Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.58K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.62K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️۱. محدودۀ زمانی پیشگویی جدید هوگربیتس برای زلزله در ایران (۱۲ روز از ۲۵ مارس تا ۶ آوریل) تمام شد و زلزلۀ بزرگ مورد پیشگویی او نیامد!

۲. اگر زلزلۀ بزرگ می‌آمد هم اثبات ادعایش نبود
چرا که یک منطقۀ وسیع نزدیک به تمام ایران را علامت زده
یک محدودۀ زمانی بزرگ را انتخاب کرده
دربارۀ بزرگی‌اش هم حدودی نگفته!
پس چه چیزی را گفته؟!

منطقه‌ای وسیع که به آمار سالهای قبلش که نگاه کنیم زلزله‌های زیادی در گوشه و کنارش داشته

۳. اگر او
زمان مشخصی را،
مکان مشخصی را
و بزرگی معینی را
تعیین کرده بود و زلزله رخ داده بود،
تازه باید بررسی می‌کردیم که:
او چند بار پیشبینی کرده؟ چند بارش درست و چند بارش غلط شده؟!

نمی‌شود که یک نفر هر روز چند جای وسیع کرۀ زمین را نشان دهد و بگوید زلزله می‌آید و تمام زلزله نیامدنها را نشماریم و یک بار را که آمد مثال بزنیم که پیشبینی انجام شده!
منبع اسکرین شاتها

پیش‌گویی هوگربیتس برای ایران که وقوع پیدا نکرد:
t.iss.one/andishehsarapub/10235

هوگربیتس حتی یک پیشبینی درست زلزله ندارد.
کسانی که گمان می‌کنند اظهارات او پیشبینی زلزله بوده اگر 👈 این متن را بخوانند متوجه می‌شوند که چگونه فریب داده شده‌اند.
👍7
این مطلب بر اساس فهم و شعور سازنده‌اش، جوک محسوب می‌شده!
مدتی قبل در ۵۳۹ کانال زرد به‌عنوان خبر منتشر شده و ۲,۶۰۰,۰۰۰ بازدید داشته!
هنوز هم گاهی به‌عنوان خبر تازه بازنشر می‌شود!

در مطلب قدیمی جملات «باید بری آلمان عمل کنی» و «وقتی رفته آلمان معلوم شده» و اندازۀ اغراق آمیز سوسک! هم سبب نشده کسانی بفهمند مطلب واقعی نیست
اما در بازنشر تازه، آلمان را به بیمارستان خصوصی تغییر داده‌اند و اندازه سوسک را کوچک کرده‌اند تا باورپذیری‌اش بیشتر شود!

🆘 لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست فضای مجازی که در این کانال یافت می‌شود:
t.iss.one/Fact_Check
سبب شوید عدۀ کسانی که هر مطلبی را هرجا دیدند باور و بازنشر می‌کنند کاهش یابد.
@nouritazeh
👍6👏3
این پیام دربارۀ جو بایدن نیست!
مثالی برای بی‌دقتی در فضای مجازی است!

برخی اکانتهای انگلیسی‌زبان در توئیتر ویدئویی را از بایدن منتشر کرده‌اند و در شرح آن مطالب مختلفی نوشته‌اند به این معنی که او ناگهان به جایی که کسی وجود ندارد اشاره می‌کند و می‌گوید «نپر».

این مطلب به کانالهای تلگرام فارسی هم راه یافته و زیاد بازنشر شده.

از بازنشرکنندگان پرسیده‌ام شما که نمای بازتری از تصویر را ندارید از کجا مطمئن هستید که این جملات مخاطب ندارد؟
پاسخهای بی‌ربطی داده‌اند.

متن سخنرانی (تصویر ۴) نشان می‌دهد که این جملات گفته شده (پس ویدئو 👈 دیپ‌فیک نیست).

در تصویر ۲ و ۳ اشخاص روی بالکن مخاطب «نپر» را ببینید.

«نپر» یکی از شوخی‌های رایج بین بایدن و حضار است و بارها در شرایط مختلف تکرار شده.
مثلاً در یک میتینگ انتخاباتی بایدن به کسی که از روی بالکن با سر و صدا مزاحم سخنرانی‌اش می‌شود می‌گوید: نپر پایین! به‌اندازه کافی دیوانه به نظر می‌رسی که بپری پایین!

طرفداران رقیب او در آمریکا با نشر بریده‌هایی از ویدئوها می‌خواهند وانمود کنند او قادر به ادامۀ کار ریاست جمهوری نیست.

درستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
👍11
تک‌تک نوشته‌ها غلط یا جملاتی با ادبیات کانال زرد است.

⁉️هر ۴۰۰ سال یکبار این شکلی می‌شود؟
خیر
تلاش با ادبیات کانال زرد برای جلب توجه است.

