Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.57K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
⚠️🚨 #نگران_نباشید
در فضای مجازی مردم دارند با نگرانی اخبار غلط ۱۴۰ برابر شده را دنبال می‌کنند.
بیماری‌ای که در هند مشاهده شده یک نفر کشته داشته، نه ۱۴۰ نفر.

🔴 آن‌چه با عنوان بیماری مرموز در شهر ایلورو در ایالت آندرا پرادش هند مطرح شده رسانه‌ها تاکنون یک کشته و حدود ۵۶۰ بیمار را برای آن گزارش کرده‌اند و احتمالاتی مانند مسمومیت آب با فلزات سنگین یا مواد شیمیایی برای آن تحت بررسی است.
کارشناسان انستیتو ملی تغذیۀ هند در حال بررسی نمونه‌های خون بیماران و نمونه‌برداری از آب و غذای منطقه هستند.

احتمال واگیردار بودن برای آن فعلاً مطرح نیست.
منبع / منبع
یک کلاغ چهل کلاغ شنیده بودیم یک کلاغ ۱۴۰ کلاغ هم دیدیم.
🔴 به‌روزرسانی می‌شود:
t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/HealthNotes
⚠️🚨تکذیبیۀ آژانس مسافرتی امیدپرواز و متن شکایت مدیر این آژانس خطاب به پلیس فتا

🚨روز گذشته در کانال پیش‌گیری از همه‌گیری بیماری‌های واگیردار طبق معمول برای تکذیب مطالب نادرست فضای مجازی منتظر نماندیم و هم انتساب آگهی به آژانس مسافرتی تکذیب شد:
t.iss.one/nouritazeh/4522
هم مطلب نادرستی که دربارۀ مقایسۀ قیمت بر اساس این آگهی مطرح شده بود:
t.iss.one/nouritazeh/4525
و هم توضیح داده شد که از نظر علمی چنین توری در صورت وجود برای متقاضیان مفید نیست:
t.iss.one/nouritazeh/4523

🚨سؤالاتی برای صدمین بار:
نخستین منبعی که یک مطلب نادرست را منتشر می‌کند هدفی برای سوء استفاده دارد. یک هدف معمول، افزایش بازدید و جلب توجه و رسیدن به دنبال‌کنندگان بیشتر و کسب اندکی درآمدِ کثیف است!
کسانی که با چشم بسته و بدون اطمینان از درستی مطالب، هر مطلبی را از هر منبع ناشناسی بازنشر می‌کنند و مروج مطالب غلط و مبلغ آن منبع ناشناس می‌شوند چرا چنین می‌کنند؟

آدم عاقل از یک سوراخ چندبار گزیده می‌شود؟

یک منبع باید چندبار مطلب نادرست منتشر کند تا آدم عاقل دیگر آن را دنبال نکند؟ و مطالبش را بازنشر نکند؟
🆘 t.iss.one/nouritazeh
&
t.iss.one/Fact_Check
🚨⚠️آیا خبر درگذشت ۶ نفر از کسانی که در کارآزمایی واکسن کووید-۱۹ فایزر-بیونتک شرکت داشته‌اند درست است؟

⚠️خبر ناقص مطرح شده و سبب برداشت اشتباه می‌شود.

از ۲۱/۶۲۲ نفر که واکسن دریافت کرده‌اند ۲ نفر درگذشته‌اند. (کمتر از یک صدم درصد)
یکی از این دو ۶۲ روز پس از دریافت واکسن ایست قلبی کرده، دیگری سه روز پس از تزریق بر اثر آرترواسکلروزیس درگذشته.

اگر این ۲۱/۶۲۲ نفر واکسن تزریق نکرده بودند چند نفرشان بر اثر کووید-۱۹ و چند نفرشان به دلایل دیگر می‌مردند؟

از تقریباً همان تعداد، ۲۱/۶۳۱ نفر، که پلاسبو دریافت کرده‌اند (واکسن دریافت 🚨نکرده‌اند) ۴ نفر درگذشته‌اند.

توجه داشته باشید که این‌ها اطلاعات رسمی است که خود فایزر و بیونتک در اختیار کارشناسان گذاشته‌اند و توسط خبرگزاری‌های خارجی که از آن‌ها نام برده شده به دست نیامده است.

🔸مدارک و اطلاعات بیشتر در 👈پیام بعدی
🔸زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh
+
t.iss.one/HealthNotes
لطفا آی‌دی مطالب این کانال حذف نشود.
⚠️🚨 ویدئویی در فضای مجازی منتشر شده که در آن نمایندۀ پارلمان اتریش، در پارلمان کوکاکولا را با کیت تست سریع کووید-۱۹ تست می‌کند و نتیجه مثبت می‌شود!

