❌❌❌ کشندگی این سوش در انسان ۸۰٪ نیست، از سوش ووهان هم کمتر است.

در پاراگراف اول نرخ کشندگی آن ۸۰٪ نوشته شده، در پاراگراف دوم هم تکرار شده.
در تیتر هم تأکید روی کشندگی است.

۱. آیا نرخ کشندگی این ویروس در انسان ۸۰٪ است؟
خیر! این درصد در آزمایش بر روی موش به دست آمده.
در ادامه، خودش هم نوشته اما بیشتر خوانندگان مطالب فضای مجازی، متن طولانی را کامل یا با دقت نمی‌خوانند.

۲. حالا این ۸۰٪ در موش، زیاد است یا کم؟
متن طوری نوشته شده که خواننده برداشت می‌کند که از قبلی‌ها بیشتر است
اما کشندگی سوش ووهان در شرایط مشابه برای موش‌ها ۱۰۰٪ بوده.

۳. آیا سوشی با نرخ کشندگی کمتر، از سوشی با کشندگی بیشتر لزوماً کم‌خطرتر است؟
خیر
عامل بسیار مهم دیگر، ضریب تکثیر است.
در اینجا:
t.iss.one/nouritazeh/8012
ببینید که چگونه نقش ضریب تکثیر می‌تواند بسیار خطرناکتر از نرخ کشندگی باشد.

🔴در واقع این سوش به‌خاطر ضریب تکثیر احتمالاً بسیار بیش از سوش ووهان، از آن خطرناکتر است.

⚠️انتشار «مطالب نادرست» و «مطالب درست اما بی‌اهمیت» در منابع با مخاطب عموم، سبب کمتر دیده شدن مطالب مهم و ضروری می‌شود.

🚨توضیح مهم:
t.iss.one/nouritazeh/12544
🔎 @Fact_Check

🔴👆اسکرین شات تازه از حساب کاربری ترامپ در توئیتر که نشان می‌دهد این حساب کاربری در همان حالت قبلی (تعلیق) باقی مانده است.

خبر نادرست رفع تعلیق این حساب چند ماه قبل هم در فضای مجازی غیرفارسی و سپس فارسی انتشار وسیع یافته بود که پیشنهاد می‌شود تکذیبیۀ آن را هم ملاحظه بفرمایید:
t.iss.one/Fact_Check/645

بسیاری از صفحاتی که امروز این خبر را منتشر کرده‌اند همان صفحاتی هستند که چند ماه قبل هم خبر مشابه را منتشر کرده بودند!

احتمالاً بسیاری از کاربرانی که خبر امروز را در گروهها فوروارد کرده‌اند، خبر چند ماه قبل را هم در همان گروهها فوروارد کرده‌اند!

از آنجا که بازدید تکذیبیۀ مطالب نادرست جذاب، معمولاً کمتر از یک‌هزارم بازدید خود مطالب است، اغلب کاربرانی که بازنشرکنندۀ مطالب صفحات زرد هستند از نادرستی مطلب مطلع نمی‌شوند،
اما مشاهده شده است که بسیاری از کسانی که از نادرستی مطالب ارسالی‌شان مکرراً مطلع می‌شوند باز هم در همان منابع بدسابقه منتظر مطلب جذاب بعدی می‌مانند تا آن را در همان گروههای قبلی فوروارد کنند!

🆘افزایش بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست می‌تواند به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کند:
t.iss.one/Fact_Check

❌❌❌ پیامی در فضای مجازی منتشر شده که ادعا می‌کند «با شماره‌گیری کدی که در تصویر می‌بینیم (ستاره، مربع، ۲۱، مربع) می‌توان دانست تلفنی شنود می‌شود یا نه»!
✅ این کد چنین کاری را نمی‌کند!
نشان می‌دهد که «در تنظیمات»، تماس یا پیامکهای خود را به شماره دیگری فوروارد کرده‌ایم یا نه. (انتقال مکالمه و پیامک)

❌❌❌ در پیام‌های مشابهی ادعا شده «با کد ستاره مربع ۶۲ مربع می‌توان دانست که چه شماره‌ای مکالمه ما را شنود می‌کند»!
✅ این کد هم این کار را نمی‌کند! نشان می‌دهد در تنظیمات، چه شماره‌ای را برای «فوروارد مکالمه در صورت عدم پاسخگویی» تعیین کرده‌ایم.

