البته به این تصویر هر چه بیفزاییم حشو است!

ابراز نگرانی نسبت به خبر احضار و بازداشت برخی جامعه‌شناسان

در شرایطی که جامعه ایران با دشواری‌های متعدد اقتصادی، اجتماعی و نیز تهدیدهای بیرونی مواجه است، انتشار اخباری مبنی بر احضار یا بازداشت شماری از جامعه‌شناسان و پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی، مایه نگرانی عمیق جامعه علمی کشور است.

علوم اجتماعی در همه جوامع به‌مثابه وجدان نقاد جامعه و یاریگر سیاست‌گذاران در درک واقعیت‌های پیچیده اجتماعی عمل می‌کند. تضعیف امنیت حرفه‌ای و روانیِ پژوهشگران این حوزه نه تنها به زیان جامعه علمی، بلکه به زیان کل جامعه است که بیش از هر زمان دیگر به تحلیل‌های واقع‌بینانه و سیاست‌های مبتنی بر دانش نیاز دارد.

انجمن جامعه‌شناسی ایران با ابراز نگرانی از این رویدادها، بر ضرورت حفظ امنیت، آرامش و آزادی اندیشه و بیان برای اعضای جامعه علمی کشور تأکید می‌کند و امید دارد مسئولان امر، با درایت و تدبیر، شرایطی را فراهم آورند که ضمن آزادی سریع این پژوهشگران و محققان، اهالی علم بتوانند در فضایی امن و به دور از اضطراب، به رسالت علمی و اجتماعی خود در خدمت به کشور ادامه دهند.

هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی‌ایران

@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

تداوم خشم و غم: زنگ‌ها برای که به صدا در می‌آید؟
بر اساس گزارش‌های احساسات جهانی گالوپ

اوایل هفته پیش یادداشتی برای انتشار در اختیار روزنامه اعتماد قرار دادم. یادداشت مذکور با عنوان «زنگ‌ها براي كه به صدا در مي‌آيد؟» در صفحه اندیشه (ص.۷) روزنامه اعتماد امروز شنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۴ منتشر شده است. اما متوجه شدم بخش کلیدی و جذاب این یادداشت به دلیلی که به من اعلام نشده حذف شده است. من زیر عنوان «وضعیت ایران در جهان» گزارشی از وضعیت ایران ارائه داده بودم که اصلا انگیزه اولیه من از نوشتن این یادداشت بود! در زیر متن کامل یادداشتم را گذاشته‌ام.

ضمن این که روتیتر «احساسات پايه و اساس صلح است» را روزنامه افزوده است و برداشت دقیقی از متن من نیست. احساسات پايه و اساس صلح نیست! بلکه صلح (فقدان درگیری و وجود رفاه و ساختارهای عادلانه) در احساسات مردم بازتاب می یابد. احساسات مثبت و منفی شهروندان نشانه‌ای است از نحوه درک و تفسیر آن ها از شرایط عینی زندگی‌شان، و البته می‌تواند پیامدهای عینی مثبت یا وخیم برای جامعه و کشور داشته باشد.

- ضمنا این یادداشت بی‌ارتباط با دو خودکشی خبرساز اخیر در تهران و اهواز نیست.

متن کامل یادداشت «تداوم خشم و غم: زنگ‌ها برای که به صدا در می‌آید؟»

🍀 @Nedarazavichannel

برش هایی از یادداشت «تداوم خشم و غم: زنگ‌ها برای که به صدا در می‌آید؟»
ندا رضوی زاده

گالوپ هر ساله یک گزارش احساسات جهانی منتشر می‌کند که در آن شیوع احساسات منفی (خشم،‌ غم، نگرانی، ‌استرس، درد جسمانی‌) و احساسات مثبت (خوشی، دریافت احترام،‌ استراحت کامل، یادگیری چیزی، خنده یا لبخند) را در کشورهای جهان در روز قبل از نظرسنجی اندازه‌گیری و درج می کند. در ۲۰۲۴ هم پیمایش در بین ۱۴۴ کشور اجرا شده است.