گرچه تست سریع کووید-۱۹ ملاک نیست و معمول این است که وقتی کسی با آن مثبت می‌شود، باید به روش پی‌سی‌آر تست شود... و این تست خطاهایی دارد، اما دیگر در حدی که اشخاص فاقد علم بتوانند از آن علیه علم استفاده کنند هم نیست! در جای خودش بسیار ارزشمند است.

این شخص هم مانند بسیاری اشخاص دیگر «به‌جای این‌که چیزی را که نمی‌داند بپرسد، درباره‌اش نظر داده است».
همین «گفتن چیزی که نمی‌دانند به‌جای پرسیدن» توسط عدۀ زیادی تکثیر خواهد شد:
منابعی که آن پیام را منتشر خواهند کرد،
کسانی که آن را بازنشر خواهند کرد
و کسانی که در گروه‌ها از آن‌ها نمی‌پرسند که آیا به درستی مطلبی که ارسال کرده‌ای اطمینان داری؟
و ادمین‌هایی که گروه‌هایی را ایجاد کرده‌اند برای ترویج مطالب نادرست!
ادامه:
t.iss.one/nouritazeh
لطفا اطلاع‌رسانی بفرمایید.
لطفا آی‌دی مطالب کانال را حذف نفرمایید.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🚨ویدئو مثبت شدن تست کووید-۱۹ کوکاکولا را با کیت تست سریع در پیام قبل دیدید:
t.iss.one/nouritazeh/4575
حالا ویدئو دیگری را ببینید که در آن تست کوکاکولا منفی می‌شود!

از ابتدایی‌ترین چیزهایی که آدم باید بداند این است که برای استفاده از یک دستگاه که با آن آشنا نیستیم باید دستورالعمل آن را بخوانیم!

در کیت تست سریع شرکت Dialab اندیکاتوری وجود دارد که با آنتی‌بادی درگیرشونده با کوروناویروس جدید پوشانده شده است.
حضور کوروناویروس جدید سبب جدا شدن آنتی‌بادی‌ها از اندیکاتور و مثبت شدن تست می‌شود.

🚨اگر مایعی اسیدی روی این مجموعه ریخته شود آنتی‌بادی‌ها دناتوره می‌شوند و تست مثبت می‌شود!

برای پیش‌گیری از این اتفاق، در تست از بافر مناسب استفاده می‌شود.
🚨در ویدئو قبلی از این بافر استفاده نشده!

⚠️عوامفریب‌ها ممکن است با آزمایش نشان دهند که تست بارداری کوکاکولا هم با بعضی کیت‌ها مثبت می‌شود!

عوام‌فریبی بسیار آسان است! مثل انداختن سنگ در چاه!
مقابله با عوام‌فریبی آسان نیست؛ مثل بیرون آوردن سنگ از چاه!
زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh
لطفا اطلاع‌رسانی بفرمایید.
لطفا آی‌دی مطالب کانال را حذف نفرمایید.
🔴 این پیام را دارند به صورت تمسخرآمیز در کانال‌ها، صفحات و گروه‌ها ارسال می‌کنند.

زحمت نمی‌کشند اول چند ثانیه جست‌وجو کنند یا از کسی بپرسند ببینند واقعیت دارد یا نه.

اگر اصطلاح بهتری به کار برود: «پیوند باکتری‌های روده» کسی تعجب نمی‌کند.
Fecal microbiota transplantation
با این روش، باکتری‌های مفید موجود در سیستم گوارش را به شخصی که فاقد آن‌هاست می‌رسانند، مثلاً به کسانی که با مصرف زیاد آنتی‌بیوتیک باکتری‌های مفید دستگاه گوارششان از بین رفته.

همچنین این کانال‌ها «به اشتباه» آن را به طب سنتی ربط داده‌اند و مشابه روغن بنفشه و ... دانسته‌اند.
«پیوند باکتری‌های روده» ارتباطی به طب سنتی ندارد.

فضای مجازی فرصت بزرگی را برای کسانی که به‌جای پرسیدن نظر می‌دهند ایجاد کرده است!
خوانندگان بسیاری هم دارند!
خوانندگانی که بدون احساس شرمندگی از این‌که مطالب قبلی که بازنشر کرده‌اند اشتباه بوده، هر روز مطالب اشتباه تازه‌ای را از همان منابع بازنشر می‌کنند.

