Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.67K subscribers
2.47K photos
206 videos
28 files
1.66K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.iss.one/Fact_Check/1
Download Telegram
🆘 وزارت بهداشت
✅ لینک‌ صفحات اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در وب، اینستاگرام و تلگرام:

تلگرام:
https://t.iss.one/webda
وب:
www.webda.ir
(ممکن است به علت زیادی مراجعه باز نشود. مراجعه‌ی غیرلازم نفرمایید. 🔴کانال تلگرام و صفحه‌ی اینستاگرام این مشکل را ندارند.)

اینستاگرام:
⁦https://instagram.com/webda.ir

❌با کانال جعلی مقایسه کنید: این‌جا 😞
همین وضعیت برای نام‌های حقیقی و حقوقی مختلف وجود دارد.

🔴 داستان صفحه‌ی اینستاگرام همایون شجریان: این‌جا
--------------------

🌱 معرفی کانال‌ها و گروه‌های احتمالاً مفید تلگرام:
@moarrefi
--------------------
🌱مطالب عمومی و مقاله‌های تخصصی مرتبط با کووید-۱۹:
🕯 @nouritazeh
🕯 @andishehsarapub

🌱لطفاً پیام‌های هشدار را با لمس #هشدار در کانال @nouritazeh ببینید و برای دیگران هم بفرستید و منتظر پیام‌های بعدی باشید.
سلامت باشید🌹
⚠️⚠️⚠️⚠️⚠️
⚠️ شواهد نشان می‌دهد:
«برخی از آن‌ پیام‌های صوتی که بسیار منتشر شده جعلی است و با هدف تاثیر سوء بر سلامت روانی و جسمی مردم از جمله کادر درمانی و غیردرمانی بیمارستان‌ها تهیه شده است.»

از این نوشته، قصد تأیید یا تکذیب هیچ آمار یا روایت دولتی یا غیردولتی یا اعلام شده از طریق رسانه‌های داخلی یا خارجی یا فایل‌های بی‌منبع را نداریم، اما نمی‌توان نادیده گرفت که بعضی فایل‌های صوتی «جعلی‌اند» و با اهداف سوء خطرناکی تهیه شده‌اند.

«فایل‌های صوتی زیادی در فضای مجازی بازنشر شده که گوینده ادعا می‌کند پزشک، یا پرستار یا کارمند بیمارستان است یا به نقل از آن‌ها صحبت می‌کند؛ در مواردی طوری هم صحبت شده که شخص تاحدی اطلاعات صحیح را هم در جملات تزریق کرده و تاحدی از اصطلاحات پزشکی استفاده می‌کند تا برای عموم غیرحرفه‌ای واقعی به نظر برسد، اما دقت در برخی نکات نشان می‌دهد دست‌کم برخی از این فایل‌ها جعلی است.»

مراقب مطالب بی‌منبع و بدمنبع و «اثر سوء آن بر امنیت روانی جامعه» و «تأثیر سوء آن بر روحیه‌ی کسانی که باید با مشکل بزرگی که در اثر شیوع کروناویروس پیش آمده مقابله کنند» باشید.

متأسفانه تکذیب شایعات به اکثر کسانی که شایعات را شنیده‌اند نمی‌رسد و شایعه‌سازان تا حد زیادی تأثیر سوء خود را می‌گذارند.
لطفاً برای کاهش تأثیر سوئشان این پیام را منتشر بفرمایید.

✅ راستی‌سنجی شایعات فضای مجازی و حقیقت‌یابی:
✅ https://t.iss.one/Fact_Check
❌❌
🔴 دیر یا زود، از پس کوروناویروس جدید برمی‌آییم اما با این رویه، از پس منابع زرد نه!

