Forwarded from Inekas | انعکاس
💠 گزارشی از مقاله تازه انتشار یافته «تاریخ یا قصههای آبا و اجدادی؟ رویکردی ادبی به نقلهای ترورهای سیاسی در سیره» در مجله Der Islam
✍️ نویسنده: احسان روحی
🔸 ترجمه چکیده مقاله 🔸
🔻 دانلود فایل مقاله 🔻
[بخش 1 از 2]
در دهههای اخیر بررسی تاریخ صدر اسلام در غرب با ارائه نظریات گوناگون و با تحولات قابل توجه روششناختی همراه بوده است. تأخر منابع اسلامی که در فاصله زمانی دست کم صد ساله از وقائع دوران پیامبر (ص) و صحابه تألیف شدهاند و نیز اغراض گوناگونی که در پس گزارشهای تاریخی نهفته است طیف وسیعی از محققان را بر آن داشته تا از ابزارهای گوناگونی برای صحت سنجی تواریخ صدر اسلام بهره برند. در این میان رجوع به منابع غیراسلامی و استفاده از روشهای نقادانه از جمله نقد ادبی (literary critical methods) از رویکردهایی بوده که در جهت برون رفت از چالش هایی که منابع اسلامی پیش روی یک پژوهشگر میگذارند مورد توجه قرار گرفته است.
تحقیق حاضر که به مطالعه ترورهای سیاسی صدر اسلام میپردازد نیز از این دو ابزار، خاصه نقد ادبی سیره، بهره گرفته است. از یک سوی، جزئیات اتفاقهایی که در هریک از ترورهای منقول در سیره روی داده، به طرز تردیدبرانگیزی به یکدیگر شبیه است و از سوی دیگر، همین جزئیات مشابه و گاه کاملا یکسان نیز با عباراتی (wording) بسیار نزدیک به هم روایت شده است. بررسی عمیقتر، اما، مشکلات بیشتری را نمایان میکند.
در خصوص اکثریت قریب به اتفاق داستانهای ترور، پژوهشگر دو دسته از نقلهای کاملا معارض را فرا روی خود میبیند؛ در خود داستانهای ترور، ترورکنندگان دشمنی ریشهداری را با قربانیان خود (که عمدتا یهودی هستند) ادعا کرده و درصددند تا به هر نحوی آنان را به قتل برسانند. این در حالی است که اسناد مستقلی که در گوشه و کنار تراث اسلامی پراکنده است حکایت دارد که ترورکنندگان ادعایی، نه تنها دشمن یهود نبودهاند، بلکه ارتباط تناتنگی با ایشان داشتهاند و دامنه این روابط از شراکت تجاری تا نسبتهای سببی و نسبی و رضاعی گسترده بوده است. این امر حاکی از آن است که افرادی که خود از همپیمانان یهود بودهاند در زمان تدوین سیره به عنوان دشمنان سرسخت یهود معرفی شدهاند تا پیشینه و علائق یهودی آنان محو گردد.
آنچه سبب شده است که داستانهای مختلف ترور بسیار از لحاظ جزئیات و عبارات به یکدیگر شبیه باشند نیز رقابتهای قبیلهای است. بنا بر بررسی به عمل آمده، ترور ابنابیالحقیق، سفیان بن خالد و اسیر بن رزام از حیث واژگان و روند سیر داستان بسیار شبیه داستان ترور کعب بن اشرف است و این شباهت در ترور ابنابیالحقیق به اوج خود میرسد. مقایسه روند ترور کعب بن أشرف و ابیابیالحقیق که در جدول صفحه 454 مقاله (تصاویر پیوست) بیان شده حاکی از آن است که تک تک وقائعی که در داستان کعب روی میدهد، در ماجرای ترور ابنابیالحقیق هم واقع میشود. لذا این جزئیات نه شرح وقائع تاریخی بلکه topos است (المانهای تکرارشونده داستانی) و حاصل اقتباس ادبی.
اما سوال این جا است که چرا این وام گیری ادبی انجام شده؟ مقدمه داستان ترور ابنابیالحقیق به روشنی بازگو میکند که پس از آنکه اوسیان کعب بن اشرف را ترور کردند، خزرجیان برای آنکه در میدان رقابت قبیلهای با اوس عقب نمانند، به پیامبر (ص) پیشنهاد کردند تا آنان نیز یکی از دشمنان ایشان یعنی ابنابیالحقیق را به قتل برسانند و پیامبر (ص) نیز پذیرفتند. لیکن چنانکه بررسیهای اخیر نشان داده ترور کعب بن اشرف خود یک جعل تاریخی بوده و امری است که هرگز به وقوع نپیوسته است (ر.ک. مقاله کعب بن اشرف از نگارنده تحقیق حاضر).
لذا روشن میشود که رقابت بین (بنی سلمه از) خزرج با (عبدالاشهل از) اوس در عالم واقع و در به قتل رساندن کعب و ابنابیالحقیق نبوده، بلکه این رقابت مربوط به دنیای ادبیات و داستان سرایی است و همین امر این اقتباس ادبی و شکلگیری داستانهایی با جزئیات یکسان را سبب شده است. (پیش از این هارالد موتزکی، در مقالهای مفصل، تلاش کرده بود تا نشان دهد ماجرای قتل ابنابیالحقیق، ریشه در روایات اصیل قرن اول دارد؛ اما تحقیق حاضر نشان داد که روایت این ماجرا هر چند کهن و متقدم است، اما این به معنای اصیل بودن این روایت نیست.)
[مطالعه ادامه در بخش ۲]
@Inekas
✍️ نویسنده: احسان روحی
🔸 ترجمه چکیده مقاله 🔸
🔻 دانلود فایل مقاله 🔻
[بخش 1 از 2]
در دهههای اخیر بررسی تاریخ صدر اسلام در غرب با ارائه نظریات گوناگون و با تحولات قابل توجه روششناختی همراه بوده است. تأخر منابع اسلامی که در فاصله زمانی دست کم صد ساله از وقائع دوران پیامبر (ص) و صحابه تألیف شدهاند و نیز اغراض گوناگونی که در پس گزارشهای تاریخی نهفته است طیف وسیعی از محققان را بر آن داشته تا از ابزارهای گوناگونی برای صحت سنجی تواریخ صدر اسلام بهره برند. در این میان رجوع به منابع غیراسلامی و استفاده از روشهای نقادانه از جمله نقد ادبی (literary critical methods) از رویکردهایی بوده که در جهت برون رفت از چالش هایی که منابع اسلامی پیش روی یک پژوهشگر میگذارند مورد توجه قرار گرفته است.
تحقیق حاضر که به مطالعه ترورهای سیاسی صدر اسلام میپردازد نیز از این دو ابزار، خاصه نقد ادبی سیره، بهره گرفته است. از یک سوی، جزئیات اتفاقهایی که در هریک از ترورهای منقول در سیره روی داده، به طرز تردیدبرانگیزی به یکدیگر شبیه است و از سوی دیگر، همین جزئیات مشابه و گاه کاملا یکسان نیز با عباراتی (wording) بسیار نزدیک به هم روایت شده است. بررسی عمیقتر، اما، مشکلات بیشتری را نمایان میکند.
در خصوص اکثریت قریب به اتفاق داستانهای ترور، پژوهشگر دو دسته از نقلهای کاملا معارض را فرا روی خود میبیند؛ در خود داستانهای ترور، ترورکنندگان دشمنی ریشهداری را با قربانیان خود (که عمدتا یهودی هستند) ادعا کرده و درصددند تا به هر نحوی آنان را به قتل برسانند. این در حالی است که اسناد مستقلی که در گوشه و کنار تراث اسلامی پراکنده است حکایت دارد که ترورکنندگان ادعایی، نه تنها دشمن یهود نبودهاند، بلکه ارتباط تناتنگی با ایشان داشتهاند و دامنه این روابط از شراکت تجاری تا نسبتهای سببی و نسبی و رضاعی گسترده بوده است. این امر حاکی از آن است که افرادی که خود از همپیمانان یهود بودهاند در زمان تدوین سیره به عنوان دشمنان سرسخت یهود معرفی شدهاند تا پیشینه و علائق یهودی آنان محو گردد.
آنچه سبب شده است که داستانهای مختلف ترور بسیار از لحاظ جزئیات و عبارات به یکدیگر شبیه باشند نیز رقابتهای قبیلهای است. بنا بر بررسی به عمل آمده، ترور ابنابیالحقیق، سفیان بن خالد و اسیر بن رزام از حیث واژگان و روند سیر داستان بسیار شبیه داستان ترور کعب بن اشرف است و این شباهت در ترور ابنابیالحقیق به اوج خود میرسد. مقایسه روند ترور کعب بن أشرف و ابیابیالحقیق که در جدول صفحه 454 مقاله (تصاویر پیوست) بیان شده حاکی از آن است که تک تک وقائعی که در داستان کعب روی میدهد، در ماجرای ترور ابنابیالحقیق هم واقع میشود. لذا این جزئیات نه شرح وقائع تاریخی بلکه topos است (المانهای تکرارشونده داستانی) و حاصل اقتباس ادبی.
