🔅Аҡ күгәүендәр
🔅Ышаныуҙар буйынса, зыяратта йәшәгән
үлеләр йәне. Улар ғәҙәттә зыяратта, зыярат тирәһендә осоп йөрөй икән.
Шуның өсөн зыярат тирәһенән үткәндә ҡысҡырып һөйләшергә, көлөшөргә, тештәрҙе күрһәтергә ярамай. Шулай уҡ бармаҡ менән төртөп күрһәтергә лә ярамай икән. Ошо тыйыуҙарҙы үтәмәһәң, аҡ күгәүендәр һинең артыңдан эйәреп ауылға килә. Был осраҡта һинең ғаиләң дә йәки
туған-тумасаң да мәйет була икән.
🔅Аҡ күгәүендәр атамаһының килеп сығышы төрки сығанаҡлы аҡ һәм күгәүен тигән һүҙҙәр менән бәйле.
Аҡ күгәүендәр кеше артынан эйәреп ауылға килһә, ауылда кемдер үлә
-------
🔅Белые оводы - согласно поверьям, это души умерших, обитающих на кладбище. Обычно они летают на территории кладбища или поблизости от него. Поэтому, проходя мимо кладбища, нельзя громко разговаривать, смеяться, показывать зубы. Также нельзя показывать на кладбище пальцем. Если нарушить эти запреты, белые оврды могут последовать за тобой в деревню. В этом случае может умереть кто-то из твоей семьи или родни.
🔅Название «аҡ күгәүендәр» («белые оводы») происходит от тюркских слов «аҡ» (белый) и «күгәүен» (овод).
🔅Если белые оводы следуют за человеком в деревню, значит, кто-то там скоро умрёт
🔅Ышаныуҙар буйынса, зыяратта йәшәгән
үлеләр йәне. Улар ғәҙәттә зыяратта, зыярат тирәһендә осоп йөрөй икән.
Шуның өсөн зыярат тирәһенән үткәндә ҡысҡырып һөйләшергә, көлөшөргә, тештәрҙе күрһәтергә ярамай. Шулай уҡ бармаҡ менән төртөп күрһәтергә лә ярамай икән. Ошо тыйыуҙарҙы үтәмәһәң, аҡ күгәүендәр һинең артыңдан эйәреп ауылға килә. Был осраҡта һинең ғаиләң дә йәки
туған-тумасаң да мәйет була икән.
🔅Аҡ күгәүендәр атамаһының килеп сығышы төрки сығанаҡлы аҡ һәм күгәүен тигән һүҙҙәр менән бәйле.
Аҡ күгәүендәр кеше артынан эйәреп ауылға килһә, ауылда кемдер үлә
-------
🔅Белые оводы - согласно поверьям, это души умерших, обитающих на кладбище. Обычно они летают на территории кладбища или поблизости от него. Поэтому, проходя мимо кладбища, нельзя громко разговаривать, смеяться, показывать зубы. Также нельзя показывать на кладбище пальцем. Если нарушить эти запреты, белые оврды могут последовать за тобой в деревню. В этом случае может умереть кто-то из твоей семьи или родни.
🔅Название «аҡ күгәүендәр» («белые оводы») происходит от тюркских слов «аҡ» (белый) и «күгәүен» (овод).
🔅Если белые оводы следуют за человеком в деревню, значит, кто-то там скоро умрёт
❤13😱3👍2❤🔥1🔥1👏1
📜 Тарих яратыусылар өсөн табыш!
