Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.57K subscribers
2.44K photos
200 videos
28 files
1.63K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
⚠️5⃣هر فردی که پیش‌بینی‌های تغییر قیمت طلا، نقره و دلار را در کانال این فرد دنبال کرده باشد می‌داند که او در حدی اشتباه کرده که باید عذرخواهی می‌کرد و کانالش را می‌بست. با این حال هنوز کسانی هستند که به علت دنبال نکردن پیام‌هایش و مقایسۀ قیمتها ممکن است ادعاهای «دیدید درست گفتم» او را باور کنند.

برای این گروه از افراد به مقایسۀ قیمت‌ها در زمانی که این فرد پیشگویی! ریزش قیمتها را با پافشاری زیاد مطرح کرده، سقف قیمت در روزهای اخیر و قیمت کنونی می‌پردازیم.
از زمانی که او اصرار بر ریزش داشته، ظرف حدود ۲,۵ ماه قیمت طلا برحسب تومان دو برابر و قیمت اونس برحسب دلار حدوداً ۱,۴ برابر شده!

۲۹ ژانویه:
اونس: ۵۵۲۸ دلار
یک گرم طلای ۲۲: ۲۶,۸۰۰,۰۰۰ تومان
سکه: ۲۰۴,۵۰۰,۰۰۰ تومان

۲ فوریه:
اونس: ۵۵۲۸ دلار
یک گرم طلای ۲۲: ۲۶,۸۰۰,۰۰۰ تومان
سکه: ۱۸۰,۵۰۰,۰۰۰ تومان

نرخ‌های زمان پیشگویی!!! ریزش را در تصاویر ببینید.

حالا هم میزان سواد خود را با خبر «نادرست» «ساخت طلا توسط چین در مقیاس قابل توجه» به‌عنوان خبر درست به نمایش گذاشته است!
پیام‌های بعدی را ببینید:
t.iss.one/Fact_Check
8👏4😁1
⚠️6⃣ این فرد در چند ماه گذشته «هر روز🔻» اصرار داشته که قیمت طلا ریزش می‌کند و همه باید طلای خود را بفروشند،
اما در این مدت قیمت طلا برحسب دلار ۱,۴ برابر و برحسب ریال ۲ برابر شده.
حالا که بالاخره پس از دو برابر شدن درصدی ریزش کرده می‌گوید «درست گفتم»!

او حالا هم میزان سواد خود را با خبر «نادرست» «ساخت طلا توسط چین در مقیاس قابل توجه» به‌عنوان خبر درست به نمایش گذاشته! آن را دلیل ریزش قیمت طلا و بی‌ارزش شدن کامل طلا از این پس می‌داند!!!

💡 تبدیل عنصری به طلا، در تئوری نیازمند یک واکنش تبدیل هسته‌ای دشوار است و در عمل به میزان قابل استفاده جای جدی گرفته شدن ندارد.
این تنها یک بحث تحقیقاتی و آزمایشگاهی است نه دارای ارزش صنعتی یا اقتصادی.

امکان تولید طلا از واکنش بین هسته‌ای چند فلز مختلف وجود دارد و قبلاً هم به چند روش مختلف انجام شده اما طلای به دست آمده یا رادیواکتیو با نیم‌عمر بسیار کوتاه بوده یا تولیدش فوق‌العاده هزینه‌بر.

استناد این شخص به یک پیام غلط توئیتری نه‌تنها نمی‌تواند به رفع افتضاح پیشگویی‌هایش! کمکی کند بلکه نادانی او را هم نشان می‌دهد.

🔺لطفاً نمونه‌ها را از آغاز بخوانید:
t.iss.one/Fact_Check/3161
14👏5😁2
Forwarded from اندیشه سرا
🚨 هشدار در مورد پیامدهای روانی اجتماعی حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴
دکتر سیدوحید شریعت
رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران ⬇️

حوادث خشونت‌آمیز اخیر در کشور را نباید صرفاً رویدادی سیاسی یا اجتماعی به شمار آورد.