اما سوال این جا است که چرا این وام گیری ادبی انجام شده؟ مقدمه داستان ترور ابنابیالحقیق به روشنی بازگو میکند که پس از آنکه اوسیان کعب بن اشرف را ترور کردند، خزرجیان برای آنکه در میدان رقابت قبیلهای با اوس عقب نمانند، به پیامبر (ص) پیشنهاد کردند تا آنان نیز یکی از دشمنان ایشان یعنی ابنابیالحقیق را به قتل برسانند و پیامبر (ص) نیز پذیرفتند. لیکن چنانکه بررسیهای اخیر نشان داده ترور کعب بن اشرف خود یک جعل تاریخی بوده و امری است که هرگز به وقوع نپیوسته است (ر.ک. مقاله کعب بن اشرف از نگارنده تحقیق حاضر).
لذا روشن میشود که رقابت بین (بنی سلمه از) خزرج با (عبدالاشهل از) اوس در عالم واقع و در به قتل رساندن کعب و ابنابیالحقیق نبوده، بلکه این رقابت مربوط به دنیای ادبیات و داستان سرایی است و همین امر این اقتباس ادبی و شکلگیری داستانهایی با جزئیات یکسان را سبب شده است. (پیش از این هارالد موتزکی، در مقالهای مفصل، تلاش کرده بود تا نشان دهد ماجرای قتل ابنابیالحقیق، ریشه در روایات اصیل قرن اول دارد؛ اما تحقیق حاضر نشان داد که روایت این ماجرا هر چند کهن و متقدم است، اما این به معنای اصیل بودن این روایت نیست.)
[مطالعه ادامه در بخش ۲]
@Inekas
De Gruyter Brill
Between History and Ancestral Lore: A Literary Approach to the Sīra’s Narratives of Political Assassinations
The assassinations of the Prophet Muḥammad’s antagonists were, according to the sīra , the harsh measures he took toward the consolidation of Islam in the Arabian Peninsula. These incidents’ narratives are often labeled in modern scholarship as “completely…
Forwarded from Inekas | انعکاس
💠 گزارشی از مقاله تازه انتشار یافته «تاریخ یا قصههای آبا و اجدادی؟ رویکردی ادبی به نقلهای ترورهای سیاسی در سیره» در مجله Der Islam
✍️ نویسنده: احسان روحی
[بخش 2 از 2 - ادامه از بخش اول]
مضاف بر این، برخورد خشن پیامبر(ص) با مخالفان یهودی خود که در سیره، حدیث و دیگر منابع اسلامی متاخر مورد ادعا قرار گرفته، کاملا در تعارض با منابع متقدم غیر اسلامی اعم از مستندات مسیحی و حتی یهودی است. تاریخ سبئوس ارمنی، تواریخ سریانی و نیز متون مکاشفات یهودی همگی یکصدا از برخورد با رفق و مدارای پیامبر با یهود سخن میگویند. این در حالی است که بر خلاف سیره، متون غیراسلامی مذکور محصول دوران پیامبر (ص) و یا بسیار نزدیک به ایشان بوده و مانند سیره در دوران عباسیان به نگارش درنیامدهاند.
لذا به طور بسیار خلاصه میتوان گفت داستانهای ترور منقول در سیره که سالها بعد از پیامبر (ص) و توسط اعقاب ترورکنندگان ادعایی جعل شدهاند، یا برای پنهان کردن پیشینه یهودی این افراد بوده و یا در فضای رقابتهای شدید قبیلهای شکل گرفتهاند. طبعا از آنجا که حذف فیزیکی دشمنان پیامبر (ص) و رها کردن مسلمین از شرّ خصم سازشناپذیر اسلام در دوران تدوین سیره، یک فضیلت بزرگ محسوب میشده، قبائل مختلف بر سر انتساب این فضائل به پیشنیان صحابی خود رقابت و تنافُس داشتند.
اساسا ویژگی اصلی ژانر فضائل، تکرار یک محتوا با عبارات و الفاظ یکسان بین طرفهای مختلف درگیر در رقابتهای قومی، سیاسی و مذهبی است. از میان بیشمار مثالی که در این خصوص میتوان بیان نمود، به ذکر یک مورد بسنده میشود و آن حدیث «سد الابواب الا باب علی» و «سد کل خوخه الا خوخه ابی بکر» است؛ دو فضیلتی که یکی در شأن حضرت امیر (ع) و دیگری درباره ابوبکر با محتوا و ساختار بسیار نزدیک به هم بیان شده و چنان که تحقیقات پیشین به روشنی نشان داده، روایت دوم در فضای رقابت سیاسی/ اعتقادی پیرامون مسئله جانشینی پیامبر (ص) و با الگوگیری از فضیلت اول ساخته شده است. این فرآیند دقیقا در داستانهای ترور نیز تکرار شده و حاصل آن شکلگیری داستانهایی با محتوا و الفاظ مشابه یکدیگر اما با خاستگاه تاریخی بسیار تردیدبرانگیز است.
در پایان یادآور میشود مطالب فوق مروری بسیار اجمالی بر محتوای مقاله بود و علاقهمندان میتوانند شواهد و استدلالهای تکمیلی (چه در خصوص نقد ادبی و چه در رابطه با منابع یهودی-مسیحی) را در متن مقاله دنبال نمایند.
@Inekas
✍️ نویسنده: احسان روحی
[بخش 2 از 2 - ادامه از بخش اول]
مضاف بر این، برخورد خشن پیامبر(ص) با مخالفان یهودی خود که در سیره، حدیث و دیگر منابع اسلامی متاخر مورد ادعا قرار گرفته، کاملا در تعارض با منابع متقدم غیر اسلامی اعم از مستندات مسیحی و حتی یهودی است. تاریخ سبئوس ارمنی، تواریخ سریانی و نیز متون مکاشفات یهودی همگی یکصدا از برخورد با رفق و مدارای پیامبر با یهود سخن میگویند. این در حالی است که بر خلاف سیره، متون غیراسلامی مذکور محصول دوران پیامبر (ص) و یا بسیار نزدیک به ایشان بوده و مانند سیره در دوران عباسیان به نگارش درنیامدهاند.
لذا به طور بسیار خلاصه میتوان گفت داستانهای ترور منقول در سیره که سالها بعد از پیامبر (ص) و توسط اعقاب ترورکنندگان ادعایی جعل شدهاند، یا برای پنهان کردن پیشینه یهودی این افراد بوده و یا در فضای رقابتهای شدید قبیلهای شکل گرفتهاند. طبعا از آنجا که حذف فیزیکی دشمنان پیامبر (ص) و رها کردن مسلمین از شرّ خصم سازشناپذیر اسلام در دوران تدوین سیره، یک فضیلت بزرگ محسوب میشده، قبائل مختلف بر سر انتساب این فضائل به پیشنیان صحابی خود رقابت و تنافُس داشتند.
اساسا ویژگی اصلی ژانر فضائل، تکرار یک محتوا با عبارات و الفاظ یکسان بین طرفهای مختلف درگیر در رقابتهای قومی، سیاسی و مذهبی است. از میان بیشمار مثالی که در این خصوص میتوان بیان نمود، به ذکر یک مورد بسنده میشود و آن حدیث «سد الابواب الا باب علی» و «سد کل خوخه الا خوخه ابی بکر» است؛ دو فضیلتی که یکی در شأن حضرت امیر (ع) و دیگری درباره ابوبکر با محتوا و ساختار بسیار نزدیک به هم بیان شده و چنان که تحقیقات پیشین به روشنی نشان داده، روایت دوم در فضای رقابت سیاسی/ اعتقادی پیرامون مسئله جانشینی پیامبر (ص) و با الگوگیری از فضیلت اول ساخته شده است. این فرآیند دقیقا در داستانهای ترور نیز تکرار شده و حاصل آن شکلگیری داستانهایی با محتوا و الفاظ مشابه یکدیگر اما با خاستگاه تاریخی بسیار تردیدبرانگیز است.
در پایان یادآور میشود مطالب فوق مروری بسیار اجمالی بر محتوای مقاله بود و علاقهمندان میتوانند شواهد و استدلالهای تکمیلی (چه در خصوص نقد ادبی و چه در رابطه با منابع یهودی-مسیحی) را در متن مقاله دنبال نمایند.
@Inekas
De Gruyter Brill
Between History and Ancestral Lore: A Literary Approach to the Sīra’s Narratives of Political Assassinations
The assassinations of the Prophet Muḥammad’s antagonists were, according to the sīra , the harsh measures he took toward the consolidation of Islam in the Arabian Peninsula. These incidents’ narratives are often labeled in modern scholarship as “completely…
Forwarded from Inekas | انعکاس
💠 کتاب «مُصحَف صنعاء ۱ و مسئلهٔ خاستگاه قرآن» منتشر شد.
