در مرورگر سافاری روی سیستم‌عامل آی‌اواس یک قابلیت جالب وجود دارد: وقتی انگشتتان را روی یک عنصر، مثلاً یک پیوند، نگه دارید، پنجره‌ای شناور باز می‌شود که پیش‌نمایش آن را نمایش می‌دهد. اما گاهی این ویژگی اصلاً کاربردی نیست و لازم است راهی برای غیرفعال کردن آن پیدا شود.

طبق معمول، این روش چندان هم استاندارد نیست
سپاس از اپل، همیشه همین‌طور خاص!

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

بررسی آزاردهنده‌ترین عنصر در میان تمام ویجت‌های استاندارد HTML

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

### مقادیر دوگانه در ویژگی display در CSS 🤔

ویژگی display در CSS تعیین می‌کند که عناصر چگونه در صفحه نمایش داده شوند. هنگامی که از مقادیر دوگانه استفاده می‌کنیم، می‌توانیم دو نوع رفتار نمایش را برای یک عنصر ترکیب کنیم و در نتیجه انعطاف‌پذیری بیشتری به دست آوریم.

#### مقادیر دوگانه چیست؟

🧩 مقدار نخست، رفتار اصلی عنصر را مشخص می‌کند (مانند *block*، *inline* یا *flex*).
🧩 مقدار دوم، این رفتار را تکمیل و اصلاح می‌کند.

به‌عنوان نمونه، در حالت inline-block**، عنصر مانند یک عنصر درون‌خطی رفتار می‌کند، اما در عین حال می‌توان برای آن ابعاد مشخص کرد، درست مانند یک عنصر بلوکی. 👍

```html
<div style="display: inline-block; width: 100px; height: 50px; background-color: lightblue;">بلوک</div>
```

#### نمونه‌های دیگر:

✔️ **inline-block:
⏺️ *inline* — عنصر در همان خط باقی می‌ماند.
⏺️ *block* — امکان تعریف اندازه‌ها فراهم است.

✔️ inline-flex:
⏺️ *inline* — ظرف (container) موجب شکستن خط نمی‌شود.
⏺️ *flex* — عناصر درون ظرف بر اساس قوانین فِلِکس‌باکس چیده می‌شوند.

---

### نتیجه‌گیری

مقادیر دوگانه در CSS باعث ساده‌تر شدن ساختار صفحه می‌شوند و امکان طراحی صفحات منعطف‌تر و واکنش‌گرا را با حداقل میزان کدنویسی فراهم می‌آورند. 💗



#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

در media queries نمی‌توان از ویژگی‌های CSS (@property) استفاده کرد، اما راه‌های جایگزینی وجود دارد از طریق container queries.

@property --inline-size-s {
  syntax: "<length-percentage>";
  inherits: true;
  initial-value: ۱۰۰vi;
}

:root {
  --breakpoint-s: ۴۸em;
  --inline-size-s: min(var(--breakpoint-s), ۱۰۰vi);
}

body {
  background-color: var(--bg-color);

  --bg-color: oklch(۰.۹۴ ۰.۰۱ ۹۹);
  
  @container style(--inline-size-s: var(--breakpoint-s)) {
    --bg-color: oklch(۰.۸۷ ۰.۲۱ ۹۵.۸۲);
  }
}

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

در عنصر <link rel="stylesheet"> می‌توان ویژگی media را با یک عبارت مشابه آنچه در دستور @media استفاده می‌شود، تعیین کرد. مرورگر این عبارت رسانه‌ای را با محیط فعلی تطبیق می‌دهد و نتیجه‌ی آن بر نحوه‌ی بارگذاری فایل استایل تأثیر می‌گذارد:

<link
  rel="stylesheet"
  href="mobile.css"
  media="(width < 600px)"
>

اگر شرط برقرار نباشد، فایل سبک با اولویت پایین و به‌صورت ناهم‌زمان (بدون مسدود کردن فرآیند رندر) بارگذاری می‌شود، اما خود استایل‌ها اعمال نخواهند شد.

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

بارگذاری فایل‌های CSS در لایه‌های مجزا با استفاده از ‎@import

<style>
  @import url('utils.css') layer(utils);
</style>

مرورگر فایل utils.css را بارگذاری کرده و آن را در لایه‌ای با نام utils قرار می‌دهد. این کار امکان کنترل ترتیب و اولویت آبشاریِ سبک‌های این فایل نسبت به سایر لایه‌ها را فراهم می‌آورد — یعنی می‌توان اولویت آن را نسبت به فایل‌های دیگر بالا برد یا پایین آورد.

با این حال، دستور @import از نظر کارایی انتخاب مطلوبی نیست و معمولاً توصیه می‌شود از آن پرهیز شود، زیرا وجود `@import`های تو‌در‌تو موجب می‌شود فایل‌های سبک به‌صورت متوالی و نه موازی بارگذاری شوند.




