Mathematical Musings
تنها دفعه ای که ایران در این مسابقات شرکت کرده سال ۲۰۱۴ بوده، دلیلش رو نمی دونم(شاید چون در ترکیه برگزار می شده!) با چهار شرکت کننده
دوره ۱۵ ام المپیاد ریاضی دختران اروپا در فرانسه برگزار شد. مسابقه ای که فقط دخترها می تونند شرکت کنند(البته از سراسر دنیا)
طبق انتظار چین اول شد(تنها دختری هم که نمره کامل گرفته چینی بوده)، رومانی دوم، ترکیه سوم و تونس هم آخر(شصت و هفتم)
سخت ترین سوال، سوال ۶ بوده.
لینک سوالات
طبق انتظار چین اول شد(تنها دختری هم که نمره کامل گرفته چینی بوده)، رومانی دوم، ترکیه سوم و تونس هم آخر(شصت و هفتم)
سخت ترین سوال، سوال ۶ بوده.
لینک سوالات
❤5
Mathematical Musings
ظاهرا FBI برای مدتی به Paul Erdős مظنون می شه و فکر می کرده جاسوسی یا چیزی باشه. حتی یه بار هم به خاطر اینکه وارد یه برج رادیویی می شه دستگیرش می کنند(ظاهرا مشغول فکر کردن به یک مساله ریاضی بوده). البته بعدا متوجه می شند که اردوش خوره ریاضی هست و به چیزی جز…
ظاهرا اردوش جوان گرایشات چپ داشته و اغلب دوستانش در این رابطه دستگیر می شدند. کار اردوش هم این بوده که خبر دستگیری رو به بقیه دوستاش که معمولا ریاضیدان بودند منتقل کنه.
یه قضیه معروف و در ظاهر بدیهی در ریاضیات هست که به قضیه منحنی ژوردان معروفه(JCT):
هر خم ژوردان(مثال ساده اش دایره و مثال پیچیده تر شکل بالا) صفحه رو به دو قسمت "درون خم" و "بیرون خم" تقسیم می کنه.
این قضیه که به لحاظ شهودی خیلی واضحه(البته خیلی ها می گند
not so intuitively obvious
درون خم رو در شکل بالا پیدا کنید!)اثبات نسبتا پیچیده ای داره و معروفه که می گند خیلی از ریاضیدان های حرفه ای هم اثباتش رو نخوندند.
اردوش برای اینکه به صورت رمزی و ریاضی طور اشاره به زندانی شدن دوستاش کنه می گفته: فلانی داره قضیه خم ژردان رو می خونه(اشاره غیر مستقیم به درون خم)
چند تا از ریاضیدان های دوروبرش گفتند اولین بار از همین طریق با این قضیه آشنا شدند.
یه قضیه معروف و در ظاهر بدیهی در ریاضیات هست که به قضیه منحنی ژوردان معروفه(JCT):
هر خم ژوردان(مثال ساده اش دایره و مثال پیچیده تر شکل بالا) صفحه رو به دو قسمت "درون خم" و "بیرون خم" تقسیم می کنه.
این قضیه که به لحاظ شهودی خیلی واضحه(البته خیلی ها می گند
not so intuitively obvious
درون خم رو در شکل بالا پیدا کنید!)اثبات نسبتا پیچیده ای داره و معروفه که می گند خیلی از ریاضیدان های حرفه ای هم اثباتش رو نخوندند.
اردوش برای اینکه به صورت رمزی و ریاضی طور اشاره به زندانی شدن دوستاش کنه می گفته: فلانی داره قضیه خم ژردان رو می خونه(اشاره غیر مستقیم به درون خم)
چند تا از ریاضیدان های دوروبرش گفتند اولین بار از همین طریق با این قضیه آشنا شدند.
👌12
امروز ۱۰۶ امین روز سالمرگ رامانوجان هست. ریاضیدان ها تلاش هایی کردند که بفهمد چطور به اون نتایج و روابط عجیب و غریب می رسیده(مثلا اینجا)
یه سری دلایل میارند برای نبوغ عجیب و غریبش که اینا هستند:
۱. آموزش رسمی ندیده بود و خودش کم و بیش خودخوان از روی کتابی می خونده که اونم فقط پر از فرمول بوده(نتایج بدون اثبات)...مسیر عجیب آموزشی اش که می تونه برای دیگران اثر منفی بذاره برای رامانوجان خوب شده.
