بَیان
8.47K subscribers
171 photos
112 videos
5 files
213 links
می‌خوانم. می‌نویسم.
https://x.com/farzad_bayan
Download Telegram
به محتوای بدون منبع با شک و تردید نگاه کنید ⚠️

با جست‌وجوی موضوع در گوگل، به میلیون‌ها مطلب (یا اگر فارسی جست‌وجو کنید، شاید هزاران مطلب) می‌رسید. بسیاری از این مطالب فاقد اعتبار کافی هستند. یک فیتلر که به ما کمک می‌کنه اعتبار مطالب رو بسنجیم، نگاه کردن به منابع اون مطلبه.

ذکر منبع، به‌تنهایی مطلب رو معتبر نمی‌کنه، اما در مواردی که ذکر کردن منبع ضروریه، ذکر نکردن منبع اعتبار مطلب رو زیر سوال می‌بره.

▪️ چه زمانی ذکر کردن منبع ضروریه؟

زمانی که ایده‌ای از دیگری اقتباس شده باشه؛ حتی اگر خلاصه، بازنویسی یا عیناً نقل شده باشه.

▪️ چه زمانی نیازی به ذکر منبع نیست؟ «احتمالاً»* در این چند مورد:

- بررسی اجمالی تاریخی (وقتی چندین منبع اطلاعات یکسانی در مورد یک واقعهٔ تاریخی دارند می‌شه خلاصه و کلیت اون واقعه رو بدون منبع ذکر کرد)

- ایده‌ها و یافته‌های شخصی خود نویسنده

- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری از مطالبی که قبلاً منابعش ذکر شده

- مطالبی از جنس خرد جمعی (بدیهیات). البته بسته به موضوع، بدیهیات متفاوته. مثلاً بدیهیات یک مقاله‌ی زیست‌شناسی با اقتصاد تفاوت داره.

*چرا احتمالاً؟ چون مورد به مورد فرق می‌کنه و استثنا وجود داره.

——————

در قسمت قبلی بازی #به_زبان_ساده چندین مطلب از سایت‌های فارسی به دست من رسید که به وضوح فاقد اعتبار بودند. برای مثال مطلبی در مورد گس‌لایت از سایت «چطور» (Chetor) مطالعه کردم که هیچ منبعی نداشت، در حالی که ذکر منبع برای چنین مطلبی ضروریه؛ چرا که تعریف گس‌لایت مسلماً ایده‌ی خود نویسنده نیست و برگرفته از سایر منابعه!

——————
منابع:
1- https://bit.ly/3nSLEkg
2- https://davidson.libguides.com/c.php?g=349327&p=2361764
این پای‌چارت خیلی قشنگ ساز و کار سوگیری تاییدی (confirmation bias) رو نشون می‌ده.

چیزی که می‌بینی = اشتراک چیزهایی که باورهای قبلیت رو تایید می‌کنه و واقعیت‌های عینی.

منبع:
https://fs.blog/2017/05/confirmation-bias/

#سوگیری_تاییدی #به_زبان_ساده

@bayanz
صدبار ترجمه کردی و دیدی ثمرش را، ذکر منبع چه بدی داشت که یکبار نکردی؟!

مطلبی مختصر و مفید با ظاهری تمیز و زیبا، اما بدون منبع، درباره‌ی سوگیری تاییدی.

برگرفته از @TechRasaFarsi

#سوگیری_تاییدی #به_زبان_ساده
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
یک ویدیوی خوش‌ساخت با توضیحی خوب و گویا درباره‌ی «سوگیری تاییدی»

زبان ویدیو: انگلیسی

https://vimeo.com/187333080

#به_زبان_ساده #سوگیری_تاییدی

@bayanz
اپیزودهای زیادی از پادکست‌های انگلیسی‌زبان به موضوع سوگیری تاییدی پرداخته‌اند، با یک جست‌وجو در اپلیکیشنی مثل CastBox می‌شه پیداشون کرد.

با این حال، در بین پادکست‌های فارسی‌زبان، تنها اپیزودی که مرتبط با این سوگیری پیدا کردم، اپیزودی از پادکست «بعیدم هست» بود (شاید موارد دیگه‌ای هم باشه که من ندیدم). این پادکست که تا حالا کلاً ۳ اپیزود ازش منتشر شده (و ظاهراً همونجا متوقف شده و ادامه پیدا نکرده)، یک اپیزودی در مورد سوگیری تاییدی داره.

