‌ی این تلاش، تعداد دفعاتی را که موش اهرم را فشار می‌دهد تا غذا بگیرد ملاک می‌گیرند. دانشمندان در مطالعه‌ای تعداد دفعات مورد نیاز فشار اهرم برای دریافت غذا را به تدریج افزایش دادند تا به عزم حیوان برای افزایش میزان تلاش پی ببرند.

محققان دانشگاه کانکتیکات در این مطالعه می‌خواستند دریابند آیا می‌توان با تغییردادن فعالیت دوپامین مغز موش‌ها پشتکار و سرسختی آن‌ها را نیز افزایش داد؟ آن‌ها تعدادی موش را که در قفس بودند از حیث غذا محدود کردند. همه‌ی موش‌ها تا حدود ۲۵ درصد لاغر شدند. پس از این دوره‌ی گرسنگی به موش‌ها اجازه دادند برای کسب پاداش (غذا) تلاش کنند.

موش‌ها را به دو گروه تقسیم کردند. گروه کنترل که غیر از رژیم غذایی تعیین‌شده چیزی نمی‌گرفت و گروه دوم که دانشمندان با تزریق نوعی سم عصبی سلول‌های مولد دوپامین مغز آن‌ها را نابود کردند.

اولین مرحله‌ی آزمایش آسان بود. در این مرحله اگر موشی اهرم را یکبار فشار می‌داد، یک قرص غذا می‌گرفت. در این مرحله که موش‌ها به پشتکار و سرسختی زیادی نیاز نداشتند، وضعیت پایه مشخص شد. در این مرحله موش‌های دچار کمبود دوپامین هم مثل موش‌های سالم به کارکردن و دریافت پاداش علاقه نشان دادند. اهیمت مرحله‌ی اول این بود که معلوم کرد موش‌های دچار کمبود دوپامین به دریافت غذا علاقه دارند و لذا می‌توان سرسختی آن‌ها را برای دریافت پاداش اندازه‌گیری کرد.

وقتی نیازی به انجام کار زیاد نبود، موش‌های محروم از دوپامین اهرم را به همان میزان موش‌های نرمال فشار می‌دادند و به محض دریافت غذا آن را می‌خوردند. این نتیجه تعجب‌آور نبود. چون میزان علاقه و لذت با تغییر سطح دوپامین تغییر نمی‌کند. اما وقتی لازم شد موش‌ها برای دریافت غذا بیشتر کار کنند وضع عوض شد:

وقتی تعداد دفعات لازم فشاردادن اهرم برای دریافت غذا از یکبار به چهاربار افزایش یافت، موش‌های نرمال ظرف ۳۰ دقیقه تقریباً ۱۰۰۰ بار اهرم را فشار دادند. اما موش‌های دچار کمبود دوپامین که به اندازه‌ی آن‌ها انگیزه نداشتند اهرم را فقط ۶۰۰ بار فشار دادند.

وقتی تعداد دفعات لازم فشاردادن اهرم به 16 رسید موش‌های نرمال اهرم را ۲۰۰۰ بار فشار دادند، اما موش‌های محروم از دوپامین دیگر به تلاش خود اضافه نکردند.

سرانجام برای دریافت یک قرص غذا تعداد دفعات لازم فشاردادن اهرم را به ۶۴ افزایش دادند و دیدند که موش‌های نرمال اهرم را ۲۵۰۰ بار فشار دادند (یعنی تقریباً هر ثانیه یک بار فشار به مدت ۳۰ دقیقه) اما موش‌های محروم از دوپامین میزان تلاش خود را زیاد نکردند. در واقع حتی میزان تلاش آن‌ها کمتر شد و تسلیم شدند.

نتیجه اینکه حذف دوپامین اراده‌ی موش‌ها را برای کارکردن تضعیف کرد.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