۲.تمرکز زیاد روی ریاضیات، قدرت محاسبات بالا و قدرت شهودی غیر عادی
۳. حوزه ای که کار می کرده(سری ها، توابع و...) حوزه هایی هستند که به شدت به الگو وابسته هستند. کسانی که شهود بالا دارند در این حوزه ها موفق ترند.
https://www.quantamagazine.org/srinivasa-ramanujan-was-a-genius-math-is-still-catching-up-20241021/
یه سری دلایل میارند برای نبوغ عجیب و غریبش که اینا هستند:
۱. آموزش رسمی ندیده بود و خودش کم و بیش خودخوان از روی کتابی می خونده که اونم فقط پر از فرمول بوده(نتایج بدون اثبات)...مسیر عجیب آموزشی اش که می تونه برای دیگران اثر منفی بذاره برای رامانوجان خوب شده.
۲.تمرکز زیاد روی ریاضیات، قدرت محاسبات بالا و قدرت شهودی غیر عادی
۳. حوزه ای که کار می کرده(سری ها، توابع و...) حوزه هایی هستند که به شدت به الگو وابسته هستند. کسانی که شهود بالا دارند در این حوزه ها موفق ترند.
https://www.quantamagazine.org/srinivasa-ramanujan-was-a-genius-math-is-still-catching-up-20241021/
❤8
Mathematical Musings
این میل به پیش بینی یا پیش گویی بشر رو رها نمی کنه! بخش هایی از جواب یه ریاضیدان به این سوال که چند سال بعد ریاضیات چه شکلیه؟ ریاضیات غیرقابل شناسایی می شود. مقایسه کنید سینمای امروز را با فیلم های ناطق سیاه و سفید! ریاضیات امروز غیر قابل تحمل نخواهد بود…
جناب
Geoffrey Hinton
پدرخوانده AI و برنده جایزه تورینگ ۲۰۱۸ و نوبل فیزیک ۲۰۲۴ مصاحبه کردند و گفتند:
ریاضیات یه سیستم بسته است و هوش مصنوعی می تونه مثل یه game با اون برخورد کنه. خودش مساله طرح کنه، اثبات ها رو بررسی کنه، از کارهاش چیز یاد بگیره
without relying on human examples
استاد می گه تا ده سال بعد AI بهتر از ریاضیدان ها خواهد شد.
این عبارت "closed system" و اون پیش بینی اش("ده سال") موافق ها و مخالف هایی رو برانگیخته.
Geoffrey Hinton
پدرخوانده AI و برنده جایزه تورینگ ۲۰۱۸ و نوبل فیزیک ۲۰۲۴ مصاحبه کردند و گفتند:
ریاضیات یه سیستم بسته است و هوش مصنوعی می تونه مثل یه game با اون برخورد کنه. خودش مساله طرح کنه، اثبات ها رو بررسی کنه، از کارهاش چیز یاد بگیره
without relying on human examples
استاد می گه تا ده سال بعد AI بهتر از ریاضیدان ها خواهد شد.
این عبارت "closed system" و اون پیش بینی اش("ده سال") موافق ها و مخالف هایی رو برانگیخته.
❤3👍3👎3
Mathematical Musings
آقای Tudor Achim که یه CS کاره و یه پژوهشگر نسبتا مطرح در زمینه هوش مصنوعی شناخته می شه و در زمینه mathematical reasoning engine فعالیت هایی کرده(مثل همون Aristotle) گفته: ظرف سه سال بعد هوش مصنوعی از هر ریاضیدانی جلو می زنه. در مورد نظرات و پیش بینی های…
آقای
Melvyn Nathanson
که یه ریاضیدان برجسته هستند و زمینه کاری شون
Combinatorial and Additive Number Theory
و چندین مقاله مشترک هم با پال اردوش دارند، دو تا سوال در زمینه
semigroup
چند وقت پیش مطرح می کنه و حالا
Aristotle
هر دو تا سوال رو حل کرده و توی Lean هم verified کرده. خود آقای
Nathanson
هم مقاله رو دیده و گفته اثبات
correct, simple and elegant
هست.
