🎥 ایسم‌های مرگبار
سوسیالیسم - بخش اول

🔸تقریبا هر اندیشه‌ای آرمانش را در رسیدن به اهدافی چون آزادی، صلح، رفاه و خوشبختی تعریف می‌کند؛ اندیشه‌های مختلف در این امر کمتر اختلافی دارند، نقطه افتراق در نحوه دستیابی به این آرمان‌هاست.

🔸در فصل اول ایسم‌های مرگبار به سوسیالیسم پرداخته شد اما در فصل دوم جنبه‌های بیشتری از این اندیشه مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این قسمت اشکال جدید سوسیالیسم، شعارها و سیاست‌هایش و نتایج بکارگیری این سیاست‌ها تشریح می‌شود.


تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#deadlyism
#idealogy
#دولت
#سوسیالیسم
#آزادی

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 ایسم‌های مرگبار
سوسیالیسم - بخش دوم

🔸کلمات یکسان می‌توانند پیام متفاوتی را منتقل کنند؛ همین موضوع دقیق بودن صحبت را به یک الزام تبدیل می‌کند.

🔸 تعریف سوسیالیسم معمولا اینگونه بیان می‌شود: «سیستم اقتصادی کنترل شده و با برنامه‌ریزی متمرکز»؛ عبارتی که بسیاری از طرفداران سوسیالیسم چنین مقصودی از بیان آن ندارند. حال اینکه عبارت پرتکرار «سوسیالیسم واقعی تا به حال اجرا نشده» پیام مهم و مستتری را دربردارد: «اگر به من قدرت کافی بدهید، درستش را اجرا خواهم کرد». اما ایراد چنین ادعایی چیست؟

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#deadlyism
#idealogy
#دولت
#سوسیالیسم
#آزادی

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 بر علیه طوفان‌؛ دولت‌ یا خیریه‌ها؟

🔸معمولا تصور می‌شود فراهم کردن خدمات امداد و نجات و بازسازی مناطق درگیر بلایای طبیعی یک وظيفه کلاسیک برای دولت‌ها و حاکمان است. چنین دیدگاهی چنان غالب است که کمتر کسی می‌تواند روش دیگری را برای رسیدگی به یک امر فوری مانند زلزله یا سیل تصور کند.

🔸اما برخلاف تصورات سپردن این وظایف به دولت ایده‌ای جدید است؛ ایده‌ای که لزوما تنها و بهترین راه‌حل نیست.


#stossel
#government
#charity
#دولت
#بازار
#خیریه
#امدادونجات

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 آیا نابرابری درآمد لزوما بد است‌؟

🔹پیدا کردن مطالبی که در مذمت نابرابری نوشته شده‌اند کار سختی نیست. امروزه بررسی نابرابری به جنبه‌های زیادی از زندگی بشر بسط داده شده است.

🔸اما در این مطلب به دنبال آن هستیم تا با نگاهی انتقادی به مسئله نابرابری درآمد، به این مسئله بپردازیم که در شرایط مشخصی، نابرابری نه تنها امر مذمومی نیست بلکه نتیجه طبیعی زندگی آزادانه بشر است.

تماشای نسخه با کیفیت در یوتیوب

#prageru
#inequality
#نابرابری
#اقتصاد
Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

📄کار اقتصاددانان چیست؟
🖊جیمز بیوکنن

این مقالۀ کوتاه که آغازگر فصل نخست کتابی با همین عنوان از جیمز بیوکَنِن نیز بوده است، با انتقاداتی بنیادین به روش‌شناسی اقتصاد جریان اصلی و گمراهی‌هایی که به واسطۀ استفادۀ نادرست از ریاضیّات برای اقتصاددانان اتّفاق افتاده است آغاز می‌شود و سپس از دیدگاه نویسنده به رویکردِ بنیادینِ درست اقتصاددانان به مطالعات اجتماعی پرداخته است.

مطالعه مقاله و دانلود فایل PDF از سایت رادیکال

Please Share This Article
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 ایسم‌های مرگبار
ناسیونالیسم - قسمت اول

🔸اهل هر کجا که باشید، چیزهایی برای یادآوری و میراثی فرهنگی خواهید داشت که می‌توانید به آن‌ها افتخار کنید و آن‌ها را گرامی بدارید؛ این میهن‌دوستی است و ایرادی در آن وجود ندارد اما ناسیونالیسم امری کاملا متفاوت است.

