Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.58K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.62K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
برای داشتن تصور درست از چیستی سرریز زنگوله‌ای‌شکل، به تصاویر نمونۀ ایرانی آن نگاه کنید.
توضیح بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/1149
👍5
Forwarded from اندیشه سرا
Covão dos Conchos
برای داشتن تصور درست‌تر از قطر این سرریز، آن را با اندازۀ فرد در تصویر مقایسه کنید.
برخی قطر آن را ۱۵۱۹ متر نوشته‌اند!
توضیح بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/1149
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🤔 این کانال‌ها این غلط‌ها را از کجا می‌آورند؟! 🤠

این عکس، مربوط به فستیوال کشتیرانی آمستردام است که هر ۵ سال یک بار برگزار می‌شود. (عکس مربوط به ۲۰۱۵)

توضیح:
t.iss.one/andishehsarapub/1692
👍5
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 اگر روزی کاربران فضای مجازی، همان‌قدر که برای بازنشر مطالب جالبِ نادرست وقت می‌گذارند، برای بازنشر نقد و تکذیبشان هم وقت بگذارند،
کیفیت محتوای فضای مجازی بهبود زیادی پیدا می‌کند.
در غیر این صورت، نه‌تنها دائماً با مطالب نادرست تازه روبه‌رو خواهیم بود،
بلکه مطالب نادرست قبلی هم مثل تب راجعه برمی‌گردند!

توضیح تصویر بالا را در این دو پیام ببینید:
t.iss.one/andishehsarapub/1691

t.iss.one/andishehsarapub/1692

تب راجعۀ شایعات مجازی:
t.iss.one/andishehsarapub/7695

تکذیب برخی شایعات نادرست فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
👍8
مطلبی در فضای مجازی انگلیسی زبان توسط یک شخص معروف به اظهارات نادرست
misinformation star!
منتشر شده که ادعا می‌کند ۴۴٪ از زنان باردار که واکسن فایزر دریافت کرده‌اند فرزندشان را از دست داده‌اند.
این شخص که با مطالعات علوم زیستی آشنا نیست رقم ۴۴٪ را از تقسیم دو عدد نادرست به دست آورده است!

1⃣افرادی را که باید در صورت کسر می‌نوشته دو بار شمرده است!

2⃣عددی که باید در مخرج کسر نوشته می‌شده را اشتباه تشخیص داده و عددی را نوشته که از عدد واقعی کوچکتر است (اصلا عدد واقعی در گزارش مورد اشارۀ ایشان وجود ندارد اما بخشی از آن افراد در گزارش مطرح شده‌اند که نشان می‌دهد عدۀ واقعی آن گروه بسیار بیشتر بوده)

او قبلاً رقم ۸۲ تا ۹۷٪ را ادعا کرده بود!

3⃣در ضمن این شخص اطلاع نداشته که چنین درصدی را باید با حالت نرمال جامعه و نیز با مبتلایان کووید-۱۹ مقایسه کند!
اگر درصد درستی را محاسبه کرده بود، سؤال این بود که حالا این درصد کم است یا زیاد؟! با صفر مقایسه شده؟!

👈توضیح بیشتر:
t.iss.one/SarsCoVTwo/3519

t.iss.one/SarsCoVTwo/3520

🚨🚨🚨اگر اکثر مردم، همین یک نکته را می‌دانستند تلفات و خسارات کورونا خیلی کمتر بود:
t.iss.one/nouritazeh/12035
👍6
مطلبی در فضای مجازی فارسی منتشر شده با این عنوان که
«چای سبز، روغن زیتون و شراب قرمز علیه کوروناویروس جدید مؤثر بوده است»

این مطلب را یک کانال پرسابقه در غلط‌گویی و اظهارات گمراه‌کننده منتشر کرده که پیش از این، برخی مطالب غلطش به کانال‌هایی که عناوین مرتبط با سلامت دارند راه یافته.