🔺🔻یافته‌های کلیدی گالوپ در سال ۲۰۲۴

🔺شیوع‌شناسی و روندهای زمانی

1⃣ شیوع نگرانی (۳۹٪) و استرس (۳۷٪) در کشورها بیش از سایر احساسات منفی بود و پس از آن درد جسمی (۳۲٪)، غم (۲۶٪) و خشم (۲۲٪) شیوع داشتند.

2⃣به جز درد جسمی، تجربه سایر احساسات منفی از اوج همه‌گیری کووید-۱۹ کاهش یافته است، اما هر کدام از احساسات منفی هنوز هم بسیار بالاتر از یک دهه پیش است.

🔺تفاوت‌های جمعیتی در سلامت عاطفی
در سطح جهانی، زنان غم، نگرانی و درد جسمی بیشتری را گزارش می‌کنند. بزرگسالان جوان‌تر خشم بیشتری را تجربه می‌کنند، در حالی که بزرگسالان میانسال بیشترین استرس را متحمل می‌شوند. مسن‌ترین بزرگسالان بیشترین غم را تحمل می‌کنند.

🔺 وضعیت ایران در جهان

در سال ۲۰۲۴ ایرانیان در میان ده کشور اولی ایستادند که بیشترین احساسات خشم و غم را تجربه می‌کنند. تقریبا ۴ نفر از هر ۱۰ نفر در ایران این احساسات را در روز قبل از اجرای پیمایش در سال ۲۰۲۴ تجربه کرده اند. ایران در شیوع تجربه خشم و نگرانی در رتبه نهم، و در تجربه غم در رتبه هفتم، جهان ایستاده است. اما این اتفاق فقط در سال ۲۰۲۴ نیفتاده است. از سال ۲۰۱۲ که داده‌های احساسات گالوپ در دسترس است، همواره نزدیک به نیمی از ایرانیان (۴۵٪-۵۳٪) احساسات منفی را تجربه می‌کرده‌اند و ایران در بین ده کشور صدر جدول تجربه احساسات منفی است. در بعضی سال‌ها احساس خشم به طور جداگانه گزارش شده و ایرانیان در تجربه این احساس نیز صدرنشین بوده‌اند، ‌برای مثال در سال ۲۰۱۷ دقیقا نیمی از نمونه آماری تجربه خشم در روز قبل از پیمایش را گزارش کرده‌اند و ایران رتبه اول تجربه خشم را کسب کرده، در سال ۲۰۱۹، ۴۳٪ افراد این حس را بیان کرده‌اند و ایران در رتبه سوم ایستاده است. در سال ۲۰۲۱، نزدیک به دو-سوم نمونه (۶۱٪) کمترین احساسات مثبت را گزارش کرده‌اند و ایران در صدر کشورهایی ایستاده که مردمش کمترین احساسات مثبت را در روز پیش از نظرسنجی تجربه کرده‌اند.

نکته جالب توجه این که کشورهایی که طی دهه گذشته معمولا در کنار ایران در صدر لیست جهانی قرار گرفته‌اند در شاخص های عینی از اغلب جهات تناسبی با ایران ندارند،‌ کشورهایی نظیر چاد، سیرالئون، عراق، افغانستان، فلسطین،‌ لیبریا، جمهوری دموکراتیک کنگو، گینه، ‌اردن، مالاوی و ... . بر اساس شاخص توسعه انسانی ملل متحد، آن‌ها از کم‌توسعه‌یافته‌ترین کشورهای جهان بوده یا طی دهه‌های اخیر دست‌به گریبان درگیری‌های مداوم مسلحانه، کودتا، خشونت، ناامنی و وضعیت اضطراری طولانی‌مدت یا بحران‌های بهداشتی حاد (همچون شیوع ابولا) بوده‌اند. بالاترین شاخص توسعه انسانی در میان این کشورها متعلق به ایران است. هرچند با گسترش فزاینده اثر تحریم‌ها (بر درآمد سرانه،‌ بهداشت و آموزش)، دستاوردهای توسعه انسانی نیز در معرض تهدید به‌نظر می‌رسد. مسایلی چون تورم، نابرابری و فقر فزاینده، بازماندگی از تحصیل و کاهش دسترسی به تغذیه سالم و درمان و دارو تبعاً شاخص توسعه انسانی را کاهش خواهد داد.