❓اگر کوروناویروس در ۲۶-۲۷ درجه از بین می‌رود، در گرمای سنگاپور چگونه ۸۹ نفر را مبتلا کرده؟

❌ اگر حرف ایشان درست باشد، برای ضدعفونی کردن سطوح از ناول کوروناویروس، می‌شود سطوح را فوت کرد!😃
اصلاً ضدعفونی لازم نیست!
دمای بدن ۳۷ درجه است! پس نویسنده‌ی آن متن دیگر دستش را نشوید! ویروس خودش با گرمای دست از بین می‌رود!
از بینی و دهان هم که بخواهد وارد شود درجا می‌میرد!
----
✅ دوام ویروس در محیط بنا به ماهیتش قطعاً به دما بستگی دارد اما نه آن‌طور که بعضی می‌گویند که مثلاً با گرم شدن هوا می‌رود!

ناول کوروناویروس با افزایش دما عمرش در محیط کم می‌شود مثلا در محیط ۳۷ درجه سانتی‌گراد، تنها سه روز سالم می‌ماند اما قدرت بیماری‌زایی‌اش کاهش نمی‌یابد و افزایش دما سبب کاهش انتقال مستقیم انسان به انسان نمی‌شود.
سارس کوروناویروس که از نزدیکان ناول کوروناویروس است در ۵۶ درجه سانتی‌گراد از بین می‌رود، در مورد ناول کوروناویروس هنوز عدد مطمئنی را نیافته‌ام.

🆘مطالب عمومی و مقاله‌های تخصصی مرتبط با کووید-۱۹:
🕯 @nouritazeh
🕯 @andishehsarapub
🚨 گل بود به سبزه نیز آراسته شد!
حالا دیگر نوشتن اسم دکتر سمیعی و دکتر شریعتی و جعفر پناهی و سرهنگ فلانی تابلو شده، از اسامی جدید استفاده می‌کنند تا پیامشان فوروارد شود! 😞
کسی که مردم را با نشر مطالب نادرست گمراه می‌کند (چه کسی که مطلب نادرست را ساخته و در کانالش گذاشته و چه کسی که حتی غیرعمدی مطلب نادرست را منتشر می‌کند) دانسته یا ندانسته، خواسته یا ناخواسته، همدست کوروناویروس است! (کاملاً جدی عرض می‌کنم، دوراندیشانه به کارشان فکر کنید.)

🆘لطفاً تنها پیامی را منتشر کنید که:
👈یا خود به درستی آن اطمینان دارید (با دانش کافی نه با توهم دانایی و حدس و گمان)
👈یا به منبع آن اعتماد دارید.

یا سخن دانسته گو ای مرد عاقل یا خموش!

⚠️آن روزهایی که می‌نوشتم ادمین‌ها مردم را به حذف لینک مجبور نکنند تا هر خزعبلاتی منتشر نشود و معلوم باشد مطلب از کجاست، یک کاربردش برای چنین مواقعی بود.

⚠️ لطفاً با ارسال این پیام برای دوستانتان آن‌ها را به این کانال دعوت کنید و کمک کنید تا جایی که می‌توانیم بر اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده‌ی فضای مجازی و بر کوروناویروس جدید غلبه کنیم:
@nouritazeh
4_5969968674168113212.pdf
293.1 KB
💥💥💥 «هیچ وقتی برای تلف شدن وجود ندارد»
بیل گیتس

💥 ترجمه‌ی فارسی مقاله‌ی جدید بیل گیتس درباره‌ی کووید-۱۹

مقاله‌ای به قلم بیل گیتس نهم اسفندماه ۹۸ در مجله معتبر و شناخته شده
The New England Journal of Medicine
منتشر شده است. سعی کرده‌ام ترجمه آزاد ولی قابل اعتمادی را در اختیار علاقه‌مندان قرار دهم. این مقاله هرچند مختصر ولی یک دیدگاه استراتژیک هم در زمینه پزشکی-بهداشتی و هم در زمینه‌ی مدیریتی از قلم یک فرد تأثیرگذار در حرکت سالیان اخیر تکنولوژی در جهان را ارائه می‌نماید.
✍ دکتر محمود محمودی
استاد ایمونولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

🆘 مقالات تخصصی و نکاتی برای عموم درباره‌ی کووید-۱۹:
@nouritazeh
🆘 لطفاً هشدارهای @nouritazeh را برای همگان بفرستید تا بر اطلاعات نادرست و بر کوروناویروس جدید غلبه کنیم.🌹
لطفاً این پیام را برای دیگران هم بفرستید.
@nouritazeh .pdf
363.9 KB
🆘 There is no time to waste

🔴 Responding to Covid-19 — A Once-in-a-Century Pandemic?
List of authors.
Bill Gates.