نویسندگان: بهنام صادقی و محسن گودرزی
ترجمه و مقدمه: مرتضی کریمینیا
تاریخ انتشار: آبان 1400
ناشر: هرمس
🔻 فایل PDF مقدمه مترجم
🔻 خرید کتاب از سایت ناشر
🔻 چکیده:
متن زیرین مصحف صنعاء 1 در حال حاضر مهمترین سند موجود در زمینهٔ تاریخ قرآن است. این متن که تنها نسخهٔ شناخته شده از سنتی متنی و مکتوب، متفاوت از سنت رسمی عثمانی است، در قیاس با تمام مخطوطات شناخته شده از قرآن، بیشترین توان و امکان را داراست تا بر تاریخ تکوین متن قرآنی در دوران نخست پرتو افکند. مقایسهٔ این متن با سایر متنهای موازی، دریچهای یگانه بر نخستین مراحل تکوین متن قرآنی و پیدایش سنتهای مختلف را بر ما میگشاید. این مقایسه به بحثی درازدامن در باب تاریخ گردآوری آیات و فقرات قرآن و شکلگیری سورهها خاتمه میدهد.
-----------------------------------
🔻 معرفی کتاب
این کتاب ترجمهای است از مقاله ۱۲۹ صفحهایِ بهنام صادقی (دانشگاه آکسفورد) و محسن گودرزی (دانشگاه هاروارد) با عنوان Ṣan‘ā’1 and the Origins of the Qur’ān که سال ۲۰۱۲ در مجله Der Islam منتشر شده است.
این مقاله و دو مقاله دیگر بهنام صادقی با نامهای The Codex of a Companion of the Prophet and the Qur'an of the Prophet (Arabica, 2010) و (Arabica, 2011) The Chronology of the Qur’ān، نقش جدی در پیشبرد مطالعات قرآنی داشته است و در دهه اخیر، جزو پر بازدیدترین و موثرترین مقالات اسلامشناسی در غرب بوده است. همچنین طبق دادههای گوگل اسکالر، هر یک از این مقالات تا زمان انتشار این پست، در حدود ۹۰ ارجاع گرفتهاند.
شایسته ذکر است پیش از این مقالات، عدهای از اسلامپژوهان غربی به پیشتازی ونزبرو، که به تجدیدنظرطلب (Revisionist) معروفاند، قرآن را قابل انتساب به پیامبر نمیدانستند و معتقد به تأخر تاریخ نگارش قرآن بودند. اما این مقالات بهنام صادقی و مقالاتی از دیگر محققان که در پی آن نگاشته شد، منجر به بهحاشیهرفتن این باور نادرست و تغییر نظر در میان بسیاری از پژوهشگران گردید.
برای نمونه، هربرت بِرگ، تجدیدنظرطلبی است که مناظرات مختلفی با موتسکی داشته است. بِرگ که ویراستار دستینه Routledge Handbook on Early Islam است، در فصل «جمعآوری و تدوین قرآن» از این هندبوک، اظهار داشته که تحقیقات بهنام صادقی در مورد تاریخی بودن مصاحف صحابه، تحقیقات قانعکنندهای است و معتقد است که کار او نظریات تجدیدنظرطلبانی را که قرآن را مربوط به قرن دوم یا حتی دیرتر میدانستهاند، قویا به چالش کشیده است.
او در آخرین بند از مقالهاش میگوید که حتی پاتریشیا کرونه هم شواهد مربوط به رادیوکربن را میپذیرد و بر اساس آن نظریات پیشیناش را کنار میگذارد. کرونه در اواخر عمرش اظهار داشته است که هیچ دلیل منطقیای برای این وجود ندارد که تجمیع مصاحف توسط عثمان را زیر سوال ببریم و قرآن در زمانی وجود داشته است که روایات مسلمانان آن را ادعا میکنند.
او میگوید که با تحلیل انتقادی متن مییابیم که نسخه صنعا و قرآن عثمانی، ریشه واحد داشتهاند که این ریشه واحد نمیتواند کسی باشد جز محمد.
همچنین شان آنتُنی، استاد سرشناس دانشگاه ایالتی اهایو، معتقد است که تحقیقاتی که درباره قرآن انجام شده است نشان میدهد که این کتاب از نظر وثاقت و فرایند انتقال در میان باقی متون متقدم عربی بیهمتا است. این یک باور عامیانه یا مؤمنانه نیست، بلکه بعد از یک قرن و نیم تحقیقات شرقشناسان، محققان بر این مساله اجماع کردهاند.
او در آخرین کتاب خود درباره پیامبر، با استناد به پژوهش بهنام صادقی، مینویسد:
«بحث از قدمت قرآن در دهههای اخیر به طور قابل توجهی به لطف پیشرفتهایی که در شواهد پالئوگرافیک و آزمایشهای رادیو کربنی که بر روی قطعههایی از قرآن بر روی پوست یا پاپیروس انجام شده، تقویت شده است.»
-----------------------------------
انتشارات هرمس ترجمه این مقاله ارزشمند را به همراه متن زیرین مصحف صنعاء 1 در 413 صفحه، منتشر کرده است.
کتاب شامل دو پیشگفتار (مترجم و مؤلفان)، متن مقاله، متن زیرین مصحف صنعاء و تصاویری از لایه رویین و زیرین مصحف است.
◀️ فهرست کتاب و مقدمه مترجم را از اینجا دریافت کنید.
#انعکاس_کتاب
@Inekas
نویسندگان: بهنام صادقی و محسن گودرزی
ترجمه و مقدمه: مرتضی کریمینیا
تاریخ انتشار: آبان 1400
ناشر: هرمس
🔻 فایل PDF مقدمه مترجم
🔻 خرید کتاب از سایت ناشر
🔻 چکیده:
متن زیرین مصحف صنعاء 1 در حال حاضر مهمترین سند موجود در زمینهٔ تاریخ قرآن است. این متن که تنها نسخهٔ شناخته شده از سنتی متنی و مکتوب، متفاوت از سنت رسمی عثمانی است، در قیاس با تمام مخطوطات شناخته شده از قرآن، بیشترین توان و امکان را داراست تا بر تاریخ تکوین متن قرآنی در دوران نخست پرتو افکند. مقایسهٔ این متن با سایر متنهای موازی، دریچهای یگانه بر نخستین مراحل تکوین متن قرآنی و پیدایش سنتهای مختلف را بر ما میگشاید. این مقایسه به بحثی درازدامن در باب تاریخ گردآوری آیات و فقرات قرآن و شکلگیری سورهها خاتمه میدهد.
-----------------------------------
🔻 معرفی کتاب
این کتاب ترجمهای است از مقاله ۱۲۹ صفحهایِ بهنام صادقی (دانشگاه آکسفورد) و محسن گودرزی (دانشگاه هاروارد) با عنوان Ṣan‘ā’1 and the Origins of the Qur’ān که سال ۲۰۱۲ در مجله Der Islam منتشر شده است.
این مقاله و دو مقاله دیگر بهنام صادقی با نامهای The Codex of a Companion of the Prophet and the Qur'an of the Prophet (Arabica, 2010) و (Arabica, 2011) The Chronology of the Qur’ān، نقش جدی در پیشبرد مطالعات قرآنی داشته است و در دهه اخیر، جزو پر بازدیدترین و موثرترین مقالات اسلامشناسی در غرب بوده است. همچنین طبق دادههای گوگل اسکالر، هر یک از این مقالات تا زمان انتشار این پست، در حدود ۹۰ ارجاع گرفتهاند.
شایسته ذکر است پیش از این مقالات، عدهای از اسلامپژوهان غربی به پیشتازی ونزبرو، که به تجدیدنظرطلب (Revisionist) معروفاند، قرآن را قابل انتساب به پیامبر نمیدانستند و معتقد به تأخر تاریخ نگارش قرآن بودند. اما این مقالات بهنام صادقی و مقالاتی از دیگر محققان که در پی آن نگاشته شد، منجر به بهحاشیهرفتن این باور نادرست و تغییر نظر در میان بسیاری از پژوهشگران گردید.
برای نمونه، هربرت بِرگ، تجدیدنظرطلبی است که مناظرات مختلفی با موتسکی داشته است. بِرگ که ویراستار دستینه Routledge Handbook on Early Islam است، در فصل «جمعآوری و تدوین قرآن» از این هندبوک، اظهار داشته که تحقیقات بهنام صادقی در مورد تاریخی بودن مصاحف صحابه، تحقیقات قانعکنندهای است و معتقد است که کار او نظریات تجدیدنظرطلبانی را که قرآن را مربوط به قرن دوم یا حتی دیرتر میدانستهاند، قویا به چالش کشیده است.
او در آخرین بند از مقالهاش میگوید که حتی پاتریشیا کرونه هم شواهد مربوط به رادیوکربن را میپذیرد و بر اساس آن نظریات پیشیناش را کنار میگذارد. کرونه در اواخر عمرش اظهار داشته است که هیچ دلیل منطقیای برای این وجود ندارد که تجمیع مصاحف توسط عثمان را زیر سوال ببریم و قرآن در زمانی وجود داشته است که روایات مسلمانان آن را ادعا میکنند.
او میگوید که با تحلیل انتقادی متن مییابیم که نسخه صنعا و قرآن عثمانی، ریشه واحد داشتهاند که این ریشه واحد نمیتواند کسی باشد جز محمد.
همچنین شان آنتُنی، استاد سرشناس دانشگاه ایالتی اهایو، معتقد است که تحقیقاتی که درباره قرآن انجام شده است نشان میدهد که این کتاب از نظر وثاقت و فرایند انتقال در میان باقی متون متقدم عربی بیهمتا است. این یک باور عامیانه یا مؤمنانه نیست، بلکه بعد از یک قرن و نیم تحقیقات شرقشناسان، محققان بر این مساله اجماع کردهاند.