وضعیت‌هایی همانند این حادثه و یا رویدادهایی حتی با شدت و وسعت کمتر، پیامدهای عمیق و ماندگاری بر سلامت روان جامعه بر جای می‌گذارند.

در چنین شرایطی نخستین گام محکوم کردن خشونت در هر شکل و از سوی هر فرد یا گروه است.
پس از آن، توجه ویژه به گروه‌های آسیب‌پذیر، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، ضرورت دارد تا از مواجهۀ مستقیم آنان با تصاویر خشن جلوگیری شود.
برای عموم مردم نیز باید بر مدیریت مصرف اخبار تأکید کرد؛ اطلاع کلی از رویدادها کافی است و غرق شدن مداوم در جزئیات و تصاویر خشونت‌بار، تنها بار روانی را افزایش می‌دهد.

از سویی با توجه به فضای سرخوردگی و ناامیدی موجود، احتمال افزایش شیوع اختلالات روانی به‌ویژه افسردگی و اضطراب در ماه‌های آینده وجود دارد.
این وضعیت می‌تواند با افزایش رفتارهای خودکشی نیز همراه شود.

این پدیده‌ها باید به‌عنوان پیامد شرایط اجتماعی و اقتصادی در نظر گرفته شوند، نه علت آن.
سلامت روان جامعه تابع کیفیت زندگی، احساس عدالت، امنیت و افق آینده است.
بهبود آن، مستلزم اصلاح شرایط عینی زندگی مردم و کاهش فشارهای ساختاری است، نه تقلیل مسائل اجتماعی به کمبود خدمات روان‌شناختی.

در این میان اظهارات اخیر رئیس‌جمهور مبنی بر نقش کمبود خدمات روان‌شناختی در وقوع ناآرامی‌ها هم قابل بررسی است.
این تحلیل یک آدرس اشتباه و از نظر علمی کاملاً غلط و بدون پایه است.
مطالعات متعدد نشان می‌دهند عوامل ایجادکنندۀ ناآرامی‌های اجتماعی، مسائل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و نابرابری‌ها هستند.
وضعیت سلامت روان جامعه بیشتر یک «تابع» و متأثر از این شرایط است، نه یک «علت» برای ایجاد آن‌ها.
بهبود شاخص‌های سلامت روان در گرو بهبود شرایط عینی زندگی مردم و کاهش بی‌عدالتی‌ها است.
در مورد نحوۀ ارائۀ خدمات اولیۀ روان‌شناختی به افراد در معرض آسیب باید گفت وقتی جمعیتی تحت تأثیر یک حادثه قرار می‌گیرد، همه آن‌ها به یک اندازه دچار اختلال نمی‌شوند. ممکن است از هر صد نفر، ۱۰ یا ۱۵ نفر واکنش شدیدتر و آسیب عمیق‌تری را تجربه کنند. این افراد نیازمند شناسایی هوشمندانه و ارائۀ خدمات تخصصی‌اند.
خدمات اولیه روانی، یک ارزیابی کلی از وضعیت سلامت روانی، جسمی و اجتماعی فرد است و شامل توجه به نیازهای اولیه مانند خواب، تغذیه و احساس امنیت نیز می‌شود.
ارائه‌دهندۀ این خدمات حتماً نیازی نیست روان‌پزشک یا روان‌شناس بالینی باشد، بلکه می‌توان به نیروهای داوطلب یا همکاران سایر حرفه‌ها آموزش‌های لازم را داد تا در بستر بحران، افراد پرخطر را شناسایی کنند و به سطوح تخصصی‌تر ارجاع دهند.