🔴 زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
لطفاً با بازنشر مطالب آگاهی‌بخشی کنید.
⚠️یورونیوز انتساب خبری به خود در فضای مجازی فارسی را تکذیب کرد.
منبع
---
در سه پیام که از این‌جا آغاز می‌شود توضیح داده شده که اشکالات متن پیام چه بوده:
t.iss.one/nouritazeh/4586
همچنین عکس اشخاص دارای فلج صورت در آن پیام‌ها که در فضای مجازی منتشر شده متعلق به واکسن فایزر نبوده؛

⚠️🚨البته اشکال اصلی پیام‌ها متن آن‌هاست:
یک منبع چند کلمه از یک خبر را برداشته، با بیان نادرستی آن را مطرح کرده، چیزهایی به آن اضافه کرده، عکسی را از هرجا که شد به آن چسبانده، زیر آن نام منبعی را اضافه کرده،
سپس:
🚨انبوهی منبع آن را بدون تحقیق بازنشر کرده‌اند!
🚨انبوهی کاربر آن را در گروه‌ها ارسال کرده‌اند!
🚨این منابع و اشخاص بار اولشان نیست!
🚨فقط همین یک پیام چنین نیست، فضای مجازی سرشار از چنین پیام‌هایی‌ست.
🚨تکذیب چنین پیام‌هایی به کمتر از یک هزارم کسانی می‌رسد که پیام نادرست را دیده‌اند و اشکال از اساس رفع نمی‌شود.
⚠️لطفاً از کاربران فضای مجازی بخواهید مطالب را به شرطی منتشر کنند که با به درستی مطالب اطمینان داشته باشند یا منبعشان قابل اعتماد باشد نه با سابقۀ درج مکرر مطالب غلط
🔸زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
@nouritazeh
این مطلب با «بیان گمراه‌کننده» منتشر شده است؛
همچنین تصاویر واقعاً مربوط به شرکت‌کنندگان در کارآزمایی بالینی واکسن فایزر نیست. (با جست‌وجوی فلج بل در وب پیدا شده!)

خبر صحیح به این شکل است:
از بین ۲۱۸۲۳ شرکت کننده در کارآزمایی بالینی واکسن کووید-۱۹ در آمریکا، ۴ نفر در روز ۳، ۹، ۳۷ و ۴۸ پس از تزریق اول دچار فلج «موقت» عضلات صورت شده‌اند که اف‌دی‌ای آن را عارضۀ جانبی غیرجدی محسوب کرده است (دائمی هم نبوده). (از هر ۵۴۵۵ نفر، یک نفر)
Bell’s palsy (فلج بل)
این عارضه معمولاً به صورت موقت و بر اثر عللی مانند عفونت ویروسی ایجاد می‌شود و نباید با فلج صورت بر اثر سکتۀ مغزی اشتباه شود.
t.iss.one/nouritazeh/4539

🔸این خبر در فضای مجازی فارسی با بیان نادرستی به یورونیوز نسبت داده شده.
یورونیوز انتسابش را به خود تکذیب کرده است:
t.iss.one/Fact_Check/353

نظر اف‌دی‌ای این است:
t.iss.one/nouritazeh/4592

🔹منبعی که نظر اف‌دی‌ای را نشان می‌دهد:
(گزارش کامل اف‌دی‌ای دربارۀ واکسن فایزر)
t.iss.one/peivastha/1036

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
🔴 پرسیده‌اند آیا غش کردن پرستاری که واکسن فایزر زده بود واقعیت دارد؟ (ویدئو بالا)
بله. خانم تیفانی داور ۱۷ دقیقه پس از دریافت واکسن، در حالی که به سؤالات رسانه‌ها پاسخ می‌داد گفت سرگیجه دارد و عذرخواهی کرد، و پس از چند قدم غش کرد.
🔴 پزشکان گفته‌اند این اتفاق ارتباطی به اجزای واکسن نداشته.
📚فاکس نیوز

🔴 خانم تیفانی خیلی زود حالش خوب شده و دوباره به سؤالات رسانه‌ها پاسخ داده.
📚نیوز چنل ۹

🔴 اما باید در نظر داشت هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید اگر کسی واکسن بزند مشکلی پیدا نمی‌کند! چیزی که می‌گویند این است که ریسک واکسن زدن در کل خیلی کمتر از واکسن نزدن است.
دانشمندان سعی می‌کنند واکسنی تولید شود که بیشترین کارآیی و کمترین عوارض را داشته باشد اما عوارض صفر نیست.

سی‌دی‌سی می‌گوید:
غش کردن یکی از عوارض موقت انواعی از واکسن است که معمولاً بر اثر درد یا نگرانی پس از دریافت واکسن پیش می‌آید.
t.iss.one/nouritazeh
+
t.iss.one/HealthNotes
🔴 نوشتۀ یک پزشک ایرانی پس از دریافت واکسن فایزر:
t.iss.one/peivastha/1061
نادرست است.
لامپی که استفاده شده، لامپ LED معمول برای روشنایی نیست، لامپ UV-LED است که کاربرد آن برای ضدعفونی کردن در زمینه‌های بسیار زیادی رایج است مانند ضدعفونی کردن اتاق عمل و آب استخر.