#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

🎯 بارگذاری مشروط فایل‌های CSS با استفاده از ‎@supports‎

دستور کاربردی دیگری که در این زمینه مطرح می‌شود، ‎`@supports`‎ است. با استفاده از آن می‌توان برخی سبک‌ها را تنها زمانی بارگذاری کرد که مرورگر از قابلیت‌های خاص CSS پشتیبانی کند. این ویژگی ابزاری قدرتمند برای پیاده‌سازی بهبود تدریجی (Progressive Enhancement) به شمار می‌آید و به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا تجربه‌ی کاربری یکسانی را در مرورگرهای مختلف حفظ کنند.

<style>
  @import url('scroll-animations.css') supports(animation-timeline: scroll());
</style>

در این مثال، مرورگر فایل ‎`scroll-animations.css`‎ را فقط در صورتی بارگذاری می‌کند که از ویژگی ‎`animation-timeline: scroll()`‎ پشتیبانی داشته باشد. این روش راهی تمیز و هوشمندانه برای استفاده‌ی بهینه از قابلیت‌های مدرن CSS است.


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

نوآوری‌های CSS — کنترل حداکثری با انتخابگر :nth-child() و دستور جدید OF S

با استفاده از شبه‌کلاس `:nth-child()` می‌توان عناصر موجود در DOM را بر اساس ترتیبشان انتخاب کرد. نحوۀ کلاسیک An+B به شما امکان می‌دهد انتخاب عناصر را با دقت بالا کنترل کنید.

برای نمونه:

* :nth-child(2) — انتخاب دومین فرزند.
* :nth-child(2n) — انتخاب تمام فرزندان زوج.
* :nth-child(2n+1) — انتخاب تمام فرزندان فرد.
و غیره...

اما حالا ویژگی جدیدی در سطح چهارم انتخابگرهای CSS معرفی شده است — یعنی سینتکس OF S. این قابلیت به شما اجازه می‌دهد ابتدا عناصر را بر اساس یک فیلتر مشخص (مثلاً کلاس یا نوع خاصی از عناصر) محدود کنید، و سپس از میان همان گروه، عناصر مورد نظر را بر اساس ترتیبشان انتخاب نمایید.

ساختار کلی:

:nth-child(An+B [of S])
:nth-last-child(An+B [of S])

در سطح چهارم انتخابگرهای CSS (Selectors Level 4) که در [W3C](https://www.w3.org/TR/selectors-4/) تعریف شده است، می‌توان به‌صورت اختیاری یک فهرست از انتخابگرها را در :nth-child() یا :nth-last-child() ارسال کرد.

---

### 📘 مثال

<div class="test-1">one</div>
<div class="test-2">two</div>
<div class="test-1">three</div>
<div class="test-2">four</div>

:nth-child(2 of .test-1, .test-2) {
  outline: 0.3rem dashed lightblue;
}

---

### 🔍 چگونه کار می‌کند؟

تصور کنید شبه‌کلاس :nth-child با دستور of S مانند یک فیلتر هوشمند عمل می‌کند.
ابتدا مرورگر همهٔ عناصری را که با انتخابگرهای .test-1 و .test-2 مطابقت دارند پیدا می‌کند. سپس از میان آن فهرست فیلترشده، دومین عنصر را انتخاب می‌کند و سبک (style) مورد نظر را به آن اعمال می‌کند.

به این ترتیب می‌توان عناصر پراکنده در صفحه را که کلاس‌های خاصی دارند، در یک فهرست مجازی جمع کرد و سپس از میان آن‌ها دقیقاً عنصر دلخواه را بر اساس موقعیتش در سند انتخاب نمود.

---

با این قابلیت، دامنۀ کارهایی که می‌توان تنها با CSS انجام داد روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود — بدون نیاز به جاوااسکریپت! 🎨


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

چگونه بدون استفاده از <br> در CSS شکست خط ایجاد کنیم 🧐

یک ترفند جالب وجود دارد که با استفاده از نماد \A و سبک‌هایی مثل white-space: pre-wrap می‌توان شکست خط را در CSS ایجاد کرد. بیایید بررسی کنیم چگونه این کار انجام می‌شود!

📕 نماد `\A` چیست؟

در CSS، \A راهی برای وارد کردن شکست خط در ویژگی content است که معمولاً در پیش‌عنصرها (::before و ::after) استفاده می‌شود. به جای قرار دادن دستی <br>`، کافی است `\A را بنویسیم تا مرورگر بداند در این نقطه باید خط جدید شروع شود.