https://arxiv.org/abs/2604.18869
Melvyn Nathanson
که یه ریاضیدان برجسته هستند و زمینه کاری شون
Combinatorial and Additive Number Theory
و چندین مقاله مشترک هم با پال اردوش دارند، دو تا سوال در زمینه
semigroup
چند وقت پیش مطرح می کنه و حالا
Aristotle
هر دو تا سوال رو حل کرده و توی Lean هم verified کرده. خود آقای
Nathanson
هم مقاله رو دیده و گفته اثبات
correct, simple and elegant
هست.
https://arxiv.org/abs/2604.18869
❤5
Mathematical Musings
Photo
امروز تولد لودویگ ویتگنشتاین هست. در سال ۱۹۲۰ بعد از اینکه پنج بار تلاش کرد کتاب تازه اش یعنی "رساله منطقی-فلسفی" رو چاپ کنه و شکست خورد در یه نامه به راسل اینطوری می نویسه(احتمالا خودش رو تسکین می داده):
یا کار من اثری در بالاترین حد است یا این چنین نیست. در حالت دوم مایل به انتشار آن نیستم. در حالت اول دیگر چه اهمیتی دارد که چه زمانی چاپ شود؟ الان، بیست سال بعد یا صد سال بعد.
با وجود علاقه اش به فلسفه به دانشکده فنی رفت و مهندسی مکانیک خوند. برای طراحی موتور جت سروکارش به ریاضی کاربردی کشیده شد، سر کلاس های لیتلوود شرکت کرد، با بچه های ریاضی سروکله زد و با "اصول ریاضیات" راسل آشنا شد و این همون طعمه ای بود که ویتگنشتاین رو در تله انداخت.
خودش جایی گفته بود برای بحث در مورد یه موضوع به آلمان نزد فرگه رفته و فرگه اون رو "با خاک یکسان" کرده.
یه بحث قدیمی هم وجود داره و اون اینه که گودل جایی گفته بود: ویتگنشتاین قضیه من رو نفهمیده. که این حرف خودش بحث های خیلی زیادی رو منجر شده.
اختلاف دیگه شون این بوده که گودل می گفت: ریاضیات کشف می شه و ساخته بشر نیست(از قبل وجود داره)، در مقابل ویتگنشتاین نگاه مخالف این دیدگاه رو داشت.
یا کار من اثری در بالاترین حد است یا این چنین نیست. در حالت دوم مایل به انتشار آن نیستم. در حالت اول دیگر چه اهمیتی دارد که چه زمانی چاپ شود؟ الان، بیست سال بعد یا صد سال بعد.
با وجود علاقه اش به فلسفه به دانشکده فنی رفت و مهندسی مکانیک خوند. برای طراحی موتور جت سروکارش به ریاضی کاربردی کشیده شد، سر کلاس های لیتلوود شرکت کرد، با بچه های ریاضی سروکله زد و با "اصول ریاضیات" راسل آشنا شد و این همون طعمه ای بود که ویتگنشتاین رو در تله انداخت.
خودش جایی گفته بود برای بحث در مورد یه موضوع به آلمان نزد فرگه رفته و فرگه اون رو "با خاک یکسان" کرده.
یه بحث قدیمی هم وجود داره و اون اینه که گودل جایی گفته بود: ویتگنشتاین قضیه من رو نفهمیده. که این حرف خودش بحث های خیلی زیادی رو منجر شده.
اختلاف دیگه شون این بوده که گودل می گفت: ریاضیات کشف می شه و ساخته بشر نیست(از قبل وجود داره)، در مقابل ویتگنشتاین نگاه مخالف این دیدگاه رو داشت.
❤10
Mathematical Musings
طرف این رو گذاشته و از اینکه سه شهر بزرگ آلمان روی یه دایره قرار می گیره چنان دچار شعف و شگفتی شده که فکر می کنه بزرگ ترین کشف قرن رو تا اینجا کرده. یه قضیه ساده تو هندسه است: هر سه نقطه غیر هم خط روی یه دایره قرار می گیره.
آلمان کلا کشور خاصیه.
پنج شهر بزرگ آلمان دقیقاً روی یک چندجملهای درجه چهار قرار میگیرند!
