سلام 💐
به کانال علمی Plain Brain خیلی خوش اومدید.

🧠 اینجا قراره ساده، شفاف و کاربردی درباره مغز، روان‌شناسی، نوروساینس و علوم شناختی حرف بزنیم.

✨ اگر مطالب کانال براتون مفید بود با ری‌اکشن‌هاتون بهمون انرژی بدید و با معرفی کانال به دوستانتون از ما حمایت کنید.

📢 آدرس کانال:
🔗 @PlainBrain

📬 ارتباط با ما:
👤 @Arad5003

❤️ سپاس از همراهی شما ...

🧠 مغز انسان، پیچیده‌ترین چیز ساده‌ای که می‌شناسیم!

تا حالا فکر کردین چطور یک توده‌ی حدوداً ۱.۵ کیلویی توی جمجمه‌تون باعث می‌شه عاشق بشین، تصمیم بگیرین، برقصین یا حتی فقط لبخند بزنین؟ این توده‌ی شگفت‌انگیز، همون #مغز شماست.

یکی از جالب‌ترین یافته‌ها در علوم اعصاب اینه که مغز «انعطاف‌پذیر» یا به‌قول دانشمندا پلاستیک هست. یعنی می‌تونه خودش رو با یادگیری، تجربه و حتی آسیب تطبیق بده. مثلاً اگه یاد بگیرین ویولن بزنین، بخش‌هایی از مغز که مسئول هماهنگی دست و صدا هستن، شروع به رشد و تقویت می‌کنن — درست مثل عضله‌هایی که با ورزش قوی‌تر می‌شن.

این یعنی مغز ما یه چیز ثابت و تمام‌شده نیست. با هر تجربه، هر اشتباه، و هر تکرار، داره خودش رو بازسازی می‌کنه. این قدرت یادگیری بی‌پایان، همون چیزیه که ما رو انسان می‌کنه.

✨ پس هر بار که چیزی جدید یاد می‌گیرین، دارین شکل مغزتون رو تغییر می‌دین — واقعاً!

#مغز #علوم_اعصاب #پلاستیسیتی #نوروساینس #یادگیری #رفتار

🧠 در کانال علمی Plain Brain ساده و کاربردی درباره مغز، نوروساینس، روان‌شناسی و علوم شناختی صحبت می‌کنیم، با ما همراه باشید.

🔗 t.iss.one/PlainBrain

🧠🐍🧑‍🎓 آیا تا به‌حال فکر کرده‌اید چرا در شرایط استرس‌زا ناگهان قلب‌تان تند می‌زند یا بی‌اختیار خشمتان فوران می‌کند؟ مغز ما سه لایه دارد که هر کدام نقش منحصربه‌فردی در احساسات، رفتارها و تصمیم‌های ما بازی می‌کنند؛ سفری شگفت‌انگیز از مغز یک خزنده تا انسان امروزی!

✨ در واقع مغز سه‌لایه معماری تکامل است.
خیلی وقت‌ها مغز را مثل یک ساختمان چند طبقه تصور می‌کنند که هر طبقه نشان‌دهنده یک مرحله از تکامل است.

- مغز خزنده (پایین‌ترین لایه): این بخش که به «مغز ابتدایی» معروف است، عهده‌دار وظایفی ساده اما حیاتی مانند تنفس، ضربان قلب و واکنش به خطر است. اگر ناگهان دستتان را از آب داغ می‌کشید، تشکرش را از همین مغز خزنده کنید! 🦎

- مغز میانی (سیستم لیمبیک): این قسمت جایی است که احساسات و خاطرات شکل می‌گیرند؛ همان بخشی که به شما اجازه می‌دهد از دیدن یک دوست قدیمی شاد شوید یا با شنیدن آهنگی خاص، غمگین شوید. 💓