از سوی دیگر مواجهۀ گستردۀ مردم با تصاویر دلخراش و اخبار ناگوار، سطح اضطراب و افسردگی را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد و در بسیاری موارد، خود این تصاویر به‌منزلۀ یک تروما عمل می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که به شکل خاطرات مزاحم و تکرارشونده در ذهن افراد باقی می‌مانند و عملکرد شغلی، تحصیلی و روابط اجتماعی آنان را مختل می‌کنند. در افراد مستعد، این مواجهه‌ها می‌تواند به بروز اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) بینجامد، هرچند در سطح عمومی جامعه، افزایش اضطراب و افسردگی پیامد شایع‌تر است.
این فشارهای روانی همچنین ممکن است به شکل علائم جسمانی بروز کند و در افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، فشار خون یا بیماری‌های قلبی دارند، موجب تشدید یا دشوار شدن کنترل بیماری شود.

نکتۀ مهم دیگر آن است که برخی گروه‌های شغلی بیش از دیگران در معرض آسیب روانی‌اند؛ از جمله پزشکان، پرستاران، امدادگران و خبرنگاران که به‌طور مستقیم با صحنه‌های آسیب‌زا روبه‌رو می‌شوند.
این افراد خطر بالاتری برای ابتلا به PTSD دارند و لازم است خدمات «کمک‌های اولیه روان‌شناختی» به‌سرعت و به‌طور سازمان‌یافته در دسترس آنان قرار گیرد.
شناسایی افراد پرخطر در میان جمعیت آسیب‌دیده و ارجاع به خدمات تخصصی، بخشی جدایی‌ناپذیر از مدیریت بحران است.
@IPA95

t.iss.one/HealthNotes

⬆️دیدن نام دکتر سیدوحید شریعت گرامی به‌عنوان نویسندۀ مطلب بالا چون همیشه برایم یادآور یک نوشتۀ ارزشمند از او بود.
نوشته‌ای که کاش می‌شد تمام جمعیت باسواد کشور آن را چند بار بخوانند:
"من یک بیمار روانی هستم."
بله، منظورم خودم است:
t.iss.one/andishehsarapub/5507
لطفاً آن را بخوانید و هرقدر ممکن است بازنشر کنید.

۹,۵ سال قبل مطلب مورد اشاره را
در کانال گذاشته‌ام:
t.iss.one/andishehsarapub/882
تعداد بازدیدش در ۹,۵ سال فقط ۱۳,۵۰۰ بار بوده!
یعنی مردم کمک نمی‌کنند که چنین مطالبی بسیار دیده شود و تأثیر وسیع داشته باشد.

یک بار هم ۶,۵ سال قبل آن را در کانال گذاشته‌ام که بازدیدش تنها ۱۶,۲۰۰ بار بوده:
t.iss.one/andishehsarapub/5507
👍73
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️🚨 #زمین‌لرزه #زلزله

دوستان سلام
پس از وقوع هر زمین‌لرزه قابل توجه در هر منطقه از کشور (و حتی کشورهای دیگر)؛
افکار عمومی توجه زیادی به مطالب مرتبط با زمین‌لرزه دارد و مردم برای خواندن این مطالب وقت صرف می‌کنند.

برخی صفحات مجازی از این فرصت سوء استفاده می‌کنند و به جای نشر مطالب درست و آموزنده، مطالب نادرست و شایعات را منتشر می‌کنند، حتی از سر عکس و فیلم‌های زمین‌لرزه‌های قدیمی کشورهای دیگر هم نمی‌گذرند و آن را به جای زمین‌لرزۀ تازه منتشر می‌کنند!
عدۀ زیادی هم آن‌ها را در گروه‌های مجازی بازنشر می‌کنند

و فرصتی که می‌تواند صرف آموزش و هشدارهای لازم شود، می‌سوزد.😞

حتی صداهای هشدار یا درخواست کمک هم در بین مطالب نادرست گم می‌شوند.😞

🆘 بازنشر مطالب زیر می‌تواند تا حدی اثر سوء شایعات نادرست را خنثی کند و نکات آموزشی مهمی را به اطلاع عموم برساند.