پیش از آن‌که کانال‌های متعددی آن را کپی کنند خوب است آگاهی‌بخشی کنیم:
t.iss.one/nouritazeh/12203

تجربه نشان داده است که وقتی چنین مطلبی در انبوهی کانال و صفحه منتشر شد، نقد و تکذیبش بازدید کافی برای خنثی کردن آن ندارد
اما تکذیب زودهنگام آن سبب کاهش انتشار در بسیاری از منابع می‌شود.
👍7
اشخاصی در نیو زیلند یک اسکرین شات «جعلی» را منتشر کرده‌اند که در آن ادعا شده دولت نیو زیلند در حال بررسی بوده که آیا می‌تواند در مناطقی که پوشش واکسن از ۹۰٪ کمتر است، واکسن کووید را به آب اضافه کند؟!

وانمود شده که این مطلب در نشریه نیو زیلند هرالد منتشر شده.

چنین مطلبی در این نشریه منتشر نشده و اصل این مطلب هم جعلی است.

واکسن کووید-۱۹ که قابل افزودن به آب آشامیدنی باشد وجود ندارد.

اگر هم واکسنی قابل افزودن به آب وجود داشت، افزودنش به آب آشامیدنی شهر گزینۀ علمی نبود! (مثلاً - به فرض وجود - غیرقابل انتخاب که چه اشخاصی با چه دوزی آن را دریافت کنند!)

افرادی که چنین ادعایی را مطرح کرده‌اند یا خود از حداقل اطلاعات لازم دربارۀ واکسن کووید-۱۹ و واکسن (حتی در حد سواد دانش آموز کلاس دهم تجربی) بهره‌مند نیستند
یا از بی‌اطلاعی مخاطبان سوء استفاده کرده‌اند.

متأسفانه نقد و تکذیب چنین مطالب نادرستی آن‌قدر منتشر نمی‌شود که بتواند اثر سوء مطلب نادرست را کاملاً خنثی کند.

لطفاً با نشر مطالب درست و تکذیبیه‌های مطالب نادرست، جای مطالب نادرست را تنگ کنید:
t.iss.one/Fact_Check

t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/orthopoxvirus
👍6
سَردیس داریوش بر «سردر» ادارۀ پست برلین نیست؛
اما یکی از ۲۵ سردیسی است که بر بدنۀ بیرونی ساختمان قدیمی پست برلین "بین پنجره‌ها" وجود دارد.
توضیح بیشتر و عکس‌های بیشتر:
t.iss.one/andishehsarapub/1133

🔍 لطفاً با بازنشر تمام پیام‌های این کانال:
🔎 t.iss.one/Fact_Check
کمک کنید کاربران فضای مجازی فارسی نسبت به دقت و صحت مطالب حساس شوند و از بازنشر مطالبی که به درستی آن‌ها اطمینان یا به منبعشان اعتماد ندارند خودداری کنند.
در این صورت صفحاتی که هر مطلبی را بدون بررسی بازنشر می‌کنند کم‌کم دنبال‌کنندگان خود را از دست می‌دهند یا مجبور می‌شوند از بازنشر هر مطلبی پیش از کسب اطمینان از درستی‌اش چشم‌پوشی کنند.
تا آن‌جا راه بسیار درازی در پیش است، فعلاً مهم این است که در جهت درست حرکت کنیم نه برعکس!🌹
👍6
گاهی پس از آنکه یک پیام نوشتاری نادرست، یک یا چند بار فضای مجازی را به اشغال درآورد، اگر خیلی جذاب باشد، نوبت به ویدئو ساختن از آن می‌رسد تا گزارش ویدئویی آن هم هر گوشه‌ای از فضای مجازی را که از پیام نوشتاری نادرست در امان بوده، هدف قرار دهد!

