Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.58K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
الزامات آبله _220716_094658.pdf
1.3 MB
📚 راهنمای الزامات آبله میمون در محیط کار
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
تیرماه ۱۴۰۱

چرا برخی مبتلایان آبله میمون و دیگران متوجه بیماری نمی‌شوند:
t.iss.one/Orthopoxvirus/292

مهمترین نکات دربارۀ آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/212

علائم و روشهای انتقال آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51

تفاوت مهم بین علائم آبله میمون در شیوع جدید و شیوع قبلی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/384

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمون در کودکان؛ برای کادر درمان:
t.iss.one/Orthopoxvirus/398

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمونی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/564

راهنمای الزامات آبله میمون در محیط کار:
t.iss.one/Orthopoxvirus/563

🆘 لطفاً بازنشر بفرمایید.
👍2
دستورالعمل و (1)_220716_094632.pdf
3.4 MB
📚 دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمونی
[برای کادر درمان]
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
تیرماه ۱۴۰۱

چرا برخی مبتلایان آبله میمون و دیگران متوجه بیماری نمی‌شوند:
t.iss.one/Orthopoxvirus/292

مهمترین نکات دربارۀ آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/212

علائم و روشهای انتقال آبله میمون:
t.iss.one/Orthopoxvirus/51

تفاوت مهم بین علائم آبله میمون در شیوع جدید و شیوع قبلی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/384

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمون در کودکان؛ برای کادر درمان:
t.iss.one/Orthopoxvirus/398

دستورالعمل بالینی مدیریت تشخیصی-درمانی آبله میمونی:
t.iss.one/Orthopoxvirus/564

راهنمای الزامات آبله میمون در محیط کار:
t.iss.one/Orthopoxvirus/563

🆘 لطفاً بازنشر بفرمایید.
👍3
ویدئوی خوانده شدن شعر «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند» سعدی که در کانال‌ها و صفحات متعددی با انتساب به کنگره امریکا منتشر شده است،
مربوط به مجلس بریتیش کلمبیاست
و شخصی که شعر را می‌خواند نماینده مجلس بریتیش کلمبیا و وزیر امور زیربنایی این استان کانادا است.
توضیح بیشتر، دیدن ویدئو و متن انگلیسی شعری که خوانده می‌شود:
t.iss.one/andishehsarapub/9527

🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍6
Forwarded from اندیشه سرا
#یک_عکس
The Great Wall of China
دیوار چین

شایعه‌ها می‌گویند دیوار چین را با چشم نامسلح، از ماه می‌توان دید! اما این بسیار دور از واقعیت است.
از ارتفاع ۱۶۰ کیلومتری، اگر هوا خیلی صاف باشد و فضانورد بداند که دقیقاً به کجا نگاه کند، به سختی با چشم غیرمسلح چیزهایی را می‌بیند.
میانگین فاصلۀ ماه از زمین، دو هزار و چهارصد برابر این فاصله، یعنی ۳۸۴,۴۰۰ کیلومتر است.

ممکن است برایتان جالب باشد که بدانید تقریباً سی‌تا کره‌ به اندازۀ کرۀ زمین، بین زمین و ماه جا می‌شود!
#یک_عکس های دیگر:
@andishehsarapub
@keikojaberim

آیا سر شرقی دیوار چین را که وارد دریا می‌شود دیده‌اید؟
t.iss.one/andishehsarapub/6250
👍8
Forwarded from STOP CORONA
🆘 SOS ...---...
⚠️🚨بازنشر وسیع و سریع این نکات می‌تواند سبب کاهش شیوع کووید-۱۹ در جامعه شود:

بسیاری از کسانی که به کووید-۱۹ مبتلا شده‌اند در این دو رفتار مشترک بوده‌اند:
t.iss.one/Stop_Corona/39

چرا هر علامت سرماخوردگی هم کورونا فرض می‌شود:
t.iss.one/Stop_Corona/46

اگر مثبت شدید به کسانی که روزهای قبل با آن‌ها در تماس نزدیک بودید خبر بدهید:
t.iss.one/Stop_Corona/61