🆘 مقالات تخصصی و نکاتی برای عموم درباره‌ی کووید-۱۹:
@nouritazeh
🆘 لطفاً هشدارهای @nouritazeh را برای همگان بفرستید تا بر اطلاعات نادرست و بر کوروناویروس جدید غلبه کنیم.🌹
لطفاً این پیام را برای دیگران هم بفرستید.

🌱 ترجمه‌ی فارسی این مقاله در پیام قبلی ارسال شد.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ در پی انتشار یک ویدئو با زیرنویس غیرواقعی در فضای مجازی فارسی، گوینده‌ی تلویزیون چین به زبان فارسی توضیحاتی را منتشر کرده است با این شرح:
«لزوم پرهیز از شوخیهای رسانه ای و ایجاد سوء تفاهم درباره مبارزه با کوروناویروس»

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
✅ @Fact_Check
🆘 نکات مهم درباره‌ی کوروناویروس جدید را این‌جا ببینید:
🕯 @nouritazeh
🔴 لطفاً به ارقام ذکر شده در خبر توجه بفرمایید!
گویا این خبر از زمانی که دلار ۱۰۰۰ تومان بوده در حال نشر است!😃
چون مخاطب ساده است، نیازی به اصلاح این رقم ندارند!
فقط کافی‌ست با جمله‌ی تازه‌ای که در اول متن می‌بینید آن را به مباحث روز ربطش دهند! تا کسانی خوششان بیاید و بازنشرش کنند.

در بعضی خبرها، از به‌همراه بردن همین مقدار پول نقد صحبت شده، بی‌آنکه تصوری از حجم و وزن این مقدار پول نقد داشته باشند!
وزن و حجم که هیچ، رقم را هم نمی‌شناسند!

این پیام درباره‌ی رد یا تأیید اختلاس و فرار کسی نیست؛
درباره‌ی این است که مطلبی را بازنشر کنیم که به درستی‌اش اطمینان داشته باشیم.
✅ @Fact_Check

🚨 بازار دروغ‌گویی و غلط‌گویی درباره‌ی کوروناویروس داغ است، کانال مربوط به کوروناویروس را حتماً دنبال کنید:
😷 @nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🆘⚠️یک تصور اشتباه و خطرناک، «شکل گرفته بر اساس اطلاعات غلط» بر جهان سایه افکنده است.
ابتلای شصت-هفتاد درصد از مردم به کووید-۱۹ را به غلط یک سرنوشت محتوم تصور کرده‌اند، این یک سرنوشت محتوم نیست و باید با تلاش صحیح و قاطعانه تغییر کند.
وظیفه‌ی دولت‌ها و ملت‌ها این است که بر اساس اصول علمی با تمام تلاش در برابر روند شیوع ویروس بایستند؛ و با برخورد ضعیف و اشتباه سبب ابتلای شصت-هفتاد درصد مردم* نشوند!
*حتی طبق ویدئو، ادعای نادرست ناگزیر بودن ابتلای «همه»!

👈این توضیح به زبان ساده می‌گوید این تصور که توسط بعضی سران کشورهای پیشرفته‌ی جهان هم مطرح شده و از زبان اشخاص علمی هم شنیده می‌شود نادرست است؛
اگر موافقید آن را به اشتراک بگذارید تا این صدا بیشتر شنیده شود و بر احساس ناتوانی کاذب و ناامیدی که منجر به تفکر، صحبت و عملِ غلط می‌شود غلبه کند.