تمرکز افراطی بر آینده و لذت‌گرایی بیش از حد در زمان حال هر دو می‌توانند فرد را درمانده و ناتوان کنند.
دوپامین و پیام‌رسان‌های «اینجا و اکنون» با هم کار می‌کنند. معمولا فعالیت آنها عکس هم است، اما همین امر به حفظ ثبات سلول‌های مغزی که به طور دائم در حال فعالیت هستند می‌انجامد. در بسیاری از موارد هر دو سیستم (به ویژه بخش دوپامینی) از حالت تعادل خارج می‌شوند. دنیای مدرن همواره سبب تحریک سیستم #دوپامین می شود. دوپامین بیش از حد انسان را به خلاقیت توام با بدبختی گرفتار می‌کند، حال آنکه فعالیت زیاد سیستم «اینجا و اکنون» ما را به سعادت توام با رخوت می‌رساند. در یک سوی طیف کسی را داریم که از فرط کار زیاد می‌خواهد خودکشی کند و در سوی دیگری با آدمی مواجه هستیم که می خواهد در زیرزمین خانه‌اش حشیش بکشد و خوش باشد. هیچ یک از این دو تن زندگی دلخواه و شخصیت رو به رشدی ندارند. برای آنکه آنها به زندگی مطلوبی دست یابند باید کاری کنیم که به تعادل برسند.

#دوپامین_مولکولی_با_خواص_شگفت_انگیز
فصل 7 : #هارمونی
برگ 204
📩H.N.L

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

انجام دادنِ چند کار در آنِ واحد ، به جای افزایش کارایی ، موجب افت کارایی می شود. اگر بخواهیم چند کار را با هم انجام دهیم درصد بروز اشتباه بیشتر می شود. قطع فعالیت به اندازه چند ثانیه، مثلا تغییر تمرکز از ئی میل به شنیدن تلفن و برعکس، تعداد خطاها را دو برابر می کند. مسئله فقط پریشانی حواس نیست. تغییر کانون توجه نیاز به صرف انرژی ذهنی زیادی دارد و خستگی ناشی از این کار تداوم تمرکز را دشوار می کند. متأسفانه به ویژه کسانی که با کامپیوتر کار می کنند عادت دارند چند کار را همزمان انجام دهند.

#دوپامین_مولکولی_با_خواص_شگفت_انگیز
فصل 7:#هارمونی
برگ 210

📩H.N.L

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
فصل ششم، قسمت دوم، ۱۴دقیقه

🎙گوینده: رویا رضایی

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

مدارهای #دوپامین ، عامل انسان بودن ما هستند و به ما در میان سایر گونه ها ، مقامی ممتاز و قدرتی برتر داده اند . ما می توانیم فکر کنیم و نقشه بکشیم. از قدرت تخیل برخورداریم. می توانیم در مورد مفاهیم انتزاعی مانند حقیقت و عدالت و زیبایی بیندیشیم. ما به کمک مدارهای دوپامینی همه مرزهای فضا و زمان را پشت سر می گذاریم و به لطف استعداد غلبه بر محیط می توانیم در شرایط سخت و ناسازگار - حتی در فضای خارج - زمین زندگی کنیم. اما همین مدارها می توانند ما را وارد مسیرهای تاریک و خطرناکی مانند اعتیاد و خیانت به همسر کنند و به بدبختی بکشانند. اگر بخواهیم همچنان در میان موجودات روی زمین در موضع سروری باقی بمانیم باید قبول کنیم که مصیبت نیز بخشی از این موهبت است. وقتی دیگران دارند از معاشرت دوستان و اعضای خانواده لذت می برند، حس عدم رضایت برخاسته از ترشح دوپامین ما را به کار کردن وادار می کند.
اما کسانی که در پی زندگی سعادتمندانه اند ناگزیرند وظیفه دیگری را نیز به انجام رسانند: رسیدن به هارمونی. آنها باید خود را از فریب تحریک دوپامینی مداوم و سلطه «تلاش برای کسب بیشتر» رها کنند. اگر بتوانیم فعالیت سیستم های دوپامین و «اینجا و اکنون» را به نحو مناسبی ترکیب کنیم رسیدن به هارمونی امکان پذیر خواهد بود. فقط تکیه بر دوپامین نمی تواند ضامن رسیدن به آینده ای دلخواه باشد. اگر ادراک حسی و تفکر انتزاعی در کنار هم قرار گیرند توانایی های بالقوه مغز انسان آشکار می شود و زمانی که مغز با حداکثر قوای خود کار کند می تواند علاوه بر سعادت و رضایت و ثروت و دانش، ترکیبی غنی از تجربه حسی و ادراک عمیق ببار آورد و اینها در مجموع راه رسیدن به حالت متعادل تری از هستی انسانی را فراهم می کنند.

