کتاب‌خوان (علم و روشنگری)
709 subscribers
23 photos
1 video
16 files
1.08K links
در این کانال گزیده‌هایی از کتب علمی و مرتبط به روشنگری علمی ارائه می‌شود.

برای ارتباط و فرستادن مطالبی از کتب علمی به گروه کتابخوانی علمی بپیوندید:
https://t.iss.one/joinchat/QrnAMV7mJqOanhEr
Download Telegram
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۷۴_۷۹
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۴
در سال ۱۹۹۹، در هندوستان، هنگامی که گردبادی میلیون‌ها نفر را با خطر قحطی مواجه ساخت، عده‌ای از فعالان، انجمن‌های کمک‌رسانی را به خاطر توزیع یک غله که مورد دستکاری ژنتیکی قرار گرفته بود نکوهش کردند، با وجود این‌که مصرف همان غله در آمریکا ظاهراً مشکلی به همراه نداشت. این فعالان همچنین با «برنج زرین» - نوعی از برنج که مورد دستکاری ژنتیکی قرار گرفته و می‌تواند از نابینایی میلیون‌ها کودک در کشورهای در حال توسعه جلوگیری و کمبود ویتامین آ را در ربع میلیارد نفر دیگر برطرف کند - مخالفند. عده‌ی دیگری از فعالان به خرابکاری در تأسیسات پژوهشی‌ای دست زدند که سلامت مواد غذایی اصلاح‌شده را آزمایش می‌کرد و انواع تازه‌ای پرورش می‌داد. برای این عده سالم‌بودن چنین مواد غذایی‌ای اساساً قابل تصور نیست.

در سال ۲۰۰۱، اتحادیه‌ی اروپا طی گزارشی هشتادویک پروژه‌ی پژوهشی را که طی پانزده سال به انجام رسیده بود مورد بررسی قرار داد و نتیجه گرفت که محصولات دستکاری‌شده‌ی ژنتیکی تهدید تازه‌ای برای سلامت انسان یا محیط زیست به شمار نمی‌رود. برای یک زیست‌شناس جای تعجب ندارد. مواد غذایی دستکاری‌شده از مواد غذایی «طبیعی» خطرناک‌تر نیست چون این مواد اساساً با مواد غذایی طبیعی متفاوت نیست. تقریباً هر محصول حیوانی و گیاهی‌ای که در یک فروشگاه غذای سالم به فروش می‌رسد هزاران سال است که با زادآوری انتخابی و دورگه‌سازی مورد «دستکاری ژنتیکی» واقع شده است. جد وحشی هویج ریشه‌ای لاغر، تلخ و سفید داشته است؛ جد ذرت یک بلال نیم‌متری بوده که دانه‌های سخت، ریگ‌مانند و ریز آن به سادگی از بلال ریزش می‌کرده‌اند. گیاهان موجوداتی داروینی هستند که علاقه‌ی خاصی به خورده‌شدن ندارند، بنابراین اصراری هم ندارند که خوشمزه و سالم باشند یا آسان مورد کاشت و برداشت قرار گیرند. اتفاقاً اصرار داشته‌اند که ما را از خوردن‌شان بازدارند، و به همین منظور ترکیبیاتی تحریک‌کننده، سمی و با مزه‌ی تلخ تکامل داده‌اند. بنابراین مواد غذایی طبیعی از سلامت ویژه‌ای برخوردار نیست. روش «طبیعی» زادآوری انتخابی برای مقابله با آفات تنها تمرکز سموم خود گیاه را افزایش می‌دهد؛ یکی از انواع سیب‌زمینی طبیعی از بازار جمع شد چون ثابت شد سمی بوده است. به طور مشابه، مزه‌های طبیعی - به قول یکی از دانشمندان علم تغذیه «مزه‌ای که با فن‌آوری قدیمی به دست آمده» - اغلب از بدیل‌های مصنوعی خود به لحاظ شیمیایی قابل تشخیص نیست، و وقتی هم که قابل تشخیص باشد، مزه‌ی طبیعی گاهی مزه‌ی خطرناک‌تر است. اگر بنزالدهايد، مزه‌ی «طبیعی» مغز بادام، از هسته‌ی هلو گرفته شود، اندکی سیانید خواهد داشت، اما زمانی که به صورت «مزه‌ی مصنوعی» سنتز شود، این‌گونه نیست.