- قشر جدید (نئوکورتکس): این بخش ویژه‌ی انسان‌هاست و توانایی تفکر منطقی، حل مسئله و خلاقیت را ممکن می‌کند؛ یعنی همین الان که دارید این متن را با دقت می‌خوانید، نئوکورتکس شما به کار افتاده! 🧑‍💻

🧨 اما چرا گاهی منطقی عمل نمی‌کنیم؟

فرض کنید در صف بانک ایستاده‌اید و کسی بی‌نوبتی می‌کند. اول، مغز خزنده فعال می‌شود و حس خشم (حفاظت از قلمرو) شعله‌ور می‌گردد. بلافاصله مغز میانی این احساس را رنگ‌آمیزی عاطفی می‌کند؛ دلخور یا آزرده می‌شوید. در نهایت نئوکورتکس وارد عمل می‌شود و کمک می‌کند تصمیم بگیرید: واکنش تند نشان دهید یا با خونسردی مسئله را حل کنید. این سه لایه، مدام در تعامل و گاه حتی در تقابل‌اند؛ انگار چند گروه نوازنده‌اند که برای نواختن یک آهنگ باید با هم هماهنگ شوند! 🎹🥁

💡 مغز ما نتیجه میلیون‌ها سال آزمون و خطاست؛ از خزندگان ساده تا انسان اندیشمند امروزی. هر وقت متوجه شدید که بین پاسخ احساسی و منطقی دودل هستید، یادتان باشد سه همکار در مغزتان دارند با یکدیگر گفتگو می‌کنند!

✅ منابع علمی:

1. Naumann, R. K. (2015). The reptilian brain. *Frontiers in Neuroscience*, 9, 19.

2. Steffen, P. R. (2022). The Brain Is Adaptive Not Triune: How the Brain Responds. *Frontiers in Psychology*, 13, 9010774.

3. Hofman, M. A. (2014). Evolution of the human brain: when bigger is better. *Frontiers in Neuroanatomy*, 8, 15.

💥 نظر شما چیه ؟

#تکامل #مغز_سه_لایه

🧠 به کانال علمی Plain Brain بپیوندید.

🔗 t.iss.one/PlainBrain

🎵 چرا بعضی آهنگ‌ها مثل آدامس به مغزمون می‌چسبن؟ 🧠

حتماً برات پیش اومده که یه آهنگ خاص، بدون اینکه بخوای، کل روز تو ذهنت تکرار بشه. حتی وقتی داری کار جدی انجام می‌دی یا می‌خوای بخوابی، همون ملودی لعنتی هی برمی‌گرده! 🤯 این پدیده که بهش «گوش‌کرم» (Earworm) می‌گن، همگانیه و بیشتر از ۹۰٪ مردم دنیا اونو تجربه می‌کنن.

اما چرا مغزمون این کار رو می‌کنه؟ 🤔
پاسخ کوتاه: چون مغز عاشق الگوهای ناقصه.

🧩 وقتی یک آهنگ خاص – معمولاً آهنگی ساده، تکراری و با ریتم مشخص – وارد حافظه کوتاه‌مدت ما می‌شه، مغز سعی می‌کنه الگوهای اون رو کامل کنه. حالا اگه اون آهنگ ناگهان قطع بشه (مثلاً فقط بخشی ازش رو شنیده باشی)، مغزت با خودش فکر می‌کنه: "صبر کن! این هنوز تموم نشده!" و برای پر کردن جاهای خالی، شروع می‌کنه به بازپخش اون آهنگ در حلقه‌های ذهنی! 🎶

📱 یه مثال ساده: فرض کن گوشیت زنگ آهنگ تبلیغاتی معروفی رو پخش کرده و وسطش قطع شده. تا شب، اون چند نت تو ذهنت می‌چرخه. چون نه آهنگ کامل شده، نه ذهنت تونسته اون رو کنار بذاره. مغزت گیر کرده تو یه حلقه ناتموم!