🔸ناسیونالیسم ایده‌ای است که مفهومی انتزاعی به نام ملت را بر حقوق افراد تشکیل دهنده آن ملت، مقدم‌تر می‌داند و در این مسیر کشور را در شرایطی فرض می‌کند که قربانی کردن حقوق افراد برای دستیابی به حقوق ملت اجتناب‌ناپذیر است.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#deadlyism
#idealogy
#nationalism
#دولت
#ناسیونالیسم
#ملی‌گرایی
#آزادی

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥بحران اوکراین
پوتین به دنبال چیست؟

🔸لشکرکشی روسیه به مرزهای اوکراین در روزهای اخیر به پای ثابت رسانه‌ها تبدیل شده است. نزدیک به دو هفته است که نیروهای ارتش روسیه از سرتاسر خاک این کشور در حال انتقال به مرز اوکراین هستند. حمله به اوکراین موضوع جدیدی نیست و هشت سال قبل نیز روسیه شبه جزیره کریمه را از خاک این کشور جدا و به خود ملحق کرد.

🔸عمده تحلیل‌های ارائه شده از این اقدام روسیه بر نارضایتی مسکو از نزدیک شدن ناتو به مرزهای روسیه و تمایل بیش از پیش اوکراین به سوی غرب تاکید می‌کنند اما علاوه بر این تحلیل‌، ریشه‌های این لشکرکشی و جنگ احتمالی را می‌توان در باورها و تمایلات شخصی رئیس‌جمهور روسیه نیز جستجو کرد؛ فردی که رویای احیای امپراتوری بزرگ اسلاو را در سر می‌پروراند و در تلاش است تا با استفاده از ابزارهای موجود، از تقویت استقلال کشورهای جدا شده از شوروی جلوگیری کند و از نفوذ غرب در آن‌ها بکاهد.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#war
#Russia
#Ukraine
#اوکراین
#روسیه
#جنگ
#جنگ

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 ایسم‌های مرگبار
ناسیونالیسم - قسمت دوم

🔸اصل مهم ناسیونالیسم، دشمن سازی است. یک رهبر ناسیونالیست برای نپذیرفتن مسئولیت اقدامات ویرانگرش محتاج دشمنی خارجی است تا او را مقصر معرفی کند.

🔸 از سوی دیگر، ناسیونالیسم، اقتصاد را عرصه جنگ فرض می‌کند و با طرح دوباره افسانه‌ برنده-بازنده در معاملات اقتصادی، تجارت را محدود می‌سازد؛ اقدامی که در نهایت به فقیر و ضعیف شدن کشور می‌انجامد و آزادی‌های فردی و اقتصادی را به محاق می‌برد.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#deadlyism
#idealogy
#nationalism
#دولت
#ناسیونالیسم
#ملی‌گرایی
#آزادی

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥داستان تکراری تورم

🔸در ماه‌های اخیر تورم آمریکا به سطحی بی سابقه در چهار دهه اخیر رسیده است و بازار اظهارنظرهای مختلف درباره این پدیده اقتصادی بار دیگر داغ شده است. گروهی آن را به گردن شرکت‌های گران‌فروش طمعکار می‌اندازند و برخی سیاست کنترل قیمت را برای کنترل تورم پیشنهاد می‌دهند.

🔸این امر نشان می‌دهد با گذشت سال‌ها از کشف علل تورم و پاسخ به افسانه‌ها و مغالطات مطرح شده درباره آن، تصورات غلط و نابجا درباره این پدیده همچنان زنده است و مورد بهره‌برداری سیاستمداران و بوروکرات‌ها قرار می‌گیرند. تورم چیست و از کجا سربرآورده است؟

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#stossel
#inflation
#federal_reserve
#دولت
#تورم
#پول
#کنترل‌قیمت

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 اقتصاد نابرابری، قسمت اول
نابرابری جنسیتی دستمزد

🔸یکی از داغ‌ترین مباحث مطرح حول محور نابرابری، مسئله نابرابری دستمزد زنان و مردان است. بسیاری از فعالان اجتماعی حوزه نابرابری و زنان، پایین‌تر بودن دستمزد زنان نسبت به مردان را نوعی تبعیض جنسیتی معرفی می‌کنند و گاهی اوقات آن را ناشی از مردسالاری و یا حتی سرمایه‌داری می‌دانند.

