Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.58K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
تعداد زیادی کانال تلگرامی که چندصدهزار دنبال‌کننده دارند عکسی را که در وب پیدا کرده‌اند به «پیروز» نسبت داده‌اند.

این عکس ابتدا در صفحۀ اینستاگرام عکاسش در دسامبر ۲۰۱۹ منتشر شده.
بعداً در صفحات دیگری هم منتشر شده، از جمله صفحه‌ای که در ماه مارس ۲۰۲۰ آن را منتشر کرده، با ذکر «لینک منبع».
در این تاریخها پیروز به دنیا نیامده بود!

این یکی از انبوه مثالهاست برای نشان دادن اینکه هرچیزی که در چندین کانال هم منتشر شده لزوماً درست نیست.

بسیاری از کانالهای تلگرامی پرمخاطب، حتی آنها که شناسنامه‌دار هستند هرکدام هر مطلبی را که پیدا کردند برمی‌دارند و بدون بررسی منتشر می‌کنند، بقیه هم آن را کپی می‌کنند.

نمونه‌های متعدد مطالب اشتباه فضای مجازی را ببینید:
t.iss.one/Fact_Check
لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست فضای مجازی کمک کنید کم‌کم کیفیت فضای مجازی فارسی بهتر شود.

اگر کاربران فضای مجازی منابعی را که مکرراً مطلب نادرست منتشر می‌کنند و منابعی را که لینک منبع را ذکر نمی‌کنند ترک کنند،
منابع مجبور به اصلاح می‌شوند
اما تا رسیدن به چنین وضعیتی راه درازی داریم
و متأسفانه در جهت درست هم در حرکت نیستیم.
t.iss.one/Fact_Check
👍11👏1
یک مطلب نادرست قدیمی دوباره در فضای مجازی فارسی انتشار یافته.
قبلا در اینجا تکذیب شده:
t.iss.one/andishehsarapub/5114
👍3
🔴 تاکنون ۱۷ مورد مبتلا به وبا در استان کردستان ایران مشاهده شده.
در صورت تمایل مطالب وبا را در این کانال دنبال کنید:
t.iss.one/GreatPharos
📚 راهنمای کشوری مراقبت و درمان بیماران مشکوک مبتلا به وبا
ویژۀ کادر درمان:
t.iss.one/GreatPharos/1448
👍4
⚠️🚨صحنۀ دلخراش
⛔️⛔️دیدن ویدئوها پیشنهاد نمی‌شود مگر برای کسانی که اصرار دارند با دیدن ویدئوها متوجه نادرست بودن زیرنویس فارسی ویدئو شوند.

زیرنویس ویدئو (انتساب آن به ایران) نادرست است.

🚨شخصی یک ویدئوی مربوط به کشوری دیگر را کراپ کرده تا نشانه‌های غیر ایران بودن محل (مانند نوشته‌های مغازه‌ها و چهرۀ مرد در ثانیه‌های آخر ویدئو) کم شود؛

صدای ویدئو را عوض کرده تا بیننده متوجه نشود که صحبتها به زبان کشوری دیگر است؛

زیرنویس نادرستی را به ویدئو اضافه کرده
و با روان مخاطبان بازی کرده است.

😞این تغییرات نشان می‌دهد که سازندۀ پیام جعلی، عمداً قصد فریب مخاطب را داشته.

🚨عدۀ زیادی بدون اطلاع از نادرست بودن آن، آن را بازنشر کرده‌اند.

🆘لطفاً با بازنشر این پیام هم نادرستی شرح فارسی ویدئو را به کسانی که آن را دیده‌اند نشان دهید
هم کمک کنید کاربرانی که مطالب نامعتبر را بازنشر می‌کنند بیشتر به کار خود فکر کنند.