دو تا ماسک روی هم بزنیم بهتر است یا یک ماسک خوب بزنیم؟
t.iss.one/Stop_Corona/7

در فضای بسته با گردش هوای ناکافی و فیلتر نشدن هوا چه خبر است:
t.iss.one/Stop_Corona/68

چه عواملی ریسک ابتلا را افزایش می‌دهد:
t.iss.one/Stop_Corona/15

درصد ناقلان بی‌علامت در امیکرون بسیار زیاد است، هر شخص بی‌علامتی هم ممکن است ناقل باشد:
t.iss.one/Stop_Corona/67

انتقال کورونا از راه ائروسل است یعنی چه:
t.iss.one/Stop_Corona/16

در تاکسی چه کنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/8

اشتباه رایج در ضدعفونی کردن:
t.iss.one/Stop_Corona/9
&
t.iss.one/Stop_Corona/10

چرا در حد امکان نباید آسانسور سوار شویم و چرا باید در آسانسور تنها هم که هستیم ماسک بزنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/12

چرا نباید ماسک شیردار (که به غلط فیلتردار نامیده شده) بزنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/13

شبیه‌سازی انتشار ریزقطرک‌های حاوی ویروس در یک فروشگاه، زمانی که ناقل بدون ماسک سرفه می‌کند:
t.iss.one/Stop_Corona/21

پوشیدن ماسک، سبب کاهش انتشار ریزقطرک‌ها و در نتیجه کاهش ریسک انتقال کووید-۱۹ می‌شود:
t.iss.one/Stop_Corona/22

چرا پس از شست‌وشوی دست باید آن را خشک کنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/18

باید سرعت آسانسورها را زیاد کرد:
t.iss.one/Stop_Corona/19

همدستان کوروناویروس:
t.iss.one/Stop_Corona/20

کاهش ریسک ابتلا:
t.iss.one/Stop_Corona/23

مقایسۀ انتشار قطرک‌های حاوی ویروس در هواپیما با سرفۀ شخصی که ماسک پوشیده با سرفۀ شخصی که ماسک نپوشیده:
t.iss.one/Stop_Corona/24

اگر ماسک فیت نباشد چه اشکالی دارد:
t.iss.one/Stop_Corona/25

چرا باید فاصلۀ فیزیکی را رعایت کنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/28

نکته مهم در نگهداری از ماسک:
t.iss.one/Stop_Corona/31

وقتی پشت سر کسی راه می‌رویم چه نکته‌ای را باید بدانیم:
t.iss.one/Stop_Corona/26

استفاده از پارتیشن برای کاهش ریسک ابتلا:
t.iss.one/Stop_Corona/27

کجا صحبت کردن خطر ابتلا را افزایش می‌دهد:
t.iss.one/Stop_Corona/32
&
t.iss.one/Stop_Corona/33

اگر گلودرد داریم:
t.iss.one/Stop_Corona/34

اشتباه بزرگی که سبب شده عده زیادی ماسک نزنند:
t.iss.one/Stop_Corona/35

لااقل به اندازه صد سال قبل بلد باشیم:
t.iss.one/Stop_Corona/36

موقع خرید ماسک باید بدانیم:
t.iss.one/Stop_Corona/37

نکته مهم روزهای بارانی:
t.iss.one/Stop_Corona/38

در فصول سرد، بین سرما و کورونا (یا در فصل گرم، بین گرما و کورونا) کدام را انتخاب کنیم؟!
t.iss.one/Stop_Corona/40

دستگاه سنجش CO2 چه کمکی می‌کند:
t.iss.one/Stop_Corona/41

علائم امیکرون با دلتا چه فرقی دارد:
t.iss.one/Stop_Corona/43

فعلاً بهتر است آنلاین و تلفنی خرید کنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/44

