⚫️

🔸بر اساس خبر منتشر شده، پروفسور جوزف فان‌اس، پژوهشگر برجسته و باسابقه تاریخ کلام اسلامی و استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن، یکشنبه گذشته (۲۰ نوامبر ۲۰۲۱) از دنیا رفته است.

🔸پژوهش‌های ارزشمند فان‌اس درباره تاریخ کلام اسلامی در قرون متقدم اگرچه خالی از خلل نیست، اما بسیار آموزنده و پر فائده است و مراجعه به آن بر هر پژوهشگر اندیشه اسلامی ضروری است.

🔸جای تأسف است که پس از حدود سی سال از نگارش کتاب «جامعه و کلام در قرن دوم و سوم هجری» هنوز ترجمه کامل این اثر مرجع به فارسی دستیاب نیست (بنگرید).

🔸گذشته از این کتاب، سایر آثار او از جمله مجموعه سه جلدی «یادداشت‌های کوتاه» او که در سال ۲۰۱۸ توسط انتشارات بریل منتشر شده، کتاب «یکی و دیگران» در باب ادبیات ملل و نحل و کتاب «شکوفایی علم کلام اسلامی» برای همه پژوهشگران تاریخ اندیشه اسلامی در قرون متقدم شایسته توجه است.

#البساتین

@AlBasatin

🌐درگذشت اسلام‌شناس برجسته آلمانی

راوی #اندیشه: پروفسور یوزف فان‌اس (Josef van Ess)؛ استاد برجسته مطالعات اسلامی در آلمان و نویسنده کتاب مشهور «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» در سن ۸۷ سالگی درگذشت.

تز دکتری این استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن درباره عرفان اسلامی بود و رساله استادی‌اش را نیز با تحقیق درباره معرفت‌شناسی در علوم اسلامی به‌پایان رسانده بود.
فان‌اس عضو آکادمی علوم هایدلبرگ، آکادمی ادبیات بارسلونا، آکادمی بیت‌الحکمه تونس و عضو سابق انجمن حکمت و فلسفه ایران بود. وی در سال ۲۰۰۹ جایزه پروس و در سال ۲۰۱۰ جایز صلیب بزرگ دولت فدرال آلمان را از آنِ خود کرد.
پروفسور فان‌اس بیش از بیست عنوان کتاب به زبان آلمانی به چاب رساند که از این میان با کتاب «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» شهرت جهانی یافت. این اثر مهم که در شش جلد از سال‌ ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۷ میلادی منتشر شد، به مباحثی چون ترویج اسلام، پیدایش مباحث کلامی جدلی و نگاشته‌ها و تراجم افراد شاخص در مذاهب مختلف اسلامی پرداخته است. متأسفانه فقط جلد اول این اثر مهم به فارسی ترجمه شده است.

وی همچنین کتاب‌ «شکوفایی کلام اسلامی» و مجموعه سه‌جلدی «یادداشت‎های کوتاه» را در سال‌های پایانی عمر نوشت و به نکات مهمی درباره فرقه‌های اسلامی به‌ویژه زیدیه و معتزلیان پرداخت.

هرچند فان‌اس در نوشته‌های خود دچار اشتباهات چشم‌ناپوشیدنی در مباحثی از جمله تاریخ پیدایش تشیع و مناسبات علی(ع) با خلفا شده است، ولی نمی‌توان آثار او را در اسلام‌شناسی معاصر غربی نادیده گرفت. اهمیت نگاشته‌ها و پژوهش‌های فان‌اس به اندازه‌ای بود که پروفسور مادلونگ؛ اسلام‌شناس برجسته معاصر و استاد بازنشسته دانشگاه آکسفورد هفت سال پیش مقاله‌ای خواندنی در معرفی و نقد کتاب فان‌اس (خدا و دیگری: مشاهدات اسلامی، درباره خدا از دیدگاه انسان) نوشت.
@rawinews

🗓

فقه و مصلحت
دومین نشست مجازی از مجموعه «چشم‌اندازی به سوی شرق»

گفتگوی
🔸آیت الله ابوالقاسم علیدوست (حوزه علمیه قم)
🔸پروفسور عبداللهی احمد النعیم (دانشگاه اموری آمریکا )

برای شرکت در این گفتگو که در روز شنبه 14 آذر 1400 برابر با 4 دسامبر 2021 برگزار خواهد شد، می‌توانید از طریق این لینک ثبت نام بفرمایید.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

🌐درگذشت آخرین بازمانده فقیه-فیلسوف‌های تهران

راوی #حوزه:
آیت‌الله سید رضی شیرازی؛ نواده میرزای شیرازی (صاحب فتوای تحریم تنباکو) و فقیه و حکیم شهیر حوزه تهران ساعاتی پیش در سن 93 سالگی درگذشت. وی پس از آیت‌الله ضیاءآبادی و آیت‌الله محمدتقی شریعتمداری، سومین عالم برجسته پایتخت است که در یک سال اخیر از دنیا رفته است.

