معذرت خواهی سالم و سازنده یک مهارت‌ ارتباطی به شدت مهم است مخصوصا وقتی که فقط یک فرصت برای حرف زدن و درست کردن چیزهای خراب شده داریم.

گاهی #معذرت_خواهی های ما، مثل سوپاپ زودپز عمل می‌کند، فشار روانی ما و عذاب وجدان ما که ناشی از آزار فرد هست را موقتا کاهش می‌دهد تا دوباره بتوانیم به رفتار آزاردهنده خودمان ادامه بدهیم.

چه زمانی متوجه این رفتار در خودمان می‌شویم؟ وقتی که یک دوست یا یک عضو خانواده یا عزیز دیگری معذرت خواهی ما را رد می‌کند و ما را متوجه چرخه دائمی «تکرار اشتباه و معذرت خواهی» می‌کند.

اما این فقط حالت بدون نیت بد و غیر عمد و ناآگاه ماجراست... گاهی افرادی هستند که با هدف دستکاری ما و سو استفاده عاطفی و رفتاری این استراتژی را عامدانه انتخاب و روی ما پیاده می‌کنند. به مجموعه این نوع رفتارهای عامدانه‌ی با هدف دستکاری روانی #گس‌لایتینگ گفته می‌شود.

👾 TMP Telegram, Instagram

🕸 گس‌لایتینگ: تار و پود فریب و سلطه

- دروغ ‌هایش را برملا می‌کنید اما باز شما مقصرید.
- اگر از دست شما عصبانی شود، عذاب وجدان می‌گیرید و احساس می‌کنید کار بدی انجام دادید.
- دائماً در مورد سلامت عقل یا خاطرات خود تردید دارید و فکر می‌کنید همیشه کارها را خراب می‌کنید.
- حتی زمانی که اشتباهی نکرده‌اید، به طور مکرر عذرخواهی می‌کنید.

اگر در رابطه‌ای که هستید، موارد بالا مرتب برای شما تکرار می‌شود، متاسفانه شما در دام یک #گس‌لایتر افتادید.

🥸 در دنیای روابط انسانی، تاریکی‌هایی وجود دارد که گاه به چشم نمی‌آیند، اما اثرات مخربی بر روان و زندگی افراد می‌گذارند. گاهی سلامت روان یک انسان تا حدی آسیب دیده که افراد را نه انسان، بلکه ابزاری برای تامین نیازهایش می‌بیند و این استفاده‌گری را با ظرافت و مخفی‌کاری بی‌نظیری انجام می‌دهد؛ همان گرگ در لباس بره خودمان. احتمالا شما هم به این دسته از انسان‌ها برخوردید. ما معمولا به این افراد برچسب خودخواه، #خودشیفته یا سواستفاده‌گر می‌زنیم. این یادداشت درباره یکی از خطرناک‌ترین استراتژی‌های این افراد است...

💡گس‌لایتینگ چیست؟

#گس‌لایتینگ¹ (#Gaslighting) به معنی فریب و دستکاری در ادراک و حافظه فرد به منظور ایجاد تردید در صحت افکار و احساسات او است و نوعی دستکاری روانی حساب می‌شود. گس‌لایتر با دروغ گفتن، انکار واقعیت، فرافکنی و سایر روش‌ها، قربانی را در تار عنکبوتی از شک و تردید گرفتار می‌کند و به تدریج اعتماد به نفس و عزت نفس او را از بین می‌برد.

💜 گس‌لایتر چی کار می‌کند؟

🖱️دروغ گفتن و انکار: دائم دروغ می‌گوید و حتی در صورت روبرو شدن با شواهد، آنها را انکار می‌کند. مثلا پیامش را در چت پاک می‌کند و انکار می‌کند که اصلا همچین پیامی داده!

🖱️تخریب ارزش‌ها: از چیزهایی که برای شما مهم هستند به عنوان سلاحی برای تخریب شما استفاده می‌کند. مثلا پایبندی شما روی اصول اخلاقیتان را تعصب تعبیر می‌کند.