✨Урта быуаттар тарихы тураһында хәтәр, ҡыҙыҡлы итеп яҙған тгк https://t.iss.one/bashqurdhiyyet
✨ Был каналда һирәк осрай торған тарихи материалдар, ҡыҙыҡлы факттар һб
Яҙылығыҙ, тарихыбыҙҙы белер кәрәк
✨Урта быуаттар тарихы тураһында хәтәр, ҡыҙыҡлы итеп яҙған тгк https://t.iss.one/bashqurdhiyyet
✨ Был каналда һирәк осрай торған тарихи материалдар, ҡыҙыҡлы факттар һб
Яҙылығыҙ, тарихыбыҙҙы белер кәрәк
Telegram
باشقردیت
باشقرد خلقینڭ تاریخی، تلی، مدنیتی، قاری هوذی هم باشقههی
❤12👍3🔥1
🔅Диалекттарҙа аздаһа, азда, әждәһә, әжжәгә, аждаһа
йылан, азда йылан, әждәһә йылан исемдәре менән йөрөй. Башҡорт мифологияһында күлдә, һаҙлыҡта, ҡоҙоҡта, тау араларында, мәмерйәләрҙә йәшәгән бүрәнә кеүек йыуан йылан ҡиәфәтендәге мифик зат. Бик һирәк аждаһа үгеҙ, эт, кеше ҡиәфәтендә лә күренә. Ышаныуҙар буйынса, аждаһа аҙғынланып ҡиәфәтен үҙгәртһә, уны болот күтәреп алып китә. Аждаһа күтәрелгәндә ел-дауыл ҡуба, ғәрәсәт була. Аждаһа күтәрелеү тураһында ышаныуҙар әле лә йәшәй. Миҫал өсөн Белорет районында көслө дауылдан һуң яҙып алынған хөрәфәти хикәйәне килтерергә мөмкин.
🔅«Был хәл бесәндә булды. Салт аяҙ көндә бер мәл ҡап-ҡара болот килеп сыҡты, йәшен йәшнәп, күк күкрәп ямғыр яуа баштаны. Ағастар шауҙай, ҡараңғы. Ҡурҡыныс булып китте. Теге ҡара болот беҙҙең бесәндек аҫтындағы һаҙға килеп етте. Шул саҡ шарт-шорт күк күкрәне,
һаҙҙан бер ҡот осҡос йән эйәһе ҡара болот артынан күтәрелә башланы. Ул йән эйәһе үҙе йыуан, үҙе борғолана. Ә ҡойроғо, мәлғүндең, асалы һәнәк һымаҡ. Шул ҡойроғо менән ул йән-яҡҡа һуға, үкерә. Һуҡҡан, борғоланған ерендә ағастар түшәлеп ҡала. Анау тауға ҡарап түшәлеп ята бит ҡайындар, шул мәлғүндең эше инде. Ныҡ ҡурҡтыҡ шул саҡ.
Аллаға шөкөр, болот беҙҙең ҡушҡа яҡын килмәне, Көркәк яғына китге. Ауылда «аждаһа күтәрелде» - тип, һөйҙәнеләр шул саҡ.
(Ғ.Хисамитдинова. Яңы Абҙаҡ ауылы).
🔅Ышаныуҙар буйынса, аждаһаға 40, 60, 100, 200, 300, 500 йыл йәшәгән ҡәҙимге йылан әүерелә. Башҡорт халыҡ ижадында 3,6,9,12, хатта 1000 башлы аждаһалар осрай. Ышаныуҙарҙа, халыҡ ижадының бөтә жанрҙарында ла аждаһа яман зат итеп һүрәтләнә.
Аждаһа һүҙе килеп сығышы яғынан боронғо иран ҡомартҡыһы «Авеста»лағы Ажидахака исемле демон атамаһы менән бәйле булырға тейеш.
--------------------
🔅В диалектах используется несколько вариантов названия: аздаһа, азда, әждәһә, әжжәгә, аждаһа йылан, азда йылан, әждәһә йылан — все они обозначают мифическое существо в виде огромной змеи. В башкирской мифологии это мифическое существо, обитающее в озёрах, болотах, колодцах, между горами и в пещерах. Оно имеет облик змеи толщиной с бревно. В редких случаях аждаха может принимать форму быка, собаки или человека. Согласно поверьям, если аждаха меняет облик, её уносит облако. Когда аждаха взлетает, поднимается и ветер, разыгрывается буря. Вера во взлет аждахи жива и по сей день. В качестве примера можно привести мифический рассказ, записанный после сильной бури в Белорецком районе:
🔅«Это случилось во время сенокоса. В ясный день вдруг появилось чёрное облако, загремел гром, сверкнула молния, пошёл дождь. Деревья зашумели, стало темно. Стало страшно. То чёрное облако приблизилось к болоту под нашим сенокосом. В этот момент загремело сильнее, и из болота вслед за облаком начала подниматься ужасная сущность. Это существо было толстое, извивающееся. А хвост у него, у этого проклятого, был как вила. Этим хвостом оно било во все стороны, ревело. На тех местах, куда оно ударяло и извивалось, деревья ложились поваленными. Вот там, у горы, валяются берёзы — это дело того проклятого. Мы тогда очень испугались.