🔸هرچند آمارها پایین‌تر بودن دریافتی زنان نسبت به مردان را تایید می‌کند، اما درباره عمق و گستردگی این پدیده و دلایل ایجاد آن مناقشات زیادی وجود دارد. این فیلم به طور خلاصه علل و ابعاد پدیده نابرابری جنسیتی دستمزد را بررسی می‌کند.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#inequality
#capitalism
#نابرابری
#مردسالاری
#تبعیض
#سرمایه‌داری

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

نگاهی به نبرد گروزنی

✍️شاهو صالح

در نبرد گروزنی در آگوست ۱۹۹۶ ( این نبرد با عنوان عملیات جهاد یا عملیات گزینه صفر نیز شناخته می شود ) شورشیان چچنی طی یک حمله سریع و غافلگیرکننده کنترل پایتخت چچن، گروزنی ، را به دست گرفتند . نیروهای فدراسیون روسیه طی نبرد قبلی گروزنی ( سال های ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۵ ) شهر را تصرف کرده بودند و از آن پس یک پادگان بزرگ از نیروهای فدرال و قوای وزارت کشور روسیه (MVD) در شهر استقرار یافته بود .

نیروهای شورشی که شمارگانی بسیار کمتر داشتند با نفوذ به شهر و شکست نیروهای روسی و وفاداران چچنی شان باقی مانده قوای روس را ناچار به تشکیل هسته های کوچک مقاومت کردند . بخش اعظم نیروی اعزامی روسی که برای نجات قوای به دام افتاده در گروزنی فرستاده شده بود نیز توسط جنگجویان چچنی منهدم شد . نتیجه اصلی نبرد پیمان آتش بسی بود که به جنگ دو ساله اول چچن پایان داد .

در جولای ۱۹۹۶ ، رهبری روسیه فرایند دشوار صلح در چچن را کنار نهاد و عملیات های با مقیاس بزرگ نظامی را از سر گرفت . بین روزهای ۹ تا ۱۶ جولای ، نیروهای روسی استحکامات جنگجویان چچنی را در مناطق کوهستانی جنوب چچن هدف حمله قرار دادند . در ۲۰ جولای یک عملیات بزرگ برای کنترل مناطق مرتفع جنوبی شروع شد و بخش اعظم نیروهای روسی مستقر در چچن درگیر آن شدند . در ۶ آگوست ، روز آغاز حمله شورشیان به گروزنی ، ۱۵۰۰ نفر از نیروهای وزارت کشور روسیه و پلیس چچنی وفادار به کرملین تحت فرمان دوکو زاوگایف ، عملیات خود برای تصرف روستای آلخان – یورت را شروع کردند .

واحدهای چچنی شرکت کننده در حمله شامل ۱۳۰۰ تا ۳ هزار جنگ جو می شدند . ( رسانه های روسی گزارش دادند که تنها ۲۵۰ نفر وارد شهر شده اند ) . پادگان روسی مستقر در شهر بیش از ۱۲ هزار نفر نیرو در اختیار داشت . اصلان مسخدوف ، فرمانده کل نیروهای چچنی ، برای غلبه بر برتری شماره روس ها ، تاکتیک های نفوذ ماهرانه ای به کار گرفت . نیروهای چچنی که با محیط شهر آشنایی داشتند ، در یک پیش روی سریع که به خوبی برنامه ریزی و طراحی شده بود در ابتدا و پیش از مورد حمله قرار دادن یا محاصره اهداف واقع در عمق شهر ، ضمن پرهیز از نزدیک شدن به ایست های بازرسی و سنگرهای قوای روس ، وارد شهر شدند . اهداف اصلی آن ها ساختمان های کنترل و فرماندهی در فرودگاه نظامی خان قلعه ، فرودگاه غیرنظامی گروزنی ( که اکنون به پادگان تبدیل شده بود ) و مقر دستگاه های اطلاعاتی و امنیتی مانند GRU و FSB بود . پیش از شروع فاز اصلی عملیات ، رزمندگان چچنی ضمن بستن راه ها ، کنترل مناطق استراتژیک اطراف شهر را نیز به دست گرفتند . فرمانده چچنی ، تورپال علی قائم اف ، اظهار داشت که ۱۵۰۰ رزمنده وارد شهر شدند ، که از این میان ۴۷ نفر در درگیری های اولیه کشته شدند .