او در آخرین کتاب خود درباره پیامبر، با استناد به پژوهش بهنام صادقی، مینویسد:
«بحث از قدمت قرآن در دهههای اخیر به طور قابل توجهی به لطف پیشرفتهایی که در شواهد پالئوگرافیک و آزمایشهای رادیو کربنی که بر روی قطعههایی از قرآن بر روی پوست یا پاپیروس انجام شده، تقویت شده است.»
-----------------------------------
انتشارات هرمس ترجمه این مقاله ارزشمند را به همراه متن زیرین مصحف صنعاء 1 در 413 صفحه، منتشر کرده است.
کتاب شامل دو پیشگفتار (مترجم و مؤلفان)، متن مقاله، متن زیرین مصحف صنعاء و تصاویری از لایه رویین و زیرین مصحف است.
◀️ فهرست کتاب و مقدمه مترجم را از اینجا دریافت کنید.
#انعکاس_کتاب
@Inekas
🗓
🔸مساله شفاهی یا مکتوب بودن میراث حدیثی مسلمانان در قرون نخستین، خصوصا در قرن اول، از جمله مسائلی است که پژوهشگران بسیاری درباره آن تحقیق کردهاند و کتب و مقالات بسیار زیادی در این زمینه منتشر شده است.
🔸یکی از جدیدترین آثار منتشر شده در این زمینه، کتاب «تاریخ حدیث مکتوب شیعه در دوران نخستین» نوشته جناب آقای عباس مفید است که در سال 1399 و به کوشش نشر معارف به چاپ رسیده.
🔸به پیشنهاد بعضی از دوستان عزیز، فردا ساعت 21 در صفحه اینستاگرام خود میزبان جناب آقای مفید هستم تا درباره این کتاب و مساله میراث مکتوب شیعه با ایشان گفتگو کنم. در ضمن جلسه تلاش خواهیم کرد اگر سایر دوستان هم سوالاتی پیرامون کتاب دارند مطرح شود و پاسخ مؤلف را بشنویم.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🔸مساله شفاهی یا مکتوب بودن میراث حدیثی مسلمانان در قرون نخستین، خصوصا در قرن اول، از جمله مسائلی است که پژوهشگران بسیاری درباره آن تحقیق کردهاند و کتب و مقالات بسیار زیادی در این زمینه منتشر شده است.
🔸یکی از جدیدترین آثار منتشر شده در این زمینه، کتاب «تاریخ حدیث مکتوب شیعه در دوران نخستین» نوشته جناب آقای عباس مفید است که در سال 1399 و به کوشش نشر معارف به چاپ رسیده.
🔸به پیشنهاد بعضی از دوستان عزیز، فردا ساعت 21 در صفحه اینستاگرام خود میزبان جناب آقای مفید هستم تا درباره این کتاب و مساله میراث مکتوب شیعه با ایشان گفتگو کنم. در ضمن جلسه تلاش خواهیم کرد اگر سایر دوستان هم سوالاتی پیرامون کتاب دارند مطرح شود و پاسخ مؤلف را بشنویم.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
مردی سرشار از عشق به امیر المؤمنین علیه السلام
حاج محمد مجتهدی، مؤسس و مدیر کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین در مشهد، که خدایش به سلامت دارد و بر توفیقاتش بیفزاید.
#البساتین
@AlBasatin
حاج محمد مجتهدی، مؤسس و مدیر کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین در مشهد، که خدایش به سلامت دارد و بر توفیقاتش بیفزاید.
#البساتین
@AlBasatin
Forwarded from Inekas | انعکاس
🔰 کتاب جدید مدرسی طباطبایی: متن و تفسیر: امام جعفر صادق و میراث او در فقه اسلامی
جدیدترین کتاب دکتر حسین مدرسی طباطبایی، استاد دانشگاه پرینستون، در ۲۱ تیر ماه سال بعد توسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشر خواهد شد.
این کتاب به بررسی ویژگی های اصلی اندیشه فقهی امام جعفر صادق می پردازد. آثار متعددی به زبانهای مختلف در نیم قرن گذشته برای معرفی این مکتب فقهی و تاریخ، نظریه حقوقی و ماهیت آن در چارچوب فقه شیعی پدید آمده است.
در حالی که تحقیقات پیشین بر وضعیت فعلی این مکتب در شکل توسعهیافتهی آن متمرکز شده، این کتاب تاریخی فکری از چگونگی شروع مکتب جعفری را ارائه میدهد. این مکتب در گفتمان عمومی فقهی اواخر دوره امویان و اوایل دوره عباسی پدیدار شد، اما مشخص بود که در برخی رویکردها با دیگر مکاتب اصلی آن زمان تفاوت داشت؛ ابزارهای تفسیر فقهی را به طور عام توسعه داد، تا جایی که با هیچ یک از همتایان خود در سنت فقهی اسلامی برابری نمیکرد. این کتاب علاوه بر ترسیم ریشههای این مکتب، رویکرد تفسیری امام صادق را در مورد تعدادی از مسائل خاص، قوانین حقوقی، پیشفرضها و سایر ابزارهای تفسیری بررسی میکند.
#انعکاس_کتاب
@Inekas
جدیدترین کتاب دکتر حسین مدرسی طباطبایی، استاد دانشگاه پرینستون، در ۲۱ تیر ماه سال بعد توسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشر خواهد شد.
این کتاب به بررسی ویژگی های اصلی اندیشه فقهی امام جعفر صادق می پردازد. آثار متعددی به زبانهای مختلف در نیم قرن گذشته برای معرفی این مکتب فقهی و تاریخ، نظریه حقوقی و ماهیت آن در چارچوب فقه شیعی پدید آمده است.
در حالی که تحقیقات پیشین بر وضعیت فعلی این مکتب در شکل توسعهیافتهی آن متمرکز شده، این کتاب تاریخی فکری از چگونگی شروع مکتب جعفری را ارائه میدهد. این مکتب در گفتمان عمومی فقهی اواخر دوره امویان و اوایل دوره عباسی پدیدار شد، اما مشخص بود که در برخی رویکردها با دیگر مکاتب اصلی آن زمان تفاوت داشت؛ ابزارهای تفسیر فقهی را به طور عام توسعه داد، تا جایی که با هیچ یک از همتایان خود در سنت فقهی اسلامی برابری نمیکرد. این کتاب علاوه بر ترسیم ریشههای این مکتب، رویکرد تفسیری امام صادق را در مورد تعدادی از مسائل خاص، قوانین حقوقی، پیشفرضها و سایر ابزارهای تفسیری بررسی میکند.
#انعکاس_کتاب
@Inekas
👍1
🗓
«اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها
در این کنفرانس یک روزه که به اهتمام «دپارتمان آموزش اسلامیِ فدراسیون جهانی خوجههای اثناعشری» در روز 28 نوامبر (7 آذر 1400) برگزار خواهد شد، برخی از موضوعات چالش برانگیزی که در سالهای اخیر از سوی جریانهای «تجدید نظر طلب» مطرح شده، به بحث گذاشته خواهد شد.
این کنفرانس با سخنرانی افتخاری آیت الله سبحانی افتتاح خواهد شد.
عناوین سخنرانیها و سخنرانان حاضر در این کنفرانس عبارت است از:
🔸 پیام آغازین؛ آیت الله شیخ جعفر سبحانی
🔸 روش فقها در اعتبارسنجی احادیث؛ سید منیر الخباز
🔸 آیا زیارت عاشورا معتبر است؟ یک بحث رجالی؛ دکتر محمد علی اسماعیل
🔸 ساماندهی روشی عقلی برای مطالعه کلام شیعه، مقام امام علیه السلام به عنوان یک نمونه؛ دکتر علی حسین الحکیم
🔸 پژوهشی در مفهوم غلو در اسلام شیعی و تطورات تاریخی آن؛ دکتر وینای ختیا
🔸فهم قرآنی و استعمالات تعبیر «علم الغیب»؛ دکتر مهجبین دالا
برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام در این کنفرانس میتوانید از طریق این لینک اقدام کنید.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
«اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها
در این کنفرانس یک روزه که به اهتمام «دپارتمان آموزش اسلامیِ فدراسیون جهانی خوجههای اثناعشری» در روز 28 نوامبر (7 آذر 1400) برگزار خواهد شد، برخی از موضوعات چالش برانگیزی که در سالهای اخیر از سوی جریانهای «تجدید نظر طلب» مطرح شده، به بحث گذاشته خواهد شد.
این کنفرانس با سخنرانی افتخاری آیت الله سبحانی افتتاح خواهد شد.
