‼️اصطلاحات پرکاربرد اورولوژی در اتاق عمل‼️

اورولوژی(UROLOGY):
اورولوژی یا میزراه پزشکی، شاخه ای از علم پزشکی است که بر روی جراحی و بیماری های مجرای ادراری و اعضای تولید مثلی جنس مذکر تمرکز دارد.

48) CAPD➡️Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis
نوعی دیالیز صفاقی بدون نیاز به دستگاه

49) TURP➡️Transurethral Resection of the Prostate
برداشت غده پروستات از طریق پیشابراه

50) CRF➡️Chronic Renal Failure
نارسایی کلیوی مزمن

51) ESWL➡️Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy
خورد کردن سنگ های مجاری ادراری با امواج اولترا سوند


52) ESRD➡️End Stage Renal Disorder
از کار افتادگی کلیه که در اصل مرحله پایانی نارسایی کلیه
https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

آسپرین (Aspirin) – دوز: 80 mg PO روزانه

کلاس: ضدپلاکت (Antiplatelet), NSAID

مکانیسم اثر: مهار غیرقابل برگشت آنزیم COX⬅️مهار سنتز ترومبوکسان A2 ⬅️ مهار تجمع پلاکت‌ها

کاربرد در CVA: پیشگیری از پیشرفت ترومبوز و سکته مجدد (secondary prevention)

🔖نکات پرستاری:

شروع 24 ساعت بعد از onset ایسکمی، فقط پس از رد خونریزی (CT scan نرمال)

پایش علائم خونریزی گوارشی (مدفوع سیاه، تهوع، درد معده)

بررسی PT/INR در بیماران با درمان ضدانعقادی همزمان


عوارض شایع: خونریزی، تحریک معده، زخم گوارشی

 آتورواستاتین (Atorvastatin) – دوز: 40 mg PO شب

کلاس: مهارکننده HMG-CoA ردوکتاز (Statin)

مکانیسم اثر: مهار سنتز کلسترول در کبد ⬅️کاهش LDL و کاهش خطر وقایع قلبی–عروقی

کاربرد در CVA: پایدارسازی پلاک‌های آترواسکلروتیک و کاهش خطر سکته مجدد

🔖نکات پرستاری:

مصرف شبانه (سنتز کلسترول در شب بیش‌تر است)

بررسی آنزیم‌های کبدی (ALT/AST) قبل و حین درمان

پایش درد یا ضعف عضلانی (علامت رابدومیولیز)


عوارض شایع: میالژی، افزایش آنزیم‌های کبدی، رابدومیولیز (نادر)

 لابتالول (Labetalol) – دوز: 20 mg IV PRN

کلاس: بتا-بلاکر و آلفا-بلاکر

مکانیسم اثر: کاهش فشارخون با مهار گیرنده‌های آلفا1 و بتا ⬅️ کاهش مقاومت عروقی و ضربان قلب

کاربرد در CVA: کنترل اورژانسی فشارخون برای پیشگیری از پیشرفت آسیب مغزی

نکات پرستاری:

پایش فشارخون قبل و 15 دقیقه بعد از تزریق

تزریق آهسته IV (در عرض 2 دقیقه)

مانیتورینگ برای افت فشار و برادی‌کاردی


عوارض شایع: افت فشارخون، سرگیجه، تهوع، برادی‌کاردی

پنتوپرازول (Pantoprazole) – دوز: 40 mg IV روزانه

کلاس: مهارکننده پمپ پروتون (PPI)

مکانیسم اثر: مهار ترشح اسید معده از طریق مهار غیرقابل برگشت H+/K+ ATPase در سلول پاریتال

کاربرد در CVA: پیشگیری از زخم استرسی در بیماران بستری NPO یا ICU

نکات پرستاری:

تجویز ترجیحاً صبح‌ها

مانیتور سطح منیزیم و ویتامین B12 در مصرف طولانی‌مدت


عوارض شایع: سردرد، تهوع، نفخ، اسهال

انسولین رگولار (Regular Insulin) 

کلاس: انسولین کوتاه‌اثر

مکانیسم اثر: کمک به ورود گلوکز به سلول‌ها و کاهش قند خون

کاربرد در CVA: کنترل دقیق قند خون (هایپرگلایسمی باعث بدتر شدن آسیب ایسکمیک مغز می‌شود)

نکات پرستاری:

چک قند خون قبل از هر وعده و هر 6 ساعت در بیماران NPO

پایش علائم هیپوگلایسمی (تعریق، لرزش، گیجی)

مصرف دقیق طبق پروتکل sliding scale بیمارستان


عوارض شایع: هیپوگلایسمی، واکنش آلرژیک نادر

#فارماکولوژی

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

Dx of brain abscess

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

📌بزوآر معده(bezoar)
دوستداران خرمالو توجه کنن‼️

بزوآر معده یه جورایی مثل “توپ اشتباهی” توی معده‌ست! 😅 یعنی یه توده از چیزایی که بدن نمی‌تونه هضمشون کنه که کم‌کم توی معده جمع می‌شن و یه توپ کوچیک درست می‌کنن.