مطالعه متن کامل در سایت رادیکال:
https://radicalljournal.com/battle-of-grozny/

🎥 اقتصاد نابرابری، قسمت دوم
نابرابری درآمد

🔸یکی دیگر از مباحث داغ مطرح حول محور نابرابری، مسئله نابرابری درآمدی است. یکی از شناخته شده ترین واکنش‌ها به این نوع نابرابری در خواست برای مالیات‌های بالاتر از افرادی است که درآمدهای بالاتری دارند. اما در پاسخ به این رویکردگروهی معتقدند که این اقدام موجب بهبود نابرابری نخواهد شد. این ویدئو این نوع نابرابری و راه حل پیشنهادی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب
#inequality
#capitalism
#نابرابری
#مالیات
#تبعیض
#سرمایه‌داری

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 حسادت به دیکتاتورها!

🔸کم نبوده‌اند سیاستمدارانی که حل مشکلات را به کسب اختیارات گسترده‌تر و قبضه کردن قدرت بیشتر از سوی خودشان مشروط کرده‌اند. از سوی دیگر تعداد افرادی که راه حل مشکلات را در گرو وجود یک «قدرت غالب» یا یک «متولی توانا» می‌بینند که به مثابه یک پدر دوراندیش اما خشن، مشکلات جامعه را با اراده خود حل کند، قابل توجه است.

🔸پاندمی کرونا و جنگ اوکراین دو نمونه از تقابل تمام عیار این رویکرد با عقیده‌ای است که راه‌حل را نه در تجمیع بیشتر قدرت بلکه در تقسيم هرچه بیشتر آن جستجو می‌کند. این رویارویی چه درس‌هایی برای ما دارد؟

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#john_stossel
#china
#covid
#دولت
#اقتدارگرایی
#دموکراسی

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

سلام و درود به همراهان گرامی رادیکال

همان طور که مستحضرید مجله رادیکال به صورت مستقل و با هزینه شخصی گردانندگان آن اداره می‌شود و به هیچ نهاد، حزب، موسسه یا دستگاهی وابستگی مادی و معنوی ندارد. از آن جا که تولید و تهیه مطالب، نگهداری از سایت و شبکه‌های اجتماعی رادیکال مستلزم صرف هزینه مادی و انسانی‌ است، لینک حساب رادیکال در پلتفرم حامی‌باش و آدرس والت بیت‌کوین این مجموعه جهت حمایت دوستان علاقه‌مند در این پست قرار داده شده است.
لازم به ذکر است که رادیکال یک مجله‌ کاملا رایگان است و تمام مطالب آن به صورت رایگان برای علاقه‌مند منتشر می‌شود و این پست هیچ‌گونه دین یا وظیفه‌ای را بر عهده‌ی همراهان رادیکال قرار نمی‌دهد.

بدون شک کمک‌های مالی شما، هر چند کوچک، تاثیر بسزایی در ادامه کار مجله و هم‌چنین تقویت انگیزه دست اندرکاران آن در تولید و تهیه مطالب بیشتر و با کیفیت‌تر خواهد داشت.

صفحه حمایت مالی در سایت رادیکال

حامی باش

آدرس ولت بیت‌کوین:
bc1q998dp54jx82j7tmf5u6l7wv3pv5z24lhas8rku


Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

آین رند و کارکردگرایی
🖌 محمدرضا قاسم‌زاده

کار بزرگ «آین رند» در قرن بیستم این بود که توانست بار دیگر مفهوم حق و مالکیت را به اخلاق و سیاست ارسطویی برگرداند و اعلام کند که حقوق فردی، چیزی بیش از دغدغه‌های حقوق بشری فلسفه سیاسی مدرن است.
ارسطو طبق این اصل که “غایات خیر همان نتایجی هستند که از رعایت صحیح صور معقول پدید می‌آیند”، توانست اخلاقیات فردگرایانه خود را در چهارچوب عملیِ سیاست نیز توجیه کند تا پایه گذار اولین نظریه لیبرالیسم در جهان غرب باشد.
آین رند نیز طبق همین اصل در این صدد بود که نشان دهد....

مطالعه کامل متن در سایت رادیکال:
https://radicalljournal.com/ayn-rand-functionalism/

Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 استاندارد طلا در برابر پول فیات

قسمت اول

پول کاغذی این روزها چنان فراگیر شده که به سختی می‌توان به خاطر آورد که این پدیده نسبت به سلف خود، عمر نسبتا کوتاهی دارد. پیش از آن که پول فیات در اقتصاد جای خود را پیدا کند پول‌‌ از دو شکل مسکوکات فلزی و اسکناس‌های با پشتوانه فلزات گران‌بها خارج نبود.

هر یک از مدافعان نظام پولی طلاپایه و فیات مزایایی را برای سیستم مورد حمایتشان برمی‌شمارند. این ویدئو گفتگویی میان دو اقتصاددان را نشان می‌دهد که هرکدام از یکی از این دو نظام دفاع می‌کند.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#gold
#money
#fiat_system
#پول_فیات
#استاندارد_طلا
#پول
#تورم

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

🎥 استاندارد طلا در برابر پول فیات

قسمت دوم

پول کاغذی این روزها چنان فراگیر شده که به سختی می‌توان به خاطر آورد که این پدیده نسبت به سلف خود، عمر نسبتا کوتاهی دارد. پیش از آن که پول فیات در اقتصاد جای خود را پیدا کند پول‌‌ از دو شکل مسکوکات فلزی و اسکناس‌های با پشتوانه فلزات گران‌بها خارج نبود.

هر یک از مدافعان نظام پولی طلاپایه و فیات مزایایی را برای سیستم مورد حمایتشان برمی‌شمارند. این ویدئو گفتگویی میان دو اقتصاددان را نشان می‌دهد که هرکدام از یکی از این دو نظام دفاع می‌کند.

تماشای فیلم با کیفیت بالا در کانال یوتیوب

#gold
#money
#fiat_system
#پول_فیات
#استاندارد_طلا
#پول
#تورم

Share This Video
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

نبرد دشت آبراهام: بخشی از جنگ‌های هفت ساله

✍️شاهو صالح

در سال سوم جنگ هفت ساله، چنین مقدر شده بود که سرنوشت آمریکای شمالی در کرانه‌های رودخانه بزرگ سنت لورنس تعیین شود. کت قرمزهای بریتانیایی و فرمانده جوانشان، ژنرال جیمز وولف اقیانوس اطلس را تا کنار دیوارهای شهر کبک پیموده بودند تا با نیروهای لوئی ژوزف مونکالم، سردار خوش نام و باتجربه فرانسوی پنجه در پنجه بیفکنند. مونکالم تا این زمان همه تلاش‌های بریتانیا برای تسلط بر کلنی‌های فرنسوی در ساحل شرقی اقیانوس اطلس را ناکام نهاده بود. اما در پاییز ۱۷۵۸ با سقوط لوئیسبورگ و راه یافتن ناوگان بریتانیا به خلیج سنت لورنس و رودخانه آن، تهدید جدی مونترال، کبک و دره اوهایو شروع شد. مونکالم و ۱۴ هزار نفر نیرویش در کبک، تنها امید فرانسوی ها برای نگه داشتن جا پایشان در ساحل شرقی تا زمان رسیدن نیروهای کمکی از اروپا بودند.

وولف و ۸ هزار سربازش در معیت ناوگانی متشکل از ۴۹ کشتی و ۱۵۰ قایق تحت فرمان دریاسالار چارلز ساوندرس به اطراف کبک رسیدند. طلیعه ناوگان را جیمز کوک رهبری می کرد، مردی که نامش بعدها به خاطر رسیدن به استرالیا و زلاندنو و مدار جنوبگان و جزایر متعدد اقیانوسیه در تالار مکتشفان بزرگ تاریخ قرار گرفت. در ۲۸ ژوئن ۱۷۵۹ مردان وولف در ساحل پایین رودخانه سنت لورنس و در جزیره کوچک اورلئان قدم بر خشکی نهادند،‌ رو به روی دیوارهای کبک در آن سوی رودخانه. توپخانه ای که در این جا مستقر شد، ظرف روزهای بعد بخشی از دیوارهای کبک را با آتش باری اش خراب کرد،‌ اقدامی که بیشتر نمایشی بود تا حائز اهمیت نظامی.