#دوپامین_مولکولی_با_خواص_شگفت_انگیز
فصل 7 : #هارمونی
برگ های 215 و 216

📩H.N.L

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

🍰 🥬 چالش تربچه و شیرینی

دوپامین از طریق مدار آرزو منشأ آرزو و از طریق مدار کنترل منشأ سرسختی و سماجت است. آرزو، شور و شوقی است که راه را به فرد می‌نمایاند و اراده نیرویی است که او را به هدف نزدیک می‌کند. معمولاً این دو باید در کنار هم کار کنند تا مؤثر واقع شوند. اما وقتی آرزویی مانند پرخوری، رابطه‌ی نامشروع یا مصرف هروئین در دل جای می‌گیرد که سرانجامی جز تباهی ندارد، اراده‌ی دوپامینی می‌تواند در برابر آن بایستد و با مدار آرزو مبارزه کند.

اراده تنها اسلحه‌ی زرادخانه‌ی دوپامین کنترل برای ایستادگی در برابر آرزوها نیست. دوپامین کنترل، از برنامه‌ریزی، راهبرد و انتزاع (مانند فکرکردن به پیامدهای درازمدت گزینه‌ها) نیز استفاده می‌کند. وقتی لازم باشد در برابر تحریک‌ها و تمناهای زیان‌بار مقاومت کنیم، اراده در صف نخست قرار می‌گیرد. البته می‌دانیم که شاید خیلی هم مؤثر نباشد. مثلاً اراده می‌تواند به یک آدم الكلی کمک کند که یک بار به الکل نه بگوید. اما اگر قرار باشد ماه‌ها و سال‌ها به نه‌گفتن ادامه دهد، کارآیی خود را از دست می‌دهد. اراده مثل عضله است، اگر زیاد از آن استفاده کنیم خسته و پس از مدتی کوتاه تسلیم می‌شود. یکی از بهترین مطالعاتی که محدودیت اراده را نشان داد مطالعه‌ی معروف تربچه و شیرینی بود. این مطالعه بر اساس فریب استوار بود و طی آن به داوطلبان گفتند قرار است در مطالعه‌ای به منظور سنجش قدرت چشایی شرکت کنند. به گفته‌ی محققان:

اتاق آزمایشگاه را قبل از ورود داوطلبان مرتب کردند. شیرینی‌های شکلاتی را در اجاق کوچکی که در اتاق گذاشته بودند پختند. بوی دلپذیر و اشتهاآور شیرینی فضای اتاق را پر کرده بود. روی میزی که جلوی داوطلبان گذاشته بودند در یک سمت شیرینی و در سمت دیگر تربچه‌های سفید و قرمز قرار دادند.

به داوطلبان از قبل گفته بودند یک وعده غذا مصرف نکنند که روز مورد نظر حسابی گرسنه باشند، ظاهر شیرینی‌ها برای داوطلبان وسوسه‌انگیز بود. آن‌ها را یک‌به‌یک به اتاقی بردند که اجاق شیرینی‌پزی در آن قرار داشت. شیرینی‌های داغ را تازه از اجاق درآورده بودند. داوطلبان را به چند گروه تقسیم کردند و به بعضی از گروه‌ها گفتند دو سه تا شیرینی و به بعضی گروه‌ها گفتند دو سه تا تربچه بردارند و بخورند. مسئول مطالعه قبل از آنکه داوطلبان دست به کار شوند از اتاق بیرون می‌رفت و قبل از رفتن به داوطلبان گفت فقط غذایی را که به آنان گفته شده، حق دارند تست کنند.

در عمل هیچ‌یک از داوطلبانی که باید تربچه می‌خوردند با وجودی که خیلی وسوسه شده بودند، قانون را زیر پا نگذاشتند و به شیرینی‌ها دست نزدند. محققان که از پشت پرده اوضاع را تحت نظر داشتند دیدند که تعدادی از داوطلبان با نگاه‌های حسرت‌بار به شیرینی‌ها خیره شده و حتی در مواردی آن‌ها را برداشته و بو کرده بودند.

