کتاب‌خوان (علم و روشنگری)
708 subscribers
23 photos
1 video
16 files
1.08K links
در این کانال گزیده‌هایی از کتب علمی و مرتبط به روشنگری علمی ارائه می‌شود.

برای ارتباط و فرستادن مطالبی از کتب علمی به گروه کتابخوانی علمی بپیوندید:
https://t.iss.one/joinchat/QrnAMV7mJqOanhEr
Download Telegram
مفهوم ذات بشر، نه تنها پشتوانه تبعیض نیست، که دلیلی است برای مخالفت با آن. اینجا جایی است که اهمیت تفکیک میان گوناگونی‌های ذاتی و جهانشمول‌های ذاتی، پررنگ می‌شود. بدون در نظر گرفتن هوش یا قدرت فیزیکی یا هر ویژگی دیگری که درجات مختلف دارد، میتوان تمامی انسا‌ن‌ها را مجهز به ویژگی‌های مشخص مشترکی انگاشت. هیچکس از برده بودن خوشش نمی‌آید. از مورد استهزا قرار گرفتن و از برخورد نامنصفانه، که یکی از مصداق‌هایش تبعیض بر مبنای #ویژگی‌های‌‌خارج‌از‌کنترل‌فرد‌است. انزجاری که از تبعیض وجودمان را فرا میگیرد، برخاسته از حکمی که آدمها، مستقل از اینکه در سایر ویژگی‌ها چقدر با هم تفاوت دارند، بر سرش توافق نظر دارند. و این حکم در تضاد با دکترین، به اصطلاح پیشروی است که بر فقدان هرگونه سوگیری ذاتی تاکید میکند و بر آن است که میتوان آدم‌ها را طوری شرطی کرد که از بندگی و خفت لذت ببرند.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
#فصل‌هشتم
#ص‌۱۵۱

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#هانوور
🗓۱۶۸۶میلادی
📄 ۵۶_۶۰
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۰
📘 #سنت_شکنان
#کمبریج_و_لندن
🗓۱۶۵۰میلادی
📄 ۶۲
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۱
📘 #سنت_شکنان
#کمبریج_و_لندن
🗓۱۶۵۰میلادی
📄 ۶۴
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۲
رویدادی که بیش از همه به هلهله‌ی خوشامدگویی به روح در لحظه‌ی حلولش در جهان شباهت دارد، لحظه‌ی لقاح است. در این لحظه یک ژنوم تازه تشکیل شده است، و جوهری که مقرر است به فردی یکتا بدل شود به دست آمده است. کلیسای کاتولیک و برخی دیگر از فرقه‌های مسیحیت لقاح را لحظه‌ی ولوج و آغاز حیات می‌دانند و در نتیجه سقط جنین را نوعی قتل می‌پندارند. اما همان‌گونه که میکروسکوپ نشان می‌دهد که یک لبه‌ی صاف در واقع بریده‌بریده است، پژوهش‌های پیرامون تولید مثل انسان نیز نشان می‌دهد که «لحظه‌ی لقاح» اصلاً یک لحظه نیست. گاهی اوقات به جای یک اسپرم چند تا از غشای خارجی تخمک عبور می‌کند و بیرون‌کردن کروموزوم‌های اضافی خود زمان می‌برد. در این بازه‌ی زمانی روح چیست و کجاست؟ حتا زمانی که یک اسپرم وارد بشود، ژن‌های آن به مدت یک روز یا بیشتر از ژن‌های تخمک جدا می‌ماند، و یکی دو روز دیگر هم زمان می‌برد تا ژنوم تازه‌ادغام‌شده بر سلول تسلط پیدا کند. بنابراین این «لحظه» در واقع بیست‌وچهار تا چهل‌وهشت ساعت به طول می‌انجامد. و رویان لزوماً به بچه تبدیل نمی‌شود. بین دوسوم و سه‌چهارم زیگوت‌ها هرگز در رحم کاشته نمی‌شوند و خودبه‌خود سقط شده‌اند، برخی به این خاطر که دچار نقص ژنتیکی هستند، و برخی به دلایل نامعلوم.