عناوین سخنرانیها و سخنرانان حاضر در این کنفرانس عبارت است از:
🔸 پیام آغازین؛ آیت الله شیخ جعفر سبحانی
🔸 روش فقها در اعتبارسنجی احادیث؛ سید منیر الخباز
🔸 آیا زیارت عاشورا معتبر است؟ یک بحث رجالی؛ دکتر محمد علی اسماعیل
🔸 ساماندهی روشی عقلی برای مطالعه کلام شیعه، مقام امام علیه السلام به عنوان یک نمونه؛ دکتر علی حسین الحکیم
🔸 پژوهشی در مفهوم غلو در اسلام شیعی و تطورات تاریخی آن؛ دکتر وینای ختیا
🔸فهم قرآنی و استعمالات تعبیر «علم الغیب»؛ دکتر مهجبین دالا
برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام در این کنفرانس میتوانید از طریق این لینک اقدام کنید.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
👍1
🗓
مدرسه پائیزه «آشنایی با حدیث امامیه»
این دوره آموزشی به همت «گروه حدیث پژوهی پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم السلام» و به صورت حضوری در تهران برگزار خواهد شد.
اساتید و موضوعات ارائه شده در این دوره:
🔸اعتبارسنجی احادیث امامیه؛ استاد سیدعلیرضا حسینی شیرازی
🔸تاریخ حدیث امامیه؛ استاد احسان سرخهای
🔸مبانی فهم حدیث؛ استاد حسن طارمیراد
🔸مبانی شناخت حدیث؛ استاد رضا قربانی زرین
🔸آشنایی با منابع حدیث امامیه؛ استاد عبدالحسین طالعی
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محتوای دوره و ثبت نام در آن میتوانید تا پنجشنبه 4 آذر به این لینک مراجعه بفرمایید.
#حدیث
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🗓
مدرسه پائیزه «آشنایی با حدیث امامیه»
این دوره آموزشی به همت «گروه حدیث پژوهی پژوهشکده معارف اهل بیت علیهم السلام» و به صورت حضوری در تهران برگزار خواهد شد.
اساتید و موضوعات ارائه شده در این دوره:
🔸اعتبارسنجی احادیث امامیه؛ استاد سیدعلیرضا حسینی شیرازی
🔸تاریخ حدیث امامیه؛ استاد احسان سرخهای
🔸مبانی فهم حدیث؛ استاد حسن طارمیراد
🔸مبانی شناخت حدیث؛ استاد رضا قربانی زرین
🔸آشنایی با منابع حدیث امامیه؛ استاد عبدالحسین طالعی
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محتوای دوره و ثبت نام در آن میتوانید تا پنجشنبه 4 آذر به این لینک مراجعه بفرمایید.
#حدیث
#رویداد_علمی
@AlBasatin
Forwarded from Inekas | انعکاس
💠 کنفرانس مطالعات اسلامی: رویکردی شیعی (آنلاین)
🗓 ۵ تا ۷ آذر ۱۴۰۰ - 26 - 28 Nov
🔹 برگزارکننده: بنیاد مطالعات اسلامی با همکاری موسسه المصطفی (برلین)
🔺 ثبتنام در برنامه از طریق: [email protected]
🔺 اتاق برگزاری کنفرانس: https://join.skype.com/qC8i7eVCtar5
🔹 پوسترهای برنامه و فهرست ارائهها به زبان انگلیسی و آلمانی
تمرکز این کنفرانس بر روششناسی و رویکرد در مطالعات اسلامی است. یکی از مهمترین اهداف این برنامه آنلاین سه روزه، بحث روششناسانه در مطالعات اسلامی و پاسخ به این پرسش است که مطالعات شیعی چه چه تفاوتها و شباهتهایی را در این رشته به ارمغان آورده است.
——————————————————
🔹 جمعه ۵ آذر - 19:30 (تهران): مطالعات روششناسانه
🔸 محمد لگنهاوزن (موسسه امام خمینی): رویکردی به مطالعات دینی شیعی و الهیات تطبیقی
🔸 احمد پاکتچی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی): مطالعات شیعی به عنوان راهی برای باز کردن افقهای مطالعات اسلامی
🔹 جمعه ۵ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات تاریخی-انتقادی
🔸 باقر طالبی دارابی (دانشگاه ادیان و مذاهب): مطالعات جامعهشناسانه دین در ایران امروز
🔸 فاطمه توفیقی (دانشگاه ادیان و مذاهب): ملاحظاتی بر مطالعات حدیثی شیعه و رویکردهای تاریخی-انتقادی
🔹 شنبه ۶ آذر - 18:30 (تهران): مطالعات فلسفی
🔸 رضا حاجتپور (دانشگاه فردریش-آلکساندر - آلمان): نزاعهای جاری در باب اخلاق اسلامی
🔸 احمد رجبی (دانشگاه تهران): هستی شناسی ملاصدرا و اتهام هستی-خدا-شناسی. تلاشی برای تفسیر فلسفه صدرا در پرتو نقد هایدگر نسبت به متافیزیک
🔸 فلیکس هرکرت (دانشگاه آلبرت لودویگ - آلمان): رویکرد هانری کربن به سنت شیعه
🔹 شنبه ۶ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات عرفانی
🔸 مهدی اصفهانی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی): تجربه دینی یک رویکرد شیعی
🔸 امیرحسین اصغری (دانشگاه ایندیانا - آمریکا): متحولسازی تصوف در حوزههای مدرن شیعه: شیخ محمد بهاری و ادبیات ولایت
🔹 یکشنبه ۷ آذر - 19:30 (تهران): مطالعات قرآن و حدیث
🔸 فرهاد شفتی (دانشگاه گلاسکو - انگلیس): رویکرد تفسیری قرآن به قرآن، مطالعه تطبیقی روش طباطبایی و اصلاحی
🔸 صدیقه خوانساری موسوی (دانشگاه توبینگن - آلمان): نقش روایت و استدلالهای فلسفی در رابطه با متون فلسفه
🔹 یکشنبه ۷ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات فقه و حقوق
🔸 غزاله فریدزاده (دانشگاه وین - اتریش): خصیصههای فقه شیعه: مثالهایی از روشهای توسعه در حقوق
🔸 مارکوس گرهولد (دانشگاه گیسن - آلمان): فاکتورهای "زمان و مکان: در فقه تطبیقی اسلامی در ارتباط با رفاه جوامع
#انعکاس_رویداد
@Inekas
🗓 ۵ تا ۷ آذر ۱۴۰۰ - 26 - 28 Nov
🔹 برگزارکننده: بنیاد مطالعات اسلامی با همکاری موسسه المصطفی (برلین)
🔺 ثبتنام در برنامه از طریق: [email protected]
🔺 اتاق برگزاری کنفرانس: https://join.skype.com/qC8i7eVCtar5
🔹 پوسترهای برنامه و فهرست ارائهها به زبان انگلیسی و آلمانی
تمرکز این کنفرانس بر روششناسی و رویکرد در مطالعات اسلامی است. یکی از مهمترین اهداف این برنامه آنلاین سه روزه، بحث روششناسانه در مطالعات اسلامی و پاسخ به این پرسش است که مطالعات شیعی چه چه تفاوتها و شباهتهایی را در این رشته به ارمغان آورده است.
——————————————————
🔹 جمعه ۵ آذر - 19:30 (تهران): مطالعات روششناسانه
🔸 محمد لگنهاوزن (موسسه امام خمینی): رویکردی به مطالعات دینی شیعی و الهیات تطبیقی
🔸 احمد پاکتچی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی): مطالعات شیعی به عنوان راهی برای باز کردن افقهای مطالعات اسلامی
🔹 جمعه ۵ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات تاریخی-انتقادی
🔸 باقر طالبی دارابی (دانشگاه ادیان و مذاهب): مطالعات جامعهشناسانه دین در ایران امروز
🔸 فاطمه توفیقی (دانشگاه ادیان و مذاهب): ملاحظاتی بر مطالعات حدیثی شیعه و رویکردهای تاریخی-انتقادی
🔹 شنبه ۶ آذر - 18:30 (تهران): مطالعات فلسفی
🔸 رضا حاجتپور (دانشگاه فردریش-آلکساندر - آلمان): نزاعهای جاری در باب اخلاق اسلامی
🔸 احمد رجبی (دانشگاه تهران): هستی شناسی ملاصدرا و اتهام هستی-خدا-شناسی. تلاشی برای تفسیر فلسفه صدرا در پرتو نقد هایدگر نسبت به متافیزیک
🔸 فلیکس هرکرت (دانشگاه آلبرت لودویگ - آلمان): رویکرد هانری کربن به سنت شیعه
🔹 شنبه ۶ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات عرفانی
🔸 مهدی اصفهانی (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی): تجربه دینی یک رویکرد شیعی
🔸 امیرحسین اصغری (دانشگاه ایندیانا - آمریکا): متحولسازی تصوف در حوزههای مدرن شیعه: شیخ محمد بهاری و ادبیات ولایت
🔹 یکشنبه ۷ آذر - 19:30 (تهران): مطالعات قرآن و حدیث
🔸 فرهاد شفتی (دانشگاه گلاسکو - انگلیس): رویکرد تفسیری قرآن به قرآن، مطالعه تطبیقی روش طباطبایی و اصلاحی
🔸 صدیقه خوانساری موسوی (دانشگاه توبینگن - آلمان): نقش روایت و استدلالهای فلسفی در رابطه با متون فلسفه
🔹 یکشنبه ۷ آذر - 22:00 (تهران): مطالعات فقه و حقوق
🔸 غزاله فریدزاده (دانشگاه وین - اتریش): خصیصههای فقه شیعه: مثالهایی از روشهای توسعه در حقوق
🔸 مارکوس گرهولد (دانشگاه گیسن - آلمان): فاکتورهای "زمان و مکان: در فقه تطبیقی اسلامی در ارتباط با رفاه جوامع
#انعکاس_رویداد
@Inekas
Telegram
انعکاس
💠 کنفرانس مطالعات اسلامی: رویکردی شیعی (آنلاین)
🔹 ۵ تا ۷ آذر ۱۴۰۰
🔹 26 to 28 Nov. 2021
🔹 برگزارکننده: بنیاد مطالعات اسلامی با همکاری موسسه المصطفی (برلین)
معرفی برنامه، ترجمه عناوین ارائهها و لینک ثبتنام در:
https://t.iss.one/inekas/73
#انعکاس_رویداد
@Inekas
🔹 ۵ تا ۷ آذر ۱۴۰۰
🔹 26 to 28 Nov. 2021
🔹 برگزارکننده: بنیاد مطالعات اسلامی با همکاری موسسه المصطفی (برلین)
معرفی برنامه، ترجمه عناوین ارائهها و لینک ثبتنام در:
https://t.iss.one/inekas/73
#انعکاس_رویداد
@Inekas
⚫️
🔸بر اساس خبر منتشر شده، پروفسور جوزف فاناس، پژوهشگر برجسته و باسابقه تاریخ کلام اسلامی و استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن، یکشنبه گذشته (۲۰ نوامبر ۲۰۲۱) از دنیا رفته است.