بزوآرها مدل‌های مختلف دارن. مثلاً تریکوبزوآر از مو درست می‌شه و معمولاً توی آدمایی دیده می‌شه که عادت دارن موهاشونو بخورن (بله، همچین عادتی هم داریم!😬). یا فیتوبزوآر که از فیبرهای گیاهی درست می‌شه، مخصوص اوناییه که عاشق خوردن میوه با پوستن!🍏

یکی از معروف‌ترین مجرم‌ها توی تشکیل بزوآر، خرمالوئه! اگه زیاد بخوریش(مخصوصاً نارسش رو)،فیبرهای سفتش می‌چسبن به هم و تبدیل می‌شن به فیتوبزوآر خرمالویی که حسابی توی معده دردسر درست می‌کنه!😅

وقتی این توده توی معده جا خوش می‌کنه، آدم احساس می‌کنه همیشه پره. تهوع،استفراغ، بی‌اشتهایی و سنگینی بالای شکم هم از علائم کلاسیکشه.

درمانش هم بستگی داره بزوآر چقدر “قلدری” کنه! اگه کوچولو باشه، با دارو یا آندوسکوپی حل می‌شه. ولی اگه خیلی جا خوش کرده باشه و راه معده رو بسته باشه، پزشک با یه‌ عمل جراحی کوچیک می‌ره سراغش و بزوآر رو بیرون می‌کشه تا معده نفس راحتی بکشه

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

🔴روش آندوسکوپیک برداشتن بزوآر معده

آندوسکوپی درمان انتخابی در بیشتر موارد بزوآر معده است، به‌ویژه وقتی توده خیلی بزرگ نباشد یا از جنس نرم‌تر (مثل بزوآر گیاهی یا دارویی) باشد.
هدف، خرد کردن بزوآر به قطعات کوچک و خارج کردن آن از معده یا عبور دادن به روده است.

🔹 مراحل انجام:
1. آماده‌سازی بیمار
▫️بیمار معمولاً ناشتا (NPO) از شب قبل است.
▫️بی‌حسی موضعی حلق یا سدیشن وریدی (مثلاً با میدازولام و فنتانیل) انجام می‌شود.
▫️مانیتورینگ علائم حیاتی حین کار الزامی است.

2. ورود آندوسکوپ
▫️آندوسکوپ از طریق دهان وارد مری و سپس معده می‌شود.
▫️محل و اندازه بزوآر به‌دقت بررسی می‌شود.
▫️معمولاً بزوآر در فوندوس یا تنه معده دیده می‌شود.

3. تلاش برای خرد کردن (Fragmentation)
▫️بسته به نوع بزوآر، ابزارهای متفاوتی استفاده می‌شود:
▪️ برای بزوآر گیاهی (Phytobezoar):
از snare wire یا سنگ‌شکن مکانیکی (lithotriptor) استفاده می‌شود تا توده به قطعات کوچک‌تر شکسته شود.
در بعضی مراکز از لیزر، الکتروهیدرولیک یا پلاسما هم استفاده می‌شود.

▪️ برای بزوآر مویی (Trichobezoar):
معمولاً بسیار متراکم است و سخت خرد می‌شود.
گاهی نیاز به چندین جلسه آندوسکوپی یا حتی جراحی باز دارد.

4. خارج کردن قطعات (Extraction)
▫️پس از خرد شدن، قطعات با سَبَت (basket) یا net مخصوص جمع و از طریق دهان خارج می‌شوند.
▫️ممکن است نیاز باشد معده چندین بار با نرمال‌سالین شست‌وشو داده شود تا باقی‌مانده‌ها خارج شوند.

5. درمان شیمیایی کمکی (Chemical Dissolution)
▫️در بزوآرهای گیاهی، گاهی پیش از یا همراه آندوسکوپی، از محلول‌های حل‌کننده استفاده می‌شود تا بزوآر نرم‌تر شود، مثلاً:
🔸کولا (Coca-Cola)
🔸پاپائین یا سلولاز (آنزیم‌های گیاهی)
این کار باعث می‌شود توده راحت‌تر خرد و خارج شود.

6. بررسی نهایی
بعد از تخلیه کامل، آندوسکوپی جهت اطمینان از عدم باقی‌ماندن قطعات و سلامت مخاط معده انجام می‌شود.