*جمع‌بندی

تحقیقات گالوپ نشان می‌دهد که احساسات فردی ممکن است به عنوان نشانه‌های حیاتی سیستم‌های بزرگتر عمل کنند.

خشم و اندوه گسترده ممکن است نشان‌دهنده درک عمومی از شکنندگی صلح و خطرات فزاینده سلامت باشد.

تقویت حکمرانی و عدالت، کاهش درگیری‌های داخلی و خارجی و سرمایه‌گذاری در سیستم‌های بهداشتی باید شانه‌به شانه هم پیش برود.

احساسات نباید اموری انتزاعی تلقی شود، بلکه شاخص‌های بلادرنگ سلامت اجتماعی هستند که تأثیر صلح و شکنندگی را از طریق تجربه‌های روزانه احساسی نشان می‌دهند.


ماخذ: گزارش‌های احساسات جهانی گالوپ در ۲۰۱۴ - ۲۰۲۵

متن کامل
@NedaRazaviChannel

خطای روشی در تحلیل انتخابات

در تحلیل دو انتخابات اخیر ایالات متحده (ریاست جمهوری 2024 و شهرداری نیویورک 2025) غالب تحلیلگران از نتیجه انتخابات استنتاج هایی درباره افکار عمومی امریکا کردند که از لحاظ روش شناختی درست نیست!

چیزی که قریب به اتفاق تحلیل گران به آن بی توجه بودند این بود که برندگان انتخابات در فضایی به شدت دوقطبی و با رایی بسیار شکننده پیروز شدند. در انتخابات ریاست جمهوری امریکا، فارغ از پیچیدگی های نظام انتخاباتی الکتورال کالج، ترامپ 49.8% آرای «مردمی» و هریس 48.3% این آرا را به دست آوردند. شهردار جدید نیویورک هم تنها با 56% در برابر 44% آرای رقیب به پیروزی رسید. بنابراین اغلب تعمیم هایی که از نتیجه چنین انتخابات هایی استنتاج می شود به وضوح اغراق آمیز است. مثلا این که گفته شود «آمریکایی‌ها» امروز چنین و چنان فکر میکنند، یا «آمریکایی‌ها» از فلان حزب یا دیدگاه رویگردان شده‌اند یا «آمریکایی‌ها» به فلان نگرش ایدئولوژیک رو آورده‌اند، در چنین فضای دو شقه شده‌ای واضح است که تعمیم نادرستی است.

تحلیل جامعه‌شناختی انتخابات با تحلیل صرفا سیاسی-اجرایی آن متفاوت است. اگر نتیجه سیاسی از جنس "متغیر اسمی" برد-باخت است، تحلیل جامعه‌شناختی آن مستلزم در نظر گرفتن این نکته است که دست کم به زبان آماری متغیر نتیجه از جنس "متغیر نسبی" (سهم‌ها/درصدها) است که حاوی اطلاعات به مراتب بیشتری از متغیر اسمی برد-باخت است و دلالت‌های بیشتری دارد!