🔴 اگر می‌خواهید بدانید ادعای رسانه‌ها در مورد میزان تأثیر واکسن BCG بر پیشگیری از ابتلا به کورونا چه اشکالات و چه تبعاتی دارد لطفاً چند دقیقه وقت بگذارید و پیامهای لینک داده شده را بخوانید.
اگر فرصت خواندن تمام آنها را ندارید فقط آخری🔻را بخوانید:
t.iss.one/nouritazeh/11997

t.iss.one/nouritazeh/12003

t.iss.one/nouritazeh/12004

t.iss.one/nouritazeh/12079

t.iss.one/nouritazeh/12080

🔺 t.iss.one/nouritazeh/12081

🔍لطفاً با بازنشر پیامهای این کانال:
t.iss.one/Fact_Check
کمک کنید کاربران فضای مجازی فارسی نسبت به دقت و صحت مطالب حساس شوند و از بازنشر مطالبی که به درستی‌شان اطمینان یا به منبعشان اعتماد ندارند خودداری کنند.
در این صورت صفحاتی که هر مطلبی را بدون بررسی بازنشر می‌کنند کم‌کم دنبال‌کنندگان خود را از دست می‌دهند یا مجبور می‌شوند از بازنشر هر مطلبی پیش از کسب اطمینان از درستی‌اش چشمپوشی کنند.
👍9
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
گاهی پس از آنکه یک پیام نوشتاری نادرست، یک یا چند بار فضای مجازی را به اشغال درآورد، اگر خیلی جذاب باشد، نوبت به ویدئو ساختن از آن می‌رسد تا گزارش ویدئویی آن هم هر گوشه‌ای از فضای مجازی را که از پیام نوشتاری نادرست در امان بوده، هدف قرار دهد! 🔴 اگر می‌خواهید…
🔴 یک مثال دیگر از مطلب نادرستی که چند بار در فضای مجازی به صورت متن انتشار وسیع یافته، سپس نوبت به ویدئو ساختن از آن رسیده:
t.iss.one/andishehsarapub/9085

🌱 مقابله با اطلاعات نادرست، نیاز به تلاش تمام کسانی دارد که می‌دانند مطالب نادرست، زیان‌بار هستند و زیانشان تنها به کسانی که آن‌ها را جدی می‌گیرند نمی‌رسد!
👍7
مطلبی که در آن ادعا شده «آلفا کونده رئیس جمهور گینه وزیر کار خود را به دلیل ترک کار کتک می‌زند»
ساعاتی قبل در فضای مجازی فارسی در انبوهی صفحه منتشر شده.

این‌که آلفا کونده یک سال است با کودتا برکنار شده و رئیس جمهور گینه نیست، اشکالی ندارد

این ویدئو اصلاً مربوط به گینه نیست!
گینه استوایی است! (کشوری که حتی همسایه گینه هم نیست!)
از این هم چشمپوشی کنیم.

این شخص اصلاً رئیس جمهور هیچ کشوری نیست!
دیگری هم وزیر هیچ کشوری نیست!

ویدئو هم مال این روزها نیست!

در سال ۲۰۱۵ در دانشگاهی در گینه استوایی دو نفر دعوا کرده‌اند
و بعضی صفحات زرد غیرفارسی در سال‌های قبل آن را با شرح غلطی منتشر کرده‌اند
حالا دوباره بعضی صفحات زرد غیرفارسی آن ویدئو را منتشر کرده‌اند

و این همه صفحه زرد فارسی بدون تحقیق آن را بازنشر کرده‌اند!

تقصیر، تنها از منابع زرد نیست!
دنبال‌کنندگانشان این نوع مطالب را دوست دارند!
«عجیب باشه! غلط باشه!» (مانند «مفت باشه، کوفت باشه!»)

مستمع صاحب‌سخن را بر سر ذوق آورَد!

🆘 لطفا با بازنشر پیام‌های این کانال:
t.iss.one/Fact_Check
به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کنید🌹
👍17😁2
🔴کانالهای فارسی متعددی (خبری، سرگرمی و ...) خبر یک اکانت فیک که عنوان گاردین را بر خود گذاشته «به نقل از گاردین» منتشر کرده‌اند!

در فضای مجازی فارسی تعداد زیادی کانال وجود دارد که به محض مشاهدۀ یک خبر، بدون هیچ‌گونه بررسی آن را کپی می‌کنند تا از بقیه عقب نمانند.
نادرستی خبرشان هم که معلوم شد ضرر نمی‌کنند!
همان دنبال‌کنندگان قبلی منتظر مطلب غلط بعدی هستند تا به محض انتشار آن را در گروه‌ها بازنشر کنند!
حتی با انتشار مکرر مطالب نادرست، باز هم تعداد دنبال‌کنندگانشان کم نمی‌شود!

🔴بازنشر تکذیبیۀ مطالب نادرست آسان‌ترین راه تلاش برای اصلاح این وضعیت است:
t.iss.one/Fact_Check
🔴راه کمی سخت این است که در گروهها از ارسال‌کنندۀ مطالب نادرست بپرسیم آیا به درستی مطلبی که ارسال کرده‌ای اطمینان یا به منبع آن اعتماد داری؟
🔴یک راه ارزشمند این است که منابع نسبتاً معتبر را به کاربران معرفی کنیم تا آنها را جایگزین منابع زرد کنند.
اگر مایل به معرفی کانالهای معتبر هستید لطفاً لینکشان را در اینجا بفرستید:
t.iss.one/moarrefiha
کانالهای معرفی شده:
t.iss.one/moarrefi
🔴به‌روزرسانی:
اکانت واقعی گاردین این خبر را در ساعت ۲۲ به وقت تهران اعلام کرد.
👍9😁2
🚨👆 چنین پیام‌هایی تبلیغ از طرف تلگرام است و ارتباطی با کانالی که تبلیغ را در آن مشاهده می‌کنید ندارد. (برای کامل دیدن تصویر، آن را لمس کنید.)

📱🔴 اگر چنین پیام‌هایی را در کانالی دیدید، مطلع باشید که تبلیغاتی‌اند که «شرکت تلگرام» «به صورت اجباری» در کانال‌ها منتشر کرده است! و از این پس هم می‌خواهد این کار را ادامه دهد.

فعلاً با دیدن واژۀ
sponsored
در پیام، چنان که در تصاویر می‌بینید، می‌شود متوجه شد که این یک پیام تحمیلی از تلگرام است اما احتمالاً اغلب کاربران به این نکته توجه ندارند.

کانال‌هایی مانند این کانال که تاکنون هیچ تبلیغی را منتشر نکرده‌اند حالا ناگزیر میزبان تبلیغات ناخواسته از سوی تلگرام هستند حتی پیام‌هایی که با محتوایشان موافق نباشند.
ادامه:
t.iss.one/andishehsarapub/9016
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید تا دنبال‌کنندگان کانال‌های دیگر هم مطلع شوند.
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 با آرزوی اینکه این خبر واقعیت داشته باشد٬ با توجه به ابهام و تردید جدی٬ خدمت دوستانی که پیام مورد اشاره را بازنشر کرده‌اند٬ عرض می‌کنم:

بهتر نیست برای بازنشر٬ کمی منتظر بمانیم تا در منبع معتبری درج شود؟

این خبر در هیچ منبع معتبری نیامده است. نمی‌شود که خبر به این مهمی در منابع معتبر نیاید.

منابع نامعتبر و یا غیر تخصصی در آن موضوع٬ ممکن است به فراوانی در ارسال اخبار مختلف جزو اولین‌ها باشند اما درصد زیادی از اخبارشان نادرست است.

این فیلم مدتی قبل در کشوری دیگر منتشر شده است و به مکانی دیگر نسبت داده شده٬ که البته آن هم توسط منبع معتبری نبوده.

شخصی کنار دریا نشسته بود و قاشق-قاشق ماست به دریا اضافه می‌کرد٬
پرسیدند: «چه می‌کنی؟!»
گفت: «دوغ درست می‌کنم!»
گفتند: «اینکه نمی‌شه!»
گفت: «می‌دونم نمی‌شه! اما اگه بشه٬ چی‌ی‌ی می‌ی‌‌ی‌شه‌!»
---
💧دربارۀ «آبِ ژرف» که منشأ آن شایعه بوده است:
(البته آن فیلم ربطی به خبر زیر ندارد.)
https://bit.ly/2R7XJSE

t.iss.one/andishehsarapub

t.iss.one/Fact_Check
👍9