رستوران بوفه چه اشکالی دارد:
t.iss.one/Stop_Corona/47

کجاها صحبت غیرضروری نکنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/48

نکات مهمی دربارۀ ماسک:
t.iss.one/Stop_Corona/51

اشتباه کسانی که پیشینۀ ابتلا دارند:
t.iss.one/Stop_Corona/52

چرا کورونا نگرفتن خیلی سخت شده و کارهایی که تا حالا کرده‌ایم و نگرفتیم ممکن است کافی نباشد:
t.iss.one/Stop_Corona/53

t.iss.one/Stop_Corona/54

t.iss.one/Stop_Corona/55

t.iss.one/Stop_Corona/56

t.iss.one/Stop_Corona/57

نکتۀ مهم مدت قرنطینۀ امیکرون:
t.iss.one/Stop_Corona/60

نکات مهمی دربارۀ فیس شیلد (محافظ صورت):
t.iss.one/Stop_Corona/62
&
t.iss.one/Stop_Corona/63

اگر از یک ماسک بیش از حد استفاده می‌کنیم، لااقل در این موارد این کار را نکنیم:
t.iss.one/Stop_Corona/69

نکاتی برای کاهش خطای پالس اکسی‌متر:
t.iss.one/nouritazeh/7624

از هولۀ مشترک استفاده نکنید:
t.iss.one/nouritazeh/557

اگر در زمان شیوع کورونا علامتی داریم فرض اول این است که اثر باد کولر و آلرژی نیست:
t.iss.one/Stop_Corona/91

در وسایل حمل و نقل عمومی:
t.iss.one/Stop_Corona/88

خطر انتقال کووید-۱۹ در شرایط مختلف:
t.iss.one/Stop_Corona/84

تا چند روز پس از تماس نزدیک با ناقل یا قرار گرفتن در شرایطی که ممکن است ناقل شده باشیم باید مراقب باشیم دیگران را مبتلا نکنیم؟
t.iss.one/Stop_Corona/76

لطفاً تا به درستی مطلبی اطمینان یا به منبعش اعتماد کامل ندارید آن را منتشر نکنید:
t.iss.one/nouritazeh/9141

کورونای امیکرون در حد سرماخوردگی نیست:
t.iss.one/nouritazeh/9113

آیا کوروناویروس دست‌ساز است؟
t.iss.one/nouritazeh/6035

مقالات و گایدلاین‌های کووید-۱۹:
t.iss.one/CovidPapers

نقد و بررسی شایعات دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh
&
t.iss.one/Fact_Check
پیش‌گیری از ابتلای یک نفر، شکستن زنجیرۀ انتقالی است که ممکن است در درازمدت عدۀ بسیار زیادی را مبتلا و دچار عوارض کند و عدۀ زیادی را بکشد.🆘
👍9
ویدئویی دربارۀ آبلۀ میمون (مانکی پاکس) در یک صفحۀ اینستاگرام پرمخاطب فارسی که مورد اعتماد عدۀ بسیار زیادی است منتشر شده که حاوی اطلاعات گمراه‌کننده و یک اشتباه فاحش و زیانبار است.
این ویدئو که علاوه بر اشکالات ذکر شده در کل، در جهتی اشتباه برای کم‌اهمیت جلوه دادن آبله میمون پیش می‌رود، در پلتفرمهای دیگر فضای مجازی هم بازنشر شده:
t.iss.one/Orthopoxvirus/613
👍5
این جمله بر اساس یک خبر اشتباه که «عدد سرایت پایه (آر نات، R0) امیکرون BA.5 را ۱۸ اعلام کرده است
و با تصور این‌که R0 سوشهای قبلی، همگی «با هم برابر» و «برابر با ۱» بوده
نوشته شده

هر سه گزاره غلط است.

در سوش جدید R0 برابر با ۱۸ نیست.
اینجا توضیح داده شده:
t.iss.one/nouritazeh/11299

سوشهای قبلی R0 یکسان نداشتند که بتوان همه را با هم در این جمله قرار داد.

حتی در نخستین سوش هم R0 یک نبوده (بیشتر بوده🔻) که اگر R0 امیکرون BA.5 را ۱۸ فرض کنیم، ۱۸ برابرِ آن باشد.