🍀 @NedaRazaviChannel

فایل صوتی

ششمین نشست گروه صلح و گردشگری انجمن علمی مطالعات صلح ایران

مشهد شهر صلح، شهر هم زیستی اقوام و ادیان

سخنران: رضا سلیمان نوری
خراسان پژوه و نویسنده

مدیر نشست:
میترا قدم‌خیر
روان درمانگر و کنشگر فرهنگی

  چهارشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۴

بخور و نمیر در برابر رؤیای توسعه

در خبر‌های بعد از ۱۴۰۰ تا امروز چندین خبر در چند کلان شهر کشور درباره چیزی هست که «آیین رونمایی اتوبوس» (توسط شهرداری‌ها) نامیده شده! مثلاً آیین‌های رونمایی از۴۰ یا ۲۰ یا حتی ۶ دستگاه اتوبوس در اهواز، اصفهان، شیراز، قم، کرج و مشهد. البته که حتی ۶ دستگاه اتوبوس شاید گرهی از کار فروبسته ساکنان منطقه‌ای در گوشه‌ای از این شهر‌ها یا حاشیه‌ای بگشاید، اما در این دنیای خبر‌ها که دور می‌زنی، طنز تلخ ماجرا این است که در حالی که کشور‌های منطقه برای جذب سرمایه بین‌المللی و تکنولوژیک‌تر کردن شهر‌ها و خدمات شهری و مدیریت شهری، و حتی برتری خطوط حمل و نقل هوایی‌شان در کلاس جهانی رقابت می‌کنند، شهرداری‌های کلان شهر‌های ما -با افتخار و بدون شرم- افزودن چند «دانه» اتوبوس یا به روز کردن ناوگان اتوبوسرانی (آلاینده)شان را با آب و تاب جشن می‌گیرند! حتی دیدن خبر و بنر تبلیغاتی‌اش در سطح شهر احساس عمیق تأسف و خوارشدگی و شرم نیابتی را در آدم برمی‌انگیزد.
🍀 @NedaRazaviChannel

مسابقه ایده پردازی پژوهش های گردشگری

پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی مسابقه «طراحی و ارائه ایده پژوهشی در حوزه گردشگری» را برگزار می کند.

از شرکت کنندگان دعوت میشود در مرحله اول، ایده خود را در حد کوته نوشت 500 کلمه ای (شامل عنوان، بیان مساله، اهداف/سوالات، روش) ارائه دهند.
در مرحله دوم از صاحبان ایده ها خواسته می شود ایده خود را طی 3-5 دقیقه شفاها ارائه دهند و به پرسش های داوران پاسخ دهند.

شرایط شرکت کنندگان:
دانشجویان و دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی حوزه گردشگری، جامعه شناسی، اقتصاد، جغرافیا، مدیریت و ... مجاز به شرکت در مسابقه هستند.

بخش ویژه مسابقه:
ارائه ایده پژوهشی بر مبنای داده های باز (open data) مرکز آمار ایران و مراجع معتبر بین المللی در حوزه گردشگری

جایزه:
(1) تقدیر از 3 ایده برتر
(2) جایزه ویژه: حمایت مالی و علمی از اجرای ایده در قالب مقاله

مهلت ارسال: یکم دی 1404
ارتباط با پژوهشکده:
05131997502

ایده را به [email protected] ارسال فرمایید.

@jmeetings
🍃پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی
🌐وب سایت
🌐اینستاگرام
🌐آپارات

💬 حذف ایرانیان از دایره‌ی عادی‌ها در پوشش جنگ

✍️ نگین باقری و مریم روستا


▪️همیشه به شوخی به دوستان غیرایرانی خود می‌گفتم هر وقت پوشش رسانه‌ای غربی در مورد ایران می‌خواهد تحریم یا حمله‌ی نظامی را توجیه کند، رسانه‌ها تصویری از زن چادری را که از کنار گرافیتی کار شده بر دیوار سفارت آمریکا عبور می‌کند به کار می‌برند. بعد از زن، زندگی، آزادی، رسانه‌های غربی تصاویر متفاوتی از زنان ایرانی در رسانه‌های خود به کار می‌بردند. هر چند خبری از تکثر تصویر زنان ایرانی وجود نداشت با این وجود از انگاره‌ی زن محجبه‌ی انقلابی ۵۷ ضد غرب فاصله گرفته بودند. اما در هنگامه‌ی جنگ این رسانه‌ها به تنظیمات کارخانه بازگشتند. خبری از مردم ایران که در این چند سال اخیر آنها را آزادی‌خواه و خواهان تغییر می‌نامیدند نبود. اصلا مردم و اراده‌ی آنها وجود نداشت. آنها نامرئی شده بودند چون اگر مرئی می‌شدند به زیان این بازنمایی و جنگ روایت تمام می‌شد.
اینجا دیگر خبری از نبرد روایت‌ها نیست؛ تنها یک روایت وجود دارد و آن هم روایت حامی اسرائیل است. پوشش خبری در رسانه‌های جریان اصلی انگلیسی‌زبان به‌شدت با انحراف و سوگیری ساختاری همراه است.