🔸پژوهشهای ارزشمند فاناس درباره تاریخ کلام اسلامی در قرون متقدم اگرچه خالی از خلل نیست، اما بسیار آموزنده و پر فائده است و مراجعه به آن بر هر پژوهشگر اندیشه اسلامی ضروری است.
🔸جای تأسف است که پس از حدود سی سال از نگارش کتاب «جامعه و کلام در قرن دوم و سوم هجری» هنوز ترجمه کامل این اثر مرجع به فارسی دستیاب نیست (بنگرید).
🔸گذشته از این کتاب، سایر آثار او از جمله مجموعه سه جلدی «یادداشتهای کوتاه» او که در سال ۲۰۱۸ توسط انتشارات بریل منتشر شده، کتاب «یکی و دیگران» در باب ادبیات ملل و نحل و کتاب «شکوفایی علم کلام اسلامی» برای همه پژوهشگران تاریخ اندیشه اسلامی در قرون متقدم شایسته توجه است.
#البساتین
@AlBasatin
🔸بر اساس خبر منتشر شده، پروفسور جوزف فاناس، پژوهشگر برجسته و باسابقه تاریخ کلام اسلامی و استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن، یکشنبه گذشته (۲۰ نوامبر ۲۰۲۱) از دنیا رفته است.
🔸پژوهشهای ارزشمند فاناس درباره تاریخ کلام اسلامی در قرون متقدم اگرچه خالی از خلل نیست، اما بسیار آموزنده و پر فائده است و مراجعه به آن بر هر پژوهشگر اندیشه اسلامی ضروری است.
🔸جای تأسف است که پس از حدود سی سال از نگارش کتاب «جامعه و کلام در قرن دوم و سوم هجری» هنوز ترجمه کامل این اثر مرجع به فارسی دستیاب نیست (بنگرید).
🔸گذشته از این کتاب، سایر آثار او از جمله مجموعه سه جلدی «یادداشتهای کوتاه» او که در سال ۲۰۱۸ توسط انتشارات بریل منتشر شده، کتاب «یکی و دیگران» در باب ادبیات ملل و نحل و کتاب «شکوفایی علم کلام اسلامی» برای همه پژوهشگران تاریخ اندیشه اسلامی در قرون متقدم شایسته توجه است.
#البساتین
@AlBasatin
Forwarded from راوی
🌐درگذشت اسلامشناس برجسته آلمانی
راوی #اندیشه: پروفسور یوزف فاناس (Josef van Ess)؛ استاد برجسته مطالعات اسلامی در آلمان و نویسنده کتاب مشهور «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» در سن ۸۷ سالگی درگذشت.
تز دکتری این استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن درباره عرفان اسلامی بود و رساله استادیاش را نیز با تحقیق درباره معرفتشناسی در علوم اسلامی بهپایان رسانده بود.
فاناس عضو آکادمی علوم هایدلبرگ، آکادمی ادبیات بارسلونا، آکادمی بیتالحکمه تونس و عضو سابق انجمن حکمت و فلسفه ایران بود. وی در سال ۲۰۰۹ جایزه پروس و در سال ۲۰۱۰ جایز صلیب بزرگ دولت فدرال آلمان را از آنِ خود کرد.
پروفسور فاناس بیش از بیست عنوان کتاب به زبان آلمانی به چاب رساند که از این میان با کتاب «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» شهرت جهانی یافت. این اثر مهم که در شش جلد از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۷ میلادی منتشر شد، به مباحثی چون ترویج اسلام، پیدایش مباحث کلامی جدلی و نگاشتهها و تراجم افراد شاخص در مذاهب مختلف اسلامی پرداخته است. متأسفانه فقط جلد اول این اثر مهم به فارسی ترجمه شده است.
وی همچنین کتاب «شکوفایی کلام اسلامی» و مجموعه سهجلدی «یادداشتهای کوتاه» را در سالهای پایانی عمر نوشت و به نکات مهمی درباره فرقههای اسلامی بهویژه زیدیه و معتزلیان پرداخت.
هرچند فاناس در نوشتههای خود دچار اشتباهات چشمناپوشیدنی در مباحثی از جمله تاریخ پیدایش تشیع و مناسبات علی(ع) با خلفا شده است، ولی نمیتوان آثار او را در اسلامشناسی معاصر غربی نادیده گرفت. اهمیت نگاشتهها و پژوهشهای فاناس به اندازهای بود که پروفسور مادلونگ؛ اسلامشناس برجسته معاصر و استاد بازنشسته دانشگاه آکسفورد هفت سال پیش مقالهای خواندنی در معرفی و نقد کتاب فاناس (خدا و دیگری: مشاهدات اسلامی، درباره خدا از دیدگاه انسان) نوشت.
@rawinews
راوی #اندیشه: پروفسور یوزف فاناس (Josef van Ess)؛ استاد برجسته مطالعات اسلامی در آلمان و نویسنده کتاب مشهور «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» در سن ۸۷ سالگی درگذشت.
تز دکتری این استاد بازنشسته دانشگاه توبینگن درباره عرفان اسلامی بود و رساله استادیاش را نیز با تحقیق درباره معرفتشناسی در علوم اسلامی بهپایان رسانده بود.
فاناس عضو آکادمی علوم هایدلبرگ، آکادمی ادبیات بارسلونا، آکادمی بیتالحکمه تونس و عضو سابق انجمن حکمت و فلسفه ایران بود. وی در سال ۲۰۰۹ جایزه پروس و در سال ۲۰۱۰ جایز صلیب بزرگ دولت فدرال آلمان را از آنِ خود کرد.
پروفسور فاناس بیش از بیست عنوان کتاب به زبان آلمانی به چاب رساند که از این میان با کتاب «کلام و جامعه در سده دوم و سوم هجری: تاریخ اندیشه دینی در آغاز اسلام» شهرت جهانی یافت. این اثر مهم که در شش جلد از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۷ میلادی منتشر شد، به مباحثی چون ترویج اسلام، پیدایش مباحث کلامی جدلی و نگاشتهها و تراجم افراد شاخص در مذاهب مختلف اسلامی پرداخته است. متأسفانه فقط جلد اول این اثر مهم به فارسی ترجمه شده است.
وی همچنین کتاب «شکوفایی کلام اسلامی» و مجموعه سهجلدی «یادداشتهای کوتاه» را در سالهای پایانی عمر نوشت و به نکات مهمی درباره فرقههای اسلامی بهویژه زیدیه و معتزلیان پرداخت.
هرچند فاناس در نوشتههای خود دچار اشتباهات چشمناپوشیدنی در مباحثی از جمله تاریخ پیدایش تشیع و مناسبات علی(ع) با خلفا شده است، ولی نمیتوان آثار او را در اسلامشناسی معاصر غربی نادیده گرفت. اهمیت نگاشتهها و پژوهشهای فاناس به اندازهای بود که پروفسور مادلونگ؛ اسلامشناس برجسته معاصر و استاد بازنشسته دانشگاه آکسفورد هفت سال پیش مقالهای خواندنی در معرفی و نقد کتاب فاناس (خدا و دیگری: مشاهدات اسلامی، درباره خدا از دیدگاه انسان) نوشت.