📌 تحقیقات نشون دادن که افراد خلاق‌تر و کسانی که بیشتر در معرض موسیقی هستن، بیشتر دچار گوش‌کرم می‌شن. همچنین، هر چی آهنگ ریتم منظم‌تر، تُن آشناتر و کلام ساده‌تری داشته باشه، بیشتر احتمال داره بچسبه! 🎤

👀 نکته جالب دیگه اینکه این پدیده همیشه آزاردهنده نیست؛ گاهی گوش‌کرم باعث شادی، یادآوری خاطرات خوب یا حتی تمرکز می‌شه. ولی اگه اذیتت می‌کنه، می‌تونی با گوش دادن به یه آهنگ دیگه (ترجیحاً بدون کلام!) یا مشغول کردن مغز با یه فعالیت منطقی مثل حل جدول یا پازل، از شرش خلاص شی.

🎯 گوش‌کرم‌ها بخشی از عملکرد طبیعی مغز برای تشخیص و تکمیل الگوها هستن. این نشون می‌ده که ذهن ما چقدر فعال و کنجکاوه، حتی وقتی ما نمی‌خوایم!

🧠🎶 شما چی؟
آخرین آهنگی که به ذهن‌تون چسبید چی بود؟ تجربه‌تون رو با ما در میون بذارین تا ببینیم گوش‌کرم‌ کدوم آهنگ‌ها این روزا شایع‌ترن! 😄👇

✅ منابع علمی:

1. Liikkanen, L. A. (2012). Musical activities predispose to involuntary musical imagery. Psychology of Music, 40(2), 236–256.
https://doi.org/10.1177/0305735611406578


2. Williamson, V. J., Liikkanen, L. A., Jakubowski, K., & Stewart, L. (2014). Sticky Tunes: How Do People React to Involuntary Musical Imagery? PLoS ONE, 9(1), e86170.
https://doi.org/10.1371/journal.pone.0086170


3. Hyman, I. E., Burland, N. K., Duskin, H. M., Cook, M. C., Roy, C. M., & McGrath, J. C. (2013). Going Gaga: Investigating, creating, and manipulating the song stuck in my head. Applied Cognitive Psychology, 27(2), 204–215.
https://doi.org/10.1002/acp.2897

#گوشکرم‌ #مغزوموسیقی‌ #روانشناسی_موسیقی‌ #آهنگ_تو_ذهن‌ #پدیده_گوشکرم

🧠 به کانال علمی Plain Brain بپیوندید و با ری‌اکشن از پست ها حمایت کنید.

🔗 t.iss.one/PlainBrain
🔗 t.iss.one/PlainBrain
🔗 t.iss.one/PlainBrain

🧠 مغز ما واقعاً از چندوظیفگی متنفر است؟

⁉️ تا حالا شده بخوای هم‌زمان هم پیام جواب بدی، هم به حرف یکی گوش بدی، هم تو ذهنت برنامه فردا رو بچینی؟ احساس خستگی زودهنگام، حواس‌پرتی یا اینکه هیچ‌کدوم از کارها درست پیش نرفته؟ خب، مغزت داره بهت پیغام می‌ده: «من برای این طراحی نشدم!»

🔍 برخلاف چیزی که بعضی‌ها فکر می‌کنن، مغز انسان توانایی واقعی «چندوظیفگی هم‌زمان» رو نداره. چیزی که به‌ظاهر چندوظیفگی به نظر می‌رسه، در واقع جابجایی سریع تمرکز بین دو یا چند کار مختلفه، که بهش می‌گن "switching".