🟡 کاش کدی وجود داشت که با وارد کردن آن در گوشی می‌توانستیم پیام‌های نادرست را به رنگ زرد بیینیم!

🔎 لطفاً با بازنشر «نقد و تکذیب برخی شایعات فضای مجازی» کمک کنید کاربران «در انتخاب مطالب برای فوروارد کردن» و «انتخاب منبع برای خواندن مطالب» کمی دقت کنند:
🔎 t.iss.one/Fact_Check

۱
❌❌❌هنوز دولت هند علت ریزش پل موربی گجرات را نمی‌داند، بعضی کانالهای تلگرامی فارسی می‌دانند!

رزونانس می‌تواند عامل تخریب یک پل باشد (سابقه هم دارد) اما در مورد پل گجرات چنین دلیلی اعلام نشده
مهمترین عاملی که دیده می‌شود حضور چندصدنفر روی پلی‌ست که تحمل ۱۵۰ نفر را دارد.

پس ادعای نقش رزونانس در این کانالها از کجا آمده؟

فردی در اینستاگرام مطلبی را در این زمینه نوشته (احتمالاً با دیدن مطلب انگلیسی که چند کاربر هندی در این زمینه نوشته‌اند)

یک کانال آن مطلب را با ذکر نام کوچک آن نویسنده منتشر کرده
کانالهای بعدی همان نام کوچک را هم حذف کرده‌اند! و خواننده متوجه نمی‌شود که این، منبع معتبری نداشته.

ویدئویی که در آن شخصی به دیوارۀ پل لگد می‌زند و در برخی پیامها مطرح شده مربوط به زمان ریزش پل نیست
در زمان ریزش پل عده‌ای در حال تکان دادن پل هستند که به‌عنوان یک حرکت نادرست رواج زیادی داشته
اما اگر تعداد افراد روی پل آنقدر زیادتر از ظرفیت نبود، احتمالا تکان دادن پل به‌تنهایی نمی‌توانست سبب ریزش شود.

🔴توجه به یک عامل نباید ما را از عوامل مهم دیگر و چه بسا مهمتر غافل کند.

ادامه:
t.iss.one/Fact_Check/797

۲
🔴 ویدئوهای قدیمی نشان می‌دهد که برخی افراد محلی یا بازدیدکنندگان، با انتشار ویدئوهایی بر روی آن پل اظهار کرده بودند که «تکان دادن پل لذتبخش است! و این کار را باید در وسط پل انجام داد!» 😳

ویدئوی لحظۀ حادثه هم نشان می‌دهد که اشخاصی در حال تکان دادن پل هستند!
کاری که ریسک تخریب پل را افزایش می‌دهد اما بدون داشتن اطلاعات کافی نمی‌توان گفت اگر تعداد افراد روی پل ۱۵۰ نفر بود، باز هم این تکان سبب ریزش می‌شد یا نه!
و نمی‌توان گفت با این تعداد ۳۵۰ نفر (یا به تخمین برخی منابع بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر)، بدون تکان هم پل ریزش می‌کرد یا نه!

🔴🔴🔴 چیزی که می‌شود گفت این است که:
بسیاری از کانال‌های تلگرامی فارسی به انتشار مطالب جالب می‌پردازند بی‌آنکه منبع معتبری داشته باشد و بی‌آنکه قادر یا مایل به درستی‌سنجی آن باشند
و کاربران زیادی با بازنشر مطالب آن‌ها به گرم شدن بازار مطالب نادرست و دیده نشدن مطالب مفید کمک می‌کنند.

با بازنشر «نقد و تکذیب مطالب نادرست فضای مجازی» می‌توانیم در جهت کاهش انتشار مطالب نادرست گامی برداریم.