لطفاً در صورت موافقت این پیام را در توئیتر ری‌توئیت بفرمایید:👈این‌جا

🆘غلبه بر کوروناویروس جدید به «غلبه‌ی اطلاعات درست بر اطلاعات نادرست»؛ و «رسیدن اطلاعات درست به همگان» نیازمند است:
@nouritazeh
@andishehsarapub
لطفاً در صورت موافقت، این پیام را برای دیگران هم بفرستید.🌹
⚠️ #پاسخ
ویدئو را دانلود نکردم، چون متن زیر آن نشان می‌دهد که ارزش اتلاف وقت بیشتری ندارد.
در متن، دو مطلب نوشته شده که هر دو غلط است.

صابون قاتل این ویروس نیست، به کمک صابون ویروس را در محلول آب و صابون حل می‌کنیم و می‌شوییم یعنی ویروس از دست جدا می‌شود و شسته می‌شود نه‌این‌که آن را از بین ببرد.

⚠️🚨 اشکال این متن این است که سبب برداشت اشتباه می‌شود و کسانی ممکن است گمان کنند با کمی آب و صابون ویروس‌هایی را که مثلاً روی سبزیجات احتمالاً آلوده به این ویروس هستند «می‌کشند»، در حالی که این برداشت اشتباه، خودشان را در خطر قرار می‌دهد.

قسمت دوم نوشته هم غلط و برعکس است. ویروس از صابون فراری نیست بلکه در محلول آب و صابون حل می‌شود.

به کاربران فضای مجازی کمک کنیم وقتشان را صرف خواندن مطالب منابع نامعتبر نکنند و برای خود و دیگران مشکل نیافرینند.

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 پیشنهاد می‌شود مطالب کانال زیر را درباره‌ی کووید-۱۹ مطالعه بفرمایید:
@nouritazeh
⚠️ #پاسخ
این نوع متون که تعدادشان زیاد است به دلایل ناموجه مانند «دست‌انداختن مردم» یا «جلب توجه اشخاص ساده برای بازنشر و افزایش بازدید» نوشته شده‌اند!*
عده‌ای هم آن‌ها را جدی می‌گیرند و به گمان این‌که دارند به مخاطب لطف می‌کنند آن‌ها را بازنشر می‌کنند.

مطالب بی‌منبع و بدمنبع را نخوانید.

*👈مطالب نادرست فضای مجازی از کجا می‌آیند؟

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 پیشنهاد می‌شود مطالب کانال زیر را درباره‌ی کووید-۱۹ مطالعه بفرمایید:
@nouritazeh
👍1
♦️این پیام هانتاویروس با بیان گمراه‌کننده‌اش بسیار در فضای مجازی فارسی بازنشر شده.
(قبلاً 👈این‌جا به آن پاسخ داده‌ شد.)

مدت‌هاست بسیاری از کانال‌هایی که دلشان نمی‌خواهد زرد باشند رفتارشان در موارد زیادی با رفتار کانال‌های زرد یکسان شده.
در این حالت آن توصیه‌ی همیشگی که «منابع بی‌هویت را دنبال نکنید» کم‌رنگ‌تر می‌شود اما باز هم واقعاً بین آن‌هایی که سر تا پا زرد هستند و آن‌هایی که برای جذب تعداد دنبال‌کننده‌ی بیشتر یا حفظ دنبال‌کننده‌هایشان زرد هم می‌شوند تفاوت زیادی وجود دارد و همچنان باید 👈آن توصیه را جدی بگیریم.
@nouritazeh
🟡 تعداد زیادی کانال، ویدئویی را به همسر نخست‌وزیر کانادا نسبت داده‌اند که نادرست است. (یک خانم انگلیسی مبتلا به کووید-۱۹ را که در ویدئو صحبت می‌کند به‌عنوان همسر نخست‌وزیر کانادا مطرح کرده‌اند.)
البته این نسبت دادن در آغاز در منابع زرد غیرفارسی رایج بود و غلط وارداتی محسوب می‌شود.
@Fact_Check
🆘 اطلاعات تخصصی و عمومی کووید-۱۹:
@nouritazeh
nyt-coronavirus-answers.pdf
1.1 MB
💥 پاسخ به سؤالات رایج درباره‌ی کوروناویروس، به زبان انگلیسی؛ نیویورک‌تایمز
نیویورک‌تایمز این کتاب را برای دانلود رایگان قرار داده و انتشار رایگان آن از نظر ناشر مجاز است.