🖱️بی‌ثبات کردن شما: با تناقض‌گویی، فرافکنی و سایر روش‌ها، شما را گیج و بی‌ثبات می‌کند. مثلا از طرفی ابراز عشق می‌کند و از طرف دیگر دائما شما را مقصر حال بدش می‌داند.

🖱️عدم تطابق حرف و عمل: حرف‌های قشنگی می‌زند، اما در عمل به آنها عمل نمی‌کند.

🖱️تعریف و تمجید گاه به گاه: برای گیج کردن شما و منحرف کردن شما از نقشه‌هایش، گاه به گاه از شما تعریف و تمجید می‌کند.

🖱️فرافکنی: با #فرافکنی، مسئولیت اعمال خود را به گردن شما می‌اندازد. مثلا: «تو اینطوری فکر می‌کنی چون از دست کس دیگری عصبانی هستی نه من»، «من این رفتار را کردم چون تو دائما بهم میگی که بداخلاقم!»

🖱️ایجاد تفرقه: سعی می‌کند دیگران را علیه شما بشوراند و هم‌زمان شما را علیه دیگران برانگیخته کند. مثلا پیش یک دوست شما را بد جلوه می‌دهد تا در نهایت این دوست به شما زنگ بزند و به شما عذاب وجدان بدهد.

🖱️متهم کردن شما به دیوانگی: شما را متقاعد می‌کند که #دیوانه هستید، اختلال روانی یا ضعف اعصاب دارید تا به قوه ادراک و حافظه خود شک کنید.

🖱️بی‌اعتماد کردن به اطرافیان: شما را به سمتی می‌برد که باور کنید نمی‌توانید به اطرافیانتان اعتماد کنید و فقط او تامین کننده نیاز شما و قابل اعتماد است.

🔋تاثیرات گس‌لایتینگ بر قربانی چیست؟

گس‌لایتینگ می‌تواند تاثیرات مخربی بر روان و زندگی قربانی داشته باشد، از جمله:

🖱️کاهش اعتماد به نفس و عزت نفس: قربانی به تدریج #اعتماد_به_نفس و #عزت_نفس خود را از دست می‌دهد و به توانایی خود در #قضاوت و #تصمیم‌گیری شک می‌کند.

🖱️اضطراب و افسردگی: قربانی ممکن است تحت سو استفاده روانی طولانی مدت، دچار #اضطراب، #افسردگی و سایر مشکلات سلامت روان شود.

🖱️مشکلات در روابط: گس‌لایتینگ می‌تواند به مشکلات در روابط عاطفی، خانوادگی و دوستانه با سایر افراد منجر شود.

🖱️اعتیاد به گس‌لایتر: قربانی ممکن است به گس‌لایتر وابسته شود و از او برای تایید و امنیت عاطفی خود سو استفاده کند.

⛔️چطوری با گس‌لایتر مقابله کنیم؟

🖱️به خودتان اعتماد کنید: به یاد داشته باشید که شما دیوانه نیستید و به ادراک و حافظه خود اعتماد دارید.

🖱️مدرک جمع کنید: از مکالمات، پیام‌ها و سایر شواهدی که نشان‌دهنده گس‌لایتینگ است.

🖱️با یک فرد مورد اعتماد و امن صحبت کنید: با یک دوست، یکی از اعضای خانواده یا یک متخصص سلامت روان در مورد این رنج صحبت کنید.

🖱️از گس‌لایتر فاصله بگیرید: اگر امکان دارد، از گس‌لایتر فاصله بگیرید و رابطه خود را با او قطع کنید.

🐋 اگر برای مدت طولانی درگیر همچنین رابطه‌ای هستید، حتما به یک روانشناس مراجع کنید، خلاصی از این تار عنکبوت به تنهایی کار راحتی نیست و کمک گرفتن نشانه قدرت و هوشمندی شماست.

