Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.39K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.62K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
شایعه‌ای منتشر شده که ادعا می‌کند پوتین دستور نابودی تمام واکسنهای کووید-۱۹ را در روسیه صادر کرد و...

۱. این خبر از یک وبلاگ فارسی به تلگرام فارسی راه یافته، نویسندۀ آن وبلاگ آن را از یک وبسایت نامعتبر انگلیسی‌زبان که مطالب نادرست زیادی را منتشر کرده برداشته و ترجمه کرده است.

۲. آیا اگر چنین خبری درست باشد آن را تنها یک وبسایت نامعتبر و با سابقۀ انتشار مطالب نادرست منتشر می‌کند؟ یا خبری‌ست که تمام رسانه‌های مهم هم آن را پوشش خواهند داد؟

۳. در هیچ منبع معتبری به زبان انگلیسی و روسی چنین خبری یافت نشد.
تمام منابعی که آن را نقل کرده‌اند منبعشان همان وبسایتی‌ست که به آن اشاره شد و آن هم بدون منبع معتبر و با ذکر یک نام، داستانی را تعریف کرده.

۴. در اخبار وزارت بهداشت روسیه نه‌تنها خبری دربارۀ حذف واکسنهای کووید-۱۹ نیست بلکه خبرهای تازه‌ای وجود دارد که از توزیع واکسن در مناطقی که با کمبود روبه‌رو شده‌اند یاد می‌کند: ۴مارس | ۵مارس

۵. اشاره به افزایش ریسک ابتلا به ایدز موضوعی‌ست مربوط به قبل از واکسن کووید-۱۹.
ببینید:
t.iss.one/SarsCoVTwo/1485

t.iss.one/SarsCoVTwo/1486

t.iss.one/SarsCoVTwo/1487
ادامه:
t.iss.one/Fact_Check/910
👍7
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
Photo
🔴 وبسایت نامعتبر مورد اشاره، تمام خبر را به نقل از شخصی به نام
Andrei Zakharov
(Андрея Захарова / Андрея Захаров)

مأمور FSB
Federal Security Service (Федеральная служба безопасности)
نقل می‌کند.

جست‌وجوی این نام، به چند نفر می‌رسد که هیچ‌یک مأمور FSB نیستند.

معروفترینشان یک خبرنگار روس است که در کانال تلگرامش تنها یک پیام حاوی واژۀ واکسن دارد که ارتباطی به این داستان ندارد:
t.iss.one/zakharovchannel

در حساب توئیترش هم توئیت تازه‌ای دارای واژۀ واکسن ندارد:
https://twitter.com/skazal_on?t=fUXdvc2iZPjL3vX0fIZdXg&s=09

در رسانه‌ها، یک سرهنگ روس هم به این نام پیدا می‌شود که یک سال است در حیات نیست!

یک استادیار دانشگاه تکنولوژی نفت در روسیه هم به این نام وجود دارد که مشخصاتش به شغلی که این وبسایت برای منبع خبر مطرح کرده همخوانی ندارد.

مثل این‌که شخصی به این نام که مأمور FSB باشد قبل و بعد از مصاحبه‌اش با این وبسایت نامعتبر جای دیگری حضور نداشته!
و کسی هم غیر از او و آن وبسایت از این خبر مطلع نبوده!

اگر کاری در این حجم (نابود کردن تمام واکسنهای کووید-۱۹) به دستور رئیس‌جمهور روسیه انجام شده بود، خبرگزاری‌های دولتی روس آن را منتشر می‌کردند یا یک وبسایت نامعتبر؟

🔴 یکی از شایعات قبلی این وبسایت این بوده که ارتش آمریکا، تام هنکس (بازیگر) را اعدام کرده:
https://web.archive.org/web/20210803154144/https://realrawnews.com/2021/07/military-executes-tom-hanks/
مطالبش در این سطح است!
همین الآن هم که به وبسایتش نگاه کنید می‌بینید نوشته است که بعضی آدم‌های معروف مرده‌اند و هنوز هیچ‌کس جز ما این را نمی‌داند! خبری که پیش از این هم موارد مشابهش در این وبسایت بوده و خلافش معلوم شده!

این وبسایت که تنها یک نویسنده دارد، با همین نوع خبرها توانسته است حدوداً ماهی ۵ میلیون بازدید داشته باشد.