📱 یه مثال ساده: فرض کن داری رانندگی می‌کنی و هم‌زمان به یه پیام متنی جواب می‌دی. تحقیقات نشون دادن که وقتی بین این دو کار جابجا می‌شی، مغزت هر بار باید نوع توجه و پردازش اطلاعاتش رو تغییر بده. این فرایند نه‌تنها زمان‌بره، بلکه انرژی ذهنی زیادی هم مصرف می‌کنه. نتیجه؟‌ هم کارایی میاد پایین، هم احتمال خطا می‌ره بالا. 😵‍💫

👨‍🔬 در یکی از مطالعات مهم، محققان کشف کردن افرادی که خودشون رو «چندوظیفه‌ای حرفه‌ای» می‌دونستن، در آزمون‌های شناختی حتی عملکرد ضعیف‌تری نسبت به بقیه داشتن. چرا؟ چون مغزشون به‌مرور به جابجایی مداوم عادت کرده و تمرکز عمیق رو از دست داده بودن. مثل راننده‌ای که دائم مسیر عوض می‌کنه ولی هیچ‌وقت به مقصد نمی‌رسه ! 🚗

✅ مغز ما برای تمرکز عمیق روی یک کار در یک زمان ساخته شده. هر بار که سعی می‌کنیم چندتا کار رو با هم انجام بدیم، در واقع داریم از باتری ذهنی‌مون بیش‌ازحد کار می‌کشیم. اگر می‌خوای کارها رو با کیفیت و آرامش بیشتر انجام بدی، اون‌ها رو یکی‌یکی و با تمرکز کامل انجام بده. 🎯

📚 منابع علمی :

1. Ophir, E., Nass, C., & Wagner, A. D. (2009). Cognitive control in media multitaskers. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(37), 15583–15587. https://doi.org/10.1073/pnas.0903620106


2. Rubinstein, J. S., Meyer, D. E., & Evans, J. E. (2001). Executive control of cognitive processes in task switching. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 27(4), 763–797. https://doi.org/10.1037/0096-1523.27.4.763


3. Sanbonmatsu, D. M., Strayer, D. L., Medeiros-Ward, N., & Watson, J. M. (2013). Who multi-tasks and why? Multi-tasking ability, perceived multi-tasking ability, impulsivity, and sensation seeking. PLoS ONE, 8(1), e54402. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0054402

#چندوظیفگی‌ #تمرکز_عمیق #مغز_و_توجه #عصب‌روانشناسی #بهره‌وری_ذهنی

🧩 شما در چه موقعیت‌هایی سعی کردید چند کار رو با هم انجام بدید؟ نتیجه‌ش چی بوده؟ 👇

🧠 به کانال علمی Plain Brain بپیوندید.

🧠 وقتی مغز تنها می‌ماند، چه اتفاقی می‌افتد؟

آیا تا به حال در سکوت مطلق نشسته‌اید و ناگهان ذهن‌تان شروع کرده به ساختن داستان‌هایی عجیب، مرور خاطرات یا حتی گفت‌وگو با خود؟ 🤯
شاید فکر کرده‌اید این فقط یک واکنش معمولی به بی‌حوصلگی‌ست؛ اما واقعیت این است که تنهایی برای مغز، یک وضعیت عجیب و بسیار فعال است!

😌 وقتی ما تنها هستیم، مغزمان وارد یک حالت ویژه به نام حالت پیش‌فرض ذهنی (Default Mode Network) می‌شود. این سیستم عصبی که در مغز فعال می‌شود، به ما اجازه می‌دهد بدون محرک بیرونی، فکر کنیم، خاطره مرور کنیم، آینده را تصور کنیم یا حتی خودمان را تحلیل کنیم.

😇 به همین دلیل است که گاهی در تنهایی، ناگهان یاد اتفاقی از دوران کودکی می‌افتیم، یا در ذهن‌مان گفت‌وگویی خیالی با کسی داریم. مغز در واقع بیکار نمی‌ماند؛ بلکه وارد یک حالت خودتأملی و خیال‌پردازانه می‌شود که نقش مهمی در خلاقیت، هویت و خودآگاهی دارد.