📘 #لوح_سپید
🖊 استیون پینکر
📄 232-233


@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۸۰_۸۴
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۵
تحلیل‌گران ریسک در عین ناباوری دریافته‌اند که ترس‌های انسان‌ها اغلب با آن‌چه واقعاً خطرساز است نسبتی ندارد. بسیاری از مردم از پرواز خودداری می‌کنند، در حالی که مسافرت با خودرو یازده بار خطرناک‌تر است. می‌ترسند طعمه‌ی کوسه شوند، در حالی که خفگی در وان حمام‌شان چهارصد برابر محتمل‌تر است. همه کار می‌کنند تا ذره‌ای کلروفرم و تريلواتیلن در آبشان نباشد، در حالی که صدها برابر احتمال دارد به واسطه‌ی ساندویچ کره‌ی بادام زمینی سرطان بگیرند (چون بادام زمینی می‌تواند ناقل یک کپک قارچی به شدت سرطان‌زا باشد.) برخی از سوء تخمین‌های ما در مورد خطرات، ریشه در ترس‌های ما از ارتفاع، فضاهای بسته، درندگان، و سموم دارد. اما حتا زمانی که اطلاعاتی درباره‌ی خطرهای واقعی در دسترس انسان‌ها قرار بگیرد، ممکن است انسان به واسطه‌ی شیوه‌ی ارزیابی احتمالات در مغزش وقعی به آن نگذارد.

جمله‌ای مانند «احتمال مرگ ناشی مسمومیت غذایی در یک سال ۰/۰۰۰۰۰۱ است» تقریباً قابل درک نیست. یک دلیلش آن است که اعدادی که صفرهای زیادی در ابتدا یا انتها داشته باشند از درک عددی ما بیرون هستند. پل اسلوویک روان‌شناس و همکارانش دریافتند که سخنرانی درباره‌ی نبستن کمربند ایمنی اگر با ذکر این آمار همراه باشد که به ازای هر ۳/۵ میلیون فرد۔سفر، یک تصادف کشنده اتفاق می‌افتد، تأثیر چندانی روی مخاطبان نخواهد داشت. اما اگر آمار به این شکل ارائه شود که احتمال مردن در یک تصادف کشنده یک درصد است کمربندها بسته خواهد شد.

📘 #لوح_سپید
🖊 استیون پینکر
📄 ۲۳۴-۲۳۵


@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۸۵_۹۰
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۶
ایده خمیروارگی ذات بشر سزاوار آن همه اعتباری که به عنوان یک ایده متعالی و مترقی از آن خود کرده، نیست. که اگر بود اسکینر را انسان‌دوستی بزرگ می‌شناختند که بر آن بود تا فن‌آوری شرطی‌سازی انسان را در جامعه به کار گیرد، تا آدمها را چنان شکل دهد که از لوازم ضد بارداری استفاده کنند، از اتلاف انرژی بپرهیزد، صلح‌طلب باشند و از شهرهای شلوغ دوری کنند. اسکینر مدافع سرسخت لوح‌سپید و آرمانشهر‌طلبی دوآتشه بود. خیالات نابی که او در سر می‌پروراند ما را قادر می‌سازد تا پیامدهای انکار خوش‌بینانه ذات بشر را دقیق‌تر بررسی کنیم. اگر پیش‌فرض او را مبنی بر اینکه رفتار نامطلوب نه برآمده از ژن‌ها که محصولی از محیط است بپذیریم، نتیجه این میشود که باید محیط را کنترل کنیم که یعنی برنامه‌های من درآوردی تقویت رفتار را با نمونه‌های مهندسی شده جایگزین کنیم.

چرا بیشتر مردم در برابر چنین تصوری از جامعه ایستادگی می‌کنند؟ از منظر منتقدان فراسوی آزادی و‌ منزلت اسکینر در اینکه رفتار را میتوان کنترل کرد شکی نیست؛ گذاشتن تفنگ روی پیشانی و تهدید به شکنجه از تکنیک‌های اصیلی است که ما را به هدفمان می‌رساند. حتی شیوه مورد علاقه اسکینر برای شرطی سازی فعال نیز نیازمند آن بود که ارگانیسم را تا حد از دست دادن ۸۰ درصد وزنش گرسنگی بدهیم و او را در جعبه‌ای که برنامه‌ریزی مربوط به تثبیت با دقت کنترل می‌شد حبس کنیم. مسئله این نیست که آیا میتوان رفتار انسان را تغییر داد یا نه، مسئله آن است که به چه قیمتی؟

