با اجازه دوستان بحث نمایه مجلات علمی را اندکی بیشتر ادامه بدهیم.

شرکت Clarivate که در بالا به آن اشاره کردم، پایگاه WoS یا Web of Science را اداره می‌نماید.

در واقع WOS پلتفرمی است که یکی از وظایف آن ارائه نمایه مجلات معتبر بین‌المللی در زمینه‌های مختلف علمی است.

این پلتفرم وظایف دیگری نیز دارد از جمله نمایه‌سازی برای کتب علمی که بطور قطع بحث آنها از مجلات متفاوت است.

معمولا این پایگاه هر ساله گزارشی از مجلات معتبر علمی را منتشر می‌کند که به‌عنوان راهنمای محققین برای یافتن مجلات باکیفیت جهت ارسال و چاپ نتایج تحقیقشان به‌کار می‌رود.

این گزارش معمولا با نام اختصاری JCR نامیده می‌شود (Journal Citation Report)

در واقع JCR لیستی از تمامی ژورنال‌های معتبر علمی است که توسط پایگاه WoS نمایه و مستندسازی شده است.

خب اساس تقسیم‌بندی و تفکیک مجلات علمی در این گزارش (JCR) چیست؟

معمولا دو مطلب بیش از سایر موارد در JCR حائز اهمیت و توجه محققین است.
1. ضریب تاثیر
2. چارک

به بیان دیگر، هر مجله‌ای که ضریب تاثیر (Impact Factor یا به اختصار IF) و چارک (ًQuartile و یا به اختصار Q) بهتری داشته باشد مجله بهتری شناخته می‌شود.

منظور از IF یا همان Impact Factor یک مجله در یک سال مشخص، تعداد ارجاعات به مقالات آن مجله در آن سال نسبت به تعداد موارد قابل ارجاع (چاپ شده توسط آن مجله) در دو سال قبل از آن است.

پس مشخص می‌شود که ملاک و معیار تقسیم‌بندی و سنجش اعتبار مجلات در این سیستم، تعداد ارجاعات (یا رفرنس‌هایی) است که به مقالات آن ژورنال داده شده است. هر چه مقالات چاپ شده در یک مجله علمی بیشتر مورد توجه محققان در نقاط مختلف جهان باشد و به آنها بیشتر مرجع داده شود، ضریب تاثیر مجله بیشتر خواهد بود.

با مشخص شدن ضرایب تاثیر مجلات مختلف، می‌توان در هر موضوع علمی آنها را به 4 دسته تقسیم‌بندی کرد. یعنی ابتدا مقدار متوسط ضریب تاثیر مجلات هر زمینه علمی را به‌دست آورد و سپس بین این متوسط و بزرگترین مقدار ضریب تاثیر و همچنین بین متوسط و کوچکترین مقدار ضریب تاثیر آن رشته را نیز به دو بخش تقسیم نمود. به‌این ترتیب 4 چارک برای مجلات هر موضوع علمی محاسبه می‌شود که به آن Quartile یا Q مجله گفته می‌شود.

بنابراین وقتی گفته می‌شود مجله Geotechnique دارای چارک Q1 است یعنی ضریب تاثیر آن بین 25% بالای ضرایب تاثیر مجلات نمایه شده در JCR در آن زمینه تخصصی قرار دارد.

یا وقتی گفته می‌شود فلان مجله چارک Q4 دارد یعنی ضریب تاثیر آن در بین 25% آخر ضرایب تاثیر مجلات نمایه شده در JCR در آن زمینه تخصصی قرار دارد.

ممنونم
آقای دکتر در مورد اینکه مجلات پولی اعتبار ندارند، رفرنس و سندی وجود دارد؟
الان مجله soils and foundations تو الزیویر آیا بی کیفیت و اعتباری ندارد؟

✅ کامنت فوق از طرف یکی از همراهان کانال ارسال شده است. بحث در این خصوص است که آیا همه مجلاتی که در ازای چاپ مقاله از نویسنده با نویسندگان پول دریافت می‌کنند بی‌اعتبار هستند؟

اجازه بدهید متن منتشر شده در این خصوص در چند سطر بالا را مجددا در اینجا فوروارد کنم

✅ بحث هزینه هم موضوع مهمی است. مجلاتی که مقاله را در قبال اخذ پول از مولفین به چاپ می‌رسانند مجلات بی‌کیفیتی هستند. در واقع اخذ پول (Author Fee) به این علت انجام می‌شود که مقاله بدون انجام یک پروسه داوری صحیح و تخصصی در حداقل زمان ممکن به چاپ برسد.

در واقع نوشتار بنده به مجلاتی اشاره می کند که پروسه داوری یا زمان چاپ مقاله را در ازای اخذ پول کوتاه کرده یا دور می زنند.