🔍 یک مثال ساده؟
فرض کنید برق رفته و هیچ صدایی نمی‌آید. شما روی مبل نشسته‌اید، گوشی‌تان خاموش است. بعد از چند دقیقه، ذهن‌تان شروع می‌کند به فکر کردن به تصمیماتی که نگرفته‌اید، افرادی که مدت‌هاست با آن‌ها حرف نزده‌اید یا حتی تصور موقعیت‌هایی که هنوز اتفاق نیفتاده‌اند. این فعالیت ذهنی، فقط در تنهایی و بی‌تحرکی ظاهر می‌شود و نوعی بازپخش درونی از دنیای شخصی شماست.

اما نکته‌ی جالب‌تر اینجاست: تحقیقات نشان داده‌اند که مغز انسان در این حالت، از نظر انرژی مصرفی، تقریبا به اندازه‌ی وقتی که در حال حل مسئله یا انجام کارهای پیچیده است، فعال است! 😲

🤔 تنهایی برای مغز نه تنها ترسناک نیست، بلکه یک فرصت طلایی‌ست برای بازسازی درونی، بازاندیشی، و خلاقیت.
اگر یاد بگیریم تنهایی را به‌جای فرار، زندگی کنیم، مغزمان با ایده‌های تازه، بینش‌های جدید و آرامش درونی ما را شگفت‌زده خواهد کرد.

📣 شما چطور تنهایی را تجربه می‌کنید؟ لحظات خلوت‌تان با خودتان را دوست دارید یا از آن فرار می‌کنید؟ بیایید دربار‌ه‌اش در کامنت ها گپ بزنیم. 👇🏼

📚 منابع علمی :

1. Raichle, M. E. (2015). The brain’s default mode network. Annual Review of Neuroscience, 38, 433–447. https://doi.org/10.1146/annurev-neuro-071013-014030

2. Andrews-Hanna, J. R. (2012). The brain’s default network and its adaptive role in internal mentation. The Neuroscientist, 18(3), 251–270. https://doi.org/10.1177/1073858411403316

3. Smallwood, J., & Schooler, J. W. (2015). The science of mind wandering: Empirically navigating the stream of consciousness. Annual Review of Psychology, 66, 487–518. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010814-015331

#مغز‌در‌تنهایی #شبکه‌پیش‌فرض #تفکر‌درونی #خلاقیت‌ذهن #تجربه‌تنهایی

💥 اگر از این پست خوشتون اومد ری‌اکشن فراموش نشه. 👇🏼

🌌 در سکوت ذهنت، دنیایی در جریان است! بیا به Plain Brain بپیوند تا کشفش کنیم.

🏆🧠 روزی که مغز قهرمان صحنه شد !

🏞 صبح یک‌روز تابستانی بود. مثل همیشه، قلب می‌تپید، ریه‌ها نفس می‌کشیدند، کلیه‌ها تصفیه می‌کردند، ولی چیزی فرق داشت... امروز روز مغز بود !

🧠 در عمق جمجمه، مغز آرام نشسته بود، ساکت، ولی فرمانده کل عملیات زندگی. هیچ‌کس او را نمی‌دید، ولی همه گوش به فرمانش بودند.

😍 همین مغز بود که تصمیم گرفت صبح زود بیدار شویم. همین مغز بود که خاطرات کودکی را برایمان زنده کرد، موقع رانندگی مسیر را به یاد آورد، و حتی وقتی صدای موزیک مورد علاقه‌مان پخش شد، ضربان قلب را کمی تندتر کرد.

❤️ روز جهانی مغز، فقط یک مناسبت نیست؛ فرصتی است برای اینکه کمی درنگ کنیم، و به این قهرمان بی‌ادعا فکر کنیم. به صد میلیارد نورونی که بی‌وقفه برای ما کار می‌کنند. به معجزه‌ای که ما را "ما" می‌کند.

🧠 امروز، به افتخار مغز ... یک فکر تازه کن، یک خاطره خوب مرور کن، یا فقط چند ثانیه سکوت کن ...
#22July
#PlainBrain
#BrainAwarenessDay
#قدرت_مغز
#نوروساینس
#سلامت_مغز
#روز_جهانی_مغز

🧠 به کانال علمی Plain Brain بپیوندید.

