Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.57K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
لطفاً پیام بالا را مطالعه بفرمایید و نظرتان را با انتخاب گزینه یا گزینه‌های مورد نظر اعلام بفرمایید.
توجه: می‌توانید هر تعداد گزینه را انتخاب بفرمایید (محدود به انتخاب یک گزینه نیستید.)
t.iss.one/nouritazeh
Anonymous Poll
37%
با توجه به اطلاعاتی که دارم این مطلب نادرست و زیانبار است، حتی ارزش جواب دادن هم ندارد.
2%
با توجه به اطلاعاتی که دارم این مطلب درست است و نیازی به بررسی بیشتر نیست.
1%
می‌بینیم که در مطلب، منبع اعلام شده پس حتماً درست است.
50%
این مطلب نادرست است اما لازم است به زبان ساده دربارۀ نادرستی‌اش توضیح داده شود تا سبب گمراهی نشود
3%
این مطلب نادرست است اما جوابی که به آن بدهیم به رویت عدۀ زیادی نمی‌رسد و کاملا بی‌فایده است
27%
این مطلب نادرست است اما جوابی که به آن بدهیم به رویت عدۀ زیادی نمی‌رسد اما بی‌اثر هم نیست
2%
نادرست است اما هیچ ضرری برای من ندارد؛ یک عده در کشتی دارند زیر پای خودشان را سوراخ می‌کنند به ما چه
4%
نمی‌دانم درست است یا نادرست، به احتمال زیاد درست است؛ لطفا بررسی کنید.
15%
نمی‌دانم درست است یا نادرست، به احتمال زیاد نادرست است؛ لطفا بررسی کنید.
10%
دنبال‌کنندگان چنین منابعی را به حال خودشان بگذارید تلاش برای تصحیح اشتباهاتشان کاملا بی‌اثر است
👍20👎1
⚠️🚨 مطالبی که در صفحات اینستاگرام با نام دکتر فائوچی نقل شده، معمولاً بیان دقیق و صحیحی از حرف‌های او نبوده است.

دکتر فائوچی اکانت عمومی در اینستاگرام ندارد.

در همین صفحاتی که با عنوان صفحه اینستاگرام دکتر فائوچی از آن‌ها مطلب نقل شده است واژۀ Fan (طرفدار) را می‌توان دید.
@nouritazeh

یکی از اتفاقات زیانباری که در این پاندمی بارها رخ داده این بوده که مطلب نادرستی را به شخص حقیقی یا حقوقی معتبری نسبت داده‌اند،
سپس آن را تکذیب کرده‌اند و گفته‌اند ببینید فلانی هم فلان مطلب اشتباه را گفت!
در حالی که یا آن شخص آن حرف را نزده بوده یا حرفش ناقص بیان شده.
مثال قبلی:
t.iss.one/nouritazeh/9143
(افراد معتبر یا به‌ظاهر معتبری هم اظهارات نادرست داشته‌اند (گاهی مکرراً) که بحث متفاوتی است و در جای خود به آن‌ها پرداخته شده؛ منظور این نیست که تمام حرف‌های نادرست که به اسم افراد معتبر می‌بینیم جعلی است!)

🚨مطلب مهم مرتبط:
آنچه در تصویر می‌بینید یکی از مواردی است که دکتر فائوچی گفته است که از صحبتش برداشت اشتباه کرده‌اند:
t.iss.one/CovidPapers/16871
این مطلب (خروج آمریکا از پاندمی) در فضای مجازی فارسی هم انتشار یافته.

🔎 @Fact_Check
👍5👏1
⚠️خبر نادرستی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده، مبنی بر این‌که «در آمریکا پاندمی پایان یافته» می‌تواند عدۀ بسیار زیادی را به اشتباه بیندازد، در حالی که اغلب آن‌ها تکذیب آن مطلب را نمی‌بینند.

در مورد آنچه تصویر می‌بینید دکتر فائوچی گفته است که از صحبتش برداشت اشتباه کرده‌اند و منظورش پایان پاندمی نبوده:
t.iss.one/CovidPapers/16871
دکتر فائوچی در یک گفت‌وگو
Out of pandemic
را برای آمریکا به کار برده اما بعداً توضیح داده که در کل توضیحاتش منظور «پایان پاندمی» نبوده.