مرحوم سید رضی شیرازی؛ نتیجه پسری میرزای شیرازی بزرگ و نوه دختری آیت‌الله شیخ محمدکاظم شیرازی (از فقهای بزرگ نجف) بود. وی در نجف به دنیا آمد و تحصیلات خود را در شهرهای نجف و تهران گذراند. او حتی در نجف زبان فرانسوی را تا حد زیادی آموخت. استادان بزرگ فلسفه حوزه تهران همچون آیات شیخ ابوالحسن شعرانی، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، میرزا مهدی الهی قمشه‌ای و فاضل تونی و نیز استادان بزرگ فقه حوزه نجف همچون آیات شیخ کاظم شیرازی، سید ابوالقاسم خویی و شیخ حسین حلی از استادان مطرح سید رضی شیرازی بودند.

آیت‌الله سید رضی شیرازی سال‌ها در مدرسه سپهسالار تهران (دانشگاه مطهری فعلی) به تدریس شرح منظومه پرداخت. در دوره دستگیری آیت‌الله طالقانی توسط ساواک، آقا رضی به جای ایشان درس می‎داد و حق‌التدریس را نیز به خانواده‌ مرحوم طالقانی می‌پرداخت. در سال 1339 آیت‌الله‌‌العظمی بروجردی، آقا رضی را به همراه آقایان شهابی و شهرستانی به‌نمایندگی از خود جهت شرکت در کنگره بین‌المللی بیت‌المقدس به اردن فرستاد. مدتی بعد آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی برای تحصیل به خارج از کشور رفت و آقا رضی به درخواست دکتر حائری و به جای ایشان در دانشکده الهیات دانشگاه تهران تدریس می‌کرد. در سال 1343 سید رضی و برخی دیگر از اساتید دانشگاه تهران از جمله استاد مطهری، صدر بلاغی و سید مرتضی جزایری به دلیل مواضع و فعالیت‌های انتقادی سیاسی از دانشگاه اخراج شدند.

مرحوم شیرازی از سال 1344 به مسجد شفاء در محله یوسف‌آباد تهران رفت و به اقامه نماز و برگزاری جلسات اصول عقائد برای مردم و نیز تدریس دروس سطح و خارج به طلاب مشغول شد. وی اگرچه از منتقدان حکومت پهلوی بود، ولی پس از انقلاب تمایلی به پذیرش مناصب رسمی نداشت. با این حال در برخی مطبوعات، از وی به عنوان رییس کمیته انقلاب اسلامی منطقه یوسف‌آباد نام برده شد و همین بهانه به دست گروه فرقان داد تا ایشان را در تیر ماه سال 1358 هدف ترور قرار دهد که البته نافرجام ماند.

الإسفار عن الأسفار، درس‌هایی از شرح منظومه، زلال حکمت و نگاه ناب از جمله آثار مکتوب مرحوم شیرازی است. وی همچنین فعالیت تبلیغی فراوانی انجام داد و علاوه بر سفرهای تبلیغی، در راهنمایی پیروان دیگر ادیان و آیین‌ها به اسلام نقش پررنگی داشت. او همچنین بر تقویت حوزه نجف تأکید می‌کرد و آن را به سود قم می‌دانست. وی از همین رو مؤمنان را به تقلید از آیت‌الله‌العظمی سیستانی راهنمایی می‌کرد.
@rawinews

🗓

تفسیر نویافته خواجه عبدالله انصاری
🎙مرتضی کریمی‌نیا

این سخنرانی امروز (شنبه 14 آذر 1400) ساعت ۱۸ به اهتمام «انجمن علمی دین‌پژوهی ایران» برگزار خواهد شد.

می‌توانید از اینجا به فایل صوتی نشست دسترسی پیدا کنید

#رویداد_علمی

@AlBasatin

🗓

🔸 روش فقها در اعتبارسنجی احادیث
سید منیر الخباز

این سخنرانی به زبان عربی با زیرنویس انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روش‌ها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

🗓

🔸 آیا ارجاع متعین به ساحت الهی ممکن است؟

چند هفته پیش مقاله ارزنده دوست عزیز آقای حامد قدیری به عنوان مقاله برگزیده اولین جایزه انجمن فلسفه دین ایران انتخاب شد.

در این جلسه که امروز (۱۵ آذر) از ساعت ۱۸ تا ۲۰ برگزار در این لینک خواهد شد، حامد قدیری و استاد بزرگوار آقای محسن فیض‌بخش درباره این مقاله گفتگو خواهند کرد.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

📝

آیت اللهی که ترجیح می‌داد به او «آقا رضی» بگویند
✍🏻محمد مسجدجامعی

🔸در طی کمتر از یک سال تهران بخش مهمی از روحانیون معتبر و معمّر و مردمی خود را از دست داد، حضرات آیات: ضیاء آبادی، شریعتمداری، مرندی و بالاخره سیدرضی شیرازی.

