⁉️چرا باید نسبت به نشر یک مطلب اشتباه ظاهراً کم‌اهمیت، بی‌توجه نباشیم؟
بی‌توجه بودن به این نوع مطالب چه اشکالی را ایجاد می‌کند؟
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
🔎 t.iss.one/Fact_check
🕯 t.iss.one/andishehsarapub

انبوهی صفحۀ مجازی در پلتفرمهای مختلف مانند اینستاگرام و تلگرام وجود دارند که
در بین مطالبی که منتشر می‌کنند مطالب غلط یا بی‌دقت فراوان است.
ممکن است این مطالب، غلطهای فاحش در یک موضوعِ بسیار بااهمیت باشند؛
یا مطالبی باشند که اشتباهاتی فاحش دارند اما به‌خاطر موضوعشان در نگاه اول کم‌اهمیت به نظر می‌رسند. (مانند مثال مطرح شده در پیام قبل)

در حال حاضر،
تعداد این صفحات،
تعداد مطالب منتشرۀ این صفحات در روز،
تعداد دنبال‌کنندگان این صفحات،
تعداد به‌اشتراک‌گذاری یا فوروارد این مطالب
و بالاخره تعداد دیده شدن این مطالب؛
بسیار بسیار بیش از صفحاتی است که مطالب درست و مفید منتشر می‌کنند.

در نتیجه، دانش عمومی، افکار عمومی و رفتار عموم بیش از آنکه از صفحات مفید اثر بپذیرد، تحت تأثیر این صفحات زرد است.

برای نمونه می‌توان موضوع کووید-۱۹ را ذکر کرد.

نکات ضروری‌ای که عموم باید دربارۀ کووید-۱۹ بدانند غالباً
یا بر اثر اینفودمی ناشی از فعالیت همین صفحات زرد به اطلاع اکثریت نرسیده
یا توسط همین صفحات (و برخی منابعی دیگر که در دستۀ منابع زرد دسته‌بندی نمی‌شوند) به‌صورت غلط به اطلاع آنها رسیده است.

❓یک مطلب غیرمرتبط با کووید-۱۹، مانند این مطلب:
t.iss.one/Fact_Check/957
که در نگاه اول کم‌اهمیت به نظر می‌رسد چگونه می‌تواند روی دانش عمومی و رفتار عمومی در موضوع کووید-۱۹ اثر منفی بگذارد؟

۱. با افزایش تعداد دنبال‌کنندۀ منابع زرد، سبب افزایش قدرت تأثیرگذاری آنها در موضوعات دیگر مثلاً توصیه‌های پزشکی می‌شود.
(به همین دلیل حتی مطالب درستِ منابع زرد که پیامهایی خارج از حد خود را منتشر می‌کنند هم نباید بازنشر شوند، چه رسد به مطالب خارج از حدشان.
منظور از «مطالب خارج از حد خود منتشر می‌کنند» این است که مثلاً یک کانال جوک و سرگرمی، مطالب علمی‌ای که در زندگی کاربرد دارند مانند توصیه‌های پزشکی را هم منتشر کند!)

۲. چنین مطالبی به علت تعداد زیاد و بازنشر زیاد، با افزایش تعداد مطالب در فضای مجازی، مانع «دیده شدن» مطالب مهمتر می‌شوند.
همچنین سبب کاهش فرصت «خوانده شدن» مطالب مهمتری می‌گردند که دیده می‌شوند.

و ...

🔴نادیده گرفتن و بی‌اهمیت شمردن «چنین مطالبی»، «منابع چنین مطالبی» و «عمل کسانی که چنین مطالبی را تولید یا بازنشر می‌کنند» روی هم رفته سبب بروز مشکلات کوچک و بزرگ و در مواردی مرگبار می‌شود.🔻

🔴چه باید کرد؟
آنچه بیشتر رایج است «بی‌تفاوتی» است که در این پیام نوشته شد که چه تبعاتی دارد.

از نخستین کارهایی که معمولاً به ذهن می‌رسد، نوشتن تکذیبیه برای مطالب نادرست و بازنشر آن‌هاست که گرچه سودمند و لازم است اما به عللی که در پیامهای قبل مطرح شد نمی‌تواند اثر چنین کارهایی را در سطح لازم خنثی کند.

یکی از کارهای ضروری، پاک نکردن صورت مسأله است!
ادمینهای گروههای مجازی وقتی مطلب نادرستی را می‌بینند معمولاً آن را حذف می‌کنند! این سبب می‌شود مطلب نقد و تکذیب نشود و حتی در مواردی در همان گروه هم دوباره توسط کسانی بازنشر شود!

بررسی نشان داده است که هر کاری به این منظور اثر محدودی دارد و به‌تنهایی کافی نیست.

نیاز به انجام «تمام کارهای مؤثر و مناسب» در این زمینه است.

از مهمترین کارها، کارهایی هستند که منجر به کاهش اثر منابع زرد «از سرچشمه» می‌شوند.
مانند آگاهی‌بخشی به مردم برای «دنبال نکردن منابع نامعتبر» و «بازنشر نکردن مطالب این منابع».

این کار بسیار دشوار است و به تلاش جدی تمام کسانی نیازمند است که این موضوع و تبعات آن را درک می‌کنند.

بشر در تمام کشورها با مشکل عظیمی در این زمینه روبه‌روست اما تفاوتش در کشورهای مختلف خیلی زیاد است.
مثلاً یک مطلب نادرست در مورد کووید-۱۹ وقتی در فضای مجازی به زبان انگلیسی مطرح شده با چندده‌هزار بازدیدکننده جزو مطالب پربازدید شمرده می‌شود، اما ترجمۀ همان مطلب به فارسی گاهی تنها در تلگرام صدهاهزار بازدید داشته!