🆘 اطلاعات تخصصی و عمومی کووید-۱۹:
@nouritazeh
🌱 لطفاً با بازنشر بفرمایید.
❌ آیا شما هم خبر پیدا شدن بیمار صفر کووید-۱۹ (نخستین شخصی که به کووید-۱۹ مبتلا شده است)، همان خانم میگوفروش بازار هوانان در شهر ووهان چین را خوانده‌اید؟
فوروارد هم کرده‌اید؟
خسته نباشید!
خبر اشتباه بوده است.

وال‌ستریت ژورنال در گزارشی او را
Wei Guixian
نامیده که طبق اسناد چین یکی از نخستین کسانی (طبق اسناد، یکی از ۲۷ نفر نخست، شاید نخستین فرد) بوده که بیماری او «تشخیص داده شده».
به این شخص بیمار صفر نمی‌گویند.
بیمار صفر نخستین کسی‌ست که به این بیماری «مبتلا شده» (نه تشخیص داده شده).
چین بیمارانی را که حدود یک ماه پیش از خانم وی مبتلا شده بودند ردیابی کرده است. این‌جا
این زباله‌ی مجازی، یک شایعه‌ی وارداتی است و از ترجمه‌ی یک شایعه از وب‌سایت‌های انگلیسی‌زبان وارد فضای مجازی فارسی شده.

👈یافتن بیمار صفر چه اهمیتی دارد؟

👈زباله‌ی مجازی چه زیان‌هایی دارد؟

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check

🆘 مطالب تخصصی و عمومی مرتبط با کووید-۱۹:
@nouritazeh
❌ این از دانشگاه جانز هاپکینز نیست و پر از اطلاعات غلط و گمراه‌کننده است.
گروهی هم که در آن منتشر شده، گروه تخصصی مرتبط با مقابله با کوروناویروس است.😞

همان‌طور که داریم یاد می‌گیریم باید در خانه بمانیم تا با کوروناویروس مقابله کنیم، باید یاد بگیریم بسیاری از مطالب را منتشر نکنیم.
سال‌هاست نوشته‌ام که جوّی که در فضای مجازی درست شده، در وقت حساس مشکل‌آفرین می‌شود،
[بیش از ۵۰۰ مطلب با هشتگ #آسیب_شناسی_جامعه_مجازی در
@andishehsarapub ]
حالا یکی از همان وقت‌های حساس است؛ نگذارید با ضرب شدن تلفات و خسارات در اعدادی [...] از این حساس‌تر بشود.
جلوی انتشار مطالبی را که همدست کوروناویروس هستند بگیرید.

اسم کوروناویروس و کووید-۱۹ برای خیلی‌ها عادی شده، اما اگر مهار نشود به یکی از ترسناک‌ترین اتفاقات [...]سال اخیر تبدیل می‌شود. این‌طوری که الان فکر می‌کنید نیست.
پس لطفاً اجازه ندهید اطلاعات نادرست کار را سخت‌تر از آن‌چه هست بکند.

⚠️ لطفاً حتما پیام قبلی را بخوانید و برای دیگران هم بفرستید.

⚠️ درمان به‌تنهایی نمی‌تواند در برابر این بیماری بایستد

🚨یک اشتباه بزرگ
@nouritazeh
❌ نادرست است.
در زیرنویس ویدئو ادعا شده:
کوروناویروس بر اساس قرارداد وزارت دفاع آمریکا ساخته شد.
اعتراف رسمی پروفسور هاروارد و رئیس موسسه بیوشیمی آمریکا
و ...