🔸بخش متدین جامعه ما میراث‌دار تجربه گران‌سنگ و در عین حال بسیار پیچیده‌ای است که به سادگی اعتماد نمی‌کند و البته حق هم با اوست. فراز و نشیب‌های فراوان دهه‌های اخیر او را به چنین نتایجی رسانیده است. عدم حضور چنین شخصیت‌هایی، گسست‌های جبران‌ناپذیری در طبقه متدین عموماً سنتی ما ایجاد خواهد کرد.

🔸تهران دهه‌های بعد از جنگ دوم جهانی روحانیونی را می‌پسندید و می‌طلبید که به لحاظ رفتار و منش و کیفیت تعامل ویژگی‌های خاصی داشته باشند که از آن به «شهری» بودن تعبیر می‌کنیم و ایشان به واقع چنین خصوصیتی داشت. می‌دانست چگونه برخورد و صحبت و تعامل کند، به گونه‌ای که طرف مقابل جذب شود و بی‌تفاوت نماند واحیاناً نگریزد.

🔸این سخن در مورد روحانیون ادیان دیگر هم صحیح است و به ویژه آنانی که در ارتباطی مداوم با مردم هستند. اصولاً پدیداری «الهیات عملی» در بین کلیساهای اروپایی به همین علت بود. به این معنی که دریافتند می‌باید در ضمن دروس دانشگاهی و طلبگی به آنان آموزش دهند که چگونه با مردم برخورد و تعامل کنند و اینکه اصولاً طبقات و افراد مختلف چه ویژگی‌ها، چه تفاوت‌ها و چه توقعّاتی دارند و تحولات سریع در دوران جدید چگونه آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بواقع تعامل با مردم خصوصاً برای روحانیون یک فن است و یک هنر.

متن کامل این یادداشت در وبلاگ جناب آقای مسجدجامعی دستیاب است.

#یادداشت
#البساتین

@AlBasatin

🗓

🔴 آیا زیارت عاشورا معتبر است؟ یک بحث رجالی
🎙دکتر محمد علی اسماعیل

این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روش‌ها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

📚

آن سوی پنجره
✍🏻محمد دولتی

🔸دکتر محمد دولتی، عضو هیات علمی و معاون پژوهشی دانشگاه قرآن و حدیث شهر ری، در این کتاب به سراغ مسأله فلسفه خلقت رفته و با نگاهی مبتنی بر قرآن و حدیث به این سوال پرداخته که «چرا خداوند من را خلق کرده است؟»

🔸 برای تهیه این کتاب می‌توانید از طریق کانال رواسی اقدام بفرمایید.

#معرفی_کتاب
#البساتین

@AlBasatin

🗓

🔴ساماندهی روشی عقلی برای مطالعه کلام شیعه، مقام امام علیه السلام به عنوان یک نمونه
🎙دکتر علی حسین الحکیم

این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روش‌ها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

🗓

🔴 پژوهشی در مفهوم غلو در اسلام شیعی و تطورات تاریخی آن
🎙دکتر وینای ختیا

این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روش‌ها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

🗓

🔴فهم قرآنی و استعمالات تعبیر «علم الغیب»
🎙دکتر مه‌جبین دالا

این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روش‌ها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.

#رویداد_علمی

@AlBasatin

📝

🔴آنچه در فتوحات پیشوایان غاصب به دست آمده، برای کیست؟

کشی چنین نقل می کند که عبد الجبار بن المبارک النهاوندی در سال 209 به حضور امام جواد علیه السلام رسید و گفت:
جانم به فدایت! برای ما از پدران شما نقل شده است که هر آنچه در فتوحات پیشوایان گمراه به دست آمده، برای امام است!
امام فرمودند:‌ آری چنین است!

#گرگیج

#البساتین
@AlBasatin

🗓

🔸حدود یک ماه پیش، جوزف فان‌اس از دنیا رفت و در هفته‌های گذشته جستارها و گزارش‌های متعددی درباره او و آثارش منتشر شد.

🔸یادداشت استاد مهدی سردانی (طارمی) مترجم جلد چهارم کتاب «جامعه و کلام» به فارسی، که شخصاً نیز با فان‌اس مرتبط بوده و نیز گزارش ایشان از کتاب «این و آن»، از جمله مطالب سودمندی است که در این مدت منتشر شده است.

🔸فردا (دوشنبه 29 آذر)، جناب آقای دکتر سید محمدهادی گرامی در قالب هفتمین نشست حلقه شیعه پژوهی سرو، مقدمه کتاب «جامعه و کلام» را بررسی و از خلال این مقدمه ویژگی‌ها و برجستگی‌های پروژه بزرگ فان‌اس را معرفی خواهند نمود.

#رویداد_علمی

@AlBasatin