یه قضیه است در ریاضی:
برای هر پنج نقطهای که مقدار x اون ها فرق کنه، یک چندجملهای یکتا با درجه حداکثر چهار وجود داره که از همهی اون نقاط عبور میکنه.
پنج شهر بزرگ آلمان دقیقاً روی یک چندجملهای درجه چهار قرار میگیرند!
برای هر پنج نقطهای که مقدار x اون ها فرق کنه، یک چندجملهای یکتا با درجه حداکثر چهار وجود داره که از همهی اون نقاط عبور میکنه.
🤣32❤3
طرف داشته فیلم نگاه می کرده(Project Hail Mary) آخر فیلم موجود فضایی یه لباس خاصی پوشیده polyhedral. براش سوال پیش اومده که از نظر ریاضی همچین چیزی ممکنه؟ بعد اومده تو mathoverflow سوال پرسیده...
Let R be a closed piecewise-smooth embedded surface in Euclidean...
https://mathoverflow.net/questions/509385/project-hail-mary-question-spoiler
Let R be a closed piecewise-smooth embedded surface in Euclidean...
https://mathoverflow.net/questions/509385/project-hail-mary-question-spoiler
❤1
کتابی که گزین گویه های فلسفی و علمی طالب رو می شه در اون خوند.خودش توصیه کرده که در هر جلسه سه یا چهار تا جمله یا گزین گویه رو بیشتر نخونید. از همه چیز حرف زده ولی چون خودش در زمینه آمار و ریاضی هم صاحب نظر هست خیلی از جملاتش می تونه برای علاقه مندان به این موضوعات جالب باشه. ترکیب شوخ طبعی و بی پروایی طالب در بیان نظراتش کتاب رو جذاب تر کرده. بیشتر از همه به اقتصاددان ها بدوبیراه گفته و بعد به دانشگاهیان!
عنوان کتاب اشاره داره به یکی از اسطوره های یونانی. طرف مهمون دعوت می کرده برای شام. بعد می گفته شب هم تشریف داشته باشید. قد مهمون ها که اندازه تخت نبوده یا اون ها رو می کشیده یا اندامشون رو کوتاه می کرده که اندازه تخت بشند.
عنوان کتاب اشاره داره به یکی از اسطوره های یونانی. طرف مهمون دعوت می کرده برای شام. بعد می گفته شب هم تشریف داشته باشید. قد مهمون ها که اندازه تخت نبوده یا اون ها رو می کشیده یا اندامشون رو کوتاه می کرده که اندازه تخت بشند.
🤣5👍4
Mathematical Musings
کد لاتک: حاشیه رو طوری تنظیم کرده که نشه چیزی نوشت!
"Fermat said he had a proof"
طعنه مودبانه وایلز به فرما با گفتن کلمه said.
فرما گفته بود: اثباتی که برای این قضیه دارم تو حاشیه جا نمی شه. امروز می دونیم که لیست نظریه هایی که برای اثبات به کار رفته هم در حاشیه جا نمی شده!
طعنه مودبانه وایلز به فرما با گفتن کلمه said.
فرما گفته بود: اثباتی که برای این قضیه دارم تو حاشیه جا نمی شه. امروز می دونیم که لیست نظریه هایی که برای اثبات به کار رفته هم در حاشیه جا نمی شده!
🤣18❤3
Mathematical Musings
"Fermat said he had a proof" طعنه مودبانه وایلز به فرما با گفتن کلمه said. فرما گفته بود: اثباتی که برای این قضیه دارم تو حاشیه جا نمی شه. امروز می دونیم که لیست نظریه هایی که برای اثبات به کار رفته هم در حاشیه جا نمی شده!
تیموتی گاورز یه بار گفته بود:
من همیشه کلی ایمیل می گیرم از ملت، که آقا من فرضیه ریمان رو حل کردم. حدس گلدباخ رو حل کردم. P versus NP رو حل کردم. یه اثبات ساده برای قضیه آخر فرما پیدا کردم.
می گه یه بار یه ایمیل اینطوری گرفتم اولش اینجوری شروع می شد:
Dear Tao
بعد می گه من توی CC ایمیل هم نبودم!
معلومه طرف فله ای ایمیل می زده به ریاضیدان های درجه یک که من فلان چیز خفن رو اثبات کردم.