🆘لطفاً سایر تکذیبیه‌ها را هم ببینید و بازنشر بفرمایید:
t.iss.one/Fact_Check
🚨یکی از علل تداوم نشر وسیع مطالب نادرست این است که تکذیبیه‌هایشان خیلی کم دیده می‌شوند.
لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌ها در رفع این مشکل کمک کنید.
👍6🙏4👏1
⚠️ اطلاعات نادرست و زیانبار دربارۀ مغز هستۀ زردآلو یک بار دیگر به‌تازگی در فضای مجازی فارسی انتشار وسیع یافته.
لطفاً پاسخ به این ادعا را مطالعه و بازنشر بفرمایید:
t.iss.one/andishehsarapub/5126

🔴 مطالب «نادرست» فضای مجازی به جای این‌که با اعتراض کاربرانی روبه‌رو شوند و با گذشت زمان انتشارشان کند شود تا به صفر برسد؛ چنان مورد استقبال قرار می‌گیرند که کمتر کسی را می‌توان پیدا کرد که آن‌ها را چند بار ندیده باشد و تعداد بازدیدشان به چند میلیون می‌رسد!
دوباره و چندباره هم، مانند «تب راجعه» برمی‌گردند و حسابی دوره می‌شوند:
t.iss.one/nouritazeh/2214

🆘لطفاً سایر تکذیبیه‌ها را هم ببینید:
t.iss.one/Fact_Check
👍9
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 چندین زمین‌لرزه که بزرگترینشان ۶,۱ ریشتر بود در هرمزگان رخ داده.

۳۴ کیلومتری بندر خمير (هرمزگان)
۴۱ کیلومتری كنگ (هرمزگان)
۴۸ کیلومتری بندر لنگه (هرمزگان)
۱۰۷ کیلومتری بندرعباس
۴۱۶ کیلومتری شيراز

🆘 با توجه به این‌که پس از وقوع هر زمین‌لرزه در هر منطقه از کشور شایعات زیادی در کانال‌ها و گروه‌های مجازی بازنشر می‌شود، بازنشر مطالب زیر می‌تواند تا حدی اثر سوء شایعات نادرست را خنثی کند:
t.iss.one/andishehsarapub/8413

🚨🚨 اگر در منطقه‌ای زلزله‌خیز هستید حضورتان در کانال مرکز لرزه‌نگاری کشوری وابسته به مؤسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران:
@IranianSeismologicalCenter
می‌تواند سبب اطلاع یافتن از پیش‌لرزه‌های یک زمین‌لرزۀ بزرگ احتمالی یا هر اطلاعیه مهمی شود.
این کانال زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر از ۳.۵ ریشتر را اطلاع‌رسانی می‌کند.
👍2
🆘 دوستان عزیزم سلام❤️🌹
t.iss.one/nouritazeh
t.iss.one/HealthNotes
1⃣/3⃣
چون جان عزیزانتان و سلامتشان برایتان اهمیت دارد، از همین الآن برای یکی دو ماه موبه‌مو باید نکاتی را رعایت کنید.

نخست بدانیم «چرا»، سپس «نکات کاربردی برای کاهش ریسک ابتلا» را ببینیم.

سوش BA.5 که حالا در ایران در حال گردش است، پیش از ایران چند کشور دیگر را درنوردیده است و ما اطلاعاتی درباره‌اش داریم.

بسیار مسری است،
اگر قبلاً با تماس اندکی با یک ناقل مبتلا نشده‌ایم با BA.5 ممکن است با همان میزان تماس مبتلا شویم
پس ممکن است کارهایی که تاکنون انجام داده‌ایم نیاز به بازنگری داشته باشد.

از ایمنی ناشی از واکسن و واریانت‌های پیشین تا حد زیادی می‌گریزد
پس اگر پیشینۀ ابتلا داریم و هر تعداد دوز واکسن دریافت کرده باشیم احتمال ابتلا وجود دارد
اما اگر از دوز آخر زمان زیادی (تقریباً بیش از شش-هفت ماه) نگذشته باشد انتظار داریم ریسک وخیم شدن و بستری شدن و مرگ کاهش یابد
برای فاصلۀ زمانی بیشتر هم احتمالاً بی‌اثر نیست اما اثرش کاهش زیادی یافته.

به نظر می‌رسد عوارض و تبعات ابتلا به آن از امیکرون‌های اولیه (BA.1 و BA.2) بیشتر باشد.
هرچند همان امیکرون‌های اولیه هم عوارض و تبعاتشان کم نبود و اشتباه «درصد و تعداد» و نیز «بی‌اطلاعی از لانگ کووید» سبب دست‌کم گرفتنشان شده.

یکی از عواقب احتمالی ابتلا به کورونا لانگ کووید است که حتی درصد قابل توجهی از مبتلایان خفیف کووید-۱۹ هم به دچارش می‌شوند،
این یکی از مهمترین دلایلی است که باید سعی کنیم حتی به فرم خفیف کووید-۱۹ هم مبتلا نشویم.

برخلاف تصور اولیه، مطالعه‌ای نشان داد که در ابتلای مجدد ریسک بروز لانگ کووید بیش از ابتلای نخست است، پس این‌که نخستین ابتلا ما را به لانگ کووید دچار نکرده است نباید سبب سهل‌انگاری در پیشگیری از ابتلای دوباره شود.

واکسن ریسک ابتلا به لانگ کووید را «کمی» (در یک مطالعه گفته شده ۱۵٪) کم می‌کند اما آن‌قدر کم نمی‌کند که افراد واکسینه برای پیشگیری از ابتلا به کووید-۱۹ حتی به فرم خفیف آن به بهترین نحو ممکن تلاش نکنند.

امیکرون برخلاف تصور رایج، در حد سرماخوردگی نیست حتی از آنفلوآنزا هم خیلی خطرناک‌تر است.
سرعت انتقال بیشتر، ضریب تکثیر بیشتر، بستری بیشتر، عوارض بلندمدت، مرگ بیشتر، جهش‌های مکرر و پیداکردن مشخصات خطرناکتر، ریسک انتقال به جانوران مختلف و یافتن مخزن تازه‌ای در آن‌ها که می‌تواند سبب ناممکن شدن ریشه‌کن کردن آن حتی در درازمدت و نیز بازگشت احتمالی سوش‌های خطرناکتر به انسان شود.

افراد مسن، افراد دارای دیابت، نارسایی قلبی، چاقی و ضعف سیستم ایمنی
همچنین افرادی که واکسن دریافت نکرده‌اند (حتی جوان و سالم)
در معرض خطر جدی هستند.
به فرض این‌که ما رویین‌تن! هستیم یا از بیماری و عواقب آن نمی‌ترسیم، باید حلقه‌ای از زنجیرۀ انتقال آن به افراد ضعیف‌تر نشویم.

گرچه انتظار داریم افراد سالم زیر ۱۵ سال در مقابل امیکرون مقاوم‌تر باشند و بیماری خفیف‌تری را بگذرانند اما مشاهدات انگلستان نشان داده که این افراد «به احتمال زیاد به‌خاطر این‌که واکسینه نبوده‌اند» بیش از افراد مسن بیماری‌شان وخیم شده و نیاز به بستری شدن داشته‌اند.

خلاصه هرکس گفته «کورونا تمام شده» یا «کورونا در حد سرماخوردگی است» اطلاعات کافی نداشته.

همچنین ما مطمئن نیستیم که موج BA.5 نسبت به موج قبل خیلی خفیف‌تر باشد
مگر این‌که مردم، تصمیم‌گیرندگان و رسانه‌ها به‌خوبی عمل کنند.
لذا ادعای «این موج از موج قبلی خیلی خفیف‌تر است» ادعای لزوماً درستی نیست و نباید سبب کوتاهی در انجام «فوری»، «سریع»، «صحیح» و «قاطع» «تمام« کارهای پیشگیرانه «با رعایت صحیح اولویتها» شود.
احتمال خفیف‌تر بودنش هست چون موج قبلی تعداد مبتلایانش بیش از تصور عموم بود نه‌اینکه مبتلایان BA.5 کم است! (چون اغلب مردم تست نمی‌دهند تعداد تستهای مثبت را معادل تعداد مبتلایان ندانید.)

فرض کنیم موج BA.5 خفیف‌تر باشد!
آیا «یک سوم، یک پنجم یا حتی یک دهمِ» میزان ابتلا و میزان مرگ و میزان لانگ کووید موج ششم رقمی است که بتوانیم آن را کم‌اهمیت بدانیم؟

جان یک نفر هم مهم است،
سلامت یک نفر هم؛

اما برای انجام کارهای بزرگ به کمک جدی عدۀ زیادی نیاز است.

لطفاً این پیام و دنباله‌اش را برای تمام آشنایان خود بفرستید.
لطفاً لینک کانال را حذف نفرمایید تا سبب دیده شدن سایر مطالب شود.

به رسیدن پیام‌های متعددی که به مردم کمک کند شناخت صحیحی از کووید-۱۹ و شرایط داشته باشند تا هم لزوم انجام کارهای مختلف را بدانند هم از نوع و نحوۀ کارهایی که باید انجام شود مطلع باشند نیاز است.

کاستن از تلفات و خسارات کورونا، به غلبۀ به‌موقعِ اطلاعات درست بر نادرست نیازمند است.

مراقبِ هم باشیم❤️🌹
t.iss.one/nouritazeh
&
t.iss.one/HealthNotes
👍8👎2
😳 می‌گوید:
«سرماخوردگی ساده هم جواب آزمایششون کووید-۱۹ نشان می‌داد!»❗️

اینکه چیزی نیست!
آدم داریم گمان می‌کند «"زیر کولر خوابیده" تست کوویدش مثبت شده»!

حالا اینها که تست داده‌اند!
خیلی‌ها تست هم نمی‌دهند، می‌گویند «حساسیته»!

آدم داریم وقتی پزشک بهش گفته
«علائم شما علائم کورونا هست، مراقب باشید دیگران مبتلا نشن ...»
پاسخ داده:
«دکتر! کورونا تموم شده!»

از این حرفها زیاد است.
در سطوح مختلف، در جنبه‌های مختلف ...

🆘 لطفاً در حد امکان برای اصلاح تصورات اشتباه کمک کنید.
کورونا به‌تنهایی دشمن خطرناکی نیست
با دانش صحیح و عمل به آن می‌توان از تلفات و خساراتش کاست
اگر کسانی که نادانی را نشر می‌دهند بگذارند.

🚨لطفاً بخوانید و بازنشر کنید:
⚠️ t.iss.one/nouritazeh/10195

🆘 t.iss.one/Stop_CORONA/59

t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/Fact_Check
👍3
⚠️ #یک_دقیقه_تأمل
🔴 از آقای راننده پرسیدم چرا با این‌که سوش جدید کورونا شایع شده ماسک ندارد،
پاسخ داد چون حدی از ویروس برای بدن لازم است.

برایش توضیح دادم که همین حد از کوروناویروس او را مبتلا می‌کند که
درصدی امکان دارد به فرم شدید بیماری مبتلا شود
درصدی احتمال دارد به لانگ کووید مبتلا شود
درصدی احتمال دارد بیماری را به افرادی منتقل کند که مشکلات جدی پیدا کنند
و ...
---
اطلاعات غلط و زیانبار بسیار زیادی در اذهان بسیاری از مردم وجود دارد.
در حالت معمول وظیفۀ من و شما نبوده به تعداد بسیار زیادی از مردم اطلاع‌رسانی کنیم
اما حالا حالت معمول نیست ...

لطفاً در حد امکان به دادن اطلاعات صحیح به عموم کمک کنید.

🆘 لطفاً این پیام‌ها را برای تمام آشنایان خود بفرستید:
t.iss.one/nouritazeh/11229

t.iss.one/nouritazeh/11182

t.iss.one/nouritazeh/11214

t.iss.one/Stop_Corona/76

t.iss.one/stop_corona/59

🆘 لطفاً دوستان خود را از قسمت اد ممبر به این گروه دعوت کنید:
t.iss.one/HealthNotes

🆘 لطفاً این پیام را بازنشر بفرمایید.
👍7
⚠️🚨در پیامی که در فضای مجازی انتشار وسیع یافته و به دلیل نام انتشاردهندۀ نخست مورد قبول مخاطبان قرار می‌گیرد نوشته شده برای پیشگیری از ابتلا به تب کریمه کنگو گوشت را به مدت ۲۴ ساعت در فریزر بگذارید.

۱. اگر منبع معتبر غیرفارسی برای این مطلب وجود دارد لطفا ارسال بفرمایید.

۲. در مواردی گفته شده گوشت ۲۴ ساعت در دمای ۰ تا ۴ درجه باشد (⚠️نه فریزر) و برای آن توجیهی مطرح شده و تأکید شده فریزر این کار را نمی‌کند:
t.iss.one/andishehsarapub/9425
اگر این گفته منبع معتبر داشته باشد، در آن پوستر فریزر باید به یخچال تصحیح شود.

🔴اگر گوشت را از مراکز معتبر هم خریداری کنیم یا ۲۴ ساعت در یخچال گذاشته‌ایم،
⚠️باز هم باید با دستکش آن را لمس کنیم.

پس از پخته شدن «کامل» نگرانی‌ای وجود ندارد.

گرچه ریسک آلودگی گوشت (گاو، گوسفند و شترمرغ) به ویروس تب کریمه کنگو در اغلب مناطق چندان زیاد نیست،
⚠️🚨به دلیل «بسیار خطرناک بودن این بیماری» «لازم است» نکات بهداشتی کاملاً رعایت شود.

تصویر، بخشی از پوستر منتشر شده توسط ... و بازنشر شده توسط انبوهی کانال را نشان می‌دهد.

🚨اطلاعات ضروری تب کریمه کنگو:
t.iss.one/andishehsarapub/6749
👍5🥰1
Monkeypox-Ver01 (1).pdf
2.1 MB
📚 دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمونی در کودکان
کمیته تدوین دستورالعمل‌های پزشکی گروه کودکان
دپارتمان‌های بیماری‌های عفونی، ایمونولوژی و اورژانس گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران
و بخش آزمایشگاه و پاتولوژی مرکز طبی کودکان
ویرایش اول
خردادماه ۱۴۰۱

⚠️ این بیماری برای
🔴 کودکان،
🔴 زنان باردار و
🔴 افراد دارای ضعف سیستم ایمنی
خطرناکتر است.

راهنمای کشوری مراقبت سرخک و سرخجه:
t.iss.one/GreatPharos/1454

راهنمای اصول خودمراقبتی در برابر طوفانهای گرد و غباری:
t.iss.one/GreatPharos/1451

راهنمای کشوری مراقبت و درمان بیماران مشکوک/مبتلا به وبا:
t.iss.one/GreatPharos/1448

تب کریمه کنگو:
t.iss.one/andishehsarapub/6749

مهمترین نکات دربارۀ آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/212

علائم و روشهای انتقال آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51

روش‌های غیرواکسن برای کاهش ریسک ابتلا به کووید-۱۹:
t.iss.one/stop_corona/59

اخبار تخصصی، مقاله‌ها و گایدلاینهای کووید-۱۹:
t.iss.one/CovidPapers

استفاده از تجربه‌های کشورهای دیگر در زمینۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh

راهنمای بالینی تشخیص و درمان بیماریهای آربوویروسی منتقله از آئدس:
t.iss.one/GreatPharos/1394
👍6
😳😞 تحقیقاتی نبوده
برجستگی خاصی ندارد
جدید هم نیست (اختصاص به این سوش ندارد)

حتماً ببینید این مطلب از کجا آمده🙈:
t.iss.one/nouritazeh/11337

t.iss.one/Fact_Check
👍4
الزامات آبله _220716_094658.pdf
1.3 MB
📚 راهنمای الزامات آبله میمون در محیط کار
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
تیرماه ۱۴۰۱

چرا برخی مبتلایان آبله میمون و دیگران متوجه بیماری نمی‌شوند:
t.iss.one/Orthopoxvirus/292

مهمترین نکات دربارۀ آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/212

علائم و روشهای انتقال آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51

تفاوت مهم بین علائم آبله میمون در شیوع جدید و شیوع قبلی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/384

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمون در کودکان؛ برای کادر درمان:
t.iss.one/Orthopoxvirus/398

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمونی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/564

راهنمای الزامات آبله میمون در محیط کار:
t.iss.one/Orthopoxvirus/563

🆘 لطفاً بازنشر بفرمایید.
👍2