⁉️در تبت است؟
خیر:
t.iss.one/keikojaberim/2516

⁉️یک باغ است؟
خیر
اینجا دره‌ای جنگلی به طول ۲۸ کیلومتر به نام
Guozigou (Talqi)
در سین کیانگ (شین جیانگ) در شمال غرب چین است:
t.iss.one/keikojaberim/2516

⁉️برای شخص ارسال‌کننده و دریافت‌کنندۀ عکس و فیلمش شانس می‌آورد؟
تلاشی عوامفریبانه برای افزایش شانس فوروارد شدن است

⁉️«اهالی تبت» معتقدند که اگر عکس و فیلم گلهای این باغ را منتشر کنند، برای شخص ارسال کننده و دریافت کننده شانس می آورد؟!
اصلاً اینجا تبت نیست!

⁉️این باغ زیباترین و شگفت‌انگیزترین باغ دنیا است؟ چه کسی این را گفته؟
ادمین یک کانال زرد که قصد جذب دنبال‌کننده داشته.

می‌توانست فقط بنویسد «این ویدئوی زیبا را ببینید»
اما در آن‌صورت افراد کمی آن را بازنشر می‌کردند.

کسانی به قصد جلب توجه و افزایش شانس فوروارد شدن مطلب و جذب دنبال‌کننده مطالب زرد تولید می‌کنند.
با دیدن انواعی از آنها، آنها را بشناسیم:
t.iss.one/Fact_Check
تا بازنشرشان نکنیم.

ادامه:
t.iss.one/keikojaberim/2516
👍85👏3😁3
⁉️چرا باید نسبت به نشر یک مطلب اشتباه ظاهراً کم‌اهمیت، بی‌توجه نباشیم؟
بی‌توجه بودن به این نوع مطالب چه اشکالی را ایجاد می‌کند؟
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
🔎 t.iss.one/Fact_check
🕯 t.iss.one/andishehsarapub

انبوهی صفحۀ مجازی در پلتفرمهای مختلف مانند اینستاگرام و تلگرام وجود دارند که
در بین مطالبی که منتشر می‌کنند مطالب غلط یا بی‌دقت فراوان است.
ممکن است این مطالب، غلطهای فاحش در یک موضوعِ بسیار بااهمیت باشند؛
یا مطالبی باشند که اشتباهاتی فاحش دارند اما به‌خاطر موضوعشان در نگاه اول کم‌اهمیت به نظر می‌رسند. (مانند مثال مطرح شده در پیام قبل)

در حال حاضر،
تعداد این صفحات،
تعداد مطالب منتشرۀ این صفحات در روز،
تعداد دنبال‌کنندگان این صفحات،
تعداد به‌اشتراک‌گذاری یا فوروارد این مطالب
و بالاخره تعداد دیده شدن این مطالب؛
بسیار بسیار بیش از صفحاتی است که مطالب درست و مفید منتشر می‌کنند.

در نتیجه، دانش عمومی، افکار عمومی و رفتار عموم بیش از آنکه از صفحات مفید اثر بپذیرد، تحت تأثیر این صفحات زرد است.

برای نمونه می‌توان موضوع کووید-۱۹ را ذکر کرد.

نکات ضروری‌ای که عموم باید دربارۀ کووید-۱۹ بدانند غالباً
یا بر اثر اینفودمی ناشی از فعالیت همین صفحات زرد به اطلاع اکثریت نرسیده
یا توسط همین صفحات (و برخی منابعی دیگر که در دستۀ منابع زرد دسته‌بندی نمی‌شوند) به‌صورت غلط به اطلاع آنها رسیده است.

یک مطلب غیرمرتبط با کووید-۱۹، مانند این مطلب:
t.iss.one/Fact_Check/957
که در نگاه اول کم‌اهمیت به نظر می‌رسد چگونه می‌تواند روی دانش عمومی و رفتار عمومی در موضوع کووید-۱۹ اثر منفی بگذارد؟

۱. با افزایش تعداد دنبال‌کنندۀ منابع زرد، سبب افزایش قدرت تأثیرگذاری آنها در موضوعات دیگر مثلاً توصیه‌های پزشکی می‌شود.
(به همین دلیل حتی مطالب درستِ منابع زرد که پیامهایی خارج از حد خود را منتشر می‌کنند هم نباید بازنشر شوند، چه رسد به مطالب خارج از حدشان.
منظور از «مطالب خارج از حد خود منتشر می‌کنند» این است که مثلاً یک کانال جوک و سرگرمی، مطالب علمی‌ای که در زندگی کاربرد دارند مانند توصیه‌های پزشکی را هم منتشر کند!)

۲. چنین مطالبی به علت تعداد زیاد و بازنشر زیاد، با افزایش تعداد مطالب در فضای مجازی، مانع «دیده شدن» مطالب مهمتر می‌شوند.
همچنین سبب کاهش فرصت «خوانده شدن» مطالب مهمتری می‌گردند که دیده می‌شوند.