با این حال، برای کارکرد صحیح این روش، لازم است ویژگی white-space را اضافه کنیم، مثلاً با مقدار pre-wrap. این ویژگی به مرورگر می‌گوید: «شکست‌های خط را مانند تگ <pre> پردازش کن، ولی همچنین اجازه بده متن در صورت نیاز به خط بعد منتقل شود.»

مثال:

.text::before {
  content: "خط اول\Aخط دوم"; /* \A شکست خط ایجاد می‌کند */
  white-space: pre-wrap;       /* \A را به عنوان شکست خط پردازش می‌کند */
}

اینجا \A در ویژگی content شکست خط ایجاد می‌کند و white-space: pre-wrap به مرورگر کمک می‌کند این شکست را به درستی نمایش دهد.

✅ نتیجه: این روش یک راه عالی برای تمیز نگه داشتن کد و راحت‌تر کردن مدیریت متن است.


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

نکته‌ی CSS: از ارقام جدولی (tabular numbers) برای نمایش تایمرها استفاده کنید

ویژگی font-variant-numeric مشخص می‌کند که اعداد چگونه نمایش داده شوند. با تنظیم مقدار آن روی tabular-nums، تمام اعداد با پهنای یکسان نمایش داده می‌شوند، که باعث می‌شود کاملاً منظم و در یک خط قرار بگیرند.


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

شعاع حاشیه منفی

گاهی پیش می‌آید که طراحان بلوک‌هایی با بریدگی‌های خاص طراحی می‌کنند که گوشه‌های آن‌ها گرد و نرم است، مانند تصویری که در پیوست مشاهده می‌کنید. همین چند روز پیش از من پرسیدند چگونه می‌توان چنین اثری را پیاده‌سازی کرد.

روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد، از جمله ترفندهایی با استفاده از عناصر ماسک دارای موقعیت مطلق. در کل، پیاده‌سازی چنین بلوک‌هایی کار ساده‌ای نیست. اما تیم HTML Academy راه‌حلی ارائه داده است — کتابخانه‌ای به نام nebo.css (https://github.com/htmlacademy/nebo.css
).

Nebo مخفف negative border radius است، عبارتی که اغلب برای توصیف چنین افکت‌هایی به کار می‌رود. این کتابخانه یک فایل CSS با بیش از صد خط کد است که چند کلاس و مجموعه‌ای از ویژگی‌های سفارشی برای تنظیم دقیق در اختیار شما قرار می‌دهد.

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

چطور می‌توان یک عنصر را وادار کرد تا عرض خود را پله‌پله تغییر دهد**؟

فرض کنید می‌خواهید یک صفحه‌ی شطرنجی داشته باشید که در هر شرایطی یکپارچه باقی بماند.

امروز چند روش برای رسیدن به این هدف داریم:

**۱. از آنا تودور: ([https://twitter.com/anatudor](https://twitter.com/anatudor))
نمونه در CodePen: [https://codepen.io/thebabydino/pen/zYbZpBq](https://codepen.io/thebabydino/pen/zYbZpBq)

در این روش از تابع mod() استفاده می‌شود:

width: calc(95vmin + -1 * mod(95vmin, 15px));

اما مشکل این‌جاست که مرورگر Chrome هنوز از تابع mod پشتیبانی نمی‌کند... ولی ناامید نشوید!
دو روش دیگر هم از تمانی عفیف (Temani Afif) معروف به CSS Challenges داریم: ([https://twitter.com/ChallengesCss](https://twitter.com/ChallengesCss))

۲. روش دوم:
در واقع، نتیجه‌ی تابع بالا همان گرد کردن (rounding) است. و خوشبختانه، چنین تابعی هم در CSS وجود دارد! مثلاً:

min-width: round(95vmin, 15px);

نمونه: [https://codepen.io/alinaki/pen/VwRMpPY](https://codepen.io/alinaki/pen/VwRMpPY)

این ویژگی پیش‌تر در Chrome کار نمی‌کرد — تا نسخه‌ی صد و بیست و پنجم.
چرا؟ چون تیم Chrome تصمیم گرفت اول مثلثات را اضافه کند و ریاضیات ساده را بعداً :)

۳. و در نهایت روش سوم:
طبیعتاً با CSS Grid هم می‌شود:
[https://codepen.io/t_afif/pen/KKEXwmR](https://codepen.io/t_afif/pen/KKEXwmR)

و راز کار در این خط است:

grid-template-columns: repeat(auto-fill, 15px);

#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

هفت مدیاکوئری برتر که در پروژه‌ها به کارتان می‌آیند 👍

---

✔️ width / height (ابعاد نمای دید – با سینتکس جدید بازه‌ای)

این مورد کلاسیک برای طراحی واکنش‌گراست، اما اکنون سینتکس بازه‌ای جدیدی دارد (مثل >، <، >=، <= و حتی 900px < width < 1200px) که باعث خوانایی بیشتر نسبت به حالت‌های min-/max- می‌شود.

