Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.83K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❌ این ویدئو👆که برای درونپاشی در فضای مجازی مطرح شده، درونپاشی نیست.
✅ ویدئوی شییه‌سازی درونپاشی تایتان را ببینید:
t.iss.one/andishehsarapub/10923
👍1
Forwarded from اندیشه سرا
🔴نمونه‌ای دیگر از مطالب غلط فضای مجازی فارسی در مورد وقایع روسیه

برخی کانالهای فارسی از جمله یک کانال خبری ویدئویی را با عنوان جابه‌جایی F-16 در خیابانهای روستوف توسط گروه واگنر منتشر کرده‌اند و در گروههای مختلف بازنشر شده!

منبع نوشتۀ آنها برای این ویدئو توئیتهای افراد ناشناس بوده!

از کجا فهمیده‌اند این شهر روستوف است؟
اینجا دانمارک است!

از کجا فهمیده‌اند ویدئو جدید است؟
انتشار آن در تاریخ ۲۳ مه را در تصویر ببینید!

اگر کانال خبری هستند انتظار داریم پیش از نشر مطلب اندکی بررسی کنند
به اف-۱۶ آمریکایی در شهر روستوف روسیه شک نکردند؟
لااقل پرچم دانمارک را روی هواپیما می‌دیدند!

حجم عظیمی اطلاعات «غلط یا نامعلوم» در ۲۴ ساعت گذشته دربارۀ اتفاقات روسیه در فضای مجازی فارسی منتشر شده.
صرف نظر از درست یا غلط بودن، تعداد بازدید مطالب مرتبط با وقایع اخیر روسیه در تلگرام، در زبان فارسی بیش از سایر زبانها بوده!
عوامل مختلفی در ایجاد این وضعیت مؤثرند که قبلاً مطرح شده‌اند.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی

بحث اصلی ما کیفیت محتوای فضای مجازی است نه وقایع روسیه؛
اما خلاصۀ وقایع:
t.iss.one/andishehsarapub/10926

👉🔎 @Fact_Check
👍10
Forwarded from اندیشه سرا
❌FAKE
⚠️Warning: Many users report that this account impersonates a famous person or organisation.
تصویر ۱:
مطلبی منسوب به پریگوژین در یک گروه مرتبط با موضوع منتشر شده.

تصویر ۲:
این مطلب به کانال مرتبط با موضوع راه یافته.

تصویر ۳:
این مطلب از این کانال آمده.

تصویر ۴:
در بیو آن کانال می‌بینیم که
به علت ریپورتهای مکرر،
تلگرام نوشته است که این کانال FAKE است!

این سرویس تلگرام تازگی ندارد، توضیح ۴ سال قبل:
t.iss.one/andishehsarapub/5686

🔴به نقل از این کانالِ فیک مطالب زیادی به صفحات فارسی منتشر شده که آنها را منتسب به پریگوژین کرده‌اند.

🔴از کانال دیگری هم با عنوان کانال تلگرام گروه واگنر یاد شده و مطالب آن در فضای مجازی نقل شده که شواهد نشان می‌دهد آن هم متعلق به گروه واگنر یا شخصی دارای دسترسی به اطلاعات دست اول از این گروه نیست.

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی

بحث اصلی ما در اینجا کیفیت محتوای فضای مجازی است نه وقایع روسیه؛
اما خلاصۀ وقایع:
t.iss.one/andishehsarapub/10926

👉🔎 @Fact_Check

🔴خیلی خوب می‌شود اگر به هم کمک کنیم تا منابع نسبتاً بهتری را جایگزین منابعی کنیم که مطالبشان دقت و صحت قابل قبول ندارد.
👍8
❌❌❌این تیتر که «از هر دو ازدواج یکی به طلاق می‌انجامد» از محتوای خبر قابل نتیجه گرفتن نیست!
حتی با فعل «انجامیده»!

آنچه در متن خبر آمده ازدواجهای ثبت شده در دورۀ زمامی معین و طلاقهای ثبت شده در همان دورۀ زمانی است،
افرادی که طلاق گرفته‌اند همان افرادی نیستند که در این دوره ازدواج کرده‌اند!

حتی مربوط به همین تعداد ازدواج در دورۀ زمانی دیگری با مدت مشابه هم نیستد!

در صورتی می‌توان گفت از چه تعداد ازدواج، تا مدت معین پس از ازدواج، چه تعداد منجر به طلاق «شده» (آن هم با فعل ماضی)، که آمار کل افرادی را که در مدت معین ازدواج کرده‌اند داشته باشیم و آمار طلاق بین همانها را در نظر بگیریم.
برای این کار باید زمان هم ذکر شود، مثلاً ظرف ده سال یا هر مدت زمان دیگر.

آنچه متن نشان می‌دهد این است که در مدت زمان بررسی، هر تعداد که زوجهای متأهل افزایش یافته، نصف آن طلاق صورت گرفته، یعنی نصف آن تعداد، با طلاق (بدون لحاظ فوت) از تعداد زوجهای متأهل کاسته شده.