❓💔 تا حالا احساس کردی دلت شکست چون کسی تو رو نادیده گرفت؟ شاید بدن درد نگرفته باشی، اما مغزت چرا ...

🔹 درد اجتماعی: وقتی طرد شدن واقعاً درد می‌گیره !

ما انسان‌ها، موجوداتی اجتماعی هستیم؛ یعنی ارتباط با دیگران برای ما مثل غذا و آب ضروریه. اما وقتی کسی ما رو طرد می‌کنه یا نادیده می‌گیره، اتفاق عجیبی تو مغزمون می‌افته: مغز ما این طرد شدن رو مثل درد فیزیکی تجربه می‌کنه!

بله، دقیقا همون ناحیه‌هایی از مغز که موقع سوختن دست یا ضربه خوردن فعال می‌شن، موقع طرد شدن اجتماعی هم روشن می‌شن. 😖 این پدیده «درد اجتماعی» نام داره و نشون می‌ده مغز ما نمی‌تونه بین درد جسمی و طرد اجتماعی فرق زیادی قائل بشه.

فرض کن یه پیام مهم برای دوستت فرستادی و دیدی تیک دوم خورد، اما جواب نداد! ⏳ ساعت‌ها می‌گذره و هنوز سکوت... حسش آشناست، نه؟ احساس بی‌ارزشی، نگرانی یا حتی دلشکستگی. در واقع، مغزت داره مثل زمانی که از پله افتادی یا انگشتت رو بریدی واکنش نشون می‌ده!

🤔 مطالعات نشون داده‌اند که در چنین مواقعی، بخشی از مغز به نام قشر سینگولیت قدامی (anterior cingulate cortex) فعال می‌شه؛ همون بخشی که موقع درد فیزیکی هم فعال می‌شه. جالبه بدونی داروی مسکن ساده‌ای مثل استامینوفن، گاهی می‌تونه شدت این نوع درد اجتماعی رو کم کنه! 🤯

🔹 اما چرا این‌قدر قوی واکنش نشون می‌دیم ؟

از دید تکاملی، تعلق داشتن به گروه برای بقا مهم بوده. در گذشته، طرد شدن از قبیله مساوی بود با خطر مرگ. پس مغز ما یاد گرفته که طرد شدن رو جدی بگیره. امروزه دیگه قبیله‌ای در کار نیست، اما مغزمون هنوز همونطوره فکر می‌کنه.

💔 اگر تا حالا حس کردی طرد شدن واقعاً «دردناک» بود، بدون که توهم نبوده، این درد واقعی بوده، اما از جنس مغزی. دانستن این موضوع به ما کمک می‌کنه مهربان‌تر با خودمون باشیم، وقتی از کسی فاصله می‌گیریم یا رد می‌شیم.

👥 دفعه بعد که دیدی کسی تنهاست یا نادیده گرفته شده، بدون شاید واقعا داره درد می‌کشه... نه فقط در دلش، بلکه در مغزش.

📌 پس بیاییم با درک این درد، دنیای مهربان‌تری بسازیم.

📚 منابع علمی :

1. Eisenberger, N. I., Lieberman, M. D., & Williams, K. D. (2003). Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion. Science, 302(5643), 290-292. https://doi.org/10.1126/science.1089134

2. DeWall, C. N., MacDonald, G., Webster, G. D., Masten, C. L., Baumeister, R. F., Powell, C., ... & Eisenberger, N. I. (2010). Acetaminophen reduces social pain: behavioral and neural evidence. Psychological Science, 21(7), 931-937. https://doi.org/10.1177/0956797610374741

3. Kross, E., Berman, M. G., Mischel, W., Smith, E. E., & Wager, T. D. (2011). Social rejection shares somatosensory representations with physical pain. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(15), 6270-6275. https://doi.org/10.1073/pnas.1102693108

🌱 شما چی فکر می‌کنید؟ تا حالا درد اجتماعی رو تجربه کردید؟

#درد‌اجتماعی #مغز‌و‌هیجان #روانشناسی‌اجتماعی #نوروساینس‌ساده #طرد‌شدن

🧠✨ با ما تو دنیای شگفت‌انگیز مغز قدم بزن، Plain Brain جاییه برای ذهن‌های کنجکاو مثل تو !