Слава Богу, облако не подошло близко к нашему селу, а ушло в сторону Кюркяк. Тогда в деревне говорили: "Аждаха взлетела"».
(Г. Хисамитдинова. Деревня Яңы Абҙаҡ)
🔅Согласно поверьям, обычная змея превращается в аждаху, прожив 40, 60, 100, 200, 300 или 500 лет. В башкирском народном творчестве встречаются аждахии с 3, 6, 9, 12 и даже 1000 головами. Во всех жанрах народного фольклора аждаха изображается как злое существо.
🔅Слово «аждаһа» по своему происхождению, вероятно, связано с именем демона Ажидахака из древне-иранского памятника «Авеста».
Sәtәş
йылан, азда йылан, әждәһә йылан исемдәре менән йөрөй. Башҡорт мифологияһында күлдә, һаҙлыҡта, ҡоҙоҡта, тау араларында, мәмерйәләрҙә йәшәгән бүрәнә кеүек йыуан йылан ҡиәфәтендәге мифик зат. Бик һирәк аждаһа үгеҙ, эт, кеше ҡиәфәтендә лә күренә. Ышаныуҙар буйынса, аждаһа аҙғынланып ҡиәфәтен үҙгәртһә, уны болот күтәреп алып китә. Аждаһа күтәрелгәндә ел-дауыл ҡуба, ғәрәсәт була. Аждаһа күтәрелеү тураһында ышаныуҙар әле лә йәшәй. Миҫал өсөн Белорет районында көслө дауылдан һуң яҙып алынған хөрәфәти хикәйәне килтерергә мөмкин.
🔅«Был хәл бесәндә булды. Салт аяҙ көндә бер мәл ҡап-ҡара болот килеп сыҡты, йәшен йәшнәп, күк күкрәп ямғыр яуа баштаны. Ағастар шауҙай, ҡараңғы. Ҡурҡыныс булып китте. Теге ҡара болот беҙҙең бесәндек аҫтындағы һаҙға килеп етте. Шул саҡ шарт-шорт күк күкрәне,
һаҙҙан бер ҡот осҡос йән эйәһе ҡара болот артынан күтәрелә башланы. Ул йән эйәһе үҙе йыуан, үҙе борғолана. Ә ҡойроғо, мәлғүндең, асалы һәнәк һымаҡ. Шул ҡойроғо менән ул йән-яҡҡа һуға, үкерә. Һуҡҡан, борғоланған ерендә ағастар түшәлеп ҡала. Анау тауға ҡарап түшәлеп ята бит ҡайындар, шул мәлғүндең эше инде. Ныҡ ҡурҡтыҡ шул саҡ.
Аллаға шөкөр, болот беҙҙең ҡушҡа яҡын килмәне, Көркәк яғына китге. Ауылда «аждаһа күтәрелде» - тип, һөйҙәнеләр шул саҡ.
(Ғ.Хисамитдинова. Яңы Абҙаҡ ауылы).
🔅Ышаныуҙар буйынса, аждаһаға 40, 60, 100, 200, 300, 500 йыл йәшәгән ҡәҙимге йылан әүерелә. Башҡорт халыҡ ижадында 3,6,9,12, хатта 1000 башлы аждаһалар осрай. Ышаныуҙарҙа, халыҡ ижадының бөтә жанрҙарында ла аждаһа яман зат итеп һүрәтләнә.
Аждаһа һүҙе килеп сығышы яғынан боронғо иран ҡомартҡыһы «Авеста»лағы Ажидахака исемле демон атамаһы менән бәйле булырға тейеш.