مرتبط با این مطلب:
t.iss.one/Fact_Check/796

۳
🔴🎥 سقوط پل موربی در گجرات هند منجر به کشته شدن بیش از ۱۴۱ نفر شده است.
تا زمان انتشار این مطلب، ۱۷۷ نفر نجات داده شده‌اند و عده‌ای هنوز مفقودند.
بازسازی این پل ۲۳۰ متری روی رودخانۀ ماتشو یک هفته قبل از حادثه پایان یافته بود.

دولت هند ۹ نفر را دستگیر کرده که گفته شده کارمندان شرکتی هستند که به‌تازگی پل را بازسازی کرده است
اما نوشته نشده کسانی که اجازه داده‌اند چندصدنفر روی پلی باشند که ظرفیتش ۱۵۰ نفر است هم دستگیر شده‌اند یا نه!

🔴🎥 بخش نخست ویدئو که لگد زدن فردی به دیوار پل را نشان می‌دهد، مربوط به زمان حادثه نیست (حادثه در حدود ۱۸:۴۰ به وقت محلی رخ داده که هوا تاریک بوده)
ادامۀ ویدئو ثانیه‌های منتهی به سقوط را نشان می‌دهد و در آن نیز عده‌ای در حال تکان دادن پل هستند.

تکان دادن پل ریسک تخریب آن را افزایش می‌دهد اما ...
لطفاً دو مطلبی را که از این‌جا آغاز شده مطالعه بفرمایید:
t.iss.one/Fact_Check/796

🔴 موضوع اصلی، پل موربی نیست؛ توجه به «مطالب فضای مجازی فارسی و لزوم تلاش برای بهبود کیفیت محتوای آن» است.
پل موربی، یک مثال است.

۴
🔴 ویدئویی قدیمی از تکان دادن پل موربی در گجرات هند که به‌تازگی فروریخت.

برخی ولاگرهای (ویدئو بلاگرهای) هند در سال‌های گذشته ویدئوهایی را منتشر کرده بودند و در آن از لذت تکان دادن پل گفته بودند!
همچنین گفته بودند این کار را باید در وسط پل انجام داد نه اوایل پل! (ویدئوی بالا مربوط به زمان قبل از بازسازی پل است.)

ویدئوهای مختلف قبلی نشان می‌دهد که در زمان بازدید گروهی از این پل نیز تکان دادن آن مرسوم بوده است.

در زمان فروریختن پل هم عده‌ای در حال تکان دادن پل هستند، با این حال
توجه به یک عامل نباید ما را از عوامل مهم دیگر و چه بسا مهمتر غافل کند.
تکان دادن پل، کار کاملاً نادرستی است اما برای تعیین دلیل فروریختن پل باید نکات دیگر را هم بدانیم مانند اجازۀ ورود چندصدنفر به پلی که تحمل ۱۵۰ نفر را دارد.
منابع از تخمین حضور بین ۳۵۰ تا ۵۰۰ نفر بر روی پل در زمان حادثه خبر می‌دهند.

این ویدئو، مرتبط با این مطلب است:
t.iss.one/Fact_Check/796

🔴ایلان ماسک در اقدامی جنجالی حساب کاربری ترامپ در توئیتر را که تعلیق شده بود برگرداند.

قبلاً چندبار خبرهای نادرستی منتشر شده بود که ایلان ماسک این حساب را بازگردانده است و در این کانال نادرستی آن خبرها اعلام شده بود.
آخرین بار، ۲۰ روز قبل:
t.iss.one/Fact_Check/793

این بار، برخلاف دفعات قبل، این خبر درست است.

ماسک در یک نظرسنجی در توئیتر از کاربران پرسیده بود حساب کاربری ترامپ را دوباره برقرار کند یا نه؛
۱۳۴ میلیون نفر نظرسنجی را دیده بودند، ۱۵ میلیون نفر در آن شرکت کرده بودند و ۵۲٪ از ۱۵ میلیون نفر نظر مثبت داده بودند.
(🔴۱۱۹ میلیون نفر از کسانی که نظرسنجی را دیده‌اند نظر نداده‌اند. منبع: تصویر بالا)

دقایقی قبل ماسک این حساب را از تعلیق خارج کرد.

