Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.58K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
مطلبی در فضای مجازی انگلیسی زبان توسط یک شخص معروف به اظهارات نادرست
misinformation star!
منتشر شده که ادعا می‌کند ۴۴٪ از زنان باردار که واکسن فایزر دریافت کرده‌اند فرزندشان را از دست داده‌اند.
این شخص که با مطالعات علوم زیستی آشنا نیست رقم ۴۴٪ را از تقسیم دو عدد نادرست به دست آورده است!

1⃣افرادی را که باید در صورت کسر می‌نوشته دو بار شمرده است!

2⃣عددی که باید در مخرج کسر نوشته می‌شده را اشتباه تشخیص داده و عددی را نوشته که از عدد واقعی کوچکتر است (اصلا عدد واقعی در گزارش مورد اشارۀ ایشان وجود ندارد اما بخشی از آن افراد در گزارش مطرح شده‌اند که نشان می‌دهد عدۀ واقعی آن گروه بسیار بیشتر بوده)

او قبلاً رقم ۸۲ تا ۹۷٪ را ادعا کرده بود!

3⃣در ضمن این شخص اطلاع نداشته که چنین درصدی را باید با حالت نرمال جامعه و نیز با مبتلایان کووید-۱۹ مقایسه کند!
اگر درصد درستی را محاسبه کرده بود، سؤال این بود که حالا این درصد کم است یا زیاد؟! با صفر مقایسه شده؟!

👈توضیح بیشتر:
t.iss.one/SarsCoVTwo/3519

t.iss.one/SarsCoVTwo/3520

🚨🚨🚨اگر اکثر مردم، همین یک نکته را می‌دانستند تلفات و خسارات کورونا خیلی کمتر بود:
t.iss.one/nouritazeh/12035
👍6
مطلبی در فضای مجازی فارسی منتشر شده با این عنوان که
«چای سبز، روغن زیتون و شراب قرمز علیه کوروناویروس جدید مؤثر بوده است»

این مطلب را یک کانال پرسابقه در غلط‌گویی و اظهارات گمراه‌کننده منتشر کرده که پیش از این، برخی مطالب غلطش به کانال‌هایی که عناوین مرتبط با سلامت دارند راه یافته.

پیش از آن‌که کانال‌های متعددی آن را کپی کنند خوب است آگاهی‌بخشی کنیم:
t.iss.one/nouritazeh/12203

تجربه نشان داده است که وقتی چنین مطلبی در انبوهی کانال و صفحه منتشر شد، نقد و تکذیبش بازدید کافی برای خنثی کردن آن ندارد
اما تکذیب زودهنگام آن سبب کاهش انتشار در بسیاری از منابع می‌شود.
👍7
اشخاصی در نیو زیلند یک اسکرین شات «جعلی» را منتشر کرده‌اند که در آن ادعا شده دولت نیو زیلند در حال بررسی بوده که آیا می‌تواند در مناطقی که پوشش واکسن از ۹۰٪ کمتر است، واکسن کووید را به آب اضافه کند؟!

وانمود شده که این مطلب در نشریه نیو زیلند هرالد منتشر شده.

چنین مطلبی در این نشریه منتشر نشده و اصل این مطلب هم جعلی است.

واکسن کووید-۱۹ که قابل افزودن به آب آشامیدنی باشد وجود ندارد.

اگر هم واکسنی قابل افزودن به آب وجود داشت، افزودنش به آب آشامیدنی شهر گزینۀ علمی نبود! (مثلاً - به فرض وجود - غیرقابل انتخاب که چه اشخاصی با چه دوزی آن را دریافت کنند!)

افرادی که چنین ادعایی را مطرح کرده‌اند یا خود از حداقل اطلاعات لازم دربارۀ واکسن کووید-۱۹ و واکسن (حتی در حد سواد دانش آموز کلاس دهم تجربی) بهره‌مند نیستند
یا از بی‌اطلاعی مخاطبان سوء استفاده کرده‌اند.

متأسفانه نقد و تکذیب چنین مطالب نادرستی آن‌قدر منتشر نمی‌شود که بتواند اثر سوء مطلب نادرست را کاملاً خنثی کند.

لطفاً با نشر مطالب درست و تکذیبیه‌های مطالب نادرست، جای مطالب نادرست را تنگ کنید:
t.iss.one/Fact_Check

t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/orthopoxvirus
👍6
سَردیس داریوش بر «سردر» ادارۀ پست برلین نیست؛
اما یکی از ۲۵ سردیسی است که بر بدنۀ بیرونی ساختمان قدیمی پست برلین "بین پنجره‌ها" وجود دارد.
توضیح بیشتر و عکس‌های بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/1133

🔍 لطفاً با بازنشر تمام پیام‌های این کانال:
🔎 t.iss.one/Fact_Check
کمک کنید کاربران فضای مجازی فارسی نسبت به دقت و صحت مطالب حساس شوند و از بازنشر مطالبی که به درستی آن‌ها اطمینان یا به منبعشان اعتماد ندارند خودداری کنند.
در این صورت صفحاتی که هر مطلبی را بدون بررسی بازنشر می‌کنند کم‌کم دنبال‌کنندگان خود را از دست می‌دهند یا مجبور می‌شوند از بازنشر هر مطلبی پیش از کسب اطمینان از درستی‌اش چشم‌پوشی کنند.
تا آن‌جا راه بسیار درازی در پیش است، فعلاً مهم این است که در جهت درست حرکت کنیم نه برعکس!🌹
👍6
گاهی پس از آنکه یک پیام نوشتاری نادرست، یک یا چند بار فضای مجازی را به اشغال درآورد، اگر خیلی جذاب باشد، نوبت به ویدئو ساختن از آن می‌رسد تا گزارش ویدئویی آن هم هر گوشه‌ای از فضای مجازی را که از پیام نوشتاری نادرست در امان بوده، هدف قرار دهد!

🔴 اگر می‌خواهید بدانید ادعای رسانه‌ها در مورد میزان تأثیر واکسن BCG بر پیشگیری از ابتلا به کورونا چه اشکالات و چه تبعاتی دارد لطفاً چند دقیقه وقت بگذارید و پیامهای لینک داده شده را بخوانید.
اگر فرصت خواندن تمام آنها را ندارید فقط آخری🔻را بخوانید:
t.iss.one/nouritazeh/11997

t.iss.one/nouritazeh/12003

t.iss.one/nouritazeh/12004

t.iss.one/nouritazeh/12079

t.iss.one/nouritazeh/12080

🔺 t.iss.one/nouritazeh/12081

🔍لطفاً با بازنشر پیامهای این کانال:
t.iss.one/Fact_Check
کمک کنید کاربران فضای مجازی فارسی نسبت به دقت و صحت مطالب حساس شوند و از بازنشر مطالبی که به درستی‌شان اطمینان یا به منبعشان اعتماد ندارند خودداری کنند.
در این صورت صفحاتی که هر مطلبی را بدون بررسی بازنشر می‌کنند کم‌کم دنبال‌کنندگان خود را از دست می‌دهند یا مجبور می‌شوند از بازنشر هر مطلبی پیش از کسب اطمینان از درستی‌اش چشمپوشی کنند.
👍9
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
گاهی پس از آنکه یک پیام نوشتاری نادرست، یک یا چند بار فضای مجازی را به اشغال درآورد، اگر خیلی جذاب باشد، نوبت به ویدئو ساختن از آن می‌رسد تا گزارش ویدئویی آن هم هر گوشه‌ای از فضای مجازی را که از پیام نوشتاری نادرست در امان بوده، هدف قرار دهد! 🔴 اگر می‌خواهید…
🔴 یک مثال دیگر از مطلب نادرستی که چند بار در فضای مجازی به صورت متن انتشار وسیع یافته، سپس نوبت به ویدئو ساختن از آن رسیده:
t.iss.one/andishehsarapub/9085

🌱 مقابله با اطلاعات نادرست، نیاز به تلاش تمام کسانی دارد که می‌دانند مطالب نادرست، زیان‌بار هستند و زیانشان تنها به کسانی که آن‌ها را جدی می‌گیرند نمی‌رسد!
👍7
مطلبی که در آن ادعا شده «آلفا کونده رئیس جمهور گینه وزیر کار خود را به دلیل ترک کار کتک می‌زند»
ساعاتی قبل در فضای مجازی فارسی در انبوهی صفحه منتشر شده.

این‌که آلفا کونده یک سال است با کودتا برکنار شده و رئیس جمهور گینه نیست، اشکالی ندارد

این ویدئو اصلاً مربوط به گینه نیست!
گینه استوایی است! (کشوری که حتی همسایه گینه هم نیست!)
از این هم چشمپوشی کنیم.

این شخص اصلاً رئیس جمهور هیچ کشوری نیست!
دیگری هم وزیر هیچ کشوری نیست!

ویدئو هم مال این روزها نیست!

در سال ۲۰۱۵ در دانشگاهی در گینه استوایی دو نفر دعوا کرده‌اند
و بعضی صفحات زرد غیرفارسی در سال‌های قبل آن را با شرح غلطی منتشر کرده‌اند
حالا دوباره بعضی صفحات زرد غیرفارسی آن ویدئو را منتشر کرده‌اند

و این همه صفحه زرد فارسی بدون تحقیق آن را بازنشر کرده‌اند!

تقصیر، تنها از منابع زرد نیست!
دنبال‌کنندگانشان این نوع مطالب را دوست دارند!
«عجیب باشه! غلط باشه!» (مانند «مفت باشه، کوفت باشه!»)

مستمع صاحب‌سخن را بر سر ذوق آورَد!

🆘 لطفا با بازنشر پیام‌های این کانال:
t.iss.one/Fact_Check
به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کنید🌹
👍17😁2
🔴کانالهای فارسی متعددی (خبری، سرگرمی و ...) خبر یک اکانت فیک که عنوان گاردین را بر خود گذاشته «به نقل از گاردین» منتشر کرده‌اند!

در فضای مجازی فارسی تعداد زیادی کانال وجود دارد که به محض مشاهدۀ یک خبر، بدون هیچ‌گونه بررسی آن را کپی می‌کنند تا از بقیه عقب نمانند.
نادرستی خبرشان هم که معلوم شد ضرر نمی‌کنند!
همان دنبال‌کنندگان قبلی منتظر مطلب غلط بعدی هستند تا به محض انتشار آن را در گروه‌ها بازنشر کنند!
حتی با انتشار مکرر مطالب نادرست، باز هم تعداد دنبال‌کنندگانشان کم نمی‌شود!

🔴بازنشر تکذیبیۀ مطالب نادرست آسان‌ترین راه تلاش برای اصلاح این وضعیت است:
t.iss.one/Fact_Check
🔴راه کمی سخت این است که در گروهها از ارسال‌کنندۀ مطالب نادرست بپرسیم آیا به درستی مطلبی که ارسال کرده‌ای اطمینان یا به منبع آن اعتماد داری؟
🔴یک راه ارزشمند این است که منابع نسبتاً معتبر را به کاربران معرفی کنیم تا آنها را جایگزین منابع زرد کنند.
اگر مایل به معرفی کانالهای معتبر هستید لطفاً لینکشان را در اینجا بفرستید:
t.iss.one/moarrefiha
کانالهای معرفی شده:
t.iss.one/moarrefi
🔴به‌روزرسانی:
اکانت واقعی گاردین این خبر را در ساعت ۲۲ به وقت تهران اعلام کرد.
👍9😁2
🚨👆 چنین پیام‌هایی تبلیغ از طرف تلگرام است و ارتباطی با کانالی که تبلیغ را در آن مشاهده می‌کنید ندارد. (برای کامل دیدن تصویر، آن را لمس کنید.)

📱🔴 اگر چنین پیام‌هایی را در کانالی دیدید، مطلع باشید که تبلیغاتی‌اند که «شرکت تلگرام» «به صورت اجباری» در کانال‌ها منتشر کرده است! و از این پس هم می‌خواهد این کار را ادامه دهد.

فعلاً با دیدن واژۀ
sponsored
در پیام، چنان که در تصاویر می‌بینید، می‌شود متوجه شد که این یک پیام تحمیلی از تلگرام است اما احتمالاً اغلب کاربران به این نکته توجه ندارند.