@rawinews
سلیمپژوهی |یادداشتهای محمد قندهاری
💢 تحلیل فهرستی: بازسازی آثار متقدم حدیث شیعه 💢 🔰 ارائه: استاد سید احمد مددی (حوزه علمیه قم) 🔰 گفتوگو کنندگان: پروفسور اندرو نیومن (دانشگاه ادینبرو) و پروفسور رابرت گلیو (دانشگاه اگزتر) 📌 تاریخ: شنبه 21 فروردین | 10th of April ⏱ ساعت 20:30 - 23:00 (به…
🗓
فقه و مصلحت
دومین نشست مجازی از مجموعه «چشماندازی به سوی شرق»
گفتگوی
🔸آیت الله ابوالقاسم علیدوست (حوزه علمیه قم)
🔸پروفسور عبداللهی احمد النعیم (دانشگاه اموری آمریکا )
برای شرکت در این گفتگو که در روز شنبه 14 آذر 1400 برابر با 4 دسامبر 2021 برگزار خواهد شد، میتوانید از طریق این لینک ثبت نام بفرمایید.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
فقه و مصلحت
دومین نشست مجازی از مجموعه «چشماندازی به سوی شرق»
گفتگوی
🔸آیت الله ابوالقاسم علیدوست (حوزه علمیه قم)
🔸پروفسور عبداللهی احمد النعیم (دانشگاه اموری آمریکا )
برای شرکت در این گفتگو که در روز شنبه 14 آذر 1400 برابر با 4 دسامبر 2021 برگزار خواهد شد، میتوانید از طریق این لینک ثبت نام بفرمایید.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
Forwarded from راوی
🌐درگذشت آخرین بازمانده فقیه-فیلسوفهای تهران
راوی #حوزه:
آیتالله سید رضی شیرازی؛ نواده میرزای شیرازی (صاحب فتوای تحریم تنباکو) و فقیه و حکیم شهیر حوزه تهران ساعاتی پیش در سن 93 سالگی درگذشت. وی پس از آیتالله ضیاءآبادی و آیتالله محمدتقی شریعتمداری، سومین عالم برجسته پایتخت است که در یک سال اخیر از دنیا رفته است.
مرحوم سید رضی شیرازی؛ نتیجه پسری میرزای شیرازی بزرگ و نوه دختری آیتالله شیخ محمدکاظم شیرازی (از فقهای بزرگ نجف) بود. وی در نجف به دنیا آمد و تحصیلات خود را در شهرهای نجف و تهران گذراند. او حتی در نجف زبان فرانسوی را تا حد زیادی آموخت. استادان بزرگ فلسفه حوزه تهران همچون آیات شیخ ابوالحسن شعرانی، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، میرزا مهدی الهی قمشهای و فاضل تونی و نیز استادان بزرگ فقه حوزه نجف همچون آیات شیخ کاظم شیرازی، سید ابوالقاسم خویی و شیخ حسین حلی از استادان مطرح سید رضی شیرازی بودند.
آیتالله سید رضی شیرازی سالها در مدرسه سپهسالار تهران (دانشگاه مطهری فعلی) به تدریس شرح منظومه پرداخت. در دوره دستگیری آیتالله طالقانی توسط ساواک، آقا رضی به جای ایشان درس میداد و حقالتدریس را نیز به خانواده مرحوم طالقانی میپرداخت. در سال 1339 آیتاللهالعظمی بروجردی، آقا رضی را به همراه آقایان شهابی و شهرستانی بهنمایندگی از خود جهت شرکت در کنگره بینالمللی بیتالمقدس به اردن فرستاد. مدتی بعد آیتالله دکتر مهدی حائری یزدی برای تحصیل به خارج از کشور رفت و آقا رضی به درخواست دکتر حائری و به جای ایشان در دانشکده الهیات دانشگاه تهران تدریس میکرد. در سال 1343 سید رضی و برخی دیگر از اساتید دانشگاه تهران از جمله استاد مطهری، صدر بلاغی و سید مرتضی جزایری به دلیل مواضع و فعالیتهای انتقادی سیاسی از دانشگاه اخراج شدند.
مرحوم شیرازی از سال 1344 به مسجد شفاء در محله یوسفآباد تهران رفت و به اقامه نماز و برگزاری جلسات اصول عقائد برای مردم و نیز تدریس دروس سطح و خارج به طلاب مشغول شد. وی اگرچه از منتقدان حکومت پهلوی بود، ولی پس از انقلاب تمایلی به پذیرش مناصب رسمی نداشت. با این حال در برخی مطبوعات، از وی به عنوان رییس کمیته انقلاب اسلامی منطقه یوسفآباد نام برده شد و همین بهانه به دست گروه فرقان داد تا ایشان را در تیر ماه سال 1358 هدف ترور قرار دهد که البته نافرجام ماند.
الإسفار عن الأسفار، درسهایی از شرح منظومه، زلال حکمت و نگاه ناب از جمله آثار مکتوب مرحوم شیرازی است. وی همچنین فعالیت تبلیغی فراوانی انجام داد و علاوه بر سفرهای تبلیغی، در راهنمایی پیروان دیگر ادیان و آیینها به اسلام نقش پررنگی داشت. او همچنین بر تقویت حوزه نجف تأکید میکرد و آن را به سود قم میدانست. وی از همین رو مؤمنان را به تقلید از آیتاللهالعظمی سیستانی راهنمایی میکرد.
@rawinews
راوی #حوزه:
آیتالله سید رضی شیرازی؛ نواده میرزای شیرازی (صاحب فتوای تحریم تنباکو) و فقیه و حکیم شهیر حوزه تهران ساعاتی پیش در سن 93 سالگی درگذشت. وی پس از آیتالله ضیاءآبادی و آیتالله محمدتقی شریعتمداری، سومین عالم برجسته پایتخت است که در یک سال اخیر از دنیا رفته است.
مرحوم سید رضی شیرازی؛ نتیجه پسری میرزای شیرازی بزرگ و نوه دختری آیتالله شیخ محمدکاظم شیرازی (از فقهای بزرگ نجف) بود. وی در نجف به دنیا آمد و تحصیلات خود را در شهرهای نجف و تهران گذراند. او حتی در نجف زبان فرانسوی را تا حد زیادی آموخت. استادان بزرگ فلسفه حوزه تهران همچون آیات شیخ ابوالحسن شعرانی، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، میرزا مهدی الهی قمشهای و فاضل تونی و نیز استادان بزرگ فقه حوزه نجف همچون آیات شیخ کاظم شیرازی، سید ابوالقاسم خویی و شیخ حسین حلی از استادان مطرح سید رضی شیرازی بودند.
آیتالله سید رضی شیرازی سالها در مدرسه سپهسالار تهران (دانشگاه مطهری فعلی) به تدریس شرح منظومه پرداخت. در دوره دستگیری آیتالله طالقانی توسط ساواک، آقا رضی به جای ایشان درس میداد و حقالتدریس را نیز به خانواده مرحوم طالقانی میپرداخت. در سال 1339 آیتاللهالعظمی بروجردی، آقا رضی را به همراه آقایان شهابی و شهرستانی بهنمایندگی از خود جهت شرکت در کنگره بینالمللی بیتالمقدس به اردن فرستاد. مدتی بعد آیتالله دکتر مهدی حائری یزدی برای تحصیل به خارج از کشور رفت و آقا رضی به درخواست دکتر حائری و به جای ایشان در دانشکده الهیات دانشگاه تهران تدریس میکرد. در سال 1343 سید رضی و برخی دیگر از اساتید دانشگاه تهران از جمله استاد مطهری، صدر بلاغی و سید مرتضی جزایری به دلیل مواضع و فعالیتهای انتقادی سیاسی از دانشگاه اخراج شدند.
مرحوم شیرازی از سال 1344 به مسجد شفاء در محله یوسفآباد تهران رفت و به اقامه نماز و برگزاری جلسات اصول عقائد برای مردم و نیز تدریس دروس سطح و خارج به طلاب مشغول شد. وی اگرچه از منتقدان حکومت پهلوی بود، ولی پس از انقلاب تمایلی به پذیرش مناصب رسمی نداشت. با این حال در برخی مطبوعات، از وی به عنوان رییس کمیته انقلاب اسلامی منطقه یوسفآباد نام برده شد و همین بهانه به دست گروه فرقان داد تا ایشان را در تیر ماه سال 1358 هدف ترور قرار دهد که البته نافرجام ماند.
الإسفار عن الأسفار، درسهایی از شرح منظومه، زلال حکمت و نگاه ناب از جمله آثار مکتوب مرحوم شیرازی است. وی همچنین فعالیت تبلیغی فراوانی انجام داد و علاوه بر سفرهای تبلیغی، در راهنمایی پیروان دیگر ادیان و آیینها به اسلام نقش پررنگی داشت. او همچنین بر تقویت حوزه نجف تأکید میکرد و آن را به سود قم میدانست. وی از همین رو مؤمنان را به تقلید از آیتاللهالعظمی سیستانی راهنمایی میکرد.
@rawinews
📔 «کلمات ائمه؛ شیخ صدوق و تکوین ادبیات حدیثی شیعه اثناعشری»
✍🏻 گئورگ وارنر
The Words of the Imams:
Al-Shaykh Al-Saduq and the Development of Twelver Shi'i Hadith Literature, George Warner, I.B. Tauris, 2021.
🔸بیتردید محمد بن علی ابن بابویه معروف به شیخ صدوق نقشی عظیم در توسعه و شکلگیری حدیث شیعه امامیه در سالهای نخست غیبت کبری داشته است و شناخت دقیق برای مطالعه تاریخ امامیه پس از غیبت ضروری است.