این حساب کاربری در لحظۀ بازگرداندن بدون دنبال‌کننده و دنبال‌شونده بوده (معمولا با تاخیر آپدیت می‌شود)
اما پستهای قبلی که آخرینشان مربوط به ۸ ژانویه ۲۰۲۱ است از جمله پستهایی که توئیتر به خاطر آن‌ها حساب را مسدود کرده بود در حساب کاربری دیده می‌شوند.

اقدام جنجالی قبلی ایلان ماسک در توئیتر، «قابل خریداری کردن تیک آبی» بود که سبب بروز مشکلات متعددی شد.
🔍 t.iss.one/Fact_Check

❌❌❌حال فضای مجازی فارسی خوب نیست!
بخش بزرگی از اطلاع‌رسانی، دست صفحاتی است که نه‌تنها درستی‌سنجی مطلب را بلد نیستند، بلکه مطلب درست را هم ضمن انتقال از زبانی به زبان فارسی غلط می‌کنند.
کاربران هم که هرچیزی را از هرجا پیدا کردند بازنشر می‌کنند و کسی هم معترض نمی‌شود!

در پیام (تصویر) نوشته شده این صبحانه در قطر ۸,۵ میلیون تومان!
مطلب صحیح این است: محل اقامتی که صبحانه‌اش این است شبی ۷,۳۵۰,۰۰۰ ت!

البته این محل اقامت یک خیمه است و برخی کااربران فضای مجازی غیرفارسی با انتشار ویدئوهایی از آن عدم رضایتشان را از آن اعلام کرده بودند که بحثی جداگانه است (و باید دید موقع رزرو این اقامتگاه اطلاعات صحیح دریافت کرده‌اند یا نه.)
اما «یک شب اقامت و این صبحانه»، به مبلغ ۱۷۵ پاوند انگلیس در فضای مجازی فارسی، شده است «یک صبحانه» ۲۰۰ پاوند انگلیس.

مسئله نه جام جهانی است و نه اقامت و صبحانه!
مسئله، محتوای فضای مجازی فارسی است و آنچه گفته شد تنها یک مثال است.
برخی مطالب مهم فضای مجازی فارسی هم در صفحات زرد همین وضعیت را دارند.
🆘لطفاً با بازنشر مطالب این کانال به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی فارسی کمک کنید.
🔎 t.iss.one/Fact_Check

🔴 اغلب کاربران فضای مجازی مایلند مطالب موضوعات مختلف را «یکجا» بخوانند
مثلاً همان صفحه‌ای که اخبار اقتصادی را می‌نویسد، توصیه‌های پزشکی هم بنویسد، اخبار ورزشی هم بنویسد و ...

برخی صفحات مجازی هم برای جذب مخاطبان بیشتر به این تمایل کاربران توجه می‌کنند!

تولیدکنندۀ مطلب که نیستند، می‌روند از منابع مختلف مطالب را کپی و با تعویض لینک منتشر می‌کنند.

در مواردی پشت یک صفحۀ مجازی پرمخاطب یک یا چند نفر هستند که در زمینه‌هایی که از آن اطلاع ندارند به همین شکل مطلب منتشر می‌کنند.

این روزها وقتی از عموم نظراتشان را می‌شنوید، مثلاً دربارۀ کورونا، می‌بینید مطالب همین صفحات ذهنیتشان را ایجاد کرده است.

در طرف دیگر صفحات دیگری هستند که ایجادکننده‌شان تنها دربارۀ موضوع یا موضوعاتی می‌نویسد که از آن اطلاع کافی دارد
اما از روش‌های فریبنده برای افزایش تعداد مخاطبان استفاده نمی‌کند و با روش‌های صحیح افزایش تعداد مخاطبان که تا حد کمی اثر دارد هم آشنا نیست.
مطالب صحیح هم که خود به خود جذابیت مطالب نادرست را ندارند!