از آن برای تنظیم شبکه (grid) یا کامپوننت‌ها در عرض‌های مختلف پنجره استفاده کنید.

@media (width > 900px) { /* دسکتاپ */ }
@media (900px < width < 1200px) { /* حالت میانی */ }

---

✔️ hover / pointer / any-hover / any-pointer (بررسی توانایی‌های ورودی دستگاه)

به جای حدس زدن اینکه کاربر با «تلفن، تبلت یا رایانه» است، مستقیماً قابلیت‌های ورودی دستگاه را بررسی کنید: آیا از اثر هاور پشتیبانی می‌کند؟ دقت اشاره‌گر چقدر است؟

/* ورودی اصلی — ماوس */
@media (hover: hover) and (pointer: fine) { ... }

/* صفحات لمسی (نقاط تماس درشت‌تر) */
@media (hover: none) and (pointer: coarse) { ... }

---

✔️ prefers-reduced-motion (کاهش یا حذف انیمیشن‌ها برای کاربران حساس به حرکت)

این ویژگی برای دسترس‌پذیری اهمیت زیادی دارد — به کمک آن می‌توان انیمیشن‌ها را برای افرادی با مشکلات تعادلی حذف یا ملایم کرد.

@media (prefers-reduced-motion: reduce) {
  .carousel { animation: none; }
}

---

✔️ prefers-color-scheme و forced-colors (حالت روشن/تاریک و حالت‌های کنتراست بالا)

⏺️ prefers-color-scheme — روش استاندارد برای هماهنگ شدن با حالت تاریک یا روشن.


⏺️ forced-colors — برای برطرف کردن مشکلات در حالت‌های کنتراست بالا (مثل Windows High Contrast) مفید است.
می‌توانید آن را با forced-color-adjust ترکیب کنید.

@media (prefers-color-scheme: dark) { ... }
@media (forced-colors: active) { /* اصلاحات برای کنتراست بالا */ }

---

✔️ resolution (برای بارگذاری تصاویر یا گرافیک با وضوح بالا)

کاربردی برای انتخاب تصاویر پس‌زمینه یا منابع گرافیکی با رزولوشن‌های مختلف (یک‌برابر، دوبرابر و غیره).

background-image: url(image-1x.jpg);

@media (resolution > 1x) {
  background-image: url(image-2x.jpg);
}

---

✔️ orientation (جهت‌گیری — عمودی یا افقی)

ویژگی‌ای ساده اما گاهی حیاتی: اگر چیدمان صفحه در حالت افقی یا عمودی تفاوت زیادی دارد، از این ویژگی استفاده کنید.
اما برای تشخیص نوع دستگاه به آن تکیه نکنید — برخی کاربران مانیتور عمودی دارند و موارد مشابه.

@media (orientation: portrait) { ... }

---

✔️ inverted-colors (رنگ‌های معکوس) / جایگزین: prefers-contrast

inverted-colors زمانی مفید است که سیستم‌عامل یا مرورگر رنگ‌ها را معکوس می‌کند؛ این ویژگی به اصلاح نمایش سایه‌ها و رسانه‌ها کمک می‌کند.


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

نکته‌ی CSS

لازم نیست برای تم روشن و تیره نسخه‌های جداگانه‌ای از لوگو در مقیاس خاکستری آماده کنید.

این کار به راحتی با استفاده از CSS Filters انجام می‌شود:

/* برای تم روشن */
.logos-container img {
  filter: brightness(0);
  opacity: 0.6;
}

/* برای تم تیره */
.logos-container img {
  filter: invert(1) saturate(0) brightness(4);
  opacity: 0.6;
}

به این ترتیب می‌توانید با یک تصویر واحد، لوگو را برای هر دو تم به درستی نمایش دهید و نیازی به فایل‌های اضافی نیست.


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript

می‌توان ظاهر رابط کاربری را با کاهش یا حذف نوارهای اسکرول از طریق ویژگی scrollbar-width تمیزتر کرد.

نمونهٔ اسکرول‌بار باریک:

ul {
  scrollbar-width: thin;
}

نمونهٔ اسکرول‌بار مخفی (ناحیه همچنان قابل اسکرول است):

.cards-container {
  scrollbar-width: none;
}

این روش برای سایدبارها، جدول‌های داده، پنل‌های چت، داشبوردهایی با اسکرول‌های متعدد، کاروسل‌ها و رابط‌های لمسی مناسب است.

در نهایت، اسکرول همچنان کار می‌کند، اما ظاهر رابط کاربری مرتب‌تر و چشم‌نوازتر می‌شود. 🥺


#️⃣#tip #css
👥@IR_javascript_group
🆔@IR_javascript