این خبر حتی نشان نمی‌دهد که این نسبت، در مقایسه با سال گذشته یا سالهای گذشته یا کشورهای دیگر کم است یا زیاد
و در چه جهت و با چه شیبی تغییر کرده است!
t.iss.one/Fact_Check
👍16👎2
❌دربارۀ ویدئویی که در آن ادعا شده گیاهان موسیقی می‌نوازند:
t.iss.one/andishehsarapub/10990?single
👍7
۱. مطالب زیادی در فضای مجازی غیرفارسی‌زبان دربارۀ ناآرامی‌های فرانسه وجود دارد که بدون درستی‌سنجی به فضای مجازی برخی زبان‌های دیگر مانند فارسی راه یافته‌اند.

مانند:
بیانیۀ جعلی‌ای که در آن از محدودیت اینترنت در مناطقی از فرانسه گفته شده بود:
t.iss.one/LaVilleLumiere/2060

و نسبت دادن ویدئوهای زمان و مکان دیگر به اتفاقات اخیر
برای نمونه یک آتش‌سوزی بزرگ را به کتابخانه مارسی
Bibliothèque de l'Alcazar
نسبت داده بودند،
این کتابخانه دچار آتش‌سوزی شده اما آن ویدئو به آن کتابخانه مربوط نیست.

۲. برخی اشتباهات رایج اختصاصی فضای مجازی فارسی است.
مثل اشتباه گرفتن پاریس و شهر کوچکی در حومۀ پاریس:
t.iss.one/LaVilleLumiere/2047
یا اشتباه گرفتن مغازۀ اسلحه‌فروشی با انبار اسلحه، احتمالاً به دلیل برداشت اشتباه از واژۀ عربی:
t.iss.one/LaVilleLumiere/2039

🔎 @Fact_Check
👍5
❓آیا عکس پربازدید شخصی خندان که لباس‌های فروشگاه زارا را دزدیده واقعی‌ست؟

بله
این عکس مربوط به شهر استراسبورگ در فرانسه است.

این عکس در نشریات هم منتشر شده:
t.iss.one/LaVilleLumiere/2054

و ویدئوهای مختلفی وجود دارد که با آن همخوانی دارند:
t.iss.one/LaVilleLumiere/2056

@Fact_Check
🤯8👍1😐1
Forwarded from PARIS, FRANCE & L'EUROPE
❌ بیانیه‌ای که از محدودیت دسترسی به اینترنت در مناطقی از فرانسه گفته بود توسط وزارت کشور فرانسه و وزارت امور خارجه فرانسه تکذیب شده است.

🔴 در این بیانیه جعلی اعلام شده بود:
در فرانسه، از سوم ماه ژوئیه (امروز)، به مدت محدود، در مناطقی (برخی حومه‌های شهرها) شب‌ها محدودیت‌هایی در دسترسی به اینترنت ایجاد می‌شود.

علت آن پیشگیری از «به کارگیری شبکه‌های اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین برای هماهنگی کارهای غیرقانونی و تحریک مردم به شورش» ذکر شده بود.


دربارۀ پاریس، فرانسه و اروپا:
t.iss.one/LaVilleLumiere
👍6
❌ کپشن به صورتی نوشته شده که سبب برداشت اشتباه شده است.

برای ثبت این تصاویر دو سال زمان صرف نشده.
عکاس ظرف دو سال چند بار به محل رفته تا بالاخره یک بار موفق شده در هوای مناسب ظرف «چند ساعت» تعدادی عکس و ویدئو بگیرد و این ویدئو را بسازد.
فاصلۀ آغاز تا پایان این ویدئو، در حدود ۵ ساعت است.
t.iss.one/Fact_Check
👍8
❌❌❌ نسبت دادن ویدئوهای زمان و مکان دیگر به اتفاقات اخیر فرانسه به‌نحوی بود که نشان می‌داد نخستین نسبت‌دهندگان این کار را نه از روی اشتباه، بلکه از روی عمد انجام داده‌اند. (هیچ‌یک از این موارد اکانتهای فارسی نبوده‌اند. یک نمونه)

نفرات بعدی هم بدون تحقیق آن‌ها را بازنشر کرده‌اند. (در این قسمت موارد زیادی داریم که اکانتهای فارسی بدون بررسی مطالب را از فضای مجازی غیرفارسی کپی کرده باشند.)

برای نمونه ویدئوی آتش‌سوزی بزرگ ادارۀ پست مانیلا در فیلیپین را به کتابخانه مارسی
Bibliothèque de l'Alcazar
نسبت داده بودند،
این کتابخانه دچار آتش‌سوزی شده بود اما آن ویدئو به آن کتابخانه مربوط نیست.

یک ویدئوی آتش‌سوزی عظیم دیگر هم که در فضای مجازی به آتش‌سوزی این کتابخانه نسبت داده شده مربوط به این کتابخانه نیست. (پیام بعد را ببینید)

برخی ویدئوهای مرتبط با ناآرامی‌های اخیر فرانسه را ببینید:
t.iss.one/LaVilleLumiere

🔎 @Fact_Check
👍6