با این وجود، ممکن است بگویید در طول این بازه‌ی زمانی، هر جا که ژنوم تازه شکل بگیرد مشخصات یک فرد تازه رقم خورده است. بر اساس این استدلال، روح معادل ژنوم است. اما در طول چند روز پس از آن، همزمان با تقسیم سلول‌های رویانی، ممکن است یک رویان به چند رویان بدل شود که به دوقلو، سه‌قلو، و چندقلوهای همسان بدل می‌شود. آیا دوقلوهای همسان روح مشترکی دارند؟ آیا پنج‌قلوها یک‌پنجم روح دارند؟ اگر نه، چهار روح دیگر از کجا آمده است؟ تازه تک‌تک سلول‌های موجود در یک رویان در حال رشد، اگر به درستی دستکاری شود، می‌تواند به رویان تازه‌ای بدل شود که خود می‌تواند به بچه تبدیل شود. آیا رویان چندسلولی دارای یک روح به ازای هر سلول است، و اگر این‌طور است، وقتی سلول‌ها قابلیت تبدیل‌شدن به رویان را از دست می‌دهند سرنوشت روح‌های سرگردان چیست؟ نه‌تنها یک رویان ممکن است به دو فرد بدل شود، بلکه در رویان ممکن است به یک فرد تبدیل شوند. گاه دو تخمک بارور، که در نهایت به دوقلوهای ناهمسان بدل می‌شود، در یک رویان ادغام می‌شود و به فردی تبدیل می‌شود که به لحاظ ژنتیکی یک شترگاوپلنگ تمام‌عیار است: برخی از سلول‌هایش از یک ژنوم هستند، و برخی از ژنوم دیگر. آیا او دو روح در بدن دارد؟

تازه اگر همسان‌سازی انسان زمانی میسر شود و به نظر نمی‌رسد مانعی فنی بر سر راه آن وجود داشته باشد، هر سلول بدن یک فرد پتانسیل ویژه‌ی تبدیل‌شدن به یک انسان کامل را که تصور می‌شد تنها مختص زیگوت است، به دست خواهد آورد. درست است که یک سلول دهان فرد تنها به واسطه‌ی دخالت مصنوعی پزشکی به یک انسان بدل می‌شود، اما در مورد تخمکی که با لقاح مصنوعی بارور شده نیز همین مسئله صادق است، پس چرا کسی ادعا نمی‌کند که این نوزادان فاقد روح هستند؟

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۲۸-۲۲۹

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#پاریس
🗓۱۶۷۸میلادی
📄 ۶۶_۷۲
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۳
همسان‌ها، در حقیقت، همان دوقلوهای همسان هستند که در زمان‌های متفاوت به دنیا آمده‌اند. اگر انیشتین یک قل دیگر می‌داشت، او نه زامبی می‌بود، نه جریان سیال ذهن انیشتین را پس از مرگ او ادامه می‌داد، نه اندام‌های حیاتی‌اش را دودستی به او تقدیم می‌کرد، و احتمالاً انیشتین هم نمی‌شد (چرا که تنها بخشی از هوشمندی وراثت‌پذیر است.) تمامی این موارد در مورد همسانی که از یک تکه‌ی کوچک بدن انیشتین همسان‌سازی شود نیز صدق می‌کند. تخمه‌ی سوء تفاهم‌های خنده‌دار بحث همسان‌سازی این اعتقاد است که روح در بدن دمیده می‌شود. آن تفسیری از همسان‌سازی که از ارتش زامبی‌ها، جاخالی‌ها، یا کشتزارهای اندام واهمه دارد، این فرآیند را معادل نسخه‌برداری از بدن بدون روح می‌پندارد. دیگری، که از بلندپروازی‌های فاوستی برای نیل به جاودانگی یا رستاخیز هیتلری هراسان است، همسان‌سازی را نسخه‌برداری از بدن همراه روح می‌داند. حسرت برخی والدین سوگوار برای همسان‌سازی کودک ازدست‌رفته‌شان نیز ممکن است در چنین برداشتی ریشه داشته باشد، تو گویی از این رهگذر همان بچه به زندگی برمی‌گردد. در واقع امر، همسان نه‌تنها در دنیایی متفاوت از کودک ازدست‌رفته بزرگ خواهد شد، بلکه بافت مغزی و سیر احساسی متفاوتی خواهد داشت.

📘 #لوح_سپید
🖊 استیون پینکر
📄 230


@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۷۴_۷۹
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۴
در سال ۱۹۹۹، در هندوستان، هنگامی که گردبادی میلیون‌ها نفر را با خطر قحطی مواجه ساخت، عده‌ای از فعالان، انجمن‌های کمک‌رسانی را به خاطر توزیع یک غله که مورد دستکاری ژنتیکی قرار گرفته بود نکوهش کردند، با وجود این‌که مصرف همان غله در آمریکا ظاهراً مشکلی به همراه نداشت. این فعالان همچنین با «برنج زرین» - نوعی از برنج که مورد دستکاری ژنتیکی قرار گرفته و می‌تواند از نابینایی میلیون‌ها کودک در کشورهای در حال توسعه جلوگیری و کمبود ویتامین آ را در ربع میلیارد نفر دیگر برطرف کند - مخالفند. عده‌ی دیگری از فعالان به خرابکاری در تأسیسات پژوهشی‌ای دست زدند که سلامت مواد غذایی اصلاح‌شده را آزمایش می‌کرد و انواع تازه‌ای پرورش می‌داد. برای این عده سالم‌بودن چنین مواد غذایی‌ای اساساً قابل تصور نیست.

در سال ۲۰۰۱، اتحادیه‌ی اروپا طی گزارشی هشتادویک پروژه‌ی پژوهشی را که طی پانزده سال به انجام رسیده بود مورد بررسی قرار داد و نتیجه گرفت که محصولات دستکاری‌شده‌ی ژنتیکی تهدید تازه‌ای برای سلامت انسان یا محیط زیست به شمار نمی‌رود. برای یک زیست‌شناس جای تعجب ندارد. مواد غذایی دستکاری‌شده از مواد غذایی «طبیعی» خطرناک‌تر نیست چون این مواد اساساً با مواد غذایی طبیعی متفاوت نیست. تقریباً هر محصول حیوانی و گیاهی‌ای که در یک فروشگاه غذای سالم به فروش می‌رسد هزاران سال است که با زادآوری انتخابی و دورگه‌سازی مورد «دستکاری ژنتیکی» واقع شده است. جد وحشی هویج ریشه‌ای لاغر، تلخ و سفید داشته است؛ جد ذرت یک بلال نیم‌متری بوده که دانه‌های سخت، ریگ‌مانند و ریز آن به سادگی از بلال ریزش می‌کرده‌اند. گیاهان موجوداتی داروینی هستند که علاقه‌ی خاصی به خورده‌شدن ندارند، بنابراین اصراری هم ندارند که خوشمزه و سالم باشند یا آسان مورد کاشت و برداشت قرار گیرند. اتفاقاً اصرار داشته‌اند که ما را از خوردن‌شان بازدارند، و به همین منظور ترکیبیاتی تحریک‌کننده، سمی و با مزه‌ی تلخ تکامل داده‌اند. بنابراین مواد غذایی طبیعی از سلامت ویژه‌ای برخوردار نیست. روش «طبیعی» زادآوری انتخابی برای مقابله با آفات تنها تمرکز سموم خود گیاه را افزایش می‌دهد؛ یکی از انواع سیب‌زمینی طبیعی از بازار جمع شد چون ثابت شد سمی بوده است. به طور مشابه، مزه‌های طبیعی - به قول یکی از دانشمندان علم تغذیه «مزه‌ای که با فن‌آوری قدیمی به دست آمده» - اغلب از بدیل‌های مصنوعی خود به لحاظ شیمیایی قابل تشخیص نیست، و وقتی هم که قابل تشخیص باشد، مزه‌ی طبیعی گاهی مزه‌ی خطرناک‌تر است. اگر بنزالدهايد، مزه‌ی «طبیعی» مغز بادام، از هسته‌ی هلو گرفته شود، اندکی سیانید خواهد داشت، اما زمانی که به صورت «مزه‌ی مصنوعی» سنتز شود، این‌گونه نیست.

📘 #لوح_سپید
🖊 استیون پینکر
📄 232-233


@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۸۰_۸۴
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۵
تحلیل‌گران ریسک در عین ناباوری دریافته‌اند که ترس‌های انسان‌ها اغلب با آن‌چه واقعاً خطرساز است نسبتی ندارد. بسیاری از مردم از پرواز خودداری می‌کنند، در حالی که مسافرت با خودرو یازده بار خطرناک‌تر است. می‌ترسند طعمه‌ی کوسه شوند، در حالی که خفگی در وان حمام‌شان چهارصد برابر محتمل‌تر است. همه کار می‌کنند تا ذره‌ای کلروفرم و تريلواتیلن در آبشان نباشد، در حالی که صدها برابر احتمال دارد به واسطه‌ی ساندویچ کره‌ی بادام زمینی سرطان بگیرند (چون بادام زمینی می‌تواند ناقل یک کپک قارچی به شدت سرطان‌زا باشد.) برخی از سوء تخمین‌های ما در مورد خطرات، ریشه در ترس‌های ما از ارتفاع، فضاهای بسته، درندگان، و سموم دارد. اما حتا زمانی که اطلاعاتی درباره‌ی خطرهای واقعی در دسترس انسان‌ها قرار بگیرد، ممکن است انسان به واسطه‌ی شیوه‌ی ارزیابی احتمالات در مغزش وقعی به آن نگذارد.

جمله‌ای مانند «احتمال مرگ ناشی مسمومیت غذایی در یک سال ۰/۰۰۰۰۰۱ است» تقریباً قابل درک نیست. یک دلیلش آن است که اعدادی که صفرهای زیادی در ابتدا یا انتها داشته باشند از درک عددی ما بیرون هستند. پل اسلوویک روان‌شناس و همکارانش دریافتند که سخنرانی درباره‌ی نبستن کمربند ایمنی اگر با ذکر این آمار همراه باشد که به ازای هر ۳/۵ میلیون فرد۔سفر، یک تصادف کشنده اتفاق می‌افتد، تأثیر چندانی روی مخاطبان نخواهد داشت. اما اگر آمار به این شکل ارائه شود که احتمال مردن در یک تصادف کشنده یک درصد است کمربندها بسته خواهد شد.

📘 #لوح_سپید
🖊 استیون پینکر
📄 ۲۳۴-۲۳۵


@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
🗓۱۶۸۹میلادی
📄۸۵_۹۰
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۶
ایده خمیروارگی ذات بشر سزاوار آن همه اعتباری که به عنوان یک ایده متعالی و مترقی از آن خود کرده، نیست. که اگر بود اسکینر را انسان‌دوستی بزرگ می‌شناختند که بر آن بود تا فن‌آوری شرطی‌سازی انسان را در جامعه به کار گیرد، تا آدمها را چنان شکل دهد که از لوازم ضد بارداری استفاده کنند، از اتلاف انرژی بپرهیزد، صلح‌طلب باشند و از شهرهای شلوغ دوری کنند. اسکینر مدافع سرسخت لوح‌سپید و آرمانشهر‌طلبی دوآتشه بود. خیالات نابی که او در سر می‌پروراند ما را قادر می‌سازد تا پیامدهای انکار خوش‌بینانه ذات بشر را دقیق‌تر بررسی کنیم. اگر پیش‌فرض او را مبنی بر اینکه رفتار نامطلوب نه برآمده از ژن‌ها که محصولی از محیط است بپذیریم، نتیجه این میشود که باید محیط را کنترل کنیم که یعنی برنامه‌های من درآوردی تقویت رفتار را با نمونه‌های مهندسی شده جایگزین کنیم.

