Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.72K subscribers
2.47K photos
202 videos
28 files
1.65K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
@Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
نادرست است.
این عکس مربوط به آنفلوآنزای اسپانیایی در ۱۹۱۸ نیست، در سال ۱۹۵۳ در فیلادلفیا گرفته شده و توسط اسوشییتد پرس منتشر شده است.
پلاستیک‌ها را برای محافظت از چشم در آلودگی شدید هوا در آن روز روی سرشان گذاشته بودند.
منبعاسکرین‌شات)
این را به عنوان مثال بی‌دقتی منابعی که آن را منتشر کرده‌اند در نظر داشته باشید، اگر منبعی چند بار مطلبی را بی‌تحقیق منتشر کرد باید دیگر آن را دنبال نکنیم؟
دیده‌ایم که منابعی که هر مطلبی را از هرجا دیدند برمی‌دارند و منتشر می‌کنند برای مطالب مهم و حساس هم دقتشان همین‌قدر است.

یکی از اشکالات فضای مجازی فارسی این است که منابعی با تعداد دنبال‌کنندۀ زیاد (پس از حذف ۸۰ درصد ممبر فیکشان) از هم کپی می‌کنند و اگر یکی از آن‌ها مطلب اشتباهی را منتشر کند در انبوهی منبع بازنشر می‌شود، حتی با حفظ غلط تایپی!

یک اشکال دیگر هم این است که منابعی که مطلب را از منابع غیرفارسی به فارسی منتقل می‌کنند تشخیص نمی‌دهند منبع اصلی معتبر است یا نه. (👈خطر زردگرفتگی)

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
🔴 با انتشار اخباری با مضمون کاهش قیمت دلار (که هنوز تأیید یا تکذیب نشده) چندباره این عکس وارد فضای مجازی فارسی شده!

این عکس برخلاف نوشتهٔ کانال‌های تلگرام ارتباطی با ایران ندارد.
داستان این مرد یونانی در سال ۲۰۱۵ در این‌جا نوشته شده:
https://bit.ly/2RgpXLy

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check

🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 ماجرای انسولین‌های قلمی کشف‌شده از زبان رئیس سازمان غذا و دارو
دکتر شانه‌ساز: از این‌که خبر کشف ۳۰۰ هزار انسولین قلمی به سرعت و بدون اطلاع و استعلام از سازمان غذا و دارو منتشر شد، تعجب می‌کنم.
این اقلام داروهایی بود که زنجیره سرد حمل آن از خارج به داخل کشور توسط شرکت‌های حمل و نقل رعایت نشده بود و کمپانی سازنده با کنترل اطلاعات این دارو، درخواست مرجوع را داده و عنوان کرده بود این داروها قابلیت مصرف ندارند.
سازمان غذا و دارو نیز در جریان این موضوع قرار داشت.
به دلیل سختی تامین و مشکلات کشور برای انتقال ارز ناشی از تحریم، برای اطمینان از کیفیت داروهای وارداتی، موضوع را در دست بررسی داشت که متاسفانه داروهای مذکور به عنوان داروهای احتکار شده خبررسانی شد.
منبع: @IFDAnews
🔴 اگر مایلید به دوستان خود کمک کنید مطالب نادرست فضای مجازی را با مطالب درست اشتباه نگیرند، مطالب این دو کانال را برایشان بفرستید:
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
🔴 این صدای خانم دکتر محرز نیست و دکتر محرز با انتشار ویدئویی آن پیام را تکذیب کرده است. (پیام بعدی)

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 خانم دکتر مینو محرز صدای منتسب به خودش علیه واکسن را تکذیب کرد و گفت صدا از یک پرستار ایرانی در آمریکا بوده که از کار اخراج شده.
دکتر محرز می‌گوید این نوع افکار مالیخولیایی است.

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
اینفودمی چیست و در مقابل آن چه باید کرد؟
#دکتر_مسعود_یونسیان
استاد اپیدمیولوژی دانشگاه تهران
منبع @masud_yunesian
- - - - - - - - - -
بازنشر این پیام می‌تواند نقشی در بهبود کیفیت محتوای فضای مجازی و پیش‌گیری از تبعات سوء انتشار مطالب نادرست داشته باشد.
لطفاً در بیشترین حد ممکن آن را بازنشر بفرمایید.