🆘 علاوه بر بازنشر این مطالب، نیاز است که جلوی نشر مطالب نادرست هم گرفته شود: از ارسال‌کنندۀ هر مطلب در هر گروه باید پرسید: «آیا مطمئن هستی این مطلب درست است؟ یا منبعش معتبر است؟»

⚠️🚨توصیه‌های پژوهشگاه بین‌المللی زلزله:
t.iss.one/andishehsarapub/10441

⚠️🚨در زمان زلزله و پس از آن چه کنیم؟
در پنج پیام که از اینجا آغاز شده:
t.iss.one/andishehsarapub/10423

🔹آیا پیش‌بینی کانال‌های پیش‌بینی زلزله قابل اعتماد است؟
t.iss.one/andishehsarapub/6155

🔹آیا در تهران هر ۱۵۰ سال باید منتظر یک زلزلۀ بزرگ بود؟
t.iss.one/andishehsarapub/2029

🔹آیا اپلیکیشن پیش‌گویی زلزله نصب کنیم؟
t.iss.one/andishehsarapub/1966

🔹زلزلۀ با بزرگی چند، چه می‌کند؟
t.iss.one/andishehsarapub/1996

🔹دربارۀ کانال‌های پیش‌بینی زلزله:
t.iss.one/andishehsarapub/1988

🔹آیا هارپ می‌تواند سبب ایجاد زلزله شود؟
t.iss.one/andishehsarapub/1922
&
t.iss.one/andishehsarapub/1983

🔹حواشی خطرناک‌تر از زلزله:
t.iss.one/andishehsarapub/1956

🔹اگر زلزله در مناطقی یا در فصولی رخ دهد که هوا سرد است و بخاری روشن، به این نکته توجه کنید:
t.iss.one/andishehsarapub/1755

🔹هشدار به ساختمانهای نوساز:
t.iss.one/andishehsarapub/9470

🔹لینک کانال مؤسسۀ ژئوفیزیک که بزرگی زلزله‌های رخ داده و محل آن‌ها را اعلام می‌کند و نکته‌ای دربارۀ آن:
t.iss.one/andishehsarapub/1926
[به‌روزرسانی: متاسفانه مدتی‌ست به‌روز نشده]

آیا انفجار هسته‌ای می‌تواند سبب راه‌اندازی یک زلزلۀ بزرگ شود؟
t.iss.one/andishehsarapub/9915

منشأ نورهای گزارش شده قبل و هنگام رخداد زلزله چیست؟
t.iss.one/andishehsarapub/9938

❗️ در ۳ دقیقه پیشگوی زلزله شوید:
t.iss.one/andishehsarapub/10158

آیا در تاریخ Z/Y/X که پیشگوها گفته‌اند، زلزله می‌آید؟
t.iss.one/andishehsarapub/10411

🔴 نقشۀ پراکندگی زمین‌لرزه‌های ایران و زمین‌لرزه‌های بالاتر از ۴ در سال ۱۴۰۱:
t.iss.one/andishehsarapub/10499

🌱 اگر این پیام مفید است لطفاً آن را برای دیگران هم بفرستید.🌷
9👍3
♨️ برخلاف اخبار منتشر شده در رسانه‌های مختلف، وزیر امور خارجه ایران در توئیتر (X) نوشته است که مذاکرات هسته‌ای با آمریکا در مسقط (عمان) روز جمعه ساعت ۱۰ صبح انجام خواهد شد.

درستی‌سنجی شایعات مجازی:
🔎  t.iss.one/Fact_Check
👍10🤔2👎1👏1
بالا و پایین رفتن قیمت نفت با خبر لغو و برقراری مذاکرات

درستی‌سنجی شایعات مجازی:
🔎  t.iss.one/Fact_Check
🙏5👍2
بالا و پایین رفتن قیمت تتر بر حسب تومان با خبر لغو و برقراری مذاکرات

درستی‌سنجی شایعات مجازی:
🔎  t.iss.one/Fact_Check
👍9
🟡 کانال‌هایی با عناوین ظاهراً خبری یا عناوین دیگر به دنبال انتشار مطالبی هستند که بیشتر بازنشر شود و دنبال‌کنندگانشان افزایش یابد.
درست و نادرست بودن یک مطلب
یا سودمند و زیانبار بودن آن
یا مهم و بی‌اهمیت بودن آن برای آن‌ها ملاک نیست.
به هر قیمتی می‌خواهند دنبال‌کننده‌شان بیشتر شود، با هر هدفی مثلاً افزایش درآمد آگهی.