آن‌ها پس از گذشت ۵ دقیقه به اتاق برگشتند و به داوطلبان گفتند که مرحله‌ی بعدی کاملاً با مرحله‌ی قبلی متفاوت است. در مرحله‌ی دوم داوطلبان باید مسئله‌ای را حل می‌کردند. چیزی که به داوطلبان نگفتند این بود که مسئله غیرقابل حل بود. محققان می‌خواستند بدانند هر یک از داوطلبان تا چه حد برای حل مسئله وقت صرف می‌کنند؟

معلوم شد داوطلبانی که شیرینی خورده بودند ۱۹ دقیقه و داوطلبانی که تربچه خورده بودند و نفس خود را مهار کرده بودند ۸ دقیقه - تقریباً نصف گروه اول - صرف حل مسئله کرده‌اند. محققان نتیجه گرفتند «مقاومت در برابر وسوسه بهای روانی دارد. یعنی داوطلبانی که در برابر وسوسه مقاومت کرده بودند در برابر شکست زودتر تسلیم می‌شدند.» به عبارتی اگر کسی رژیم لاغری بگیرد به ازای هر بار مقاومت در برابر وسوسه‌ی خوردن، در برابر وسوسه‌ی بعدی توان ایستادگی کمتری خواهد داشت. پس اراده منبعی محدود و پایان‌پذیر است.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
صفحه‌ی 101-102

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

سفر زمانی در ذهن

وقتی باید از میان موارد بسیاری که در برابر ما قرار دارند. یکی را انتخاب کنیم داشتن مدل به کار می‌آید. مدل به ما امکان می‌دهد، در ذهن خود سناریوهای مختلفی را در نظر بگیریم. مثلاً اگر کسی بخواهد از واشینگتن دی سی به نیویورک برود می‌تواند از قطار یا اتوبوس یا هواپیما استفاده کند. هر کسی می‌تواند، برای انتخاب سریع‌ترین، راحت‌ترین و به‌صرفه‌ترین راه در ذهن خود حالت‌های مختلفی را مرور کند و سپس بر اساس تجربه انتخاب مناسبی انجام دهد. این فرایند را سفر زمانی در ذهن می‌نامند. افراد می‌توانند به مدد تخیل آینده‌های مختلفی را در ذهن خود مجسم کنند و سپس تصمیم بگیرند چگونه می‌توانند. بهترین استفاده را از امکانات موجود به عمل آورند، مثلاً چگونه صندلی جادارتر یا بلیط ارزان‌تری بگیرند و سریع‌تر سفر کنند.

سفر زمانی در ذهن یکی از ابزارهای نیرومند دوپامین است و به کمک آن می‌توانیم آینده را در ذهن خود به گونه‌ای تصور کنیم که گویی در آن حضور داریم. سفر زمانی در ذهن با واسطه‌ی مدل انجام می‌شود و طی این سفر در مورد موقعیت‌هایی که هرگز در آن‌ها نبوده‌ایم پیش‌بینی‌هایی انجام می‌دهیم. مثلاً در ذهن خود تصور می‌کنیم که اگر یک ماشین ظرفشویی بخریم چه تغییری در زندگی ما ایجاد می‌شود؟ فضانوردی که به مریخ سفر کند با چه مشکلاتی ممکن است روبرو شود؟ اگر از چراغ قرمز عبور کنیم چه مشکلی پیش می‌آید؟

فرایند سفر زمانی در ذهن پیوسته فعال است و در همه‌ی انتخاب‌های آگاهانه‌ی زندگی ما دخالت دارد. همه‌ی تصمیم‌های مغز در باب آینده با واسطه‌ی سیستم دوپامین و مدل‌هایی که به کمک آن ساخته شده، انجام می‌گیرد، چه در حال اخذ تصمیم برای خرید همبرگر باشیم چه آنجا که شخص رییس جمهور می‌خواهد درباره‌ی شروع جنگ تصمیم بگیرد. سفر زمانی در ذهن، در هر قدمی که در زندگی برمی‌داریم دخالت دارد.


دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
صفحه‌ی 123

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

💔ناکامی درد عشق را دوچندان می‌کند

1⃣ ترس نیازهای بدوی انسان را هدف می‌گیرد، اما دلیل دیگر تأثیر زیان‌گریزی (Loss aversion) است، به عبارتی درد ازدست‌دادن یک چیز، نیرومندتر از لذت کسب آن است. مثلاً درد ازدست‌دادن ۲۰ دلار بیش از لذت به‌دست‌آوردن ۲۰ دلار است. به همین دلیل است که بیشتر افراد وقتی رقم شرط‌بندی بالا باشد حاضر نیستند شانس ۵۰-۵۰ پرتاب سکه را برای برد و باخت قبول کنند. در واقع بیشتر افراد حتی اگر یک شرط‌بندی ۲۰ دلاری، جایزه‌ی ۳۰ دلاری داشته باشد حاضر به شرکت در شرط‌بندی نیستند. به بیان ریاضی وقتی در قماری شانس برد ۵۰-۵۰ باشد و رقم برد بالاتر از رقم شرط‌بندی باشد می‌شود گفت آن قمار دارای یک «ارزش خالص مثبت» است و اینجاست که افراد به شرکت در چنین قماری تمایل پیدا می‌کنند. باید توجه کنیم که حتی در این حالت افراد وقتی دست به قمار می‌زنند که رقم باخت آن برای‌شان قابل پرداخت باشد. مثلاً اگر رقم باخت ۲۰ دلار باشد که معادل پول بلیط سینماست منطقی است، اما اگر رقم باخت ۲۰۰ دلار یا معادل کرایه خانه یک ماه باشد، زیاد است. با این حال بیشتر افراد حاضر نیستند در بازی شیر یا خط با رقم باخت ۲۰ دلار و رقم برد ۳۰ دلار شرکت کنند. چرا؟

وقتی دانشمندان از مغز کسانی که در شرط‌بندی شرکت کرده بودند اسکن تهیه کردند و به نواحی ترشح دوپامین دقت کردند، دریافتند که طبق انتظار فعالیت مدار عصبی آرزو پس از برد افزایش و پس از باخت کاهش می‌یابد. اما این تغییرات قرینه نبودند. کاهش فعالیت عصبی پس از باخت از نظر مقدار بیشتر از افزایش فعالیت عصبی پس از برد بود. مدار دوپامین که تصویر آینه‌ای تجربه‌ی فرد را بسان می‌داد به محققان می‌گفت که تأثیر باخت بیشتر از برد است.

کدام راه‌های عصبی در ایجاد این عدم تعادل دخالت داشتند؟ چه چیز سبب بیشترشدن واکنش باخت نسبت به برد می‌شد؟ محققان به آمیگدال، یکی از ساختارهای سیستم «اینجا و اکنون» که پردازش ترس و سایر هیجان‌های منفی را انجام می‌دهد توجه کردند. هر بار که داوطلب شرط را می‌باخت آمیگدال فعال می‌شد و رنج و اندوه فرد را تشدید می‌کرد. در واقع هیجان «اینجا و اکنون» بود که زیان‌گریزی را وارد میدان می‌کرد. سیستم «اینجا و اکنون» به آینده اهمیت نمی‌دهد. برایش چیزهایی که فرد در آینده می‌تواند کسب کند مهم نیست. برای این سیستم دارایی حال اهمیت دارد و وقتی این دارایی تهدید شود، ترس و رنج و اندوه به سراغ فرد می‌آید.

سایر مطالعات نیز نتایج مشابهی داشتند. در یک مطالعه به عده‌ای از داوطلبان به‌طور تصادفی یک لیوان دسته‌دار قهوه‌خوری دادند. به نیمی از داوطلبان یک لیوان رسید و باقی بی‌نصیب ماندند. سپس محققان به داوطلبان اجازه دادند در صورت تمایل لیوان خود را به سایر اعضا بفروشند. به دارندگان و خریداران ليوان پیشنهاد شد رقم مشخصی را برای معامله عنوان کنند. رقم پیشنهادی برای فروش ۵/۷۸ دلار و رقم پیشنهادی برای خرید ۲/۲۱ دلار بود. یعنی فروشندگان تمایل چندانی برای فروش نداشتند و خریداران هم تاب دل‌کندن از پول خود برای خرید را نداشتند. به عبارتی خریداران و فروشندگان هیچ یک مایل به ازدست‌دادن موجودی خود نبودند.