با توجه به این که در گروه‌های تلگرامی بزرگ معمولاً کم‌تر از پنج درصد اعضا یک مطلب را می‌بینند، لطفاً پیام‌های مفید مهم را خصوصی هم برای دوستان خود ارسال بفرمایید.
@nouritazeh | @HealthNotes
Forwarded from اندیشه سرا
⚠️⚠️⚠️⚠️⚠️ این تعداد علامت تعجب به‌خاطر شباهت نقشۀ انتخابات در انیمیشن ۲۰۱۲ سیمپسون‌ها با نقشۀ انتخابات ۲۰۲۰ نیست!
برای این است که تعداد کسانی که از سوراخ تکراری گزیده می‌شوند زیاد است!
بارها در فضای مجازی غیرفارسی به پیشگویی‌های انیمیشن سیمپسون‌ها به صورت «فکاهی» اشاره شده است اما در فضای مجازی برخی زبان‌های دیگر آن را جدی گرفته‌اند.
کسی که می‌بیند نقشه ایالتهای سرخ و آبی در انیمیشن سیمپسون‌ها با آنچه در ۲۰۲۰ رخ داده است یکسان است بدون یک جست‌وجو آن را به‌عنوان این‌که «همه‌مون بازیچه‌ایم» منتشر می‌کند، بازنشرکنندگان هم همین‌طور!
کافی‌ست انتخابات ۲۰۱۲ یا ۲۰۰۸ را سرچ کنید و همین نقشه را ببینید! (البته در ویدئو نقشه پیش از پایان ۲۰۲۰ را با نقشه پایانی ۲۰۱۲ کنار هم گذاشته تا مثل هم باشد.)
این انیمیشن سیمپسون‌ها نیست که پیشگویی کرده است، این ما هستیم که فرق پس‌گویی و پیشگویی را نمی‌فهمیم و فضای مجازی را پر از اطلاعات نادرست کرده‌ایم.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی
@andishehsarapub
🚨برای زدودن اطلاعات نادرست درباره کووید-۱۹ مطالب این کانال را دنبال کنید:
@nouritazeh | @HealthNotes
ویدئویی در فضای مجازی انگلیسی منتشر شده که ادعا می‌کند ۱۴/۰۰۰ مرده در ایالت میشیگان رأی داده‌اند. یک لیست هم به آن نسبت داده شده است.
خبرنگار سی‌ان‌ان ۵۰ نفر از این اسامی را بررسی کرده:
۲۵ نفر نخست این لیست و ۲۵ نفر هم با انتخاب اتفاقی؛ نتیجه این بوده است:
۳۷ نفرشان مرده بودند اما رأی نداده بودند.
۵ نفرشان رأی داده‌اند اما زنده هستند.
۸ نفرشان هم زنده‌اند اما رأی نداده‌اند.
👈منبع

اطلاعات نادرست همه‌جا هست!
باید به اعتبار منبع توجه داشت.

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
🔴 ترامپ در توئیتر ادعا کرده است که نرم‌افزار ماشین رأی‌گیری دومینیون ۲,۷ میلیون رأی ترامپ را به نام بایدن اعلام کرده است!
ردیابی این ادعا نشان می‌دهد که این تنها یک شایعۀ اینترنتی از منابع ناشناس است و توسط منابع معتبر تکذیب شده است. منبع / منبع / منبع

شایعات اینترنتی تأثیرگذارند.
حتی اگر بسیار دور از واقعیت باشند توسط عده‌ای کم یا زیاد باور می‌شوند.

اطلاعات نادرست همه‌جا هست!
باید به اعتبار منبع توجه داشت.

راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🔴 راستی‌سنجی شایعات کووید-۱۹ و زدودن باورهای اشتباه دربارۀ آن:
🆘 @nouritazeh
تصویری که به عنوان دستگیری دالاس جونز، یکی از مأموران پیشین اف‌بی‌آی و از همکاران کمپین بایدن در تگزاس منتشر شده متعلق به یک هنرپیشۀ آمریکایی:
Cuba Mark Gooding Jr
و خبر مربوط به ۲۰۱۹ است. منبع

خبری که دربارۀ دستگیری دالاس جونز مطرح شده خبر تازه‌ای نیست و در خبر قدیمی در منبع معتبری صحبت از دستگیری نیست:
این خبر دو ماه قبل هم منتشر شده بود که دربارۀ درست یا نادرست بودن خبر دو ماه قبل منبع معتبری یافت نشد. (گفته شده دو ماه قبل دربارۀ نحوۀ رأی‌گیری پستی (مجبور کردن برخی از اشخاص خانه سالمندان به رأی دادن) در
Harris County
ایالت تگزاس متهم شده است اما دستگیر نشده - این خبر رد یا تأیید نمی‌شود.)
اما چنین خبری به عنوان خبر تازه در هیچ منبع معتبری یافت نشد در حالی که به‌عنوان خبر تازه توسط طرفداران ترامپ در توئیتر در حال انتشار است.

ضمناً در تگزاس ترامپ پیروز انتخابات بوده و تغییری به نفع او در این ایالت امکان‌پذیر نیست.

این خبر در فضای مجازی فارسی هم انتشار زیادی داشته!