این نویسنده Michael Baxter خودش را دارای سابقۀ روزنامه‌نگاری معرفی کرده اما هیچ سابقه‌ای از روزنامه‌نگاری او در وب یافت نشد.

در صفحۀ دربارۀ وبسایت چنین نوشته شده:
This website contains 🔴humor, 🔴parody, and 🔴satire. We have included this disclaimer for our protection, on the advice on legal counsel.
فردا اگر یقه‌اش را بگیرند که چرا فلان مطلب نادرست را منتشر کرده‌ای می‌گوید فکاهی، طنز یا پارودی🔻 بوده!
اما در صفحات خبر، نشانۀ واضحی از فکاهی یا طنز یا پارودی بودن مطالب نادرستش نیست و سبب گمراهی مخاطبان می‌شود.

🔴 جست‌وجو به زبان روسی نشان می‌دهد که منبع مستقلی چنین خبری را منتشر نکرده و شایعات به زبان روسی هم از همان وبسایت انگلیسی زبان مطلب را نقل کرده‌اند. برای نمونه لینک آن وبسایت را به‌عنوان منبع ملاحظه بفرمایید:
https://vk.com/wall-197947986_35823

🔴 یک راه ساده هم برای رد این ادعا وجود دارد، کافی‌ست در وب جست‌وجو کنید که اکنون در مسکو یا در هر شهر دیگر روسیه برای دریافت واکسن باید به چه آدرسی مراجعه کنید!
آیا کسی که می‌خواهد ترجمۀ چنین شایعه‌ای را منتشر کند در حد همین جست‌وجوی ساده را نباید انجام دهد؟
این یکی از پاسخ‌های جست‌وجو است:
www.mos.ru/city/projects/covid-19/privivka/&sa=U&ved=2ahUKEwiDmLyI0Nj9AhWQglwKHcTBBKoQFnoECAQQAg&usg=AOvVaw1gxSkf47hx6bXY4wm0SS66

🔴 مربوط به این پیام:
t.iss.one/Fact_Check/909?single

🔺پارودی چیست:
t.iss.one/andishehsarapub/9738
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 این داستان عامه‌پسند که شأن استدلالات حقوقی را در سطح بازی‌های بچگانه پایین آورده است کاملاً جعلی است.

🔵 دکتر مصدق در دادگاه لاهه:
t.iss.one/andishehsarapub/3375
👍8
Forwarded from اندیشه سرا
🔵 دکتر مصدق در دادگاه لاهه
ادامه:
t.iss.one/andishehsarapub/3376

🔴 عکس دادگاه نظامی تهران که به‌اشتباه به دادگاه لاهه نسبت داده شده و داستانی جعلی برایش نوشته شده:
t.iss.one/andishehsarapub/3371
👍8
Forwarded from کِی کجا بریم؟
✈️ ویزای ورود به مصر برای گردشگران خارجی (نه محدود به خبر تازه دربارۀ گردشگران ایرانی) به این صورت است:

برای ورود به مصر دو نوع ویزا وجود دارد.
اگر توریست قصد حضور در بخشی از جنوب سینا را دارد در نقاط ورودی بین‌المللی مثل فرودگاه طابا یا شرم‌الشیخ اجازۀ ۱۴ روزه‌ای را دریافت می‌کند که با آن در مناطق معینی از سینا می‌تواند رفت و آمد کند.
این اجازه‌نامه رایگان است.

اگر توریست قصد ورود به جاهای دیگر سینا و مصر را دارد باید ویزای کامل مصر را بگیرد که در نقاط بین‌المللی ورود به مصر با هزینۀ ۲۵ دلار آمریکا صادر می‌شود.

آنچه در خبرها برای گردشگران ایرانی مطرح شده، فعلاً مورد اول است.

