شگفتی‌های پیش‌زمینه‌سازی

همان‌گونه که در علوم مشاهده می‌کنیم، نخستین و بزرگ‌ترین دستاورد در فهم ما از سازوکار تداعی، در زمینه‌ی روش‌های ارزیابی به دست آمد. تا چندین دهه‌ی پیش، تنها راه برای بررسی تداعی این بود که از افراد سؤال‌هایی از این قبیل بپرسیم: وقتی کلمه‌ی روز را می‌شنوید، نخستین کلمه‌ای که به ذهنتان می‌آید، چیست؟ محققان بسامد پاسخ‌هایی از قبیل «شب»، «آفتابی» یا «طولانی» را فهرست می‌کردند. در سال ۱۹۸۰، روان‌شناسان کشف کردند که مواجهه با یک کلمه در سهولت برانگیخته‌شدن بسیاری از کلمه‌های مربوط دیگر تغییرات فوری و قابل محاسبه به وجود می‌آورد. اگر به‌تازگی کلمه‌ی خوردن را دیده یا شنیده باشید، احتمال اینکه حروف جاافتاده کلمه‌ی ک اب را در کباب کامل کنید، بیشتر است تا کتاب. البته، برعکس این ماجرا نیز صادق است، اگر پیش‌تر کلمه‌ی مطالعه را دیده بودید، انتخاب متفاوتی داشتید. ما این فرآیند را اثر پیش‌زمینه‌سازی می‌نامیم و معتقدیم کلمه‌ی خوردن، فکر کباب را پیش‌زمینه‌سازی می‌کند و کلمه‌ی مطالعه سبب پیش‌زمینه‌سازی کتاب می‌شود.

اثر پیش‌زمینه‌سازی شکل‌های متفاوتی دارد. اگر فکر خوردن به‌تازگی در ذهن شما باشد (مهم نیست که از آن آگاه باشید یا نه) کلمه‌ی کباب را، وقتی به صورت مبهم نوشته یا بیان شود، زودتر تشخیص می‌دهید. و مطمئناً تصور کباب نیست که برای شما پیش‌زمینه‌سازی می‌شود، بلکه بسیاری از تصورات مربوط به خوردن، مثل چنگال، گرسنه، چاق، رژیم و بیسکویت نیز همین وضعیت را دارند. اگر آخرین وعده‌ی غذای خود را روی یک میز لق در رستوران صرف کرده باشید، نسبت به میز لق نیز همین حالت را خواهید داشت. علاوه بر این، تصورات پیش‌زمینه‌سازی‌شده می‌توانند فکرهای دیگری را پیش‌زمینه‌سازی کنند، اگرچه به شکلی ضعیف‌تر. فعال‌سازی، مانند موج‌های آب سطح برکه، از یک قسمت کوچک در یک شبکه وسیع از تصورات تداعی‌گر شروع می‌شود. نگاشت این امواج، در حال حاضر، یکی از جالب‌ترین دغدغه‌ها در تحقیقات روان‌شناختی است.

📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ۶۷-۶۸

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

یکی دیگر از پیشرفت‌های مهم در شناخت حافظه، کشف این نکته بود که پیش‌زمینه‌سازی، به واژه‌ها و مفاهیم محدود نمی‌شود. البته شما از طریق تجربه خودآگاه متوجه این موضوع نمی‌شوید، اما باید این تصور عجیب را بپذیرید که کارها و احساسات شما توسط رویدادهایی پیش‌زمینه‌سازی می‌شوند که حتی از آن‌ها آگاه نیستید. در آزمایشی بسیار مشهور، جان بارگا و همکارانش از گروهی از دانشجویان دانشگاه نیویورک - اغلب بین ۱۸ تا ۲۲ ساله - خواستند تا با پنج کلمه جمله‌های چهارکلمه‌ای بسازند. به یک گروه از دانشجویان کلمه‌های درهم‌ریخته دادند که نیمی از آن‌ها با پیری در ارتباط بود، مانند فراموشکار، فلوریدا، تاس، جوگندمی یا چین و چروک. وقتی دانشجویان جوان این تمرین را به پایان رساندند، از آن‌ها خواستند به اتاقی در انتهای سالن بروند و تمرین دیگری را انجام دهند. پیمودن این مسافت کوتاه، در واقع همان تمرین بعدی بود. پژوهشگران، بدون جلب توجه، زمان رفتن از این‌سوی سالن به آن‌سو را اندازه گرفتند. همان‌گونه که بارگ پیش‌بینی کرده بود، افرادی که جملات با مضمون پیری را مرتب کرده بودند، به شکل بارزی آرام‌تر از افراد دیگر این مسیر را پیمودند.

«اثر فلوريدا» شامل دو مرحله از پیش‌زمینه‌سازی می‌شود. در مرحله نخست، مجموعه‌ای از کلمه‌ها، فکرکردن به سالمندی را پیش‌زمینه‌سازی می‌کنند، گرچه کلمه‌ی پیر اصلاً ذکر نشده است؛ در مرحله‌ی بعد، این افکار یک رفتار، یعنی آهسته راه‌رفتن را که با پیری تداعی می‌شود، پیش‌زمینه‌سازی می‌کنند. همه‌ی این مراحل بدون آگاهی صورت می‌گیرد. بعدها وقتی از دانشجویان پرسیدند، هیچ‌یک متوجه نشده بودند که این کلمه‌ها مضمون مشترکی دارند و همه‌ی آن‌ها تأکید داشتند که آن کلمه‌ها هیچ تأثیری در کارهایی که پس از تمرین انجام داده‌اند، نداشته‌اند. تصور سالمندی به ضمیر خودآگاه این افراد نیامده، گرچه، رفتارشان تغییر کرده بود. پدیده‌ی بحث‌برانگیز پیش‌زمینه‌سازی - اثر یک تصور بر یک کار - با عنوان اثر آیدیوموتور شناخته می‌شود. اگرچه شما به یقین از این موضوع آگاه نبودید، خواندن این پارگراف برای شما نیز پیش‌زمینه‌سازی کرده است. اگر لازم بود که بلند شوید و یک لیوان آب بنوشید، به مراتب آهسته‌تر از حد معمول از صندلی‌تان بلند می‌شدید، مگر اینکه از سالمندی خوشتان نیاید که در این حالت پژوهش ثابت کرده است به احتمال زیاد سریع‌تر از حد معمول عمل خواهد بود.

📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ۶۷-۶۸

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱٣
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

پیوندهای متقابل در شبکه‌ی تداعی‌گر رایج هستند. برای مثال، سرگرم‌بودن باعث می‌شود که تمایل به لبخندزدن داشته باشید و لبخندزدن نیز باعث می‌شود احساس سرگرم‌بودن داشته باشید. همین حالا یک مداد بردارید و آن را چند ثانیه‌ای لای دندان‌هایتان بگذارید. نوک مداد به سمت چپ شما و انتهای آن به سمت راست باشد. حالا با جمع‌کردن لبتان به سمت انتهای مداد، سعی کنید نوک مداد درست مقابلتان قرار بگیرد. شما احتمالاً متوجه نشدید که یکی از این حرکات شما را واداشت که اخم کنید و دیگری باعث شد لبخند بزنید. از دانشجویان کالج خواستند با مداد بین لب‌هایشان، صحنه‌های خنده‌دار کارتون «سمت دور» گری لارسون را بشمارند. افرادی که لبخند می‌زدند (بدون آنکه از آن آگاه باشند) نسبت به افرادی که اخم کرده بودند کارتون را خنده‌دارتر توصیف کردند. در یک آزمایش دیگر، افرادی که چهره‌شان به صورت اخمو درآمده بود (با نزدیک‌کردن ابروهایشان به همدیگر) نسبت به تصاویر ناراحت‌کننده، مانند کودکان گرسنه، افراد در حال دعوا و افراد مصدوم در حوادث، واکنش احساسی بیشتری نشان دادند.

حالت‌های ساده و معمولی نیز به‌صورت ناخودآگاه در افکار و احساسات ما تأثير می‌گذارند. در پژوهشی از افراد خواستند با یک هدفون جدید به پیامی گوش کنند. به آن‌ها گفتند که هدف این آزمایش این است که کیفیت تجهیزات شنیداری را بررسی کنند و به آن‌ها آموزش دادند تا برای بررسی اختلال صدا مرتب سرشان را تکان دهند. از نیمی از شرکت‌کنندگان خواستند سرشان را به شکل بله و خیر به بالا و پایین تکان دهند و از بقیه خواستند سرشان را به سمت راست و چپ حرکت دهند. پیامی که آن‌ها می شنیدند، یک گزارش رادیویی بود. افرادی که سرشان را به بالا و پایین تکان می‌دادند (حالت بله‌گفتن) تمایل داشتند پیامی را که می‌شنوند بپذیرند، اما افرادی که سرشان را به این‌سو و آن‌سو تکان می‌دادند مایل بودند آن را نپذیرند. این‌بار نیز فرد مورد آزمایش از کاری که می‌کرد آگاهی نداشت، فقط از روی عادت میان رفتار تأیید یا ردکردن و نمود جسمانی معمولی آن ارتباطی برقرار شد. حالا متوجه می‌شوید که چرا این جمله‌ی تذکرآمیز نصیحت خوبی است: «بی‌توجه به هرگونه احساسی که دارید، مؤدب و آرام باشید» در واقع، این احساس برای شما به وجود می‌آید که با مؤدب و آرام‌بودن پاداش می‌گیرید.

📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ۶۹-۷۰

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

تطهیرکردن معمولاً به اعضایی از بدن که در گناه نقش داشته‌اند، محدود می‌شود. شرکت‌کنندگان در یک آزمایش را وادار کردند به فردی خیالی، با تلفن یا با ای‌میل، دروغ بگویند. در آزمون بعدی که انتخاب کالاهای متفاوت بود، افرادی که پشت تلفن دروغ گفته بودند دهان‌شویه را به صابون ترجیح دادند و افرادی که ای‌میل دروغ فرستاده بودند صابون را به دهان‌شویه ترجیح دادند.

وقتی من پژوهش‌های پیش‌زمینه‌سازی را برای افراد شرح می‌دهم، واکنش آن‌ها اغلب ناباوری است. این موضوع اصلاً عجیب نیست: سیستم ۲ اعتقاد دارد که مسئول است و اعتقاد دارد که دلیل انتخاب‌هایش را می‌داند. احتمالاً در ذهن شما نیز پرسش‌هایی ایجاد می‌شوند: چطور ممکن است تغییر جزئی موقعیت بتواند چنین اثرهای بزرگی ایجاد کند؟ آیا این پژوهش‌ها گواه این هستند که ما کاملاً زیر سلطه‌ی پیش‌زمینه‌سازی‌هایی هستیم که محیط اطراف ما فراهم می‌کنند؟ بی‌تردید پاسخ منفی است. اثر این پیش‌زمینه‌سازی‌ها قوی است، اما لزوماً بزرگ نیست. در میان صدها رأی‌دهنده در مدرسه، تنها افراد معدودی که انتخاب‌های اولشان قطعی نبود، رأی متفاوتی به مسائل تحصیلی خواهند داد - اما درصد معدودی نیز ورقه‌ی رأی خالی خواهند انداخت.

بااین‌همه، فکری که شما باید بر آن تمرکز کنید این است که ناباوری، انتخاب نیست. این نتایج، ساختگی یا اشتباهِ آماری نیستند. شما چاره‌ای ندارید به‌جز آنکه بپذیرید نتایج اصلی این تحقیقات درست است. مهم‌تر اینکه باید بپذیرید در مورد شما نیز صدق می‌کنند. اگر شما نیز در مقابل پس‌زمینه‌ی صفحه‌نمایش رایانه‌ای قرار می‌گرفتید که دلارهای شناور روی آب را نشان می‌داد، احتمالاً در کمک به غریبه‌ای بی‌دست و پا مدادهای کمتری جمع می‌کردید. باورتان نمی‌شود این نتایج در مورد شما نیز صادق‌اند، زیرا این حقایق، در تجارب عملی شما نمودی پیدا نمی‌کنند. اما بیشتر تجارب عملی شما در برگیرنده‌ی داستانی است که سیستم ۲ شما در مورد آنچه دوروبر شما می‌گذرد، می‌سازد. پدیده‌ی پیش‌زمینه‌سازی در سیستم ۱ ایجاد می‌شود و شما هیچ‌گونه امکان دستیابی خودآگاهی به آن ندارید.

📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ٧٠-٧١

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۴
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۵
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۶
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۷
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۸
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۱۹
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲۰
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲۱
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲٢
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲۳
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲٤
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲۵
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

#تفکر_سریع_و_کند
#فصل۲۶
#صوتی
✍️دنیل کانمن
🎙خانم ل.آریا

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

کتاب ذهن فریبکار شما :
1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟 1⃣1⃣ 1⃣2⃣ 1⃣3⃣ 1⃣4⃣ 1⃣5⃣ 1⃣6⃣

📘 گستره: عمق یا وسعت؟
✍🏻 دیوید اِپستین
↔️ مهدی بغدادی
🎙 ف. ایرانی
📄 ص ۱-۱۴

📚 گروه کتابخوانی علمی
@SciBookReader

📘 گستره: عمق یا وسعت؟
✍🏻 دیوید اِپستین
↔️ مهدی بغدادی
🎙 ف. ایرانی
📄 ص ۱۴-۲۰

📚 گروه کتابخوانی علمی
@SciBookReader