"We're not over the pandemic. Don't let anybody get the misinterpretation that the pandemic is over, but what we are in is a different phase of the pandemic,"

🔴 The US is in 'transition phase' of pandemic, Fauci says.

t.iss.one/nouritazeh

🔎 @Fact_Check
👍4👏3
🔴 «تا حقیقت دارد کفشش را می‌پوشد، دروغ می‌تواند نصف دنیا را طی کند»!
مارک تواین (۱۹۱۰-۱۸۳۵)
🕯 t.iss.one/nouritazeh

🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍9
۱. موضوع نر بودن درختان زیتون کاشته شده درست نیست!
درخت زیتون تک‌پایه است (هر درخت دارای گل‌هایی است که هم اندام نر دارند و هم اندام ماده).

درختان زیتون مورد اشاره در فضای مجازی بی‌ثمر بوده‌اند اما بی‌ثمر بودنشان علت دیگری داشته:
«درختان زیتون از نوع مناسبِ آن خاک و آب‌وهوا کاشته نشده»
(نتیجۀ این اشتباه هم بی‌ثمر بودن آن درختان زیتون بوده و قابل دفاع نیست، اما قرار نیست علت اشتباهی را برای اشتباهمان پیدا کنیم!)

۲. اگر اطلاعاتمان را به جای منابع معتبر از منابع بی‌هویت یا بی‌اعتبار یا منابعی که مطالب آن‌ها را نقل می‌کنند به دست بیاوریم نتیجه همین می‌شود که مطالب نادرست در ذهنمان شکل می‌گیرد و بعداً به آن‌ها استناد یا به آن‌ها عمل می‌کنیم!

۳. این مطلب در مورد نادرستی خبر نر بودن ۲۰ هزار درخت زیتون کاشته شده بود، در مورد جنسیت یوزپلنگ‌های نوزاد فعلاً مطلب قابل عرضی نیست!

بازنشر مطالب این کانال ممکن است به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کند:
t.iss.one/Fact_Check
👍10
Forwarded from اندیشه سرا
🚨طبق معمول وقتی خبری مورد توجه درصد زیادی از جامعه قرار می‌گیرد،
هکرها براساس آن حرکتی را طراحی می‌کنند،
مثلاً لینک یک وبسایت طراحی شده برای فیشینگ را برای مردم پیامک می‌کنند و می‌گویند برای این‌که یارانه‌تان قطع نشود در لینک زیر ثبت نام کنید!
مراقب باشید که چنین پیامکی اگر از شمارۀ شخصی باشد فیشینگ است و نباید وارد لینکش شوید.

🔴 گرچه هدف این پیام پیشگیری از هک شدن کاربران است نه مطرح کردن وب‌سایت اعتراض به عدم دریافت یارانه،
اگر کسی لینک واقعی «سامانه رسیدگی به درخواست کمک معیشتی و یارانه‌ها» را برای اعتراض به عدم دریافت یارانه لازم دارد، این است:
https://hemayat.mcls.gov.ir/

حالا که خبر به این‌جا رسید، شاید کسانی (احتمالاً عدۀ زیادی) بخواهند این را هم بدانند که چه کسانی یارانه دریافت نخواهند کرد:
t.iss.one/andishehsarapub/9354

⚠️🚨 نمونه‌ای از سابقۀ سوء استفادۀ هکرها از خبر مشابه:
t.iss.one/andishehsarapub/6354
لطفاً اطلاع‌رسانی بفرمایید.
👍5
Forwarded from فانوس
4_6042136996757900859.pdf
694.2 KB
📚 راهنمای کشوری مراقبت بیماران مبتلا به هپاتیت حاد با علت ناشناخته
نسخه ۰۱
اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
معاونت بهداشت
مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر
آزمایشگاه مرجع سلامت
t.iss.one/Greatpharos

📜 اخبار علمی، مقالات کووید-۱۹ و گایدلاین‌ها:
t.iss.one/CovidPapers
👍5👎1
⁉️ صرف نظر از این‌که این مطلب درسته یا نه،
این سؤال پیش می‌آد که مردم چطور به مطلب بی‌منبع اعتماد می‌کنند؟

از کجا بدونیم اون ماشین شورولت رو به‌عنوان جایزه به دانش‌آموز داده‌اند؟!