احسان صیاد در این اپیزود به برخی از مطالعاتی که در مورد این سوگیری انجام شده اشاره می‌کنه و یکسری مفاهیم رو توضیح می‌ده. اینطور که من متوجه شدم، تمرکز اصلی صحبت‌هایی که در این اپیزود می‌شه، بیشتر معطوف به تاثیر سوگیری تاییدی در علم و رابطه‌ش با روش علمیه. چندتا مثال هم از مباحث دیگه (مثلاً روابط بین فردی) میاره، اما توضیحاتی که ارائه می‌ده بیشتر در حیطه‌ی روش علمیه (برای مثال بیشتر به دیدگاه‌های کارل پوپر که یک فیلسوف علمه می‌پردازه)

در کل اپیزود مفیدیه که دستِ کم یک جنبه از تاثیر سوگیری تاییدی رو بررسی می‌کنه (موضوعِ علم). البته که این جنبه، نسبت به سایر جنبه‌ها (مثلاً روابط، سیاست و...) ممکنه کمتر برای اکثر مخاطبان ملموس یا کاربردی باشه.

اینجا می‌تونید گوش بدید (در سایر اپلیکیشن‌های پادکست‌خوان مثل اسپاتیفای و غیره هم دیدم که هست)

https://castbox.fm/vb/170087000

#به_زبان_ساده #سوگیری_تاییدی

@bayanz
💡 چطور ریدینگ آیلتس و تافل رو ۱۰۰ زدم؟

اکثر محتوای علمی موجود در دنیا به زبان انگلیسیه. لازمه‌ی دسترسی و درک این منابع، تسلط به این زبانه. دستِ کم به مهارت خواندن (reading) انگلیسی نیاز داریم تا بتونیم محتوای مکتوب رو بررسی کنیم.

روی همین حساب، یک ویدیو ساختم تا درباره‌ی تجربه‌ی شخصی خودم از تقویت مهارت ریدینگ صحبت کنم. در این ویدیو می‌گم که چطور بدون این که کلاس زبان انگلیسی برم، ریدینگ آیلتس و تافل رو ۱۰۰ یعنی بدون غلط زدم. چه بخواید آزمون زبان بدید و چه صرفاً علاقه داشته باشید زبانتون رو تقویت کنید تا با تسلط بیشتری بتونید متون انگلیسی رو مطالعه کنید این ویدیو ممکنه به کارتون بیاد.

اینجا تماشا کنید:
https://youtu.be/7GIRLT56Uxc

@bayanz
یکی از مخاطبان در اینستاگرام، پادکست «بازتاب» رو بهم معرفی کرد که اپیزودی مفصل در مورد سوگیری تاییدی داره. گوش دادم و لذت بردم. در این اپیزود، آقای آذرخش مکری حدود یک ساعت به این مبحث می‌پردازه و تعدادی از آزمایش‌های کلیدی مرتبط با این سوگیری رو به دقت بررسی می‌کنه.

https://castbox.fm/vb/314403913

من از طریق کست‌باکس گوش دادم و جاهای دیگه هم هستند.

#سوگیری_تاییدی #به_زبان_ساده

@bayanz
1
این که تمایل داریم بر حق باشیم، با این که تمایل داریم بر حق بوده باشیم فرق داره. تمایل ما برای بر حق بودن، یعنی ما تشنه‌ی حقایق هستیم که خیلی چیز خیلی خوب و مفیدیه. و اما، تمایل ما برای این که همیشه بر حق بوده باشیم، غروریه که اجازه نمی‌ده قبول کنیم قبلاً اشتباه فکر می‌کردیم و بنابراین جلوی پیشرفت دانش مارو می‌گیره.

- بر اساس کتاب The Web of Belief

#سوگیری_تاییدی #به_زبان_ساده

@bayanz
بَیان pinned Deleted message
برای آهنگ If You Go Away با اجرای فرهاد مهراد یک موزیک ویدیوی انیمیشنی ساختم.

اولین باری که این قطعه رو شنیدم عاشقش شدم. این آهنگ در اصل یک قطعه‌ی بلژیکیه که اجراهای مختلفی ازش به زبان انگلیسی وجود داره و اجرای فرهاد مهراد یکی از اون‌هاست (و من شخصاً بیشتر از همه‌ی اجراها باهاش ارتباط می‌گیرم و دوستش دارم).

این موزیک ویدیو رو اینجا می‌تونید تماشا کنید:
https://youtu.be/s1wTP92H8r4

@bayanz
از بین تمام شبکه‌های اجتماعی بزرگ، اینستاگرام مضرترین پلتفرم برای سلامت روان (در ارتباط با اضطراب، افسردگی، تنهایی، تصویر بدنی، خواب، زورگویی و...) و یوتیوب مثبت‌ترین ارزیابی شده. توییتر هم در جایگاه دوم (برآیند کمی منفی).