7. مراقبت‌های پس از آندوسکوپی
▫️بیمار حدود چند ساعت تحت نظر است.
▫️در صورت عدم عارضه، مایعات از راه دهان شروع می‌شود.
▫️در مواردی که احتمال عود وجود دارد، بررسی علت زمینه‌ای (مثل مصرف زیاد خرمالو 🍊 یا تریکوفاژی) و اصلاح رژیم غذایی توصیه می‌شود.

🔹 مزایای روش آندوسکوپیک:
✅ کم‌تهاجمی‌تر از جراحی
✅ بدون برش جراحی و بستری کوتاه‌تر
✅ امکان تکرار در صورت باقی‌ماندن توده

🔹 محدودیت‌ها:
⚠️ در بزوآرهای بسیار بزرگ یا سخت (مخصوصاً مویی یا تریکوبزوآر)، معمولاً آندوسکوپی به تنهایی کافی نیست و بیمار به گاستروتومی جراحی نیاز دارد.

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

📌 تایمکتومی

​تایمکتومی به دلایل مختلفی انجام می‌شود که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

✅​میاستنی گراویس (Myasthenia Gravis - MG): این شایع‌ترین دلیل است. میاستنی گراویس یک بیماری خودایمنی است که باعث ضعف عضلانی می‌شود و اغلب با وجود غده تیموس غیرطبیعی (یا بزرگ شده) مرتبط است. برداشتن تیموس می‌تواند علائم MG را در بسیاری از بیماران بهبود بخشد.

✅​تومور تیموس (تیموما - Thymoma): تایمکتومی برای برداشتن تومورهایی که در غده تیموس رشد می‌کنند، چه خوش‌خیم و چه بدخیم (سرطان تیموس)، ضروری است.

✅​کیست‌ها یا سایر توده‌های مدیاستن: برای خارج کردن کیست‌ها یا توده‌های دیگری که در ناحیه مدیاستن (فضای میانی قفسه سینه) از جمله در تیموس ایجاد شده‌اند.
​
🔗روش‌های انجام جراحی تایمکتومی
​جراحی تایمکتومی را می‌توان به دو روش اصلی باز یا کم‌تهاجمی انجام داد:
​1️⃣ روش باز (ترانس استرنال)
​استرنوتومی (Sternotomy): جراح یک برش بزرگ را در خط وسط قفسه سینه ایجاد می‌کند و استخوان جناغ سینه (استرنوم) را می‌شکافد تا به غده تیموس دسترسی پیدا کند.
​مزیت: دید کامل و دسترسی آسان به کل غده تیموس و بافت‌های اطراف آن، که برای تومورهای بزرگ یا بدخیم حیاتی است.
​عیب: دوره نقاهت طولانی‌تر و درد بیشتر به دلیل برش استخوان جناغ.

​2️⃣روش کم‌تهاجمی (Minimally Invasive)
​این روش‌ها با برش‌های کوچک‌تر انجام می‌شوند و باعث کاهش درد و سرعت بخشیدن به بهبود می‌شوند:
​توراکوسکوپی با کمک ویدئو (VATS):
​جراح از طریق دو یا سه برش کوچک در یک طرف قفسه سینه، ابزارهای جراحی و یک دوربین (توراکوسکوپ) را وارد می‌کند.
​کل جراحی روی مانیتور مشاهده و انجام می‌شود.
​
📎جراحی رباتیک (Robotic Thymectomy):
​مشابه VATS، اما جراح ابزارهای رباتیک را از یک کنسول کنترل می‌کند.
​این روش انعطاف‌پذیری و دقت بیشتری را به جراح در فضاهای کوچک می‌دهد.
​پروسه جراحی
​بیهوشی: بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
​ایجاد برش: بسته به روش انتخابی (باز یا کم‌تهاجمی)، برش‌های لازم ایجاد می‌شود.
​دسترسی: جراح غده تیموس را پیدا می‌کند.
​برداشتن تیموس: بافت تیموس به دقت از بافت‌های اطراف مانند رگ‌های خونی اصلی و پریکارد (کیسه قلب) جدا شده و کاملاً برداشته می‌شود.
​تخلیه: در صورت نیاز، ممکن است یک لوله سینه (Chest Tube) برای تخلیه هرگونه مایع یا هوای اضافی به طور موقت قرار داده شود.
​بستن: برش‌ها با بخیه بسته می‌شوند.
​نکته مهم: انتخاب روش جراحی (باز یا کم‌تهاجمی) به عواملی مانند اندازه تومور، انتشار احتمالی سرطان، و تجربه جراح بستگی دارد.


#پروسیجر

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

«تراکئوستومی» یا به‌صورت کوتاه‌تر تراکستومی 🫁
در این عمل، یک برش در جلوی گردن و نای (تراشه) ایجاد می‌شود تا مسیر تنفس مستقیم به درون نای باز شود.

https://t.iss.one/ORSA_ARUMS

پردنیزولون (Prednisolone)
یک داروی کورتیکواستروئیدی است که به‌عنوان یک گلوکوکورتیکوئید سیستمیک عمل می‌کند. این دارو با مهار فرآیندهای التهابی، ایمنی و حساسیتی در بدن، در درمان بسیاری از بیماری‌ها کاربرد دارد.