🔗منابع و پی‌نوشت در کامنت‌

👾 مجتبی کوپایی
روانشناس و نویسنده

🛸 Psyche Science by Cognition World

مَن عَبَدَ اللّه‏َ حَقَّ عِبادَتِهِ آتاهُ اللّه ‏ُفَوقَ أمانِيِّهِ و كِفايَتِهِ.

امام حسین علیه‌السلام: هر كه خدا را، آن گونه كه سزاوار او است، بندگى كند، خداوند بيش از آرزوها و كفايتش به او عطا كند.

بحار الأنوار  ج ۷۱، ص ۱۸۳

🏴 فرا رسیدن سالروز شهادت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام را خدمت تمامی عزادارن حسینی تسلیت عرض می‌کنیم.

🚀Cognition World Academy

مهم‌ترینت را می‌شناسی؟

👾 TMP Telegram, Instagram

سلام به همه دوستان 🌱

از  این به بعد در گروه متصل به این کانال یعنی TMP Community، به بررسی نظرات شما و پاسخگویی به سوالاتتان و از همه مهم‌تر #تجربه‌نوردی درباره مفاهیمی که مطرح می‌کنیم مثل #پیش‌شنوایی و #جرات‌مندی و... می‌پردازیم.

👾 براتون آرزوی موفقیت و سلامتی می‌کنم.

زندگی همین لحظاتی است که داریم تجربه می‌کنیم، نباید منتظر زمان مناسب برای زندگی کردن بمونیم.

- پس قدردان زمان و عزیزانی هستم که زندگیشان را با من تقسیم کردند.

#زمان و #رابطه

👾 TMP Telegram, Instagram

سلام به همه عزیزان

از این به بعد هر روز باهم به یک سوال برای خودشناسی و عمیق‌تر شدن در خودمون پاسخ میدیم...

این #تجربه‌نوردی و پاسخ دادن به این سوال‌ها قطعا به تمامیت شما کمک خواهد کرد... و شاید این #روتین هم تکه دیگری از پازل #تمامیت باشد...

- برای پاسخ به سوالات از بخش کامنت هر سوال استفاده می‌کنیم.
#askthese
👾 TMP Telegram, Instagram

خیلی از ما در برش‌های مختلفی از زندگیمون به جای تمرکز روی زندگی کردن، ساختن و رشد کردن، مشغول حواس‌پرتی‌هایی شدیم که شاید در کوتاه مدت کمی اضطراب و ناراحتی ما را کاهش دادند اما در بلندمدت فقط تاثیرات بدی روی ما داشتند‌.

مثل وقت‌هایی که یکی از ما بعد از شکست عاطفی به مصرف گل یا الکل رو میاره، یا کسی که به افسردگی کردن می‌پردازد وقتی راه حلی برای مشکلات زندگیش پیدا نمی‌کند... یا حتی پریدن بلافاصله از یک رابطه به رابطه دیگر.. همه این موارد می‌توانند حواس ما را از زندگی که حالا دیگر در ذهنمان دلخواه نیست پرت کنند.

#هنر_تمرکز روی زندگی و خود، یک هنر حیاتی است که باید همه ما یادش بگیریم و گرنه ممکن است #حواس‌پرتی‌ های زیاد باعث بشوند در زمان گم بشیم و وقتی به خودمان بیایم که فرصت‌های زیادی را از دست دادیم.

👾 TMP Telegram, Instagram

آیا دروغگویی روی عملکرد حافظه اثر می‌گذارد؟

هیچ انسانی تا آن اندازه حافظه خوبی ندارد که دروغگوی موفقی باشد.
آبراهام لینکلن

🖱️فکر می‌کنم شما هم مثل من این نقل قول را شنیده‌اید که «دروغگو حافظه ضعیفی دارد».‌ مدتی‌ست که این سوال ذهن من را درگیر کرده است. پس تصمیم گرفتم یک جستجوی ساده در مقالات داشته باشم و ببینم آیا علم هم، این باور عامیانه را تایید می‌کند؟

🖱️اولین چیزی که فهمیدم این بود که به نظر می‌رسد رابطه بین دروغ گفتن و عملکرد حافظه اخیرا موضوع مورد توجه مقالات علمی زیادی بوده است. به طوری که در یک نگاه کلی تحقیقات نشان داده‌اند که چگونه انواع مختلف #دروغ و #بار_شناختی مرتبط با دروغ می‌تواند بر #حافظه تأثیر بگذارد و منجر به اختلالات و #تحریف‌های_حافظه بشود.