کانال‌هایی مانند این کانال که تاکنون هیچ تبلیغی را منتشر نکرده‌اند حالا ناگزیر میزبان تبلیغات ناخواسته از سوی تلگرام هستند حتی پیام‌هایی که با محتوایشان موافق نباشند.
ادامه:
t.iss.one/andishehsarapub/9016
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید تا دنبال‌کنندگان کانال‌های دیگر هم مطلع شوند.
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 با آرزوی اینکه این خبر واقعیت داشته باشد٬ با توجه به ابهام و تردید جدی٬ خدمت دوستانی که پیام مورد اشاره را بازنشر کرده‌اند٬ عرض می‌کنم:

بهتر نیست برای بازنشر٬ کمی منتظر بمانیم تا در منبع معتبری درج شود؟

این خبر در هیچ منبع معتبری نیامده است. نمی‌شود که خبر به این مهمی در منابع معتبر نیاید.

منابع نامعتبر و یا غیر تخصصی در آن موضوع٬ ممکن است به فراوانی در ارسال اخبار مختلف جزو اولین‌ها باشند اما درصد زیادی از اخبارشان نادرست است.

این فیلم مدتی قبل در کشوری دیگر منتشر شده است و به مکانی دیگر نسبت داده شده٬ که البته آن هم توسط منبع معتبری نبوده.

شخصی کنار دریا نشسته بود و قاشق-قاشق ماست به دریا اضافه می‌کرد٬
پرسیدند: «چه می‌کنی؟!»
گفت: «دوغ درست می‌کنم!»
گفتند: «اینکه نمی‌شه!»
گفت: «می‌دونم نمی‌شه! اما اگه بشه٬ چی‌ی‌ی می‌ی‌‌ی‌شه‌!»
---
💧دربارۀ «آبِ ژرف» که منشأ آن شایعه بوده است:
(البته آن فیلم ربطی به خبر زیر ندارد.)
https://bit.ly/2R7XJSE

t.iss.one/andishehsarapub

t.iss.one/Fact_Check
👍9
Forwarded from اندیشه سرا
👆اینستاگرام شخصی که خبر کشف سفرۀ آب زیرزمینی را درج کرده بود و انبوهی کانال تلگرامی آن را بازنشر کرده بودند.
او به‌خاطر درج پیام نادرست عذرخواهی کرده است.👆
- - -
کانال‌های تلگرامی تا مدتی از روی هم کپی خواهند کرد و جمع کردنش آسان نیست٬ حتی معمولاً جمع کردن کامل امکان ندارد.

ای سلیم آب ز سرچشمه ببند
که چو پر شد نتوان بستن جوی
[سعدی]

🔸بسیاری از مطالب نادرست٬ تکذیب نمی‌شوند؛
🔸و اگر تکذیب بشوند معمولا بیشتر کسانی که مطلب نادرست را دیده‌اند تکذیبش را نمی‌بینند.

سرِ چشمه شاید گرفتن به بیل
چو پر شد نشاید گذشتن به پیل
[سعدی]

خبر در تصویر این پیام قابل مشاهده است:
t.iss.one/andishehsarapub/4224

t.iss.one/fact_Check
👍8
⚠️🚨 Uncovering the sources behind a lot of COVID misinformation including The Great Barrington Declaration

Taylor Nichols

The Great Barrington Declaration was originally written and signed by
Martin Kulldorff, a biostatistician,
Sunetra Gupta, a professor of theoretical epidemiology, and
Jay Bhattacharya, a medical economist.

t.iss.one/Fact_Check


🚨Not a single one of them with any patient experience.

The Great Barrington Declaration was coordinated and funded by the American Institute for Economic Research, a libertarian "think tank" whose headquarters are located in Great Barrington, Massachusetts.

The GBD was based around a "herd immunity" strategy, which was practically impossible with a highly transmissible and rapidly mutating respiratory virus like COVID, and was considered dangerous and unethical by respected scientists and actual physicians.

https://www.medpagetoday.com/infectiousdisease/covid19/89127

🚨At the time the GBD was written, we did not yet have vaccines and therefore the Declaration argued for focused "natural herd immunity" which effectively meant allowing people to become infected to develop immunity, with what would have been devastating consequences.

So
🚨if the GBD was widely blasted by respected scientists and clinicians with actual patient responsibilities and who had seen the harms of COVID first-hand, what was the real role of the Declaration?

The short answer:
⚠️economics.

Let's explore?

As GYamey pointed out, there are billions of dark money dollars behind these economics over public health positions, including with one of the authors, Sunetra Gupta, who received almost £90,000 from the conservative George and Emily von Opel Foundation.

The Editorial Director for AIER at that time was Jeffrey Tucker, a libertarian writer and speaker and crypto evangelist, with roots in Austrian economics.

He has since gone on to create the Brownstone Institute, a libertarian influence peddling outlet.

What does Austrian economics, or the Austrian school of economics, mean?

Well, libertarianism summed up in economic theory:
a heterodox school of economic thought that advocates strict individualism and the freedom of markets.

While looking for a succinct summary definition of Austrian economics, I came across one of Jeffrey Tucker's former outlets, the Mises Institute.

https://mises.org/what-austrian-economics

The "About" section of the Brownstone Institute website describes the outlet as the "spiritual child" of the Great Barrington Declaration, and all of the original authors and signers of the Declaration are "senior scholars" or authors.

https://brownstone.org/about/

Though this goes much deeper than just AIER or these three non-doctors. The spider web is extensive and the depths of the dark money funding more extensive.

There are deep ties to oil money and the Koch network.

This piece exceptionally lays out the case of how this network hijacked the narrative and the war on COVID.

https://www.levernews.com/how-the-koch-network-hijacked-the-war-on-covid/

I also wrote about the issues with the issues with funding and misinformation on an institutional level and grant funding level here:

https://tnicholsmd.medium.com/covid-contrarians-and-the-influence-of-funding-in-medicine-587d04ad1b44

Included in that discussion is the libertarian Arnold Ventures LLC and someone else on that spiderweb chart above as an author for the Brownstone institute as well as the Urgency of Normal project to push for opening schools without mitigation measures.

https://brownstone.org/author/vinay-prasad/

Taylor Nichols, MD
Emergency medicine. Health policy and advocacy. Medical tech and innovation

https://linktr.ee/TNicholsMD

t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/Fact_Check
👍5
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 دیروز خبر مبهمی منتشر شد که باعث نگرانی مردم شده بود:
«بر اساس مصوبه شورای پول و اعتبار چنانچه حسابی بیش از ۱۰۰ تراکنش در ماه داشته باشد و ۳۵ میلیون تومان در تراکنشها جابه‌جا شود، تجاری تلقی می‌شود و به آن مالیات تعلق خواهد گرفت.»
پایان نقل قول

اگر ۱۰۰ تراکنش (واریز و خرید) یا مستقلاً ۳۵ میلیون تومان گردش در نظر گرفته شده بود شامل کارتهای مورد استفاده در خرید برخی از مردم می‌شد.
حالا با توضیح مدیر روابط عمومی بانک مرکزی ابهام خبر رفع شده است:

نقل قول:
«حساب‌های بانکی یک فرد اگر دو شرط را به طور همزمان داشته باشد، ممکن است حساب تجاری تلقی شود:
اول این که تعداد "واریز" به حساب بیش از ۱۰۰ فقره باشد و در عین حال، مجموع مبلغ واریزی هم بیش از ۳۵۰ میلیون ریال باشد.»
پایان نقل قول

در توئیت نیامده اما با توجه به پیشینۀ خبر، به نظر می‌رسد این تعداد تراکنش و مبلغ «در ماه» است.

ادامه:
t.iss.one/andishehsarapub/9714

@Fact_Check
👍8😁1
Forwarded from اندیشه سرا
📱 مشکل محدودیت عمومی نصب اپلیکیشن‌ها در گوگل‌پلی برای کاربران دارای آی‌پی ایران رفع شد.

برداشتن محدودیت شامل «اپلیکیشن‌هایی که قبلاً به طور خاص از ایران به آن‌ها دسترسی وجود نداشت⬇️»، نمی‌شود.🔻

⬆️این نوع اپ‌ها را معمولاً می‌توان به این روش از گوگل‌پلی دانلود و نصب کرد:
t.iss.one/andishehsarapub/5380

🔺شخصی که دستش را گچ گرفته بود به دکتر گفت:
«آقای دکتر گچِ دستم رو که باز کنم می‌تونم پیانو بزنم؟»
دکتر گفت «بله!»
شخص گفت:
«چه جالب! قبل از شکستن دستم نمی‌تونستم!»🤠
👍7