متن کامل را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.


@enkarmag

💬 نگاهی توصیفی-تحلیلی به دیاسپورا؛ به بهانه‌ حمله‌ اسرائیل به ایران و واکنش دیاسپورا به آن

✍️ نیما اورازانی


▪️در دیاسپورا چه خبر است؟ وضعیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی زیرکامیونیتی‌های موجود در دیاسپورا چگونه است؟ مناسبات این زیرکامیونیتی‌ها با یکدیگر چگونه است؟ آیا این زیرکامیونیتی‌ها با یکدیگر تعامل دارند؟ تلقی این زیرکامیونیتی‌ها از وضعیت داخل ایران چگونه است؟ فعالیت‌های این زیرکامیونیتی‌ها چیست؟ پرسش‌هایی از این دست را نمی‌توان پاسخ داد مگر اینکه بتوان دیاسپورا و زیرکامیونیتی‌های متنوع‌اش را از نزدیک مشاهده کرد. این نوشتار تلاش می‌کند تا تصویری از دیاسپورا عرضه کند تا مخاطبی که از دور صدای دهل را می‌شنود با آنچه در دیاسپورا می‌گذرد آشنا شود. البته آنچه انگیزه نوشتن چنین جستاری شد واکنش‌هایی است که پس از حمله دیاسپورا در کشورهای مختلف دیده شد، یا شاید مهم‌تر از آن، دیده نشد.


متن کامل را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.


@enkarmag

نکته در خور توجه اینجاست که
حاضر می‌شوند بزرگترین ریسک ممکن را در ایام اعتراضاتِ فراگیر بکنند و ریسک تورم حداقل ۲۰-۳۰ درصدی روی ارزاق عمومی (به نقل از سخنگوی دولت) را بپذیرند که بدیهی است می‌تواند اعتراضات را شعله‌ورتر کند، اما فیلترینگ را حذف نکنند.
آیا واقعا برآورد این است که تاثیر رسانه آزاد بر گسترش اعتراضات حتی از تورم شدید مواد غذایی در این برهه خطرناک‌تر است؟

🎥 ایران در آستانه انفجار اجتماعی؟

🔶 گفتگوی سالار کاشانی و ابوالفضل حاجی‌زادگان

🔻سالار کاشانی: از نگاه مردم، نظام سیاسی و نهادهای وابسته به آن ناکارآمد شده‌اند. طبق داده‌ها، کمتر از ۱۰ درصد مردم خود را اصلاح‌طلب یا اصول‌گرا می‌دانند. این طیف «هیچ‌کدام» بسیار متنوع است؛ از بنیادگرایی مذهبی تا گرایش‌های برانداز در آن حضور دارند. وقتی نمایندگی سیاسی از جامعه ممکن نباشد، شاهد انواع پوپولیسم و جنبش‌های غیرقابل پیش‌بینی خواهیم بود.

🔺ابوالفضل حاجی‌زادگان:‌ بخشی از وضعیت امروز محصول غلبه تحلیل‌های امنیتی از جامعه است. محدود کردن عوامل اعتراضات به رسانه‌های خارجی و سرویس‌های جاسوسی، مانع از فهم صحیح منطق اعتراضات می‌شود و این آدرس غلط، باعث تشدید اعتراضات خواهد شد. پیامد افراط در تحلیل‌های امنیتی از دست دادن همه‌چیز حتی خود امنیت است.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/h65w33aDkAA

✅ حمایت «ارزی» و «ریالی» از آزاد

🆔@AzadSocial

این مصاحبه‌ای است شنیدنی با دو پژوهشگر جامعه‌شناس که به‌طور متمرکز بر داده‌های طولی افکار عمومی ایران پژوهش کرده‌اند، یکی بیشتر با استناد به داده‌های پیمایشی و دیگری با استناد به داده‌کاوی.
این دو جامعه‌شناس روند تحول ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای ایرانیان به ویژه در حوزه مطالبات سیاسی و اعتراضات دو دهه اخیر را بررسی کرده‌اند و محصول بخشی از این پژوهش‌ها را در این مصاحبه عرضه می‌کنند.