کاربران می‌توانند به روش‌های مختلف به بهبود این وضعیت کمک کنند:

🔹معرفی منابع نسبتاً خوب به دوستان و بستگان (تا بتوانند آن‌ها را جایگزین منابع بی‌هویت یا بدهویت کنند)
🔹نقد مطالب نادرست و بازنشر تکذیبیه‌های آن‌ها
🔹پرهیز از بازنشر مطالب «درستِ» منابعی که مکرراً مطالب نادرست را منتشر می‌کنند. (تا سبب تبلیغ چنین منابعی نشوند)
🔹دنبال نکردن منابعی که مطالب «فاقد لینک منبع» منتشر می‌کنند. (چرا اجازه بدهیم صفحاتی که مطالب دیگران را به نام خود منتشر می‌کنند با این کار رشد کنند و مانع رشد صفحات تولیدکنندۀ محتوا شوند؟)

مرتبط با این مطلب:
t.iss.one/Fact_Check/805

🔴 ملاحظه می‌فرمایید که خبری اگر اشتباه تایپی هم باشد و تنها در یک منبع آمده باشد، باز هم کسانی آن را نقل می‌کنند بدون آن‌که ابتدا لااقل یک منبع دیگر را چک کنند.

تا زمان نگارش این مطلب، قیمت سکه ۱۷ میلیون تومان را رد کرده نه ۱۸ میلیون تومان را.
صفحات مجازی که قیمت سکه را اعلام می‌کنند قیمت کنونی‌اش را در حدود ۱۷ میلیون تومان اعلام کرده‌اند.

⚠️توجه:
بحث این مطلب، قیمت سکه نیست، از این خبر به عنوان یک مثال استفاده شده است.

مرتبط با این پیام:
t.iss.one/Fact_Check/805

🔴 #نگران_نباشید
بیماری جدیدی شیوع پیدا نکرده
حتی یک مورد بیماری که از ویروس مورد اشاره رخ داده باشد هم در انسان مشاهده نشده.

صحبت از پتانسیل بیماریزایی ویروس‌های موجود در بدن خفاش‌ها برای انسان و دیگر پستانداران است.

اصل این مطلب هم (بی‌آن‌که آن را ناقص و دارای اشکال بنویسند) موضوع تازه‌ای نیست.

توضیح بیشتر:
t.iss.one/nouritazeh/12600

🔎 t.iss.one/Fact_Check

❓تا کی صفحات مجازی‌ای که قبل از اطمینان از درستی خبر، هر خبری را منتشر می‌کنند به جای کاهش دنبال‌کنندگان با افزایش دنبال‌کنندگان روبه‌رو خواهند بود؟

حتی خبر درگذشت افراد را هم درستی‌سنجی نمی‌کنند! 😡
چرا؟!
برای این‌که برای اکثر کاربران فضای مجازی مهم است که اخبار را زود به دست بیاورند حتی غلطش را!

کانال‌های تلگرامی خبرهای نادرست را از روی هم کپی می‌کنند
اگر نادرستی‌اش معلوم شد، و آن‌ها هم باخبر شدند:

🔹در مواردی اصلاً خبر نادرست را تصحیح نمی‌کنند

🔹در مواردی، روی همان خبر با ادیت آن را تصحیح می‌کنند! در حالی که کسانی که خبر را دیده‌اند نسخۀ تصحیح شده را نمی‌بینند و مواردی که فوروارد یا کپی شده‌اند هم تصحیح نمی‌شوند

🔹در مواردی پیام نادرست را حذف می‌کنند بی‌آنکه در پیامی به مخاطب اطلاع دهند، عذرخواهی پیشکش!

🔹در مواردی هم یک بار خبر تصحیح شده را بازنشر می‌کنند، بدون عذرخواهی، انگار آنها نبوده‌اند که خبر نادرست را منتشر کرده‌اند!

برای بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی، باید منابع پرغلط را ترک
و به هم کمک کنیم منابع کم‌خطاتر جایگزین آنها شوند.
🔎 t.iss.one/Fact_Check
معرفی چند کانال احتمالا مفید:
✅ t.iss.one/moarrefi