🔺[نخستین سوش مطالعات مختلف R0 را بین ۱,۵ تا ۶,۳۸ نشان دادند با میانگین ۳,۲۸ و میانۀ ۲,۷۹ و در ۱۳ مطالعه از ۲۰ مطالعه این عدد بین ۲ و ۳ بود.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7751056/ ]

🚨اگر باور کنیم که سوش جدید ۱۸ برابر سوشهای قبلی قابلیت سرایت دارد، سبب می‌شود امیدی به موفقیت بسیاری از روشهای پیشگیرانه نداشته باشیم در حالی که لازم است «از تمام روشهای مؤثر، فوراً، همزمان و به بهترین نحو استفاده کنیم و Rt این سوش را به پایینترین حد ممکن، و تلفات و خسارات را به کمترین حد ممکن برسانیم».
این نکات را جدی بگیرید:
t.iss.one/Stop_CORONA/59

t.iss.one/Fact_Check
👍7
در ویدئوی تازه‌ای که در یک صفحۀ اینستاگرام پرمخاطب منتشر شده، گفته شده که پشه‌های نر نیش نمی‌زنند و تنها پشه‌های ماده نیش می‌زنند،
این درست است اما:

😳در این ویدئو، علت التهاب و خارش به این شکل توضیح داده شده که وقتی پشه نیش می‌زند
«سیستم ایمنی می‌خواد بیاد یه چیزی وارد بدنشون کنه از بین ببره»
این بخش نادرست است.

پشه برای راحت‌تر مکیدن خون و پیشگیری از انعقاد خون ابتدا بزاق خود را در محل تزریق می‌کند.
التهاب و خارش در محل گزیدگی ناشی از عکس‌العمل بدن به این بزاق است.
عکس‌العمل بدن به پروتئینهای موجود در بزاق پشه، ترشح هیستامین است تا جریان خون به آن منطقه تسهیل شود و گلبول‌های سفید بیشتری به آنجا برسند.
لوکوترین C4 هم ترشح می‌شود.
این اتفاق ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بعد از گزش رخ می‌دهد
پس بدن قصد خوراندن چیزی به پشه برای مقابله با آن ندارد!

🚨پروتئینهای موجود در بزاق پشه برای انسان خطر ندارند اما این بزاق در انواعی از پشه ممکن است حاوی ویروسهای بسیار خطرناک باشد.
برای نمونه دربارۀ پشۀ آئدس لازم است بدانیم:
🚨 t.iss.one/GreatPharos/1402

برخی اشخاص عکس‌العمل شدیدتری به نیش پشه دارند (سندرم اسکیتر)
و ...
🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍15
💉🔴 ویدئویی در فضای مجازی منتشر شده که در آن، شخصی به نام ورنون کلمن ادعا می‌کند که «با توجه به یک مقاله، استفاده از واکسنهای ام‌آر‌ان‌ای باید فوراً متوقف شود».

در مطالبی که از این‌جا:
t.iss.one/SarsCoVTwo/3433
آغاز می‌شود توضیح داده شده که مطلب مورد اشارۀ آقای کلمن که یک مشاهده است نه یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با دارونما، حتی به فرض درست و قابل تعمیم بودن، منجر به نتیجه‌ای که کلمن از آن گرفته است نمی‌شود.
🔎 t.iss.one/Fact_Check
👍11
📚 «در خواندن متونی که به سلامتتان مربوط است مراقب باشید. ممکن است بر اثر یک اشتباه تایپی بمیرید.»
مارک تواین (۱۹۱۰-۱۸۳۵)
t.iss.one/nouritazeh
t.iss.one/SarsCoVTwo
t.iss.one/Stop_CORONA
👍8
⚠️🚨بارها از جمله در این پیامها:
t.iss.one/nouritazeh/10258

t.iss.one/nouritazeh/11193

t.iss.one/nouritazeh/10171

t.iss.one/nouritazeh/7089
توضیح داده شده که مقایسۀ اعداد و ارقام مرتبط با کورونا در جدول
worldometer
ممکن است بسیار گمراه‌کننده باشد.🔻

اینکه هر دو عدد دلخواه از جدول را در کانال یا گروهی مقایسه کنند، کمترین زیانش اینفودمی است و بیشترین زیان احتمالی‌اش گمراه کردن اشخاص از جمله تصمیم‌گیرندگان در تشخیص روشهای درست و نادرستِ مقابله با کورونا.