مربوط به خبر قبل:
ایرانیان می‌توانند به مصر بروند اما فقط به جنوب سینا:
t.iss.one/keikojaberim/2491
به‌روزرسانی و تکمیل می‌شود:
✈️ @keikojaberim
🙏6
ویدئویی در فضای مجازی انتشار وسیع یافته که در آن اظهار شده:
«استفاده از ماسک، تنها راه پیشگیری از روند افزایشی کروناست»

می‌دانیم که
ماسک، ریسک ابتلا به کووید-۱۹ را کاهش می‌دهد، و اگر از ماسک «مناسب» و «به‌درستی» استفاده شود تأثیر آن بیشتر می‌شود،

اما ماسک زدن تنها راه کاهش ریسک ابتلا به کووید-۱۹ نیست.
راه‌های مختلفی برای کاهش ریسک ابتلا وجود دارد

و چون با سوش بسیار مسری روبه‌رو هستیم لازم است همزمان از تمام راه‌کارهای ممکن استفاده کنیم.🔻

سوش‌های رایج تاحدی قادر به فرار از ایمنی ناشی از ابتلا و و اکسن و آن‌قدر مسری هستند که با استفاده از تمام روش‌ها برای کاهش ریسک ابتلا باز هم شانس فرار از آنها صد در صد نخواهد بود

این است که نقش واکسن مناسب برای کاهش شدت بیماری و کاهش ریسک مرگ‌ومیر اهمیت ویژه پیدا می‌کند، همچنین نیاز به در دسترس بودن داروی اختصاصی کووید برای افراد مسن.

🔺برخی از این روشها:
t.iss.one/nouritazeh/13221

درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍5👏1👌1
Forwarded from اندیشه سرا
اگر این حرف درست بود، هر کشوری ۶ تا صفر را از واحد پولش حذف می‌کرد، ارزش پولش ۱,۰۰۰,۰۰۰ برابر می‌شد!

قدرت پول یک چیز است، ارزش ظاهری واحد پول یک چیز دیگر!
دومی فقط ظاهری‌ست!
اگر حرفهای تصویر درست بود (که نیست) ین ژاپن یکی از ضعیف‌ترین پولهای دنیا بود! و کل پول‌های نامبرده در پیام غلط بالا از ین قوی‌تر بودند!

متأسفانه این مطلب نادرست (تصویر) سال‌هاست در صفحات زرد منتشر و توسط کاربران بازنشر می‌شود
و این پرسش باقی‌ست که:
چرا کاربران، مطالب جدی را از کانالهای شوخی می‌خوانند و بازنشر می‌کنند؟
چرا کاربران زیادی کمک نمی‌کنند که جای مطالب منابع زرد ذره‌ذره تنگ‌تر شود؟
چرا کاربران به دوستان و نزدیکانشان کانالهای نسبتاً کم‌غلط‌تر را معرفی نمی‌کنند؟

نگاه به واکنشهای کاربران در زیر پیام نشان می‌دهد که اغلب آنها متوجه نادرستی آن نشده‌اند.
برای رساندن تکذیبیۀ چنین پیامهایی به رویت آنها چه می‌توان کرد؟

لطفاً این مطلب و مطالب لینک داده شده در آن را بخوانید و اگر مناسبند آنها را بازنشر کنید:
t.iss.one/andishehsarapub/8390

لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست فضای مجازی، جای اطلاعات نادرست را تنگ کنید:
@Fact_Check
👍61
در چند پیام که از این‌جا آغاز می‌شود:
t.iss.one/nouritazeh/12271
دیده بودیم که شخصی که خود را دکتر [...] معرفی می‌کند ادعا می‌کند پودری را ساخته که انواع بیماری‌ها را درمان می‌کند.

اگر واقعاً چنین پودری چنین کارهایی را می‌کند چرا این شخص باید از روش‌های غیررسمی آن را معرفی کند و بفروشد؟
این شخص نام محصول خود را «غذا» گذاشته نه «دارو»
شاید به این روش می‌تواند از خود دفاع کند که ادعای تجویز این محصول به عنوان دارو ندارد
اما دارد آن را به‌عنوان دارو تجویز می‌کند.

اگر چنین ادعاهایی شیادی است، چرا در سطح مناسب اطلاع‌رسانی و در صورت لزوم، برخورد نمی‌شود؟

وقتی این شخص در چند کانال چندده‌هزارنفره تلگرام تبلیغ می‌کند، این‌که شما در یک وبسایت با بازدید کم آن را تکذیب کنید کارآیی کافی ندارد.

پروکسی، یکی از راه‌های تبلیغ کانال تلگرامی این شخص است (کانال تحمیلی به‌عنوان اسپانسر پروکسی) و فیلترینگ کمکی برای مطرح شدن چنین کانال‌هایی شده است.
t.iss.one/Fact_Check
👍8