من همیشه کلی ایمیل می گیرم از ملت، که آقا من فرضیه ریمان رو حل کردم. حدس گلدباخ رو حل کردم. P versus NP رو حل کردم. یه اثبات ساده برای قضیه آخر فرما پیدا کردم.
می گه یه بار یه ایمیل اینطوری گرفتم اولش اینجوری شروع می شد:
Dear Tao
بعد می گه من توی CC ایمیل هم نبودم!
معلومه طرف فله ای ایمیل می زده به ریاضیدان های درجه یک که من فلان چیز خفن رو اثبات کردم.
🤣18👍3
Mathematical Musings
اینم حل شد. با GPT-5.4 Pro! تائو اینجا هم کامنت گذاشته. https://www.erdosproblems.com/forum/thread/858
دوباره یه مساله حل کرده.
GPT-5.5 Pro
توی چند روز گذشته ۱۰، ۱۲ تا مساله رو حل کرده(بعضی ها فعلا در حد ادعا است و بررسی کامل نشده ولی احتمالا درست باشند)
غیر از مسائل متفرقه که به کمک GPT و بقیه حل می کنند الان توجه خیلی زیادی رو مجموعه مسائل اردوش هست.
دیگه چیزی در این رابطه نمی ذارم، مگر اینکه اون اتفاق خیلی خاص یعنی
Move 37
رخ بده.
آخرین وضعیت و تاریخچه کار رو می تونید از اینجا دنبال کنید.
GPT-5.5 Pro
توی چند روز گذشته ۱۰، ۱۲ تا مساله رو حل کرده(بعضی ها فعلا در حد ادعا است و بررسی کامل نشده ولی احتمالا درست باشند)
غیر از مسائل متفرقه که به کمک GPT و بقیه حل می کنند الان توجه خیلی زیادی رو مجموعه مسائل اردوش هست.
دیگه چیزی در این رابطه نمی ذارم، مگر اینکه اون اتفاق خیلی خاص یعنی
Move 37
رخ بده.
آخرین وضعیت و تاریخچه کار رو می تونید از اینجا دنبال کنید.
❤4👍4👎1🤣1
Mathematical Musings
خانم Wang Hong یه جایزه دیگه هم برد. جایزه معتبر the Clay Research Award جایزه های دیگه ای که تا الان برده: the Maryam Mirzakhani New Frontiers Prize in 2022 the Frontier of Science Award (2023, 2025) the Antonio Ambrosetti Medal (2025) the Ostrowski…
خب ظاهرا توی سایت
polymarket
هم شانس خانم Wang از همه بیشتره.
نه فقط در اینجا، بلکه تقریبا همه جا خانم Wang شانس اول هست.
آقای
Jacob Tsimerman
نفر دوم در عکس بالا، شانس بعدی هست.
۳۵ ساله از دانشگاه تورنتو کانادا.
زمینه کاری اش نظریه اعداد هست، ظاهرا حدسی رو اثبات کرده که قبلا کسی اثبات کرده بود ولی اون فرد با فرض درستی فرضیه ریمان(که این خودش یه مساله بازه)
نفر بعد
Jack Thorne
عکس بالایی، نظریه جبری اعداد کار می کنه، ۳۸ سالشه(امسال نگیره جایزه رو، دیگه نمی گیره) شاگرد ریچارد تیلور بوده، که خود تیلور هم شاگرد اندرو وایلز.
عکس پایینی هم
John Pardon
که ۳۶ سالشه.
هندسه و توپولوژی زمینه کاری اش هست با تاکید بر نظریه گره ها. پدرش ریاضیدان بوده و در المپیاد ریاضی سه تا مدال طلا داره.
برای فیلدز معمولا ۲ تا ۴ نفر انتخاب می شه.
اون سایت گاهی پیش بینی هاش درست بوده، گاهی هم نه.
کمیته فیلدز هم ظاهرا کم و بیش دوست داره یه غافلگیری هم ایجاد کنه، دست کم برای عموم.
مرداد نتیجه مشخص می شه.
https://polymarket.com/event/who-will-win-the-2026-fields-medal
polymarket
هم شانس خانم Wang از همه بیشتره.
نه فقط در اینجا، بلکه تقریبا همه جا خانم Wang شانس اول هست.
آقای
Jacob Tsimerman
نفر دوم در عکس بالا، شانس بعدی هست.
۳۵ ساله از دانشگاه تورنتو کانادا.
زمینه کاری اش نظریه اعداد هست، ظاهرا حدسی رو اثبات کرده که قبلا کسی اثبات کرده بود ولی اون فرد با فرض درستی فرضیه ریمان(که این خودش یه مساله بازه)
نفر بعد
Jack Thorne
عکس بالایی، نظریه جبری اعداد کار می کنه، ۳۸ سالشه(امسال نگیره جایزه رو، دیگه نمی گیره) شاگرد ریچارد تیلور بوده، که خود تیلور هم شاگرد اندرو وایلز.
عکس پایینی هم
John Pardon
که ۳۶ سالشه.
هندسه و توپولوژی زمینه کاری اش هست با تاکید بر نظریه گره ها. پدرش ریاضیدان بوده و در المپیاد ریاضی سه تا مدال طلا داره.
برای فیلدز معمولا ۲ تا ۴ نفر انتخاب می شه.
اون سایت گاهی پیش بینی هاش درست بوده، گاهی هم نه.
کمیته فیلدز هم ظاهرا کم و بیش دوست داره یه غافلگیری هم ایجاد کنه، دست کم برای عموم.
مرداد نتیجه مشخص می شه.
https://polymarket.com/event/who-will-win-the-2026-fields-medal
👍10❤1
Mathematical Musings
تیموتی گاورز یه بار گفته بود: من همیشه کلی ایمیل می گیرم از ملت، که آقا من فرضیه ریمان رو حل کردم. حدس گلدباخ رو حل کردم. P versus NP رو حل کردم. یه اثبات ساده برای قضیه آخر فرما پیدا کردم. می گه یه بار یه ایمیل اینطوری گرفتم اولش اینجوری شروع می شد: Dear…
ظاهرا یکی از اتهاماتی که دانشجویان اون زمان به مرحوم امیرانتظام زده بودند این بود که چرا در نامه ها تو رو
Dear
خطاب کردند!(احتمالا اگر زن بود با اتهامات دیگری هم روبرو می شد)
"اینگیلیسی دانی" دانشجوی پنجاه سال پیش از "اینگیلیسی دانی" دانشجوی دویست سال پیش، دویست سال عقب تر بود.
دست کم آمارهای این چند سال نشون می ده به هر ضرب و زوری بوده خودشون رو به سطح بالایی رسوندند.
مک مولن استاد مرحوم میرزاخانی در موردش گفته بود: سوالات رو انگلیسی می پرسید و نوت ها رو فارسی بر می داشت.
Dear
خطاب کردند!(احتمالا اگر زن بود با اتهامات دیگری هم روبرو می شد)
"اینگیلیسی دانی" دانشجوی پنجاه سال پیش از "اینگیلیسی دانی" دانشجوی دویست سال پیش، دویست سال عقب تر بود.
دست کم آمارهای این چند سال نشون می ده به هر ضرب و زوری بوده خودشون رو به سطح بالایی رسوندند.
مک مولن استاد مرحوم میرزاخانی در موردش گفته بود: سوالات رو انگلیسی می پرسید و نوت ها رو فارسی بر می داشت.
🤣14❤1
یه فامیلی داشتیم مهندسی کامپیوتر می خوند و در تمام دوران تحصیل از ریاضی بدش می اومد. ارشد که قبول شد گفت: پایان نامه رو طوری بر می دارم که هیچ ربطی به ریاضی نداشته باشه.
موضوعش فکر کنم درباره حافظه کامپیوتر و cache و این چیزها بود.اواخر دوره ارشد زنگ زد گفت: فکر کنم خوردم به ریاضی! اومد دیدم وسط اون مباحث(که البته من ازشون سر در نمیاوردم) خورده به یه مساله
Optimization.
موضوعش فکر کنم درباره حافظه کامپیوتر و cache و این چیزها بود.اواخر دوره ارشد زنگ زد گفت: فکر کنم خوردم به ریاضی! اومد دیدم وسط اون مباحث(که البته من ازشون سر در نمیاوردم) خورده به یه مساله
Optimization.
🤣30❤2🆒2