چرا بیشتر مردم در برابر چنین تصوری از جامعه ایستادگی می‌کنند؟ از منظر منتقدان فراسوی آزادی و‌ منزلت اسکینر در اینکه رفتار را میتوان کنترل کرد شکی نیست؛ گذاشتن تفنگ روی پیشانی و تهدید به شکنجه از تکنیک‌های اصیلی است که ما را به هدفمان می‌رساند. حتی شیوه مورد علاقه اسکینر برای شرطی سازی فعال نیز نیازمند آن بود که ارگانیسم را تا حد از دست دادن ۸۰ درصد وزنش گرسنگی بدهیم و او را در جعبه‌ای که برنامه‌ریزی مربوط به تثبیت با دقت کنترل می‌شد حبس کنیم. مسئله این نیست که آیا میتوان رفتار انسان را تغییر داد یا نه، مسئله آن است که به چه قیمتی؟

📚#لوح‌سپید
✍️استیون‌پینکر
#فصل‌نهم
#ص‌۱۷۵
@SciBookReader
گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
📘 #سنت_شکنان
#لندن
#ژنو
🗓۱۷۰۳_۱۷۵۵میلادی
📄۹۶_۱۰۵
✍️استیون ندلر و بن ندلر

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ

۱۷
روشن است که چرا ارگانیسم‌ها گاه به یکدیگر آسیب می‌رسانند. تکامل وجدان سرش نمی‌شود و اگر از آسیب‌رساندن به دیگری سودی عاید کسی بشود، مثلاً فرصتی دست بدهد که او را بخورد، یا با او رابطه‌ای انگلی برقرار بکند، یا مرعوبش بکند، یا با زنش بخوابد، در آن صورت، ظالم نسبت به آن نگون‌بخت مظلوم که کلاه سرش رفته، اولاد بیشتری خواهد داشت. به همین خاطر است که در فرهنگ عامه، صفت «داروینی» برابرنهادی برای «بی‌رحم» تلقی شده و تنیسون چنگ و دندان طبیعت را خونین توصیف کرده است. اگر قافله‌ی تکامل انسان جز این چیزی در چنته نداشت، بایستی یکصدا آن ترانه‌ی راک را می‌خواندیم که می‌گوید: زندگی نکبته، بعد هم می‌میری.

اما بدیهی‌ست که زندگی سراسر نکبت نیست. بسیاری از جانوران همکاری می‌کنند، هوای هم را دارند، صلح برقرار می‌کنند، و خاصه انسان در خانواده، دوستان و اجتماعات خود آرامش و آسایش کسب می‌کند. این نکته نیز بایستی برای خوانندگان ژن خودخواه و سایر کتاب‌هایی که از آن زمان به بعد به مبحث تکامل فداکاری پرداخته‌اند آشنا باشد. دلایل بسیاری وجود دارد که چرا ارگانیسم‌ها ممکن است کردار نیک پیشه کنند. آن‌ها ممکن است در حین دنبال‌کردن منافع خود به سایرین نیز کمک کنند، مانند زمانی که با یکدیگر یک گله تشکیل می‌دهند و درندگان را گیج می‌کنند، یا وقتی از محصولات جانبی یکدیگر استفاده می‌کنند. این پدیده همزیستی، یا همکاری خوانده می‌شود. در میان انسان‌ها، دوستانی که سلیقه، علاقه، یا دشمن مشترک دارند نوعی جفت همزیست به شمار می‌روند. والدین بچه‌ها برای این مورد مثال بهتری است. ژن‌های آن‌ها در بسته‌بندی یکسانی فرزندان‌شان به هم گره خورده، بنابراین آن‌چه برای یکی از آن دو سودمند باشد، برای دیگری نیز سودمند است، و منافع هریک از این دو ایجاب می‌کند که دیگری زنده و سالم بماند. این منافع مشترک زمینه را برای تکامل عواطفی چون عشق مبتنی بر شفقت و عشق معطوف به ازدواج فراهم می‌کند.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۴۵

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱۵
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱۵
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش دوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۱
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش سوم
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Audio
#لوح_سپید
#فصل۲
#صوتی
استیون پینکر
🎙 خانم ف.ایرانی
بخش اول
@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.iss.one/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