ادامه دارد👇
@SciBookReader

2⃣ نقش ضروری آمیگدال در «زیان‌گریزی» با مطالعه‌ای از نوع «آزمایش طبیعی» تایید شد. محققان با انجام مطالعه‌های طبیعی در مورد آسیب‌ها و بیماری به اطلاعات مهمی دست می‌یابند. آزمایش‌های طبیعی از این نظر که انجام آن‌ها به طور ساختگی به دلایل اخلاقی غیرقابل‌قبول بوده و دانشمندان مجاز به طراحی مطالعه‌ای برای آن‌ها نیستند، در حل مشکلات علمی سودمندند. مثلاً هیچ دانشمندی نمی‌تواند از یک جراح درخواست کند جمجمه‌ی داوطلبی را باز کند و آمیگدال او را بردارد. اما گاهی چنین اتفاقی به‌طور طبیعی پیش می‌آید. در این مورد خاص دانشمندان به مطالعه دو بیمار پرداختند که مبتلا به بیماری اورباخ-ويته (Urbach-weithe) بودند، بیماری نادری که در آن آمیگدال هر دو طرف مغز تخریب می‌شود. وقتی این افراد در قمار شرکت می‌کردند، برای‌شان برد و باخت یکی بود. یعنی اگر آمیگدال تخریب می‌شد، «زیان‌گریزی» نیز از بین می‌رفت. شاید بتوان گفت برد و باخت براساس یک حساب و کتاب ساده انجام می‌شود. برد مربوط به آینده‌ای بهتر است و بنابراین در پیدایش آن دوپامین نقش اصلی را بر عهده دارد. احتمال برد را می‌توان در سیستم دوپامین با «الف بعلاوه یک» نشان داد، اما سیستم «اینجا و اکنون» به آن صفر می‌دهد، چرا که این سیستم با مسائل حال سروکار دارد. باخت هم مربوط به آینده است و لذا سیستم دوپامین به آن «الف منهای یک» می‌دهد. در عین حال باخت به سیستم «اینجا و اکنون» نیز مربوط است، چون مربوط به دارایی‌هایی است که همین الان در اختیار ما هستند و لذا سیستم «اینجا و اکنون» به آن «الف منهای یک» می‌دهد. وقتی این‌ها را در کنار هم بگذاریم برد ۱+ و باخت ۲- می‌گیرد. این همان نکته‌ای است که اسکن مغزی داوطلبان مطالعه‌ی شرط‌بندی به ما نشان می‌دهد.

ترس مثل آرزو عمدتاً مفهومی مربوط به آینده است و در قلمرو دوپامین قرار دارد. اما سیستم «اینجا و اکنون» با فعال‌سازی آمیگدال و افزایش درد باخت ارتباط دارد و این نکته بر تصمیم‌های ما در زمینه‌ی مدیریت ریسک اثر می‌گذارد.

#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
صفحه‌ی 160-162

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

📖... با این حال، انگاره‌های مغایر هابز و روسو از وضعیت طبیعی انسان طی قرون گذشته الهام‌بخش اندیشه‌گران بوده است. تأثیر دکترین وحشی نجیب در تفکر معاصر بر کسی پوشیده نیست و همه جا خودنمایی می‌کند؛ از جمله در شیفتگی جامعه‌ی کنونی نسبت به هر آنچه طبیعی است (مانند غذای طبیعی، داروی طبیعی و زایمان طبیعی)، سوءظن نسبت به مصنوعات انسانی و از مد افتادن روش‌های تربیتی و آموزشی مبتنی بر انضباط و تنبیه، و البته شیوع دیدگاه‌هایی که مشکلات اجتماعی را به نارسایی‌های ترمیم‌پذیری نسبت می‌دهد که از نهادهای انسان نشأت گرفته، نه به وضعیتی تراژیک که ریشه در ذات بشر دارد.

#لوح_سپید ص۲۱
✍استیون پینکر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

🔬
1⃣ فریدریش آگوست ککوله، با کشف ساختار حلقوی بنزن که در آن زمان ماده‌ی صنعتی مهمی بود به شهرت رسید. در آن زمان شیمیدانانان می‌دانستند که مولکول بنزن از ۶ اتم کربن و ۶ اتم هیدروژن ساخته شده که مایه‌ی تعجب آنان بود. معمولاً مولکول‌هایی از این قبیل تعداد اتم‌های هیدروژن بیشتری نسبت به کربن دارند. از این جهت مولکول بنزن می‌بایست ساختار متفاوتی داشته باشد.