📚#لوح‌سپید
✍️استیون‌پینکر
#فصل‌نهم
#ص‌۱۷۵
@SciBookReader
گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
#ژنو
🗓۱۷۰۳_۱۷۵۵میلادی
📄۹۶_۱۰۵
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۷
روشن است که چرا ارگانیسم‌ها گاه به یکدیگر آسیب می‌رسانند. تکامل وجدان سرش نمی‌شود و اگر از آسیب‌رساندن به دیگری سودی عاید کسی بشود، مثلاً فرصتی دست بدهد که او را بخورد، یا با او رابطه‌ای انگلی برقرار بکند، یا مرعوبش بکند، یا با زنش بخوابد، در آن صورت، ظالم نسبت به آن نگون‌بخت مظلوم که کلاه سرش رفته، اولاد بیشتری خواهد داشت. به همین خاطر است که در فرهنگ عامه، صفت «داروینی» برابرنهادی برای «بی‌رحم» تلقی شده و تنیسون چنگ و دندان طبیعت را خونین توصیف کرده است. اگر قافله‌ی تکامل انسان جز این چیزی در چنته نداشت، بایستی یکصدا آن ترانه‌ی راک را می‌خواندیم که می‌گوید: زندگی نکبته، بعد هم می‌میری.

اما بدیهی‌ست که زندگی سراسر نکبت نیست. بسیاری از جانوران همکاری می‌کنند، هوای هم را دارند، صلح برقرار می‌کنند، و خاصه انسان در خانواده، دوستان و اجتماعات خود آرامش و آسایش کسب می‌کند. این نکته نیز بایستی برای خوانندگان ژن خودخواه و سایر کتاب‌هایی که از آن زمان به بعد به مبحث تکامل فداکاری پرداخته‌اند آشنا باشد. دلایل بسیاری وجود دارد که چرا ارگانیسم‌ها ممکن است کردار نیک پیشه کنند. آن‌ها ممکن است در حین دنبال‌کردن منافع خود به سایرین نیز کمک کنند، مانند زمانی که با یکدیگر یک گله تشکیل می‌دهند و درندگان را گیج می‌کنند، یا وقتی از محصولات جانبی یکدیگر استفاده می‌کنند. این پدیده همزیستی، یا همکاری خوانده می‌شود. در میان انسان‌ها، دوستانی که سلیقه، علاقه، یا دشمن مشترک دارند نوعی جفت همزیست به شمار می‌روند. والدین بچه‌ها برای این مورد مثال بهتری است. ژن‌های آن‌ها در بسته‌بندی یکسانی فرزندان‌شان به هم گره خورده، بنابراین آن‌چه برای یکی از آن دو سودمند باشد، برای دیگری نیز سودمند است، و منافع هریک از این دو ایجاب می‌کند که دیگری زنده و سالم بماند. این منافع مشترک زمینه را برای تکامل عواطفی چون عشق مبتنی بر شفقت و عشق معطوف به ازدواج فراهم می‌کند.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۴۵

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱۵
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱۵
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش سوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۲
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۲
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
در میان ترکیبیات انسانی مورد مطالعه‌ی ترایورز، جفت‌های زنان و مردان نیز قرار داشت. منطق ارتباط آنان ریشه در بنیادی‌ترین تفاوت میان دو جنس دارد: نه کروموزوم، نه معماری، بلکه سرمایه‌گذاری والدینی. در پستانداران، سرمایه‌گذاری کمینه‌ی والدینی در جنس نر و ماده به شدت متفاوت است. نر می‌تواند با چند دقیقه جفت‌گیری و یک قاشق چایخوری منی فلنگ را ببندد، اما ماده ماه‌های متمادی بچه را در بدن خود نگهداری می‌کند و مسئول مراقبت پیش و پس از تولد است. هنگام سنجش میزان مشارکت مرغ و خوک به تخم‌مرغ و گوشت خوک گفته می‌شود که اولی درگیر است، اما دومی پایش گیر است. از آن‌جا که برای درست‌کردن بچه یک نر و یک ماده نیاز است، منبع محدودیت‌زا برای نرها در تولید مثل دسترسی به ماده‌هاست. برای آن‌که یک نفر تعداد اولاد خود را بیشینه کند، باید با هر تعداد ماده که در دسترس قرار دارند بخوابد؛ اما برای آن‌که یک ماده بر تعداد اولاد خود بیفزاید، بایستی باکیفیت‌ترین نر موجود را برای جفت‌گیری انتخاب کند. و این خود تبیین‌گر تفاوت‌های شایان جنسی در بین گونه‌ها در دنیای جانوران است: نرها رقابت می‌کنند، ماده‌ها انتخاب؛ نرها می‌کوشند بر کمیت بیفزایند، ماده‌ها بر کیفیت.