ارزش ویژه و تمایز این گفته‌ها نسبت به اغلب مطالبی که منتشر میشود، داده‌محور و مستند به پژوهش بودن این گفته‌هاست.

بهت، ناباوری، ترومای جمعی، سوگ.‌...
همه واژه‌هایی که تا کنون شناخته‌ایم نارساست برای توصیف آنچه این دو هفته دیدیم و شنیدیم و کشیدیم ... برای باری بیش از تاب دوش‌های‌ بی‌تکیه و پشت‌های بی‌پناه‌مان...

و هزاربار با ناباوری از خودمان پرسیدیم این بود جایی که رویای رسیدن بهش را پروده بودیم؟ و جایی که چند دهه به چند نسل وعده‌ رسیدن بهش داده شده بود؟

جامعه ای که این سطح از خشونت را دیده، از مرزهای ذهنی و روانی‌ای عبور کرده که نباید می‌گذشت. این سطح از خشونت میوه ممنوعه‌ای بود که نباید تناول می‌شد.
ترکیب این ترومای جمعی و خاطره تاریخی، با فقر و کم‌سوادی پیش‌رونده این جامعه، به خشونت و ناامنی و بی‌نظمی پیش‌بینی‌ناپذیری خواهد رسید.
این که "هر حکومت‌گری" با هر ایده و ایدئولوژی‌ای به‌سادگی و در کوتاه‌مدت بتواند این غولِ ازبطری‌بیرون‌آمده را مهار کند، به نظر محال می‌رسد.

اطلاعیه انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره اتفاقات دی ۱۴۰۴

نقد چندسویه
دکتر حسین شیخ رضایی

تلویزیون نمی بینم، اما دیدم برشی از برنامه ای از صداوسیما (با ارجاع به محل نگهداری اجساد) منتشر شده که شوخی وقیحانه و به‌غایت بیشرمانه‌ای با هزاران جان از دست رفته و خانواده های سوگوار بازمانده است. از خودت می پرسی ذره‌ای درک و همدلی انسانی و ذره‌ای شرم انسانی در طراحان و سازندگان این برنامه هست آیا؟

انگار بغض و شگفتی ما شاهدان تمامی ندارد، انگار سر این ندارند که قطره آبی بر آتشی که برافروخته شده بپاشند، و بلکه با تمام وجود و توش و توان، بر شعله های خشم و نفرت و کینه و انتقام می دمند. انگار وظیفه تعریف‌شده‌شان این است که خشونت‌ و خشونت‌طلبی را در هر دو سوی منازعه هرچه بیشتر موجه و بارور کنند. و وحشت‌آور است که بی هیچ پروایی از پیامدهای معلوم و نامعلوم این برانگیختن خشم و نفرت، این کار را می کنند.

شگفت‌آور است که ذره‌ای پروا و دغدغه این را ندارند که هر چه بشود، و هر که بماند و هر که بیاید، این انباره عظیم خشم و نفرت چنان خواهد خروشید که زمانی می رسد که همه چیز خواهد سوخت و نه از تاک نشان خواهد ماند نه از تاک‌نشان.

نه به جنگ

کاش کار به این‌جا نکشیده بود که اعلام "مخالفت با جنگ" نیاز به توضیح و توجیه پیدا کند.
کاش کار به این‌جا نکشیده بود که تردید و مناقشه درباره وزن "خسارات جنگ" و "خسارت تداوم وضع موجود" بحث رایج محافل شود.

https://www.karzar.net/290734