این وظیفۀ ما کاربران است که هر مطلبی را از هرجای نامعتبری بازنشر نکنیم.

برای نمونه مطلب بالا مربوط به ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ بوده که بدون تغییر بازنشر شده.
ادمین نخستین صفحۀ منتشرکننده یا این (تاریخ اصلی) را نفهمیده، یا فهمیده و روی سادگی مخاطبان حساب کرده:
Stand – 06.02.2026
(Unverändert gültig seit: 21.01.2026)

Status - 06.02.2026
(Valid without changes since: 21.01.2026)

https://www.auswaertiges-amt.de/de/reiseundsicherheit/iransicherheit/202396

تعداد مطالب نادرست در کانال‌های زرد بسیار زیاد است.
آن‌قدر زیاد که انتشار تکذیبیۀ تعداد زیادی از آن‌ها هم مزاحمت برای کاربران است.
تکذیب نمونه‌هایی کافی‌ست.

در خانه اگر کس است، یک حرف بس است!

درستی‌سنجی شایعات مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
👍15👏2
🟡۱. جابه‌جایی نیروهای دلتافورس محرمانه و طبقه‌بندی شده است!
(فقط به ادمینهای کانالهای زرد فارسی اطلاع داده می‌شه!😁)

۲. آمریکا در ترکمستان پایگاه نداره!
ترکمنستان با روسیه و چین نزدیکه و پیمان همکاری نظامی با آمریکا نداره؛
از نظر اقتصادی وابسته به چین و از نظر سیاسی نزدیک به روسیه است.
زمان خروج ناگهانی ارتش آمریکا از افغانستان، ترکمنستان با ورود زمینی و حتی هوایی آمریکاییها موافقت نکرد.

۳. اسکرین‌شاتی که به عنوان سند گذاشته‌اند نام و نشانی از ترکمنستان نداره، هواپیمایی رو‌ روی گرجستان نشون می‌ده، احتمالاًً مقصدش ارمنستان بوده.

۴. از کلمه کماندو در تصویر برداشت کرده‌اند که این هواپیما داره کماندوهای دلتافورس رو منتقل می‌کنه؟
کماندو، جزو نام هواپیماست!
این نوع هواپیما امکان جابه‌جایی نیرو، تجهیزات و سوخت داره؛
ادمینهای کانالهای زرد فارسی از کجا داخل هواپیما رو دیده‌اند؟!😁

۵. در هیچ منبع غیرفارسی چنین خبری نیست، در منبع معتبر فارسی هم با مقصد ترکمنستان چنین خبری نیست.
ترکمنستان اشتباه تایپی نیست، به «شمال شرق» اشاره شده.

⁉️ مطالب نادرست فضای مجازی از کجا می‌آیند:
t.iss.one/andishehsarapub/2984

👉 @Fact_Check
👍255😁2🏆1
❗️🟡 ساعاتی است که در فضای مجازی فارسی یک پست شبکۀ اجتماعی تروث از دونالد ترامپ در حال نشر است که در آن نوشته شده «فردا شب، خیلی بزرگ خواهد بود ...»

این پست مربوط به سوم ماه مارس ۲۰۲۵ (بیش از ۱۱ ماه قبل) است و به سخنرانی او در کنگره اشاره دارد
و ارتباطی با فرداشب ندارد!

🟡 اگر ادمین‌های کانال‌هایی که آن پست را منتشر کرده‌اند این پیام را می‌بینند، اطلاع داشته باشند که BIG یعنی «بزرگ»، نه «خیلی بزرگ»!

⁉️ مطالب نادرست فضای مجازی از کجا می‌آیند:
t.iss.one/andishehsarapub/2984

👉 @Fact_Check
👍16😁8👏1