انسان‌ها پستانداراند و رفتار جنسی ما با رده‌مان در رده‌بندی لینه‌ای سازگار است. دونالد سایمونز نتیجه‌ی مطالعات قوم‌نگارانه‌ی خود پیرامون تفاوت رفتارهای جنسی میان دو جنس را این‌گونه جمع‌بندی می‌کند: «در میان تمامی مردمان اصولاً مردان هستند که تملق می‌گویند، عشق‌بازی می‌کنند، خواستگاری می‌کنند، اغواگری می‌کنند، به طلسم‌ها و جادوهای عشق متوسل می‌شوند، در ازای رابطه‌ی جنسی هدیه می‌دهند، و مشتری خدمات روسپی‌ها هستند». مطالعات در میان غربیان نشان داده است که مردان در مقایسه با زنان جفت‌های جنسی بیشتری طلب می‌کنند، در انتخاب جفت کوتاه‌مدت کمتر گزینشی عمل می‌کنند، و بیشتر محتمل است که مشتری پورنونگاری تصویری باشند. اما نر هوموساپینس با نر بیشتر گونه‌های دیگر از یک جهت متفاوت است: مردان به جای آن‌که تمام سرمایه‌گذاری را به زنان واگذار کنند، خود نیز سرمایه‌گذاری می‌کنند. اگرچه مرد از اندام‌هایی که مواد مغذی را مستقیماً به کودک می‌رسانند بی‌بهره است، اما می‌تواند غیرمستقیم و با فراهم‌کردن خوراک، محافظت، آموزش و مراقبت مؤثر باشد. سرمایه‌گذاری کمینه‌ی مرد و زن كماكان نابرابر است، چرا که ممکن است فرزند در شرایطی متولد شود که مادر مجرد مانده و شوهرش گریخته، اما شرایطی که پدر مجرد بماند و زن بگریزد نشدنی است. اما سرمایه‌گذاری مرد بیشتر از صفر است، که خود به معنای آن است که زنان نیز در بازار مردان به رقابت مشغولند، گرچه رقابت در این‌جا بر سر مردانی است که بیش از همه سرمایه‌گذاری می‌کنند و بالاترین کیفیت ژنتیکی را نیز دارند نه بر سر مردانی که بیشتر از همه مایل به جفت‌گیری هستند.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۵۴-۲۵۵

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
لوح سپید.فصل3.فایل1.ص40
#لوح_سپید
#فصل۳
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۳
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
روابط اقتصادی حاکم بر ژنتیک رابطه‌ی جنسی همچنین پیش‌بینی می‌کند که هر دو جنس برای ارتکاب زنا انگیزه دارند، گرچه به دلایلی که تا حدی متفاوت است. یک مرد هوسباز می‌تواند با باردارکردن زنانی جز همسر خود بچه‌های اضافه بیاورد. یک زن هوسباز نیز می‌تواند با همخوابه‌شدن با مردی که به نسبت شوهرش ژن‌های مرغوب‌تری دارد بچه‌ی بهتری به دنیا بیاورد و در عین حال شوهر خود را حفظ کند تا از این بچه‌ها مراقبت کند. اما شوهر چنین زنی که دوسره بار کرده است بایست سماق بمکد، چرا که عملاً دارد روی مردی سرمایه‌گذاری می‌کند که ژن‌هایش جای ژن‌های او را گرفته است. در چنین شرایطی شاهد روی دیگر سکه‌ی تکامل احساسات پدرانه هستیم: تکامل حسادت جنسی در مرد که طراحی شده تا مانع از ان شود که همسرش فرزند مرد دیگری را حمل کند. حسادت زنانه بیشتر در جهت پیشگیری از کاهش توجه مرد است، که خود نشانه‌ای برای سرمایه‌گذاری مرد روی فرزندان زن دیگری است که بارشان روی دوش این زن خواهد بود.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۵۵

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۳
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش چهارم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