به‌روزرسانی می‌شود:
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
@Fact_Check
🟡ویدئویی در فضای مجازی فارسی منتشر شده که با نشان دادن اجساد قطعه قطعه شده در آن ادعا شده که در ایران اعضای بدن اشخاص را برمی‌دارند و می‌فروشند! و آن‌ها را درگذشتۀ کووید معرفی می‌کنند!

نادرستی آن ویدئو و ادعا بسیار واضح است و در نگاه اول به نظر می‌رسد نیازی به تکذیب ندارد، اما آن‌قدر بازنشر شده که معلوم می‌شود عدۀ زیادی به صداهای ناشناس و مطالب عجیب بی‌منبع توجه ویژه دارند!

۱. شخصی که چنین ادعایی می‌کند صدای ویدئو اصلی را قطع کرده و علناً خود به جای آن صحبت می‌کند.

۲. ویدئو با صدای اصلی را می‌توان در 👈این‌جا دید.
در حال صحبت به زبان «روسی» هستند.

۳. چهرۀ اجساد نشان می‌دهد ایرانی نیستند.

۴. پیش از ایران در کشورهای دیگر هم با منتشر شده!

۵. اگر چنان که گویندۀ ناشناس می‌گپید برداشتن اعضای بدن و تجارت آن با این قیمت‌ها در حال انجام است، چه دلیلی دارد که این اجساد به این شکل که انگار گلۀ گرگ‌ها به آن‌ها حمله کرده است روی زمین پراکنده باشند؟
ادامه دارد:
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
آیا مطابق آن‌چه بسیاری از منابع فارسی نوشته‌اند اوباما گفته است «در صورتی که ترامپ در روز انتصاب رئیس‌جمهوری منتخب در ماه ژانویه کاخ سفید را ترک نکند، می‌توان با کمک تفنگداران دریایی به زور او را از کاخ سفید بیرون انداخت»؟

🔴 پاسخ:
اوباما حرفی را در یک «برنامۀ کمدی» در گفت‌وگو با یک کمدین به نام جیمی کیمل زده است!
جیمی کیمل از اوباما می‌پرسد آیا کاخ سفید سوراخی برای قایم شدن دارد که اگر بخواهند کسی را بیرون کنند آن‌جا پنهان شود؟
اوباما می‌گوید آن‌وقت تفنگداران دریایی وظیفه‌شان را انجام می‌دهند.
منبع

نخستین منبعی که در فارسی مطلب را منتشر کرده به درستی نوشته است که این جمله به شوخی مطرح شده اما منابعی که خبر را از آن منبع فارسی نقل و آن را به عنوان منبع ذکر کرده‌اند، بخشی که طنز بودنش را نشان می‌دهد حذف کرده‌اند. (احتمالاً برای افزایش بازدید مطلبشان! و مطلب بازدید میلیونی داشته)
این‌که چه میزان جدیت در این شوخی نهفته است! و واقعاً اگر کسی نخواهد کاخ سفید را ترک کند با او‌ چه می‌کنند! بحث دیگری‌ست؛ اما این‌که مطلبی در برنامه جدی گفته شده یا طنز تفاوت دارد.
راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی:
t.iss.one/Fact_Check
Forwarded from اندیشه سرا
🔴مدت‌هاست برخی از کسانی که در فضای مجازی می‌خواهند مطلبشان بیشتر خوانده شود، آن را به یک شخص معروف نسبت می‌دهند!
در مواردی هم برای بیشتر دیده شدن یک ویدئو ادعای نادرستی درباره‌اش مطرح می‌شود: «برندۀ جایزه شده»!
به‌تازگی این «سوء استفاده از کمبود سواد رسانه‌ای مخاطبان» به فایل‌های صوتی هم رسیده.
هر صدایی را می‌خواهند بیشتر بازنشر شود به شخص معروفی نسبت می‌دهند و کاربران هم بدون اطلاع آن را بازنشر می‌کنند.

این اتفاقات ممکن است بی‌اهمیت به نظر برسند اما تأثیرات سوء آن‌ها چشمگیر است. (قبلاً در چند مطلب مطرح شده است.)

تا زمانی که اکثر کاربران به اعتبار منبع توجه نداشته باشند این وضعیت ادامه خواهد داشت.

آگاهی‌بخشی وسیع به کاربران می‌تواند حرکتی در جهت اصلاح این وضعیت باشد اما حجم آگاهی‌بخشی‌ها در این زمینه نسبت به حد مورد نیاز، بسیار ناچیز است.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی:
t.iss.one/andishehsarapub

🚨کمبود سواد رسانه‌ای بسیاری از کاربران فضای مجازی در موضوع کووید-۱۹ مشکل‌آفرین شده.
مطالب غلط و ساختگی کم‌کم وارد نوشته‌ها و حرف‌های برخی اشخاص شناخته شده می‌شود...
زدودن اطلاعات نادرست دربارۀ کووید-۱۹:
t.iss.one/nouritazeh