این نتایج در سال ۲۰۱۷ از پیمایشی که بر روی ۱۴۷۹ جوان ۱۴-۲۴ ساله در انگلستان انجام شد به دست اومده.

*تجربه‌ی شخصی: ۷ سال در اینستاگرام فعال بودم. ۱ سالی می‌شه که بیشتر فعالیتم در یوتیوبه (از خیلی سال قبل‌تر در یوتیوب تماشاگر بودم، اما چیزی منتشر نمی‌کردم). مختصر این که احساس می‌کنم برای مغزم، یوتیوب بشقاب سبزیجات تازه و اینستاگرام کوکوی دو شب مانده‌ست.

منبع:
Status of Mind: Social media and young
people’s mental health

https://www.rsph.org.uk/static/uploaded/d125b27c-0b62-41c5-a2c0155a8887cd01.pdf

@bayanz
6
Nothing Else Matters - نسخه وطنی

So cute, no matter how dumb,
couldn't be much more this numb,
Forever, regretting who we are,
and nothing else matters.

never edited myself this way
life is ours, we mess it our way
all the shorts I don't just wear
and nothing else matters

trash I seek and I find in you
everyday we're just going through
عمر من گذشت و حاصل کو؟
and nothing else matters

گفتن کبابه ولی دودش بود
گفتن ثوابه ولی سودش کو؟
I don't know

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

این شعر رو با هم‌فکری افراد مختلفی که ایده دادن نوشتیم. اینجا تگشون کردم:
https://www.instagram.com/p/COPgOmEH0Vf/

این مدل هم‌فکری گروهی تجربه‌ی خیلی جذابی بود و کل این شعر در چند ساعت دراومد. اگه دوست دارید اجراش کنید (بخونیدش) توضیحات پست اینستاگرام رو ببینید.

@bayanz
1
نکته‌ای در مورد تبلیغات

تصور عده‌ای هم اینه که هدف تبلیغات فقط دیده شدن برند و محصوله و هر تبلیغ داغونی که وایرال می‌شه، یعنی موفق شده. بعضی‌ها هم می‌گن برندها از قصد این تبلیغات داغون رو می‌سازن که «ضدتبلیغ»‌ بشه، که اینم برداشت اشتباهیه. حالا ضدتبلیغ چیه و چرا هر تبلیغ مزخرفی ضدتبلیغ نیست؟

ضد تبلیغ، تبلیغیه که از تاکتیک به اصطلاح «روانشناسی معکوس» استفاده می‌کنه. فرم خیلی ابتداییش اینه که برند می‌گه «این محصول به درد تو نمی‌خوره، نخرش» و شما حتی ترغیب می‌شی که بخریش.

ضدتبلیغ‌ها هم می‌تونن موفق یا ناموفق باشن. مثلاً این تبلیغ برگرکینگ (تصویر در بالا) یکی از نمونه‌های موفق ضدتبلیغه. می‌گه برگرهای ما بعد از یه مدت تبدیل به یک همچین آشغالی می‌شن (بله، چون نگهدارنده ندارن). و این احتمالاً شما رو ترغیب می‌کنه از این برگر سالم بخورید.

ضدتبلیغ‌ها عامدانه برند/محصول رو دست می‌ندازن، باهاش شوخی می‌کنن یا پیام ضد و نقیضی به مخاطب ارائه می‌دن؛ و در نهایت یک ضدتبلیغ خوب نظر مخاطب رو در مورد اون محصول جلب می‌کنه. پس هر تبلیغ داغونی که نتونسته در رسوندن پیامش موفق عمل کنه ضدتبلیغ نیست و البته هر ضدتبلیغی هم موفق نیست.

اکثر تبلیغاتی که هر ازگاهی در شبکه‌های اجتماعی توسط مردم مورد تمسخر قرار می‌گیرن، به‌نظر من صرفاً تبلیغات ضعیفی‌ان که می‌خواستند یک چیزی بگن (ما خیلی خفن و کول و باحالیم) اما مخاطب چیز دیگری برداشت می‌کنه (شما خیلی لوس و تو دل‌نرو و cringe-worthy هستید).

@bayanz
2
Tell Me What You Want: The Science of Sexual Desire and How it Can Help You Improve Your Sex Life

by Justin Lehmiller (Social psychologist & sex researcher)
1