ما با یک سیستم پیچیده روبه‌رو هستیم که اصلاح آن بسیار دشوار است و اگر در مسیر درست گام برداریم زمانی بسیار طولانی می‌خواهد،
اما اکنون در مجموع، در حال گام برداشتن در مسیر درست نیستیم.

🔴چند مورد از کارهایی که باید کرد در این پیام مطرح شده:
t.iss.one/andishehsarapub/10269

🔴مطالب متعددی در این زمینه در کانال
@andushehsarapub
نوشته شده.
برای خواندن آن‌ها #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی را دنبال بفرمایید.
چند مورد پیشنهادی:
t.iss.one/andishehsarapub/8962

t.iss.one/nouritazeh/9141

t.iss.one/nouritazeh/7165

🔺این نمودار:
t.iss.one/nouritazeh/8163
نشان می‌دهد که اطلاعات غلط و گمراه‌کننده که عده‌ای برای کسب درآمد یا جلب توجه ایجاد می‌کنند چگونه سبب مرگ مردم می‌شود.

اگرچه پیش خردمند خامشی ادب است
به وقت مصلحت آن به که در سخن کوشی
دو چیز طِیرۀ عقل است «دم فـروبستن
به وقتِ گفتن» و «گفتن به وقت خاموشی»
#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub

✅
تا نیک ندانی که سخن عینِ صواب است
باید که به گفتن دهن از هم نگشایی
#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub

❇️
عالِم را نشاید که سفاهت از عامی به حلم درگذراند؛
که هر دو طرف را زیان دارد،
هیبتِ این کم شود و جهلِ آن مستحکم.

چو با سفله گویی به لطف و خوشی
فزون گرددش کبر و گردن‌کشی

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub

❇️
معصیت از هرکه صادر شود ناپسندیده است و از علما ناخوب‌تر؛
که علم، سلاحِ جنگِ شیطان است* و خداوندِ سلاح را چون به اسیری برند شرمساری بیش بَرَد.

عامِ نادانِ پریشان روزگار
به ز دانشمندِ ناپرهیزگار
کان ز نابینایی از راه اوفتاد
وین دو چشمش بود و در چاه اوفتاد

#سعدی

*سلاح جنگ [با] شیطان
@pakruh
@andishehsarapub

❇️
تا مرد سخن نگفته باشد
عیب و هنرش نهفته باشد

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub

❇️
حکیمی که با جُهّال در اُفتد، توقعِ عزّت ندارد؛
و گر جاهلی به ‌زبان‌آوری بر حکیمی غالب آید عجب نیست، که سنگی‌‌ست که گوهر همی ‌شکند.

نه عجب گر فرو رود نَفَسَش
عندلیبی، غُراب هم‌قفسش

گر هنرمند از اوباش جفایی بیند
تا دلِ خویش نیازارد و درهم نشود
سنگِ بد گوهر اگر کاسۀ زرّین بِشِکست
قیمتِ سنگ نیفزاید و زر کم نشود

#سعدی
@pakruh
@andishehsarapub

❇️
مزن تا توانی به گفتار دم
نکو گوی گر دیر گویی چه غم

بیندیش و آن‌گه برآور نفس
و زآن پیش بس کن که گویند بس

به نطق آدمی بهتر است از دواب*
دواب از تو به گر نگویی صواب

#سعدی

*دَواب: در فارسی به چارپایان سواری و باربر گفته می‌شود
اما در اصل، به زبان عربی، جمع دابّه بوده، شامل تمام جنبندگان (جانوران) است.
@pakruh
@andishehsarapub

5⃣
❌برای پیشگیری از بازنشر مطلبی نادرست

مطلب بالا در یک رسانۀ فارسی‌زبان خارج از کشور تدوین و منتشر شده

🔸نویسنده‌اش گمان کرده:
🔹از یک مقاله به‌تنهایی (بی‌توجه به انبوهی مقاله معتبر با نتایج خلاف آن) می‌تواند نتیجه بگیرد که ماسک فایده ندارد!
🔹و از مقالۀ دیگری به همین ترتیب نتیجه بگیرد که ضرر هم دارد!

چند پیامی که از اینجا:
t.iss.one/nouritazeh/13456
آغاز شده دربارۀ همین مطلب است.

🔸چون ممکن است نوشتن مطالب بعدی و نتیجه‌گیری کمی طول بکشد،
زودتر در اینجا اعلام می‌شود که عزیزانی که مطلب مورد اشاره را در وبسایت یا کانال تلگرام آن رسانه یا صفحات دیگران می‌بینند برای بازنشر آن عجله نکنند!

بسیاری از دوستان برای اینکه بدانند آن مطلب پراشکال است نیازی به توضیح ندارند

بعضی از دوستان با چهار مطلب قبلی
متوجه می‌شوند

بعضی هم با خواندن چند مطلبی که در ادامه نوشته می‌شود؛

تعدادی از خوانندگان آن مطلب هم کاری به نقد و بررسی مطلب و درست یا غلط بودنش ندارند،
همین که از مطلب خوششان بیاید برایشان کافی‌ست،
می‌خوانند و بازنشر می‌کنند!

ممکن است مطالب قبلی و بعدی برای چند درصد از این اشخاص هم مفید باشد.
ادامه:
t.iss.one/nouritazeh/13465