و ...

🔴نادیده گرفتن و بی‌اهمیت شمردن «چنین مطالبی»، «منابع چنین مطالبی» و «عمل کسانی که چنین مطالبی را تولید یا بازنشر می‌کنند» روی هم رفته سبب بروز مشکلات کوچک و بزرگ و در مواردی مرگبار می‌شود.🔻

🔴چه باید کرد؟
آنچه بیشتر رایج است «بی‌تفاوتی» است که در این پیام نوشته شد که چه تبعاتی دارد.

از نخستین کارهایی که معمولاً به ذهن می‌رسد، نوشتن تکذیبیه برای مطالب نادرست و بازنشر آن‌هاست که گرچه سودمند و لازم است اما به عللی که در پیامهای قبل مطرح شد نمی‌تواند اثر چنین کارهایی را در سطح لازم خنثی کند.

یکی از کارهای ضروری، پاک نکردن صورت مسأله است!
ادمینهای گروههای مجازی وقتی مطلب نادرستی را می‌بینند معمولاً آن را حذف می‌کنند! این سبب می‌شود مطلب نقد و تکذیب نشود و حتی در مواردی در همان گروه هم دوباره توسط کسانی بازنشر شود!

بررسی نشان داده است که هر کاری به این منظور اثر محدودی دارد و به‌تنهایی کافی نیست.

نیاز به انجام «تمام کارهای مؤثر و مناسب» در این زمینه است.

از مهمترین کارها، کارهایی هستند که منجر به کاهش اثر منابع زرد «از سرچشمه» می‌شوند.
مانند آگاهی‌بخشی به مردم برای «دنبال نکردن منابع نامعتبر» و «بازنشر نکردن مطالب این منابع».

این کار بسیار دشوار است و به تلاش جدی تمام کسانی نیازمند است که این موضوع و تبعات آن را درک می‌کنند.

بشر در تمام کشورها با مشکل عظیمی در این زمینه روبه‌روست اما تفاوتش در کشورهای مختلف خیلی زیاد است.
مثلاً یک مطلب نادرست در مورد کووید-۱۹ وقتی در فضای مجازی به زبان انگلیسی مطرح شده با چندده‌هزار بازدیدکننده جزو مطالب پربازدید شمرده می‌شود، اما ترجمۀ همان مطلب به فارسی گاهی تنها در تلگرام صدهاهزار بازدید داشته!

ما با یک سیستم پیچیده روبه‌رو هستیم که اصلاح آن بسیار دشوار است و اگر در مسیر درست گام برداریم زمانی بسیار طولانی می‌خواهد،
اما اکنون در مجموع، در حال گام برداشتن در مسیر درست نیستیم.

🔴چند مورد از کارهایی که باید کرد در این پیام مطرح شده:
t.iss.one/andishehsarapub/10269

🔴مطالب متعددی در این زمینه در کانال
@andushehsarapub
نوشته شده.
برای خواندن آن‌ها #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی را دنبال بفرمایید.
چند مورد پیشنهادی:
t.iss.one/andishehsarapub/8962

t.iss.one/nouritazeh/9141

t.iss.one/nouritazeh/7165

🔺این نمودار:
t.iss.one/nouritazeh/8163
نشان می‌دهد که اطلاعات غلط و گمراه‌کننده که عده‌ای برای کسب درآمد یا جلب توجه ایجاد می‌کنند چگونه سبب مرگ مردم می‌شود.
👏32👍1👌1
چند روزی‌ست این مطلب که نخستین بار چند سال قبل در فضای مجازی فارسی مطرح شده بود دوباره به میزان زیادی در فضای مجازی فارسی بازنشر شده.

آنچه در این صفحات نوشته شده، توضیح دربارۀ پرچم ایران در دوره‌های مختلف است
نه آنچه در پیامهای رایج در فضای مجازی فارسی (مانند تصویر بالا) برای آن نوشته شده.

متن ژاپنی با گوگل ترنسلیت به فارسی و انگلیسی ترجمه شده و ویرایشی روی آن انجام نشده. (تصاویر بالا)
ترجمۀ گوگل ترنسلیت از هر زبانی به فارسی معمولاً اشکالات زیادی دارد اما ترجمۀ متون عمومی از برخی زبان‌ها به انگلیسی اشکالشان زیاد نیست.

برای کامل دیدن هر تصویر، آن را لمس کنید.

نمونه‌ای دیگر از این‌که سندی را منتشر کنند و درباره‌اش مطالب بی‌ربطی بنویسند:
t.iss.one/Fact_Check/930

🔴 لطفاً به این نکتۀ مهم توجه بفرمایید:
t.iss.one/Fact_Check/958
👍8