--------------------
🔅В диалектах используется несколько вариантов названия: аздаһа, азда, әждәһә, әжжәгә, аждаһа йылан, азда йылан, әждәһә йылан — все они обозначают мифическое существо в виде огромной змеи. В башкирской мифологии это мифическое существо, обитающее в озёрах, болотах, колодцах, между горами и в пещерах. Оно имеет облик змеи толщиной с бревно. В редких случаях аждаха может принимать форму быка, собаки или человека. Согласно поверьям, если аждаха меняет облик, её уносит облако. Когда аждаха взлетает, поднимается и ветер, разыгрывается буря. Вера во взлет аждахи жива и по сей день. В качестве примера можно привести мифический рассказ, записанный после сильной бури в Белорецком районе:
🔅«Это случилось во время сенокоса. В ясный день вдруг появилось чёрное облако, загремел гром, сверкнула молния, пошёл дождь. Деревья зашумели, стало темно. Стало страшно. То чёрное облако приблизилось к болоту под нашим сенокосом. В этот момент загремело сильнее, и из болота вслед за облаком начала подниматься ужасная сущность. Это существо было толстое, извивающееся. А хвост у него, у этого проклятого, был как вила. Этим хвостом оно било во все стороны, ревело. На тех местах, куда оно ударяло и извивалось, деревья ложились поваленными. Вот там, у горы, валяются берёзы — это дело того проклятого. Мы тогда очень испугались.
Слава Богу, облако не подошло близко к нашему селу, а ушло в сторону Кюркяк. Тогда в деревне говорили: "Аждаха взлетела"».
(Г. Хисамитдинова. Деревня Яңы Абҙаҡ)
🔅Согласно поверьям, обычная змея превращается в аждаху, прожив 40, 60, 100, 200, 300 или 500 лет. В башкирском народном творчестве встречаются аждахии с 3, 6, 9, 12 и даже 1000 головами. Во всех жанрах народного фольклора аждаха изображается как злое существо.
🔅Слово «аждаһа» по своему происхождению, вероятно, связано с именем демона Ажидахака из древне-иранского памятника «Авеста».
Sәtәş
❤16❤🔥4👍3🔥3⚡1👏1👀1
Сәләм! Сәтәшкә рәхим итегеҙ!
Был каналда башҡорт мифология һәм ҡыҙыҡ йолалар тураһында яҙам
Аңлашылмаған һүҙ осратһағыҙ, йәки хата тапһағыҙ, йәки берәй тәҡдиммегеҙ бар икән аноним рәүештә t.iss.one/letsqbot?start=ggbph йәки комментарийҙарғы яҙығыҙ.
*каналды дуҫтарығыҙға/ғаиләгеҙгә, тг каналығыҙға ебәрһәгеҙ бик рәхмәтле булыр инем
Буст эшләһәгеҙ бик шәп була!
https://t.iss.one/boost/saetaesh
------------
Привет, добро пожаловать на Сәтәш
Канал про башкирскую мифологию и интересные обычаи
Если есть вопросы/предложения можно написать анонимно https://t.iss.one/letsqbot?start=ggbph или в комментарии
А ещё буду очень благодарна за буст канала https://t.iss.one/boost/saetaesh
Был каналда башҡорт мифология һәм ҡыҙыҡ йолалар тураһында яҙам
Аңлашылмаған һүҙ осратһағыҙ, йәки хата тапһағыҙ, йәки берәй тәҡдиммегеҙ бар икән аноним рәүештә t.iss.one/letsqbot?start=ggbph йәки комментарийҙарғы яҙығыҙ.
*каналды дуҫтарығыҙға/ғаиләгеҙгә, тг каналығыҙға ебәрһәгеҙ бик рәхмәтле булыр инем
Буст эшләһәгеҙ бик шәп була!
https://t.iss.one/boost/saetaesh
------------
Привет, добро пожаловать на Сәтәш
Канал про башкирскую мифологию и интересные обычаи
Если есть вопросы/предложения можно написать анонимно https://t.iss.one/letsqbot?start=ggbph или в комментарии
А ещё буду очень благодарна за буст канала https://t.iss.one/boost/saetaesh
❤17❤🔥4🔥4👍2✍1👏1
Sәtәş
https://telegra.ph/Auyl-m%D3%99kt%D3%99be-shkola-v-derevne-08-14
Бигерәк оҙон пост килеп сыҡты, шуға статья итеп һалдым
Пост получился слишком длинным, поэтому в телеграфе, на русском там тоже есть
Пост получился слишком длинным, поэтому в телеграфе, на русском там тоже есть
❤8❤🔥3👍2🔥2⚡1👏1🤔1🏆1
Forwarded from yondoź qıźı (әdilә)
Башҡортостан милли кейем көнө менән!