💡اجازه بدهید #مروری_بر_یافته‌‌ها ی مقالات اخیر داشته باشیم:

1️⃣#اختلال_حافظه_عمومی ناشی از دروغ گفتن: دروغ گفتن می تواند منجر به اختلال در حافظه مانند #فراموشی جزئیات و ایجاد خاطرات نادرست یا همان #فالس_مموری بشود.

2️⃣دروغگویی مکرر در مقایسه با دروغگویی کم‌ تکرار کمتر منجر به اختلال حافظه بیشتر می شود. (شاید به خاطر ماهر شدن دروغگو در هنر خودش!)

3️⃣نوع دروغ، تأثیر متفاوتی بر حافظه دارد: انواع مختلف دروغ (به عنوان مثال، انکار دروغین، جعل کردن) اثرات مشخصی بر حافظه دارند. انکارهای نادرست به #حافظه_رویدادی آسیب می‌رسانند، در حالی که جعل‌ها بر حافظه معنایی تأثیر می‌گذارند.

4️⃣اثر بار شناختی + #کارکرد_های_اجرایی بر روی حافظه: بار شناختی مورد نیاز برای دروغ گفتن، به ویژه نیاز به کنترل و #بازداری_شناختی، می تواند حافظه را مختل کند. این اثر تحت تأثیر تفاوت های فردی در کارکردهای اجرایی است.

5️⃣تولید دروغ از نظر شناختی بیشتر از گفتن حقیقت نیاز به درگیری سیستم شناختی ما و صرف انرژی دارد: که در نتیجه منجر به #زمان_پاسخگویی طولانی‌تر و اختلالات حافظه بیشتر می شود.

6️⃣توهمات #فراشناختی ما درباره یادآوری واقعیت: مردم اغلب پیش‌بینی می‌کنند که اطلاعات واقعی را بهتر از دروغ‌ها به خاطر می‌آورند، اما عملکرد واقعی حافظه می‌تواند برای دروغ‌ها بهتر باشد؛ چون طبق مورد قبل تلاش‌های شناختی بیشتری برای تولیدشان شده و سخت‌تر تشخیص داده می‌شوند!

7️⃣#تفاوت_سنی در تشخیص دروغ مهم است: بزرگسالان مسن حافظه دقیق‌تری را برای مواردی که در مورد آنها دروغ گفته‌اند در مقایسه با بزرگسالان جوان‌تر نشان می‌دهند که احتمالاً به دلیل کنترل شناختی کمتر نوجوانان و جوانان است.

8️⃣#انگیزه درونی اثر بیشتری بر حافظه دارد: دروغگویی با انگیزه درونی می تواند منجر به اختلالات حافظه بیشتر از دروغگویی با انگیزه بیرونی شود، به ویژه در حافظه منبع.

🛸  به عنوان جمع بندی به نظر می‌رسد دروغگویی با توجه به مکانیسم‌های مختلفی که مقالات اشاره می‌کنند تاثیر منفی روی انواع مختلف حافظه دارد و خلاصه که دروغگو علاوه بر دشمن خدا و مردم بودن، دشمن سلامت مغز خودش هم هست!

🔗منابع و پی‌نوشت در کامنت‌

🔢 اولین پست پرونده فرمالیستی #مروری_بر_یافته‌ها، این قسمت: #دروغگویی و #حافظه

👾 مجتبی کوپایی - روانشناس و نویسنده

🚀Cognition World Academy
Also in💻Instagram,💻LinkedIn,✅Bale