🔸گئورگ وارنر از اساتید جوان دانشگاه بوخوم است که در سالهای اخیر درباره شیخ صدوق پژوهش کرده است و چند مقاله نیز درباره صدوق و آراء او منتشر کرده است.
🔸در کتاب حاضر که جدیدترین اثر وارنر است و در اصل تز دکتری او بوده، او پس از بیان مقدماتی حول زمانه و زمینه اجتماعی حیات صدوق، با تمرکز بر دو کتاب «التوحید» و «کمال الدین و تمام النعمة»، گزارشی از آراء صدوق و نقش او در توسعه ادبیات حدیثی شیعه اثناعشری ارائه داده است.
#معرفی_کتاب
@AlBasatin
✍🏻 گئورگ وارنر
The Words of the Imams:
Al-Shaykh Al-Saduq and the Development of Twelver Shi'i Hadith Literature, George Warner, I.B. Tauris, 2021.
🔸بیتردید محمد بن علی ابن بابویه معروف به شیخ صدوق نقشی عظیم در توسعه و شکلگیری حدیث شیعه امامیه در سالهای نخست غیبت کبری داشته است و شناخت دقیق برای مطالعه تاریخ امامیه پس از غیبت ضروری است.
🔸گئورگ وارنر از اساتید جوان دانشگاه بوخوم است که در سالهای اخیر درباره شیخ صدوق پژوهش کرده است و چند مقاله نیز درباره صدوق و آراء او منتشر کرده است.
🔸در کتاب حاضر که جدیدترین اثر وارنر است و در اصل تز دکتری او بوده، او پس از بیان مقدماتی حول زمانه و زمینه اجتماعی حیات صدوق، با تمرکز بر دو کتاب «التوحید» و «کمال الدین و تمام النعمة»، گزارشی از آراء صدوق و نقش او در توسعه ادبیات حدیثی شیعه اثناعشری ارائه داده است.
#معرفی_کتاب
@AlBasatin
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🗓
تفسیر نویافته خواجه عبدالله انصاری
🎙مرتضی کریمینیا
این سخنرانی امروز (شنبه 14 آذر 1400) ساعت ۱۸ به اهتمام «انجمن علمی دینپژوهی ایران» برگزار خواهد شد.
میتوانید از اینجا به فایل صوتی نشست دسترسی پیدا کنید
#رویداد_علمی
@AlBasatin
تفسیر نویافته خواجه عبدالله انصاری
🎙مرتضی کریمینیا
این سخنرانی امروز (شنبه 14 آذر 1400) ساعت ۱۸ به اهتمام «انجمن علمی دینپژوهی ایران» برگزار خواهد شد.
میتوانید از اینجا به فایل صوتی نشست دسترسی پیدا کنید
#رویداد_علمی
@AlBasatin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🗓
🔸 روش فقها در اعتبارسنجی احادیث
سید منیر الخباز
این سخنرانی به زبان عربی با زیرنویس انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🔸 روش فقها در اعتبارسنجی احادیث
سید منیر الخباز
این سخنرانی به زبان عربی با زیرنویس انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🗓
🔸 آیا ارجاع متعین به ساحت الهی ممکن است؟
چند هفته پیش مقاله ارزنده دوست عزیز آقای حامد قدیری به عنوان مقاله برگزیده اولین جایزه انجمن فلسفه دین ایران انتخاب شد.
در این جلسه که امروز (۱۵ آذر) از ساعت ۱۸ تا ۲۰ برگزار در این لینک خواهد شد، حامد قدیری و استاد بزرگوار آقای محسن فیضبخش درباره این مقاله گفتگو خواهند کرد.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🔸 آیا ارجاع متعین به ساحت الهی ممکن است؟
چند هفته پیش مقاله ارزنده دوست عزیز آقای حامد قدیری به عنوان مقاله برگزیده اولین جایزه انجمن فلسفه دین ایران انتخاب شد.
در این جلسه که امروز (۱۵ آذر) از ساعت ۱۸ تا ۲۰ برگزار در این لینک خواهد شد، حامد قدیری و استاد بزرگوار آقای محسن فیضبخش درباره این مقاله گفتگو خواهند کرد.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
👍1
📝
آیت اللهی که ترجیح میداد به او «آقا رضی» بگویند
✍🏻محمد مسجدجامعی
🔸در طی کمتر از یک سال تهران بخش مهمی از روحانیون معتبر و معمّر و مردمی خود را از دست داد، حضرات آیات: ضیاء آبادی، شریعتمداری، مرندی و بالاخره سیدرضی شیرازی.
🔸بخش متدین جامعه ما میراثدار تجربه گرانسنگ و در عین حال بسیار پیچیدهای است که به سادگی اعتماد نمیکند و البته حق هم با اوست. فراز و نشیبهای فراوان دهههای اخیر او را به چنین نتایجی رسانیده است. عدم حضور چنین شخصیتهایی، گسستهای جبرانناپذیری در طبقه متدین عموماً سنتی ما ایجاد خواهد کرد.
🔸تهران دهههای بعد از جنگ دوم جهانی روحانیونی را میپسندید و میطلبید که به لحاظ رفتار و منش و کیفیت تعامل ویژگیهای خاصی داشته باشند که از آن به «شهری» بودن تعبیر میکنیم و ایشان به واقع چنین خصوصیتی داشت. میدانست چگونه برخورد و صحبت و تعامل کند، به گونهای که طرف مقابل جذب شود و بیتفاوت نماند واحیاناً نگریزد.
🔸این سخن در مورد روحانیون ادیان دیگر هم صحیح است و به ویژه آنانی که در ارتباطی مداوم با مردم هستند. اصولاً پدیداری «الهیات عملی» در بین کلیساهای اروپایی به همین علت بود. به این معنی که دریافتند میباید در ضمن دروس دانشگاهی و طلبگی به آنان آموزش دهند که چگونه با مردم برخورد و تعامل کنند و اینکه اصولاً طبقات و افراد مختلف چه ویژگیها، چه تفاوتها و چه توقعّاتی دارند و تحولات سریع در دوران جدید چگونه آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. بواقع تعامل با مردم خصوصاً برای روحانیون یک فن است و یک هنر.
متن کامل این یادداشت در وبلاگ جناب آقای مسجدجامعی دستیاب است.
#یادداشت
#البساتین
@AlBasatin
آیت اللهی که ترجیح میداد به او «آقا رضی» بگویند
✍🏻محمد مسجدجامعی
🔸در طی کمتر از یک سال تهران بخش مهمی از روحانیون معتبر و معمّر و مردمی خود را از دست داد، حضرات آیات: ضیاء آبادی، شریعتمداری، مرندی و بالاخره سیدرضی شیرازی.
🔸بخش متدین جامعه ما میراثدار تجربه گرانسنگ و در عین حال بسیار پیچیدهای است که به سادگی اعتماد نمیکند و البته حق هم با اوست. فراز و نشیبهای فراوان دهههای اخیر او را به چنین نتایجی رسانیده است. عدم حضور چنین شخصیتهایی، گسستهای جبرانناپذیری در طبقه متدین عموماً سنتی ما ایجاد خواهد کرد.
🔸تهران دهههای بعد از جنگ دوم جهانی روحانیونی را میپسندید و میطلبید که به لحاظ رفتار و منش و کیفیت تعامل ویژگیهای خاصی داشته باشند که از آن به «شهری» بودن تعبیر میکنیم و ایشان به واقع چنین خصوصیتی داشت. میدانست چگونه برخورد و صحبت و تعامل کند، به گونهای که طرف مقابل جذب شود و بیتفاوت نماند واحیاناً نگریزد.
🔸این سخن در مورد روحانیون ادیان دیگر هم صحیح است و به ویژه آنانی که در ارتباطی مداوم با مردم هستند. اصولاً پدیداری «الهیات عملی» در بین کلیساهای اروپایی به همین علت بود. به این معنی که دریافتند میباید در ضمن دروس دانشگاهی و طلبگی به آنان آموزش دهند که چگونه با مردم برخورد و تعامل کنند و اینکه اصولاً طبقات و افراد مختلف چه ویژگیها، چه تفاوتها و چه توقعّاتی دارند و تحولات سریع در دوران جدید چگونه آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. بواقع تعامل با مردم خصوصاً برای روحانیون یک فن است و یک هنر.
متن کامل این یادداشت در وبلاگ جناب آقای مسجدجامعی دستیاب است.
#یادداشت
#البساتین
@AlBasatin
Telegram
البساتین
Shia_Theology_Beliefs_&_Methodologies_Muhammad_Ali_Ismail.mkv
110.1 MB
🗓
🔴 آیا زیارت عاشورا معتبر است؟ یک بحث رجالی
🎙دکتر محمد علی اسماعیل
این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.
#رویداد_علمی
@AlBasatin
🔴 آیا زیارت عاشورا معتبر است؟ یک بحث رجالی
🎙دکتر محمد علی اسماعیل
این سخنرانی به زبان انگلیسی در کنفرانس «اصلاح» در کلام شیعه: باورها و روشها (درباره این کنفرانس بنگرید) ارائه شده است.
#رویداد_علمی
@AlBasatin