شیمیدان‌ها اتم‌های هیدروژن و کربن را با در نظر گرفتن قوانین پیوندهای شیمیایی به حالت‌های مختلفی کنار هم قرار دادند. آن‌ها می‌دانستند که اتم‌های کربن می‌توانند مانند حلقه‌های زنجیر به هم متصل شوند و نیز می‌دانستند که زنجیره‌های جانبی کربن می‌توانند با زاویه‌ی ۹۰ درجه از رشته‌ی اصلی جدا شوند. اما هیچ‌یک از ساختارهایی که در نظر گرفته بودند خواص مولکول بنزن را توجیه نمی‌کرد و راز شکل واقعی مولکول بنزن همچنان ناشناخته مانده بود. ککوله پی‌بردن به این راز را چنین توصیف می‌کند:

«آن شب نشستم و شروع کردم به نوشتن کتاب شیمی که قصد تألیفش را داشتم، اما کار خوب پیش نمی‌رفت. فکرم جای دیگری بود. صندلی را به بخاری نزدیک‌تر کردم و تقریباً خوابم برد. در عالم رؤيا اتم‌ها جلوی چشمم به رقص درآمدند. گروه‌های کوچکی از اتم‌ها صحنه را پر کردند. قبلاً تصاویری شبیه آن را دیده بودم، اما در این رؤیا ساختارها بزرگ‌تر و پرتنوع‌تر بودند. ردیف‌های طویل اتم‌ها به شکل متراکمی به هم متصل شدند. همه چیز پیوسته در حرکت بود. اتم‌ها مثل مار در هم می‌لولیدند و می‌چرخیدند. ناگهان چیزی توجهم را جلب کرد. یکی از مارها دمش را به دندان گرفته بود. این مار به شكل مضحکی در برابر چشمانم به گردش درآمد و من گویی صاعقه‌ای به مغزم خورده باشد از خواب جستم.»
....
@SciBookReader

2⃣ ماری که دم خود را به دهان گرفته یا همان اروبروس عهد باستان که نماد چرخه‌ی ابدی تناسخ یا ابدیت است، در ذهن ککوله این تصور را ایجاد کرد که بنزن باید مولکولی حلقوی باشد. رؤیاها نیز مانند مارهایی که دم در دهان دارند و نمودار کمال هستند، جلوه‌های ایده‌های ذهنی ما به شمار می‌آیند. رؤیاها با فاصله‌گرفتن از حواس، دوپامین را از قید واقعیت‌های عینی دنیای خارج رها می‌کنند.

دکتر دیدر بارت، یکی از محققان موضوع رؤیا در هاروارد می‌گوید «اینکه رؤیای ککوله حالت بصری داشت ما را به تعجب نمی‌اندازد. بیشتر قسمت‌های مغز حین دیدن رؤیا مانند حالت بیداری فعال هستند، اما رؤیا با حالت بیداری تفاوت‌های مهمی نیز دارد. در حین رؤیا کنش بخش‌هایی از مغز یا همان لوب‌های پیشانی که مسئول نادیده‌گرفتن جزئیات بی‌اهمیت دنیای اطراف هستند، متوقف می‌شود. اما فعالیت قشر بینایی افزایش می‌یابد. این بخش از مغز به‌طور مستقیم از چشم‌ها که حین رؤیادیدن بسته‌اند، سیگنال دریافت نمی‌کند. اما مسئول پردازش داده‌های بینایی است و به مغز برای درک چیزی که چشم می‌بیند کمک می‌کند.

رؤیاها جنبه‌ی بصری نیرومندی دارند. دکتر بارت در کتابش کمیته‌ی خواب: چگونه هنرمندان، دانشمندان و ورزشکاران از رؤیا برای حل مشکلات به طریقی خلاق بهره می‌گیرند - و چگونه شما نیز می‌توانید این کار را انجام دهید، می‌گوید همان‌طور که ککوله ساختار بنزن را در رؤيا کشف کرد، افراد عادی هم می‌توانند از رؤیا برای مشکلات عملی خود استفاده کنند. دکتر بارت توانایی حل مسئله با کاربرد رؤیا را در گروهی از دانشجویان هاروارد بررسی کرد.
وی از داوطلبان خواست بکوشند مسئله‌ای را که برایشان اهمیت دارد حل کند. این مسئله ممکن بود شخصی، عمومی یا علمی باشد. بعد به آنان تکنیک پرورش رؤیا (Dream incubation) را یاد داد. این‌ها تکنیک‌هایی هستند که به داوطلبان کمک می‌کنند تا بتوانند رؤیاهایی ببینند که در حل مسئله مفید باشند. دانشجویان به مدت یک هفته رؤیاهای شبانه‌ی خود را یادداشت می‌کردند. بعد رویاها را به هیئت داوری می‌دادند تا ببینند آیا در رؤیا راه مناسبی برای حل مسئله ارائه شده است یا خیر.