«Быйуындар бәйләнеше» 60х70
Мин үҙ халҡыма, тарихыма һәм мәҙәниәтемә һоҡланам. Башҡорт булғаныма һәм Башҡортостанда йәшәүемә ғорурланам. Шуға ла мин был һүрәтте төшөрөргә булдым.
Бында өләсәйемдең өләсәһе һуҡҡан балаҫы, өләсәйем сиккән таҫтамал, әсәйемдең сулпылары, ул үҙе эшләгән ҡатырма һәм янсыҡ. Һәм Аусаф өләсәйемдең беләҙектәре. Шуға һүрәтемдең шулай исеме.
Тамырҙарығыҙҙы онотмағыҙ, ысынында кем икәнегеҙҙе белегеҙ, милләтегеҙҙе яратығыҙ!
Байрам менән! ❤️
Репост өсөн рәхмәтле булыр инем ;)
«Быйуындар бәйләнеше» 60х70
Мин үҙ халҡыма, тарихыма һәм мәҙәниәтемә һоҡланам. Башҡорт булғаныма һәм Башҡортостанда йәшәүемә ғорурланам. Шуға ла мин был һүрәтте төшөрөргә булдым.
Бында өләсәйемдең өләсәһе һуҡҡан балаҫы, өләсәйем сиккән таҫтамал, әсәйемдең сулпылары, ул үҙе эшләгән ҡатырма һәм янсыҡ. Һәм Аусаф өләсәйемдең беләҙектәре. Шуға һүрәтемдең шулай исеме.
Тамырҙарығыҙҙы онотмағыҙ, ысынында кем икәнегеҙҙе белегеҙ, милләтегеҙҙе яратығыҙ!
Байрам менән! ❤️
❤25👍5❤🔥4🔥4⚡1✍1👏1🤩1🏆1
yondoź qıźı
Photo
Минең иң яратҡам рәссамым, әхирәтем, ул хәҙер башҡортса контент яһай башланы, яҙылығыҙ
❤🔥11🔥7❤2👍1👏1🏆1
Ай
🌖 Диалекттарҙа Ай тәңреһе, Төн хужаһы, Төн эйәһе исемдәре менән йөрөй. Башҡорт мифологияһында күктәге тәңреләрҙең береһе. Ҡайһы бер мифтарҙа Ай тәңре ир-ат, икенселәрендә ҡагын-ҡыҙ ҡиәфәтендә бирелә. «Урал батыр» эпосында Ай күк һәм ҡоштар тәңреһе Самрауҙың ҡатыны, Айһылыу исемле ҡыҙҙың әсәһе. «Ай менән Зөһрә» һәм башҡа легендаларҙа Ай йәберләнгән ҡыҙҙы ҡотҡарыусы егет итеп һүрәтләнә.
🌖 Ай тәңреһе менән бәйле башҡорттарҙа бик күп ышаныуҙар, тыйыуҙар йәшәй. Мәҫәлән, ҡыҙ биреү, килен алыу, баланың тәүге сәсен алыу, тырнаҡтарын киҫеү ай башында башҡарылған. Яңы ай күргәндә үҙҙәренә, бала-сағаларына, мал-тыуарына иҫәнлек-һаулыҡ именлек теләгәндәр:
«Ай күрҙем аман менән,
Ауыҙым тулы иман менән.
Итәгем тулы бала менән,
Кәртәм тулы мал менән,
Ошо айҙа вафат булһам,
Үткәр, хоҙайым, иман менән».
🌖 Башҡорт ышаныуҙарында Ай төрлө ауырыуҙарҙан ҡотолорға ярҙам итеүсе зат та. Һөйәл сыҡҡанда: «Ай, ҡайҙа һинең тәтәйең, бына минең тәтәйем», - тип һөйәлде айға күрһәтһәң, һөйәл
бөтә икән.
🌖 Бала-сағаларын, йәш-елкенсәкте: «Тулы айға ҡарама, диуана булырһың», - тип тыйғандар. Ай тәңренең һаҡлауына, яҡлауына ышанып, балаларына Айбулат, Айнур, Айһылыу һ.б. «ай» элементы исемдәр ҡушҡандар
🌖 Ай һүҙе башҡорт телендә тыуған ай, ай башы, ай битен йыуа, ай күрҙе, ҡояш алды, ай ҡолаҡланыу, ай тотолоу, ай ҡалҡыу, ай алған
кеүек исемдәрендә осрай.
🌖 Үрҙә килтерелгән һүҙбәйләнештәр буйынса, Ай башҡорттар өсөн
йәнле, изгелекле бер зат. Ул «тыуа», «күрә», «ҡалҡа», «тотола»,
«ала», «йылмая». Айҙың кешенеке кеүек, «башы», «күҙе», ҡолағы»
бар икән.
-----------------
Луна
🌖 В башкирской мифологии - одно из небесных божеств. В некоторых мифах Лунное божество представлено в мужском образе, в других - в облике женщины. В эпосе «Урал батыр» Луна - жена небесного и птичьего божества Самрау, мать девушки по имени Айһылу. В легенде «Ай и Зухра» и в других преданиях Луна изображается как юноша, спасающий обиженную девушку.
🌖 С Луной у башкир связано множество верований и запретов. Например, сватовство, принятие невестки, первое острижение ребёнка, подстригание ногтей совершали в начале месяца. Увидев новый месяц, желали здоровья и благополучия себе, детям и скоту.
🌖 В башкирских поверьях Луна также помогает избавиться от разных болезней. При бородавках обращались так: «Луна, где твоя игрушка, вот моя игрушка», - показывая бородавку луне, и верили, что она исчезнет.
🌖 Детям и молодёжи говорили: «Не смотри на полную луну, с ума сойдёшь», - запрещая это. В надежде на защиту и покровительство Луны детям давали имена с элементом «ай» - Айбулат, Айнур, Айһылу и др.
🌖 Слово «ай» в башкирском языке встречается во многих выражениях: «тыуған ай» (новый месяц), «ай башы» (начало месяца), «ай битен йыуа» (моет лицо луной), «ай күрҙе» (увидел месяц), «ҡояш алды» (перед восходом солнца), «ай ҡолаҡланыу» (луна с «ушами» - знак перемены погоды), «ай тотолоу» (затмение луны), «ай ҡалҡыу» (восход луны), «ай алған» (как луна взяла).
🌖 Из приведённых выражений видно, что для башкир Луна - одушевлённое, святое существо. Она «рождается», «видит», «восходит», «затмевается», «берёт», «улыбается». У Луны, как у человека, есть «голова», «глаза», «уши»
🌖 Диалекттарҙа Ай тәңреһе, Төн хужаһы, Төн эйәһе исемдәре менән йөрөй. Башҡорт мифологияһында күктәге тәңреләрҙең береһе. Ҡайһы бер мифтарҙа Ай тәңре ир-ат, икенселәрендә ҡагын-ҡыҙ ҡиәфәтендә бирелә. «Урал батыр» эпосында Ай күк һәм ҡоштар тәңреһе Самрауҙың ҡатыны, Айһылыу исемле ҡыҙҙың әсәһе. «Ай менән Зөһрә» һәм башҡа легендаларҙа Ай йәберләнгән ҡыҙҙы ҡотҡарыусы егет итеп һүрәтләнә.
🌖 Ай тәңреһе менән бәйле башҡорттарҙа бик күп ышаныуҙар, тыйыуҙар йәшәй. Мәҫәлән, ҡыҙ биреү, килен алыу, баланың тәүге сәсен алыу, тырнаҡтарын киҫеү ай башында башҡарылған. Яңы ай күргәндә үҙҙәренә, бала-сағаларына, мал-тыуарына иҫәнлек-һаулыҡ именлек теләгәндәр:
«Ай күрҙем аман менән,
Ауыҙым тулы иман менән.
Итәгем тулы бала менән,
Кәртәм тулы мал менән,
Ошо айҙа вафат булһам,
Үткәр, хоҙайым, иман менән».
🌖 Башҡорт ышаныуҙарында Ай төрлө ауырыуҙарҙан ҡотолорға ярҙам итеүсе зат та. Һөйәл сыҡҡанда: «Ай, ҡайҙа һинең тәтәйең, бына минең тәтәйем», - тип һөйәлде айға күрһәтһәң, һөйәл
бөтә икән.
🌖 Бала-сағаларын, йәш-елкенсәкте: «Тулы айға ҡарама, диуана булырһың», - тип тыйғандар. Ай тәңренең һаҡлауына, яҡлауына ышанып, балаларына Айбулат, Айнур, Айһылыу һ.б. «ай» элементы исемдәр ҡушҡандар
🌖 Ай һүҙе башҡорт телендә тыуған ай, ай башы, ай битен йыуа, ай күрҙе, ҡояш алды, ай ҡолаҡланыу, ай тотолоу, ай ҡалҡыу, ай алған
кеүек исемдәрендә осрай.
🌖 Үрҙә килтерелгән һүҙбәйләнештәр буйынса, Ай башҡорттар өсөн
йәнле, изгелекле бер зат. Ул «тыуа», «күрә», «ҡалҡа», «тотола»,
«ала», «йылмая». Айҙың кешенеке кеүек, «башы», «күҙе», ҡолағы»
бар икән.
-----------------
Луна
🌖 В башкирской мифологии - одно из небесных божеств. В некоторых мифах Лунное божество представлено в мужском образе, в других - в облике женщины. В эпосе «Урал батыр» Луна - жена небесного и птичьего божества Самрау, мать девушки по имени Айһылу. В легенде «Ай и Зухра» и в других преданиях Луна изображается как юноша, спасающий обиженную девушку.
🌖 С Луной у башкир связано множество верований и запретов. Например, сватовство, принятие невестки, первое острижение ребёнка, подстригание ногтей совершали в начале месяца. Увидев новый месяц, желали здоровья и благополучия себе, детям и скоту.
🌖 В башкирских поверьях Луна также помогает избавиться от разных болезней. При бородавках обращались так: «Луна, где твоя игрушка, вот моя игрушка», - показывая бородавку луне, и верили, что она исчезнет.
🌖 Детям и молодёжи говорили: «Не смотри на полную луну, с ума сойдёшь», - запрещая это. В надежде на защиту и покровительство Луны детям давали имена с элементом «ай» - Айбулат, Айнур, Айһылу и др.
🌖 Слово «ай» в башкирском языке встречается во многих выражениях: «тыуған ай» (новый месяц), «ай башы» (начало месяца), «ай битен йыуа» (моет лицо луной), «ай күрҙе» (увидел месяц), «ҡояш алды» (перед восходом солнца), «ай ҡолаҡланыу» (луна с «ушами» - знак перемены погоды), «ай тотолоу» (затмение луны), «ай ҡалҡыу» (восход луны), «ай алған» (как луна взяла).
🌖 Из приведённых выражений видно, что для башкир Луна - одушевлённое, святое существо. Она «рождается», «видит», «восходит», «затмевается», «берёт», «улыбается». У Луны, как у человека, есть «голова», «глаза», «уши»
❤11❤🔥8✍1⚡1👍1🔥1👏1🎉1🤩1🏆1
Һеҙ ниндәй ай менән бәйләнгән ышаныуҙары беләһегеҙ?
*фотоларҙы дуҫым төшөргән
*фотоларҙы дуҫым төшөргән
🔥8❤4❤🔥1👍1👏1🙏1
Бер бик шәп татар рәссамына яҙылырға тәҡдим итәм https://t.iss.one/asatlkk
❤4
Ул әсә ҡарынынан баланы урлай, болоттарҙы йотоп ергә ҡоролоҡ килтерә.
Убыр похищает детей из утробы матери и проглатывает облака, вызывая засуху
Сәтәш | Яҙылырға | Подписаться
Ярҙам итергә | Помочь каналу
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤23🔥9❤🔥2
Башҡорт эмодзилары сәтәштән
❤️🔥 👍 ❤️ 🦄 ✨ ⚡️
*Коллекция будет пополняться
Больше бустов -> больше эмодзи
https://t.iss.one/boost/saetaesh
*Коллекция будет пополняться
Больше бустов -> больше эмодзи
https://t.iss.one/boost/saetaesh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Что из мифологии, сказок, фольклора, орнаментов и подобного вам интересно? Напишите в комментарии, пожалуйста, хочу писать про то, что более важно для вас
Или может быть есть какие-то любимые посты из этого канала?
Вообще буду очень благодарна за обратную связь и будет очень круто, если поделитесь каналом с друзьями и т.д.
Сәтәш
Или может быть есть какие-то любимые посты из этого канала?
Вообще буду очень благодарна за обратную связь и будет очень круто, если поделитесь каналом с друзьями и т.д.
Сәтәш
‼️Советы по защите от убыра
1. Убыр зыян килтермәһен өсөн уның ҡәберен аҡтарып, табанына энә ҡаҙағыҙ, йөҙтүбән әйләндереп елкәһенә имән сөй ҡағып ҡуйығыҙ❗️
🔻"Чтобы убыр не причинил вреда, разворощите его могилу, воткните иглу в стопу трупа, переверните его лицом вниз и вбейте дубовый кол в затылок"
2. Убыр утын күрһәгеҙ "Кит, юғал, мәлғүн!" ҡысҡырып, төймәләрегеҙҙе, иҙеүҙәрҙе ысҡындырығыҙ❗️
🔻"Если увидите огонь убыра, кричите: «Уйди, исчезни, проклятый!», расстегните пуговицы и ворот"
3. Убыр уты ҡағылһа тоҙҙо өшкөртөп уны ҡояш байышында һибегеҙ❗️
🔻"Если к вам прикоснётся огонь упыря, заговорите соль, рассыпьте её на закате"
Сәтәш | Яҙылырға | Подписаться
Йоу
1. Убыр зыян килтермәһен өсөн уның ҡәберен аҡтарып, табанына энә ҡаҙағыҙ, йөҙтүбән әйләндереп елкәһенә имән сөй ҡағып ҡуйығыҙ❗️
🔻"Чтобы убыр не причинил вреда, разворощите его могилу, воткните иглу в стопу трупа, переверните его лицом вниз и вбейте дубовый кол в затылок"
2. Убыр утын күрһәгеҙ "Кит, юғал, мәлғүн!" ҡысҡырып, төймәләрегеҙҙе, иҙеүҙәрҙе ысҡындырығыҙ❗️
🔻"Если увидите огонь убыра, кричите: «Уйди, исчезни, проклятый!», расстегните пуговицы и ворот"
3. Убыр уты ҡағылһа тоҙҙо өшкөртөп уны ҡояш байышында һибегеҙ❗️
🔻"Если к вам прикоснётся огонь упыря, заговорите соль, рассыпьте её на закате"
Сәтәш | Яҙылырға | Подписаться
Йоу
1
Ярымтыҡтың үксәләре алға ҡарап тора, бармаҡтары оҙон, тәне йөнтәҫ. Кешегә осраһа, уны ҡытыҡлап йә аҙаштырып үлтерә.
Әгәр ярымтыҡты осратһаң шишмә аша сығыр йә ут яндырыр кәрәк. Сөнки ярымтыҡ һыуҙан һәм уттан ҡурҡа.
Ярымтыҡты алдар өсөн итек-кейемдәрҙе әйләндереп кейегеҙ, ул эҙҙәргә ҡарап кире яҡҡа китәсәк.
надетьте обувь и одежду шиворот-на-выворот. Тогда Ярымтык, глядя на следы, уйдет обратно
Сәтәш
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
16
Шүрәле
⭐ Висящая грудь, длинные волосы, длинные медные ногти и ноги, развернутые назад - это Шурале. На лбу есть рог. Может быть женщиной и мужчиной.
⭐ Һалбыр имсәкле, оҙон сәсле, оҙон еҙ тырнаҡлы, аяғы артҡа ҡарап тора, маңлай уртаһында бер мөгөҙө бар. Шүрәле ҡатын ҡыҙ ҙа ир енесле лә була ала.
⭐ Глаза у Шурале будто бы огненные.
⭐ Шүрәле күҙҙәре уйнап, ут сәсеп тора икән.
⭐ В сказках встречается и одноглазая одноногая Шурале.
⭐ Әкиәттәрҙә һыңар күҙле, һыңар аяҡлы шүрәле лә осрай
А что вы знаете о💚 💚 💚 💚 💚 💚 ?
Сәтәш | Поддержать
А что вы знаете о
Сәтәш | Поддержать
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
2