♦️واقعیت:
🔸فردی که در ویدئو سخن می‌گوید نه «پروفسور هاروارد و رئيس مؤسسه بیوشیمی آمریکا» است و نه «اعتراف می‌کند به انتقال کوروناویروس به آزمایشگاهی در ووهان چین».
او اندرو للینگ دادستان ایالت ماساچوست است و در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۰ علت دستگیری دکتر چارلز لیبر، رئيس دپارتمان شیمی و بیوشیمی دانشگاه هاروارد، و دو تبعه چینی را بیان می‌کند به اتهام جاسوسی علمی از دانشگاه‌های هاروارد و بوستون و بیمارستانی در بوستون آمریکا برای دولت چین. ماجرا ربطی به کروناویروس کنونی ندارد.
گزارش رویترز از کنفرانس مطبوعاتی فوق
📚 منبع: @abdollahshahbazi

❓کانالی که پیام نادرست را منتشر کرده بود، آن را حذف کرده؛
آیا توضیح داده که پیام اشتباه بود؟
آیا می‌تواند نسخه‌های فورواردشده را جمع کند؟

تیر از کمان چو رفت نیاید به شست باز
پس لازم است در همه‌کاری تأملی
سعدی

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check
----------------------
🆘 مطالب تخصصی و عمومی مرتبط با کووید-۱۹:
@nouritazeh
❌ نادرست است.
نامه‌ی تازه‌ای که به بیل گیتس نسبت داده شده و متن فارسی آن با «من عمیقاً باور دارم» آغاز می‌شود، جعلی است. (منبع در تصویر/ لینک)
شخصی از یک منبع نامعتبر غیرفارسی آن را ترجمه و منتشر کرده و کانال‌های مختلف بدون تحقیق آن را کپی کرده‌اند و کاربران زیادی هم آن را فوروارد.
کانال‌هایی که مکرراً مطلب نادرست منتشر کرده‌اند همان رویه را ادامه می‌دهند چون دنبال‌کنندگانشان با وجود دیدن اشتباهات مکرر ترکشان نمی‌کنند.
کاربرانی که مکرراً مطلب نادرست در گروه‌ها ارسال می‌کنند همان رویه را ادامه می‌دهند چون کسی در گروه‌ها به آن‌ها تذکر نمی‌دهد.
مستمع صاحب‌سخن را بر سرِ ذوق آورَد!

نتیجه این‌که حجم 👈زباله‌ی مجازی در فضای مجازی فارسی رو به گسترش است و ابزاری که می‌تواند سبب افزایش دانایی شود، سبب افزایش توهم دانایی و عوارض ناشی از آن شده است.

👈این نامه‌ی بیل گیتس واقعی‌ست.

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check
----------------------
🆘 مطالب تخصصی و عمومی مرتبط با کووید-۱۹:
@nouritazeh
Forwarded from اندیشه سرا
✍ فلسفه‌ی دروغ ۱۳
#ب_پ
@andishehsarapub
سوئدی‌ها می‌گویند دروغ اول آوریل [که معادل دروغ ۱۳ است] برای این است که این ضعف مردم را به آن‌ها نشان دهد:
jag kan lura dig vart jag vill!
(من هرجا بخوام می‌تونم گولت بزنم!)

چه خوب است که مردم با فهمیدن این‌که چه راحت ممکن است گول بخورند، هر مطلبی را که می‌خوانند یا می‌شنوند فوراً باور نکنند و اگر مهم است پی‌گیر اعتبار منبعش باشند.
نه فقط در روز سیزدهم فروردین‌ماه، بلکه هرروز.
البته همیشه روزنه‌ی امیدی هست:

«می‌توانید تمام مردم را بعضی اوقات، و بعضی از مردم را تمام اوقات گول بزنید؛ اما نمی‌توانید تمام مردم را تمام اوقات گول بزنید.»

"You can fool all the people some of the time, and some of the people all the time, but you cannot fool all the people all the time."

✅ راستی‌سنجی شایعات مجازی:
@Fact_Check
🆘 مقابله با شایعات زیان‌بار درباره‌ی کوروناویروس:
@nouritazeh