ال‌ای‌دی‌ها بر اساس طراحی‌شان امواج الکترومغانطیس با دامنه‌ای از طول موج معین منتشر می‌کنند.
برخی لامپ‌های LED معمولی ممکن است ناخواسته به میزان اندکی UV منتشر کنند اما آن‌قدر نیست که بتواند کاربردی در ضدعفونی کردن داشته باشد!

برای تخریب ساختار ویروس از UV-C استفاده می‌شود که طول موج آن از UV-A و UV-B کمتر و انرژی آن بیشتر است.
طول موج UV حاصل از لامپ به کار رفته برای تخریب کوروناویروس جدید در حدود 285nm است.
چنین لامپی برای چشم و پوست زیان‌بخش است و در غیاب انسان برای ضدعفونی کردن اتاق یا سطح وسایل به کار می‌رود.

اگر لامپ‌های LED معمولی یووی با این طول موج را منتشر می‌کردند که کوروناویروس جدید را در ۳۰ ثانیه از بین ببرد، مردمی که از لامپ LED معمولی استفاده می‌کردند نابینا شده بودند و مشکلات پوستی هم پیدا کرده بودند.

راستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
🚨نکات مهم دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/SarsCoVTwo
🟡 متن خبر جعلی‌ست و اتهامات چارلز لیبر، استاد شیمی دانشگاه هاروارد، ارتباطی با «ساختن کوروناویروس و فروش آن به چین»! ندارد.
📚منبع

🔸این دست‌کاری در متن خبر که مربوط به حدود ده ماه قبل است به زبان انگلیسی بوده و کسانی که آن را به فارسی ترجمه کرده‌اند اگر پیش از زحمت ترجمه، یک دقیقه زحمت جست‌وجو در وب را می‌کشیدند متوجه می‌شدند که متن جعلی‌ست.

🔸ارسال‌کنندگان خبر در گروه‌های مجازی هم اگر جست‌وجو می‌کردند یا به بی‌اعتباری منبعی که این خبر را منتشر کرده توجه می‌کردند از ارسال آن منصرف می‌شدند.

جعل‌کنندگان برای منافعی این کار را می‌کنند، بازنشرکنندگان چه دلیلی دارند؟

🔸با نگاه به مطالبی که در این کانال تکذیب شده:
@Fact_Check
می‌توان نمونۀ مطالب نادرست فضای مجازی و ادبیات منابع زرد را دید و کانال‌های منتشرکنندۀ مطالب نادرست را شناخت و از آن‌ها دوری کرد.

🔸چارلز لیبر متهم به همکاری علمی پنهانی با چین و اظهارات دروغ در این زمینه بوده اما ارتباطی با کوروناویروس ندارد!
خبر صحیح دربارۀ اتهامات او: این‌جا

راستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
🚨 نکات مهم دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh

t.iss.one/SarsCoVTwo
⚠️ تا وقتی تکذیبیۀ مطالب نادرست انتشار وسیع نداشته باشد دو گروه همچنان آن مطالب را بازنشر خواهند کرد:
۱. کسانی که مطالب فاقد منبع معتبر را باور می‌کنند.
۲. کسانی که می‌دانند مطلب نادرست است با این حال از بازنشر آن هدفی دارند.

در هر دو حال این کار چند نوع زیان دارد.
تأثیر سوء مستقیم با القای مطلبی نادرست.
تأثیر سوء غیرمستقیم مثلاً با ممانعت از دیده شدن مطالب مهم و مفید.

آن‌چه با ویدئوی ناقص القا شده کاملاً نادرست است.
ضمناً این، واکسن کووید-۱۹ هم نیست واکسن آنفلوآنزاست؛ نوشته‌اند کووید-۱۹ (کرونا!) تا جذاب‌تر باشد و کاربران بیشتری را جذب کند.
♦️ویدئوی کامل را ببینید:
t.iss.one/Fact_Check/293

🔸راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔸راستی‌سنجی شایعات مربوط به کووید-۱۹:
@nouritazeh
⚠️شما ممکن است به این پیام بخندید.
اما متاسفانه کسانی آن را باور می‌کنند.

ماه‌هاست در گروه‌ها بازنشر شده و به‌ندرت مورد اعتراض واقع شده است.

لطفاً با بازنشر تکذیبیه‌های مطالب نادرست فضای مجازی کمک کنید کسی با مطالب نادرست گمراه نشود.

🔸راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔸راستی‌سنجی شایعات مربوط به کووید-۱۹:
@nouritazeh