در مورد عکس دوم هم همین تردید وجود داره.

این سؤال رو از فرستندۀ اغلب مطالب عجیب و جالب فضای مجازی می‌شه پرسید:
مطمئن هستید که مطلب ارسالی‌تون درسته؟!

بازنشر این مطلب ممکن است ذره‌ای به بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی کمک کند.
t.iss.one/Fact_Check
👍12
نادرست است.
عددی که برای نرخ کشندگی نوشته شده: ۵۰ درصد
عدد درست: ۱ درصد

این مطلب که «به ندرت از انسان به انسان سرایت می‌کند» گمراه‌کننده است.
تماس نزدیک با مبتلا سبب انتقال بیماری می‌شود.

🔴 در سال‌های گذشته شیوع این بیماری در خارج از قاره آفریقا بسیار محدود بوده اما به‌تازگی به شکل نامعمولی افزایش تعداد مبتلایان مشاهده شده است که نیازمند نظارت و بررسی است.

🔴 مطالب علمی و خبری آبله میمون (مانکی‌پاکس):
t.iss.one/Orthopoxvirus
👍7👎1
نادرست است.
ویروس عامل مانکی‌پاکس در نمونه‌های اخیر، کلاد غرب آفریقا است [که در گذشته نرخ کشندگی ۱٪ در موردش مشاهده شده، نه کلاد کنگو که نرخ کشندگی‌اش ۱۰٪ بوده].
توضیح بیشتر:
t.iss.one/Orthopoxvirus/10
لطفاً با بازنشر این پیام، سبب تصحیح اطلاعات نادرست شوید.🌹

🔴 مطالب علمی و خبری آبله میمون (مانکی‌پاکس):
t.iss.one/Orthopoxvirus
👍7
🔴 برخی اشخاص در فضای مجازی غیرفارسی با کنار هم گذاشتن تصاویر گزارش‌های جدید مانکی‌پاکس و گزارش‌های قدیمی ادعا کرده‌اند که شیوع مانکی‌پاکس واقعیت ندارد!

اما آنچه دیده می‌شود استفاده از تصاویر قدیمی برای نشان دادن شکل بثورات و تاول است!
شخصی که دارد گزارش شیوع مانکی‌پاکس در شهری را می‌نویسد نامعمول نیست که به تصاویر واقعی مبتلایان دسترسی نداشته باشد.

پاسخ به پرسشهای پرتکرار دربارۀ #آبله_میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51
#مانکی‌پاکس
#Monkeypox
👍7
یک اینفوگرافی که در فضای مجازی فارسی نشر شده است راه‌های پیشگیری از ابتلا به آبله میمون را در همین حد ذکر کرده است.

برای تشخیص ناکافی بودن این روش‌ها، کافی‌ست به بند اول راه‌های انتقال مطرح شده در همین اینفوگرافی نگاه کنیم.

⁉️ آیا در روش‌های پیشگیری مطرح شده، پیشگیری از این راه انتقال هم در نظر گرفته شده است؟!

برای اطلاعات مربوط به آبله میمون هم دارد همان اتفاقی می‌افتد که برای کورونا افتاد:

انتشار وسیع اطلاعاتی که دقت و صحت مناسبی ندارند و ذهنیت نادرست یا ناقصی را برای عموم ایجاد می‌کنند در حالی که ممکن است سبب توهم دانایی هم شوند:
اغلب کسانی که اطلاعات نادرست یا ناقص دارند برای به دست آوردن اطلاعات صحیح احساس نیاز نمی‌کنند
و اگر هم احساس نیاز کنند شانس اینکه به اطلاعات نادرست برخورد کنند بیش از شانس برخورد با اطلاعات درست است.

راه حل این است از انتشار مطالبی که به درستی آنها اطمینان یا به منبعشان اعتماد نداریم خودداری
و با انتشار مطالب درست و مفید جای اطلاعات نادرست را تنگ کنیم🆘

🔸پاسخ به پرسشهای پرتکرار دربارۀ آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51
🔸دربارۀ آبله میمون اشتباه نکنیم:
t.iss.one/Orthopoxvirus/132
👍6
🔴 یک کانال تلگرامی که اتفاقاً کانال‌های زیادی مطالبش را کپی می‌کنند، مطلبی را از یک خبرگزاری نقل کرده است.
در آن خبرگزاری تیتر مطلب به صورت
«ممکن است باشد»
نوشته شده
اما در بازنشر به
«است»
تغییرش داده‌اند.