نتیجه حیرت‌آور بود. حدود نیمی از دانشجویان رؤیایی مربوط به حل مشکل خود دیده بودند و در ۷۰ درصد موارد معتقد بودند که رؤیا به آن‌ها در حل مسئله کمک کرده است. داوران نیز نظر مشابهی داشتند. داوران معتقد بودند رؤیاهای دانشجویان حداقل در نیمی از موارد حاوی جواب سوال آن‌هاست.

یکی از داوطلبان این مطالعه می‌خواست تصمیم بگیرد بعد از اتمام تحصيل چه شغلی را انتخاب کند. او در دو رشته‌ی روانشناسی بالینی در شهر زادگاهش ماساچوست و نیز در برنامه‌ی روان‌شناسی صنعتی در تکزاس و کالیفرنیا درخواست پر کرده بود. یک شب خواب دید سوار بر هواپیما در حال پرواز است. بعد موتور هواپیما مشکل پیدا کرد و خلبان اعلام کرد باید به‌طور اضطراری فرود بیاید. هواپیما بر فراز ماساچوست بود و دانشجو به خلبان پیشنهاد کرد همانجا فرود بیایند. اما خلبان گفت فرود در ماساچوست خطرناک است. وقتی این داوطلب از خواب برخاست نتیجه گرفت بهتر است بعد از یک عمر زندگی در ماساچوست جلای وطن کند و از آنجا برود. برای این دانشجو دانشگاه محل تحصیل مهم‌تر از رشته تحصیلی بود. به این ترتیب مدارهای دوپامین مغزش دورنمای جدیدی را برایش ترسیم کردند.


#دوپامین، مولکولی با خواص شگفت‌انگیز
صفحه‌ی 132-134
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDFPnbmDztxYRQ

صدها ویژگی رفتاری از ترس از مار گرفته تا عملگرهای منطقی از عشق رومانتیک تا اهانت طنز امیز از شعر تا تابوهای غذایی از تبادل کالا تا سوگواری برای مردگان در هر جامعه به ثبت رسیده ای یافت میشود. قرار نیست هر رفتار جهانشمول بازتاب مستقیم بخشی از ذات انسان باشد بسیاری محصول برهمکنش میان خصوصیات جهانشمول ذهن خصوصیات جهانشمول بدن و خصوصیات جهان شمول جهانند!
#لوح_سپید
فصل سوم
✍استیون پینکر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHY3HmKKGH0zQ

درست است که بخت شهرت و توانایی وودی آلن در جذب زنان زیبارو ممکنست به ژنهایی بستگی داشته باشد که به او شوخ طبعی بخشیده است، اما همانطور که خودش در خاطرات جادویی خطاب به یکی از دوستان حسود دوران کودکی‌اش میگوید عامل محیطی نیز بسیار مهم بوده است: ''من در جامعه‌ای زندگی میکنیم که به جوک ارزش فراوان می‌دهد... اگر من یک سرخپوست آپاچی بودم، جامعه‌ام نیازی به کمدین نداشت و من هم بیکار می‌ماندم.''
#لوح_سپید
فصل سوم
✍استیون پینکر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHY3HmKKGH0zQ

اولین پل میان زیست‌شناسی و فرهنگ، علم ذهن یا همان علم شناختی است.
دومین میانجی ذهن و ماده عصب‌پژوهی‌ست به ویژه عصب‌پژوهی شناختی که چگونگی پیاده سازی مولفه های شناختی و عاطفی در مغز را مطالعه می‌کند.
سومین رابط زیست‌شناسی و مطالعه ذهن ژنتیک رفتاری یا همان مطالعه رفتار ژن‌ها بر رفتار است.
چهارمین پیوند میان زیست‌شناسی و فرهنگ را روانشناسی تکاملی یا همان مطالعه پیشینه تکامل نوع و سازگاری‌های تکاملی ذهن انسان برقرار میکند.
#لوح_سپید
فصل سوم
✍استیون پینکر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHY3HmKKGH0zQ