مکانیسم اثر:
پردنیزولون به گیرنده‌های گلوکوکورتیکوئید در داخل سلول متصل می‌شود و از طریق تنظیم بیان ژن‌ها، سنتز سیتوکین‌ها و مواد التهابی را مهار می‌کند. این کار باعث کاهش التهاب، سرکوب پاسخ ایمنی و کنترل آلرژی می‌شود.

موارد مصرف:

پردنیزولون برای درمان طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها استفاده می‌شود، از جمله:

بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید

آسم شدید و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)

واکنش‌های آلرژیک شدید مانند آنافیلاکسی (به‌عنوان درمان کمکی)

بیماری‌های التهابی مزمن مانند کولیت اولسراتیو و کرون

بعضی از سرطان‌ها مانند لوسمی و لنفوم

پیوند عضو (پیشگیری از رد پیوند)

نارسایی آدرنال

ادم مغزی در شرایط خاص

موارد منع مصرف:

پردنیزولون در موارد زیر نباید مصرف شود:

وجود عفونت سیستمیک درمان‌نشده

حساسیت به پردنیزولون یا سایر کورتیکواستروئیدها
همچنین در بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا، نارسایی قلبی، زخم معده، استئوپروز و گلوکوم (آب سیاه)، باید با احتیاط فراوان مصرف شود.

هشدارهای مهم:
استفاده طولانی‌مدت از پردنیزولون می‌تواند محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) را سرکوب کند و باعث نارسایی آدرنال شود، بنابراین قطع دارو باید به‌صورت تدریجی انجام شود. این دارو ممکن است سطح قند خون را افزایش دهد، استخوان‌ها را ضعیف کند، سیستم ایمنی را سرکوب کرده و بیمار را در برابر عفونت آسیب‌پذیرتر کند.

عوارض جانبی:
از عوارض رایج پردنیزولون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دستگاه گوارش: تهوع، استفراغ، زخم معده، افزایش اشتها

عصبی: بی‌خوابی، اضطراب، افسردگی، نوسانات خلقی

غدد درون‌ریز: افزایش قند خون، سندرم کوشینگ (چاقی تنه‌ای، صورت گرد ماه‌مانند، نازکی پوست)

اسکلتی-عضلانی: ضعف عضلانی، کاهش توده استخوانی، خطر شکستگی

پوست: آکنه، ترک پوستی، تاخیر در ترمیم زخم، کبودی آسان

قلبی-عروقی: افزایش فشار خون، احتباس مایعات

ایمنی: تضعیف سیستم ایمنی و افزایش احتمال عفونت‌های شدید

اشکال دارویی:

پردنیزولون در شکل‌های مختلفی موجود است، از جمله:

قرص خوراکی (۵، ۱۰، ۲۰ میلی‌گرم)

شربت خوراکی

آمپول تزریقی (در برخی موارد خاص)

قطره و پماد چشمی (برای التهاب چشمی)

نکات پرستاری و ملاحظات بالینی:

پردنیزولون را باید همراه غذا مصرف کرد تا از تحریک معده جلوگیری شود.

فشار خون، قند خون، وزن و علائم عفونت در طول درمان باید پایش شود.

در مصرف طولانی‌مدت باید با بیمار درباره عوارض مزمن دارو مانند پوکی استخوان، چاقی، عفونت پنهان، مشکلات روانی و اختلالات خواب گفتگو شود.

در صورت نیاز به قطع دارو پس از مصرف طولانی‌مدت، دوز دارو باید به‌تدریج کاهش یابد.

مصرف واکسن‌های زنده در طول درمان با پردنیزولون ممنوع است.

بهتر است دارو در صبح مصرف شود تا تداخلی با ریتم طبیعی ترشح کورتیزول نداشته باشد.

تداخلات دارویی:

پردنیزولون با برخی داروها تداخل دارد، از جمله:

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): افزایش خطر خونریزی و زخم معده

داروهای ضد دیابت: کاهش اثر داروهای کنترل قند

داروهای ضد انعقاد خون (مثل وارفارین): نیاز به تنظیم دقیق دوز

واکسن‌های زنده: افزایش خطر بروز عفونت شدید

بارداری و شیردهی:

پردنیزولون در بارداری با احتیاط و فقط در صورت ضرورت تجویز می‌شود (رده C). در دوران شیردهی، در دوزهای بالا ممکن است نیاز به قطع موقت شیر باشد.


#فارماکولوژی