این‌که جورج سوروس در سن ۹۱ سالگی چه‌قدر به این موضوع اشراف دارد و حرفش در این زمینه ارزش انتشار دارد یا نه بحثی دیگر است.

ایشان در همین سخنرانی در مورد واکسن کووید-۱۹ و نادرستی سیاست مهار کورونا در چین هم نظر داده است!

روزی کسی در سخنرانی‌اش گفت که «نسبیت اینشتین» را می‌داند؛
شب، اینشتین به خوابش آمد و گفت: «مرد حسابی! من خودم هم نمی‌دانم چه گفته‌ام!"🤠
t.iss.one/Fact_Check
👍5
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
Photo
🔴 سخن گفتن از این‌که روش چین یا هر کشور دیگری برای مهار اپیدمی درست بود یا نه، نیاز به دانستن نکات بسیار زیادی دارد.

یکی از نکات مهمی که باید دربارۀ چین بدانیم این است:

🔸 تخمین‌ها نشان می‌دهد که اگر چین سیاست کووید صفر خود را رها کند بی‌آن‌که پوشش واکسیناسیون را در جمعیت اصلاح کرده باشد در سه ماه آینده بیش از ۱,۵ میلیون تلفات خواهد داشت:
t.iss.one/SarsCoVTwo/2992

🔴 این‌که آیا چین در روش خود تمام حرکت‌هایش درست بود یا نه، بحث دیگری‌ست.
پاسخ به این سؤال هم نیازمند دانستن نکات زیادی است.
برای آگاهی از آنچه در چین گذشت و دارد می‌گذرد دست کم دو مطلب زیر را مطالعه بفرمایید:

چین چرا چنین شد:
t.iss.one/nouritazeh/9589

چین چگونه توانست تا پیش از امیکرون کورونا را مهار کند:
t.iss.one/nouritazeh/4248

مختصری از حال و روز چین در این روزها هم در این‌جا قابل خواندن است:
t.iss.one/SarsCoVTwo

🔴 مسئله فقط در مورد چین نیست، کشورهای زیادی وجود دارند که آنچه کردند و آنچه کورونا در آنجا کرد حالتی‌ست که با سایر کشورها فرق می‌کند: دانمارک، سوئد، کره جنوبی و ...

متأسفانه آنچه به عنوان دانش و تجربۀ کشورهای مختلف منتشر می‌شود، اغلب بر اساس شایعات، یا بر اساس تصورات ناشی از خواندن تیتر یک مطلب بدون خواندن متن آن، یا با خواندن یک یا چند مطلب و بی‌اطلاعی از مقدمات و جوانب گوناگون است.

تنوع زیاد واریانتهای در گردش در کشورهای مختلف، تنوع واکسنهای مورد استفاده در کشورهای مختلف، تفاوت زیاد پوشش واکسن (یک دوز، دو دوز و بوستر) در گروههای سنی مختلف، تفاوت زمان دریافت واکسن توسط اکثریت جمعیت، میانگین سنی و میانۀ سنی، پروتکل‌های مختلف و میزان جدی گرفتن آن‌ها و...
سبب می‌شود تجارب هر کشوری به صورت خام قابل استفاده نباشد.
👍4
این ادعا که تست پی‌سی‌آر برای زیرواریانت BA.2 منفی می‌شود کاملاً نادرست است.

این اشتباه چند ماه قبل رایج بود.

برخی اشخاص با تأخیر مطالب اشتباه را می‌بینند و دوباره مطرحشان می‌کنند.

اینجا توضیح داده شده که این مطلب اشتباه است:
t.iss.one/nouritazeh/9732
&
t.iss.one/nouritazeh/9731

این‌جا توضیح داده شده که علت بروز چنین تصور اشتباهی چیست:
t.iss.one/nouritazeh/8543

پنج ماه قبل حدس زده شده بود که این تیتر سبب بروز چنین تصور اشتباهی می‌شود:
t.iss.one/nouritazeh/7740

لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست به زدودن اطلاعات نادرست کمک کنید.
آرشیو این تکذیبیه‌ها:
🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍6