Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.39K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.62K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
🛸💥 پس از آن‌که سومین یوفو هم در آمریکا مورد هدف قرار گرفت:
t.iss.one/andishehsarapub/9987
در فضای مجازی شایعات قدیمی و ویدئوهای قبلی منسوب به یوفو در حال دوره شدن هستند!

یکی از پربازدیدترین ویدئوهای منسوب به یوفو را که چند میلیون بازدید داشته در این‌جا:
t.iss.one/andishehsarapub/9995
و ماهیت واقعی آن را در پیام بعدی‌اش ببینید.
👍8😱1
Forwarded from اندیشه سرا
⁉️ پاسخ به شایعات زلزلۀ ترکیه
#دکتر_مهدی_زارع
استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله
در گفت‌وگو با خبرآنلاین
t.iss.one/andishehsarapub

🔹این‌که می‌گویند تدام زلزله‌ها در ترکیه طبیعی نیست، غیرعلمی و اشتباه است.
در واقع تداوم زلزله‌ها در ترکیه اتفاقی غیرطبیعی نیست، بعد از زلزلۀ ۷.۸ تا مدت‌ها می‌توان شاهد پس‌لرزه‌های حتی شدید و بین ۶.۵ تا ۷ ریشتر هم در این منطقه باشیم.

🔹این‌که گفته می‌شود عواملی غیرطبیعی و انسان‌ساز در این پس‌لرزها مؤثر هستند یک ادعای غیرعلمی است.
زلزلۀ ۱۷ بهمن ماه در عمق حدود ۱۹ کیلومتری اتفاق افتاده است که حتی اگر بمباران هم رخ می‌داد، نمی‌توانست چنین زلزله‌ای و گسلی را فعال کند.

🔹درباره اثرات سدسازی و خصوصاً سد آتاتورک هم باید بگویم که این زلزله‌ها در محل این دریاچه اتفاق نیفتاده و این زلزله مربوط به گسلی است که حدود ۳۰ تا ۶۰ کیلومتر با سد مذکور فاصله دارد، از طرفی کانون این زلزله هم حدود ۱۲۰ کیلومتر با محل سد آتاتورک فاصله دارد.

می‌توان پیش‌فرضی برای اینکه آب‌گیری مخرن سد در وقوع زلزله موثر بود، در نظر داشت اما اثبات آن نیازمند بررسی و کار کارشناسی دقیق است. در مباحث علمی بدون سنجش و بررسی نمی‌توان اظهار نظر دقیق کرد.

🔹گفته شده که این منطقه در ترکیه اساسا زلزله‌خیز نبوده و زلزله نداشته و برنامه‌های دولت اردوغان باعث این زلزله‌ها شده و اشاره مشخصی هم به سدسازی‌ها شده بود.
اول اینکه این منطقه کاملا زلزله‌خیز بوده، ۳ بهمن ۱۳۹۸ نیز در جوار همین گسل، زلزله‌ای با بزرگای ۶.۸ اتفاق افتاد و زلزله مهمی هم بود.
دوم این‌که پروژه‌های سدسازی در ترکیه سابقه طولانی‌ای دارد و این سد آتاتورک از سال ۱۹۹۲ آب‌گیری شده است، یعنی دست‌کم در ۳۰ سال پیش از زلزله اخیر این سد وجود داشته است.

🔹در مورد پیش‌بینی این زلزله از سوی فرانک هوگربیتس هلندی که در توئیتی به زلزله‌ای در این منطقه اشاره کرده بود،
کارهای این فرد را بررسی کردیم و باید بگویم اصلا علمی نیست.
این‌که این شخص دو روز پیش از زلزله توئیتی نوشته و در آن بدون اشاره به زمان مشخص یک محدوده نامشخصی را هم اعلام کرده، شانسی و غیرعلمی بوده است.
این فرد نه زلزله‌شناس است و نه زمین‌شناس. سابقه چنین افرادی را داریم که علاقه‌مند به حوزه زلزله و پیشگویی هستند و چنین پیش‌گویی‌هایی انجام می‌دهند و گاهی هم کارشان می‌گیرد
اما تجربه نشان داده که اغلب این پیشگویی‌ها در یک بازه زمانی نامحدود و یک جغرافیای بزرگی را شامل شده و هرگز دقت و درستی و شفافیت نداشته است.

🔸لطفاً با بازنشر این نکات:
t.iss.one/andishehsarapub/8413
به تصحیح برخی اشتباهات و کاهش نگرانی‌های بی‌جا کمک کنید.

🔸آیا هوگربیتس هلندی زلزلۀ ترکیه را پیشبینی کرده بود؟
t.iss.one/Fact_Check/895

🔸پیشگویی زلزلۀ تهران:
t.iss.one/andishehsarapub/1885
👍9
🔴 سازندۀ واکسن اسپوتنیک هفت! بله هفت!
🔴 صفحات فارسی نوشته‌اند سازندۀ واکسن اسپوتنیک هفت در منزلش خفه شده است.

منظورشان واکسن اسپوتنیک وی
sputnik v
است.
حرف «وی» V در اعداد رومی، نماد عدد پنج است اما نویسندگان خبر فارسی آن را با عدد ۷ اشتباه گرفته‌اند.

آندری بوتیکوف یکی از ۱۸ نفری بود که در ساخت واکسن اسپوتنیک وی نقش داشتند، عنوان سازندۀ واکسن اسپوتنیک وی برای آن دقیق نیست و برای افزایش جلب توجه است.

گفته شده این قتل مربوط به دعوای شخصی بوده که در اغلب صفحات فارسی ذکر نشده تا خبر مرموزتر و جذابتر باشد!

البته اسپوتنیک هفت هم داریم اما فضاپیماست نه واکسن!
غربی‌ها به فضاپیمای
Tyazhely Sputnik
اسپوتنیک هفت می‌گویند.

اسپوتنیک V یا اسپوتنیک پنج هم نام فضاپیمای روسی بود که در سال ۱۹۶۱ دو سگ را در یک دور کامل کره زمین به همراه برد و سالم برگرداند، تست پرتاب صندلی را هم با یک مانکن انجام داد و زمینه را برای سفر یوری گاگارین به فضا (با فضاپیمای بعدی) فراهم کرد.
روسیه نام اسپوتنیک V را بر روی واکسن کووید-۱۹ گذاشت تا آن موفقیت خود را یادآوری کند.
t.iss.one/Fact_Check

@nouritazeh
👍131
شایعه‌ای منتشر شده که ادعا می‌کند پوتین دستور نابودی تمام واکسنهای کووید-۱۹ را در روسیه صادر کرد و...

۱. این خبر از یک وبلاگ فارسی به تلگرام فارسی راه یافته، نویسندۀ آن وبلاگ آن را از یک وبسایت نامعتبر انگلیسی‌زبان که مطالب نادرست زیادی را منتشر کرده برداشته و ترجمه کرده است.

۲. آیا اگر چنین خبری درست باشد آن را تنها یک وبسایت نامعتبر و با سابقۀ انتشار مطالب نادرست منتشر می‌کند؟ یا خبری‌ست که تمام رسانه‌های مهم هم آن را پوشش خواهند داد؟

۳. در هیچ منبع معتبری به زبان انگلیسی و روسی چنین خبری یافت نشد.
تمام منابعی که آن را نقل کرده‌اند منبعشان همان وبسایتی‌ست که به آن اشاره شد و آن هم بدون منبع معتبر و با ذکر یک نام، داستانی را تعریف کرده.

۴. در اخبار وزارت بهداشت روسیه نه‌تنها خبری دربارۀ حذف واکسنهای کووید-۱۹ نیست بلکه خبرهای تازه‌ای وجود دارد که از توزیع واکسن در مناطقی که با کمبود روبه‌رو شده‌اند یاد می‌کند: ۴مارس | ۵مارس

۵. اشاره به افزایش ریسک ابتلا به ایدز موضوعی‌ست مربوط به قبل از واکسن کووید-۱۹.
ببینید:
t.iss.one/SarsCoVTwo/1485

t.iss.one/SarsCoVTwo/1486

t.iss.one/SarsCoVTwo/1487
ادامه:
t.iss.one/Fact_Check/910
👍7
Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
Photo
🔴 وبسایت نامعتبر مورد اشاره، تمام خبر را به نقل از شخصی به نام
Andrei Zakharov
(Андрея Захарова / Андрея Захаров)

مأمور FSB
Federal Security Service (Федеральная служба безопасности)
نقل می‌کند.

جست‌وجوی این نام، به چند نفر می‌رسد که هیچ‌یک مأمور FSB نیستند.

معروفترینشان یک خبرنگار روس است که در کانال تلگرامش تنها یک پیام حاوی واژۀ واکسن دارد که ارتباطی به این داستان ندارد:
t.iss.one/zakharovchannel

در حساب توئیترش هم توئیت تازه‌ای دارای واژۀ واکسن ندارد:
https://twitter.com/skazal_on?t=fUXdvc2iZPjL3vX0fIZdXg&s=09

در رسانه‌ها، یک سرهنگ روس هم به این نام پیدا می‌شود که یک سال است در حیات نیست!

یک استادیار دانشگاه تکنولوژی نفت در روسیه هم به این نام وجود دارد که مشخصاتش به شغلی که این وبسایت برای منبع خبر مطرح کرده همخوانی ندارد.

مثل این‌که شخصی به این نام که مأمور FSB باشد قبل و بعد از مصاحبه‌اش با این وبسایت نامعتبر جای دیگری حضور نداشته!
و کسی هم غیر از او و آن وبسایت از این خبر مطلع نبوده!

اگر کاری در این حجم (نابود کردن تمام واکسنهای کووید-۱۹) به دستور رئیس‌جمهور روسیه انجام شده بود، خبرگزاری‌های دولتی روس آن را منتشر می‌کردند یا یک وبسایت نامعتبر؟

🔴 یکی از شایعات قبلی این وبسایت این بوده که ارتش آمریکا، تام هنکس (بازیگر) را اعدام کرده:
https://web.archive.org/web/20210803154144/https://realrawnews.com/2021/07/military-executes-tom-hanks/
مطالبش در این سطح است!
همین الآن هم که به وبسایتش نگاه کنید می‌بینید نوشته است که بعضی آدم‌های معروف مرده‌اند و هنوز هیچ‌کس جز ما این را نمی‌داند! خبری که پیش از این هم موارد مشابهش در این وبسایت بوده و خلافش معلوم شده!

این وبسایت که تنها یک نویسنده دارد، با همین نوع خبرها توانسته است حدوداً ماهی ۵ میلیون بازدید داشته باشد.

این نویسنده Michael Baxter خودش را دارای سابقۀ روزنامه‌نگاری معرفی کرده اما هیچ سابقه‌ای از روزنامه‌نگاری او در وب یافت نشد.

در صفحۀ دربارۀ وبسایت چنین نوشته شده:
This website contains 🔴humor, 🔴parody, and 🔴satire. We have included this disclaimer for our protection, on the advice on legal counsel.
فردا اگر یقه‌اش را بگیرند که چرا فلان مطلب نادرست را منتشر کرده‌ای می‌گوید فکاهی، طنز یا پارودی🔻 بوده!
اما در صفحات خبر، نشانۀ واضحی از فکاهی یا طنز یا پارودی بودن مطالب نادرستش نیست و سبب گمراهی مخاطبان می‌شود.

🔴 جست‌وجو به زبان روسی نشان می‌دهد که منبع مستقلی چنین خبری را منتشر نکرده و شایعات به زبان روسی هم از همان وبسایت انگلیسی زبان مطلب را نقل کرده‌اند. برای نمونه لینک آن وبسایت را به‌عنوان منبع ملاحظه بفرمایید:
https://vk.com/wall-197947986_35823

🔴 یک راه ساده هم برای رد این ادعا وجود دارد، کافی‌ست در وب جست‌وجو کنید که اکنون در مسکو یا در هر شهر دیگر روسیه برای دریافت واکسن باید به چه آدرسی مراجعه کنید!
آیا کسی که می‌خواهد ترجمۀ چنین شایعه‌ای را منتشر کند در حد همین جست‌وجوی ساده را نباید انجام دهد؟
این یکی از پاسخ‌های جست‌وجو است:
www.mos.ru/city/projects/covid-19/privivka/&sa=U&ved=2ahUKEwiDmLyI0Nj9AhWQglwKHcTBBKoQFnoECAQQAg&usg=AOvVaw1gxSkf47hx6bXY4wm0SS66

🔴 مربوط به این پیام:
t.iss.one/Fact_Check/909?single

🔺پارودی چیست:
t.iss.one/andishehsarapub/9738
👍7
Forwarded from اندیشه سرا
🔴 این داستان عامه‌پسند که شأن استدلالات حقوقی را در سطح بازی‌های بچگانه پایین آورده است کاملاً جعلی است.

🔵 دکتر مصدق در دادگاه لاهه:
t.iss.one/andishehsarapub/3375
👍8
Forwarded from اندیشه سرا
🔵 دکتر مصدق در دادگاه لاهه
ادامه:
t.iss.one/andishehsarapub/3376

🔴 عکس دادگاه نظامی تهران که به‌اشتباه به دادگاه لاهه نسبت داده شده و داستانی جعلی برایش نوشته شده:
t.iss.one/andishehsarapub/3371
👍8
Forwarded from کِی کجا بریم؟
✈️ ویزای ورود به مصر برای گردشگران خارجی (نه محدود به خبر تازه دربارۀ گردشگران ایرانی) به این صورت است:

برای ورود به مصر دو نوع ویزا وجود دارد.
اگر توریست قصد حضور در بخشی از جنوب سینا را دارد در نقاط ورودی بین‌المللی مثل فرودگاه طابا یا شرم‌الشیخ اجازۀ ۱۴ روزه‌ای را دریافت می‌کند که با آن در مناطق معینی از سینا می‌تواند رفت و آمد کند.
این اجازه‌نامه رایگان است.

اگر توریست قصد ورود به جاهای دیگر سینا و مصر را دارد باید ویزای کامل مصر را بگیرد که در نقاط بین‌المللی ورود به مصر با هزینۀ ۲۵ دلار آمریکا صادر می‌شود.

آنچه در خبرها برای گردشگران ایرانی مطرح شده، فعلاً مورد اول است.

مربوط به خبر قبل:
ایرانیان می‌توانند به مصر بروند اما فقط به جنوب سینا:
t.iss.one/keikojaberim/2491
به‌روزرسانی و تکمیل می‌شود:
✈️ @keikojaberim
🙏6
ویدئویی در فضای مجازی انتشار وسیع یافته که در آن اظهار شده:
«استفاده از ماسک، تنها راه پیشگیری از روند افزایشی کروناست»

می‌دانیم که
ماسک، ریسک ابتلا به کووید-۱۹ را کاهش می‌دهد، و اگر از ماسک «مناسب» و «به‌درستی» استفاده شود تأثیر آن بیشتر می‌شود،

اما ماسک زدن تنها راه کاهش ریسک ابتلا به کووید-۱۹ نیست.
راه‌های مختلفی برای کاهش ریسک ابتلا وجود دارد

و چون با سوش بسیار مسری روبه‌رو هستیم لازم است همزمان از تمام راه‌کارهای ممکن استفاده کنیم.🔻

سوش‌های رایج تاحدی قادر به فرار از ایمنی ناشی از ابتلا و و اکسن و آن‌قدر مسری هستند که با استفاده از تمام روش‌ها برای کاهش ریسک ابتلا باز هم شانس فرار از آنها صد در صد نخواهد بود

این است که نقش واکسن مناسب برای کاهش شدت بیماری و کاهش ریسک مرگ‌ومیر اهمیت ویژه پیدا می‌کند، همچنین نیاز به در دسترس بودن داروی اختصاصی کووید برای افراد مسن.

🔺برخی از این روشها:
t.iss.one/nouritazeh/13221

درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍5👏1👌1