🎲 تا حالا فکر کردید چرا وقتی تاس می‌ریزیم، محکم‌تر پرت می‌کنیم که عدد دلخواه بیاد ؟
یا چرا وقتی نتیجه‌ای رو نمی‌تونیم کنترل کنیم، باز هم حس می‌کنیم اگر کاری می‌کردیم، فرق می‌کرد ؟

🧠 توهم کنترل یعنی چی ؟
توهم کنترل (Illusion of Control) یک خطای ذهنیه که باعث می‌شه فکر کنیم بر رویدادهایی که کاملاً شانسی یا خارج از کنترل ما هستن، تسلط داریم. این پدیده توسط روانشناس معروف «الن لانگر» در دهه ۷۰ میلادی کشف شد. او نشون داد آدم‌ها حتی در بازی‌هایی که کاملاً تصادفی هستن، وقتی احساس "انتخاب" یا "دخالت" دارند، گمان می‌کنن کنترل بیشتری دارند.

🎯 یک مثال ساده: بلیت بخت‌آزمایی!
فرض کنید شما بلیت قرعه‌کشی رو خودتون انتخاب کردید و دوستتون یه بلیت تصادفی بهش داده شده. وقتی از شما خواسته می‌شه بلیت‌تون رو با هم عوض کنید، احتمالاً مقاومت می‌کنید! چرا؟ چون حس می‌کنید بلیتی که خودتون برداشتید احتمال بردش بیشتره... در حالی که کاملاً شانسی بوده.
این یعنی ذهن ما، حتی توی موقعیت‌های تصادفی، دنبال کنترل و تسلطه. چون کنترل داشتن، به ما احساس امنیت و پیش‌بینی‌پذیری می‌ده.

🔁 توهم کنترل، خوبه یا بد ؟
جالبه بدونید این توهم همیشه هم منفی نیست. توی بعضی شرایط، حس کنترل می‌تونه انگیزه بده، اضطراب رو کم کنه یا حتی عملکرد رو بهتر کنه. ولی در موقعیت‌های بحرانی یا غیرقابل کنترل، این باور می‌تونه ما رو از واقعیت دور کنه، باعث سرزنش خود یا دیگران بشه، یا ما رو وارد تصمیم‌های پرخطر کنه.

📌 ذهن ما عاشق پیش‌بینی‌پذیریه. وقتی نمی‌تونه واقعیت رو کنترل کنه، کنترل خیالی می‌سازه. آگاه شدن از این گرایش ذهنی کمک می‌کنه بهتر تصمیم بگیریم و در موقعیت‌های پیچیده، مسئولیت‌پذیر اما واقع‌بین باشیم.

📣 شما تا حالا در موقعیتی بودید که فکر می‌کردید کنترل دست شماست ولی بعد فهمیدید فقط یک توهم بوده؟ تجربه‌تون رو برامون بنویسید.

📚 منابع علمی :

1. Langer, E. J. (1975). The illusion of control. Journal of Personality and Social Psychology, 32(2), 311–328. https://doi.org/10.1037/0022-3514.32.2.311

2. Thompson, S. C. (1999). Illusions of control: How we overestimate our personal influence. Current Directions in Psychological Science, 8(6), 187–190. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00044

3. Gino, F., & Moore, D. A. (2007). Effects of task difficulty on use of advice. Journal of Behavioral Decision Making, 20(1), 21–35. https://doi.org/10.1002/bdm.539

#توهم‌_کنترل‌ #روانشناسی‌_تصمیم #ذهن‌_و‌_واقعیت #تحریف‌های‌_شناختی #علم‌_ساده‌_برای‌_همه

📡 ذهن‌تون رو با ما شارژ کنید — به کانال Plain Brain بپیوندید و هر روز دوزی از علم مغز بگیرید !

📱 چرا وقتی گوشی را دست می‌گیریم، دیگر نمی‌توانیم زمین بگذاریم؟
🧠 اسکرول کردن ساده چه‌طور مغز ما را اسیر خود می‌کند؟

⏰ تا به حال شده بخواهید فقط ۵ دقیقه در اینستاگرام یا تلگرام بچرخید، اما یک‌دفعه متوجه شوید یک ساعت گذشته؟ این اتفاق فقط برای شما نمی‌افتد؛ مغز ما در برابر طراحی هوشمند شبکه‌های اجتماعی، حسابی بی‌دفاع است !

🔄 مغز ما عاشق پاداش‌های غیرقابل پیش‌بینی است. وقتی با اسکرول کردن ناگهان به یک ویدئوی خنده‌دار، خبری عجیب یا پستی جذاب می‌رسیم، دوپامین (ماده‌ای شیمیایی که حس خوب و انگیزه می‌دهد.) در مغز ترشح می‌شود.

📦 اما نکته مهم این است که این پاداش‌ها همیشه نمی‌آیند، و همین نامنظمی باعث می‌شود بیشتر و بیشتر ادامه دهیم تا شاید بعدی هیجان‌انگیزتر باشد !

🔍 مثال ساده‌اش؟ دستگاه‌های قمار (slot machines) ! آن‌ها هم با پاداش‌های تصادفی مغز را وادار می‌کنند که «فقط یه بار دیگه امتحان کنم!» حالا تصور کنید شبکه‌های اجتماعی با همین منطق طراحی شده‌اند: اسکرول بی‌نهایت، نوتیفیکیشن‌های ناگهانی، و الگوریتم‌هایی که دقیقاً می‌دانند چه چیزی توجه شما را جلب می‌کند.

⏰ این رفتارها ممکن است باعث اعتیاد رفتاری شوند. اعتیادی که شبیه اعتیاد به مواد نیست، اما همان نواحی مغز (مثل سیستم پاداش) را درگیر می‌کند. مرور پی‌درپی محتوا می‌تواند خواب، تمرکز، خلق‌وخو و حتی روابط اجتماعی ما را تحت‌تأثیر قرار دهد.

🎯 مغز ما به‌طور طبیعی به دنبال پاداش و هیجان است و اپلیکیشن‌ها از این ویژگی نهایت استفاده را می‌برند. دانستن این سازوکار کمک می‌کند تا آگاهانه‌تر استفاده کنیم، نه صرفاً واکنشی.

👀 دفعه بعد که دستتان رفت سمت گوشی، یک لحظه مکث کنید و از خودتان بپرسید: «واقعاً دنبال چی‌ام؟»

📚 منابع علمی :

1. Alter, A. (2017). Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked. Penguin Press. (Book)

2. Montag, C., & Walla, P. (2016). Carpe diem instead of losing your social mind: Beyond digital addiction and why we all suffer from digital overuse. Cogent Psychology, 3(1), 1157281. https://doi.org/10.1080/23311908.2016.1157281

3. Turel, O., He, Q., Xue, G., Xiao, L., & Bechara, A. (2014). Examination of neural systems sub-serving Facebook “addiction”. Psychological Reports, 115(3), 675–695. https://doi.org/10.2466/18.PR0.115c31z8

✨ شما تا چه حد به اسکرول کردن گوشی‌تان وابسته‌اید ؟

#اعتیاد‌_به‌_موبایل #مغز‌_و‌_دوپامین #اعتیاد‌_رفتاری #روانشناسی‌_دیجیتال #شبکه‌های‌_اجتماعی

🧠 کانال علمی Plain Brain جایی برای کنجکاوی‌های مغزی شماست، همین حالا به جمع ما بپیوندید !