در این جدول کشورهایی که آمار دقیقتر و صحیحتری دارند شرایطشان ده‌ها پله بدتر به نظر می‌رسد و ممکن است روششان ناموفق پنداشته شود!

علاوه بر تفاوتهای ناشی از اختلاف بسیار زیاد در تعداد تست و تفاوت بسیار اثرگذار در نحوۀ بیماریابی و برخی عوامل دیگر، در برخی صفحات مجازی آمار کشورهایی بدون توجه به تفاوت بسیار زیاد در جمعیتشان! یا بدون توجه به همزمان نبودن موجها مقایسه شده‌اند!
حتی مورد داریم که مقایسه کننده نفهمیده که یکی از دو کشور مورد مقایسه‌اش آمار را هفتگی اعلام کرده!
لطفاً پیامهای لینک داده شده👆 را بخوانید.

🔺⚠️🚨حالا مثال تازه‌ای برای این گفته مطرح شده است:
t.iss.one/CovidPapers/18699
👍8
با طناب گوگل در چاه نروید!
جست‌وجوی عکس در وب کافی نیست!

در مطلبی که توسط یک روزنامه منتشر شده، عکس آرامگاه عطار نیشابوری به جای حسینیۀ ارشاد منتشر شده.
اگر نام حسینیۀ ارشاد را در وب جست‌وجو کنیم این تصویر اشتباه جزو نخستین تصاویری‌ست که یافت می‌شود، آن هم در وبسایت یک خبرگزاری!

سابقۀ یافتن عکس اشتباه در گوگل و بازنشر آن بسیار زیاد است.

بدتر از آن، سابقۀ یافتن مطلب در صفحات نامعتبر!

خلاصه سواد گوگلی هم برای خودش چیزی شده
مثل سواد ویکی‌پدیایی!

گوگل و ویکی‌پدیا هریک «به شرط استفادۀ درست» بسیار ارزشمندند
اما «به شرط استفادۀ درست».
t.iss.one/Fact_Check

🔸در فرصتی دیگر یادی خواهیم کرد از پایان‌نامه‌ای به زبان انگلیسی که «اخوان ثالث» را
Third Brotherhood
ترجمه کرده🤠 و با تایپ اخوان ثالث در گوگل ترنسلیت می‌فهمیم چرا.🤠
[نام شخص نباید ترجمه می‌شد]
[برادرهود هم از آن است که اَخَوان را اِخوان در نظر گرفته]

🔸اشتباه مشابهی در رسانه‌ای یونانی زبان، در مورد عکس قاتل شینزو آبه رخ داد:
t.iss.one/andishehsarapub/9496

🔸عملیات امیر دولاب در ویکی پدیا را ببینید:
t.iss.one/andishehsarapub/679
👍9
آیا در صفحۀ توئیتر وزارت امور خارجه تایوان چنین پیامهایی رد و بدل شده؟

آیا صفحات مجازی فارسی پیش از کپی کردن مطالب یک صفحۀ دیگر در حد یکی دو دقیقه برای راستی‌آزمایی آن وقت می‌گذارند؟

🔴 این صفحه توئیتر مورد اشاره است:
https://twitter.com/MOFA_Taiwan/status/1555150928877334529?t=j2bBT7kVLxtuq-EcGKjKBw&s=19
چنین مطلبی در آن یافت نشد.
البته چند نفر تصویر مورد اساره را توئیت کرده‌اند! و در مواردی در پاسخ به آن، افرادی نوشته‌اند که تصویر جعلی است.

🔴 ما برای بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی باید از ارسال‌کنندگان مطالب بپرسیم:
آیا به درستی مطلب اطمینان دارید؟
آیا به منبعش اعتماد دارید؟
اگر پاسخ هر دو سؤال منفی است، چرا باید پیام را بازنشر کنیم؟
t.iss.one/Fact_Check
👍8😢1