مونکالم می دانست کار سختی در پیش دارد،‌ اما تجربه و خونسردی اش راهگشا بود. تلاش‌های اولیه وولف برای رسیدن به ساحل دست چپ با دادن تلفات سنگین ناکام ماند: مواضع آتش باری متراکمی که نیروهای مونکالم ساخته بودند، کت قرمزها را به هنگام پیاده شدن در ساحل به طعمه ساده ای بدل می کرد، در بیوپورت فرانسویان با تلفاتی ۶۰ نفره، ۵۰۰ نفر از نیروهای دشمن را کشتند و زخمی کردند. درگیری بیوپورت به مدافعان کبک روحیه ای مضاعف بخشید و از آن سو سردار جوان بریتانیایی را به خشم آورد. تلاش وولف برای بیرون کشیدن مونکالم از راه تخریب سکونت گاه های فرنسوی در طول مسیر رودخانه سنت لورنس سودی نداشت و به ناچار، بریتانیایی ها به کنترل مسیر رودخانه کفایت کردند.

متن کامل را اینجا بخوانید:
https://radicalljournal.com/abrahamwar

Share This Article
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

چرا G/GDP برای سنجش اقتصاد دولت‌زده ایران مناسب نیست؟

ردی بر دستاویز جدید چپ ِانقلابی برای ادامه چهل سال دولتگرایی

✍مهران خسروزاده

برای اندازه گیری ابعاد دخالت یک دولت در اقتصاد می‌توان شیوه‌های مختلفی را به کار گرفت. در حالی که برخی از شناخته‌شده ترین روش‌ها مقادیر پولی مداخلات مستقیم دولت‌ها از طریق بودجه عمومی کشور نسبت به کل تولید ناخالص داخلی را ملاک کار خود قرار می‌دهند، باید توجه کرد که نتایج حاصل از این نوع نگاه تا چه حد می‌تواند گمراه کننده باشد.

آن چه مسلم است، صحت این نکته است که آن دسته از مداخلاتی که آثار پولی مستقیم ندارند و در حساب‌های ملی تحت عنوان  «مخارج دولت» ذکر نمی‌شوند همچنان به قوت خود باقی هستند و تبعات آن زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

برای مثال ممنوعیت واردات خودرو یک دخالت آشکار دولت در اقتصاد ایران به شمار می‌رود، اما این محدودیت در حساب‌های ملی و در نتیجه، نسبت مخارج دولت به تولید ناخالص ملی منعکس نمی‌شود. جالب اینجاست که این اقدام از طريق دو کانال کاهش واردات و متعاقب آن، افزایش تولید خودروساز داخلی می‌تواند به افزایش تولید ناخالص داخلی، بدون افزایش مخارج دولت، منتهی شود. این بدان معناست که این دخالت آشکار می‌تواند نه تنها ابعاد و مداخله‌گری دولت در اقتصاد را بالا نبرد بلکه براساس شاخص متداول سنجش ابعاد دولت، دولت ایران کوچکتر نیز شده‌ است!!

از سوی دیگر تفکیک بنگاه‌های خصوصی از بنگاه‌های دولتی و وابسته به حکومت از مناقشه برانگیزترین مسائلی است که اقتصادی مانند اقتصاد ایران با آن مواجه است. در حالی که بسیاری از صنایع کشور  با مدیرانی منصوب شده دولتی اداره می‌شوند یا بر اساس بخشنامه‌های صادر شده از سوی وزارتخانه‌ها فعالیت می‌کنند و یا تحت تملک نهادهای حکومتی  هستند، تولیدات آن‌ها نه ذیل بخش دولتی اقتصاد بلکه تحت عنوان فعالیت بخش خصوصی محاسبه و رده‌بندی می‌شود.

برای مثال، شرکت سرمایه گذاری سازمان تامین اجتماعی (شستا) یک ابربنگاه اقتصادی به حساب می‌آید که تقریبا در تمام صنایع کشور مشغول به فعالیت‌است و واحدهای تولیدی متعددی را در اختیار دارد. با این حال با وجود این‌که مديرعامل شستا از سوی وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی تعيين می‌شود، فعالیت شستا و تمام بنگاه‌های زيرمجموعه آن تحت عنوان فعالیت‌های بخش خصوصی در اقتصاد کشور رده‌بندی می‌شوند.

صندوق بازنشستگی کشوری مثال دیگری در این زمینه است. با وجود این‌که مدیریت این صندوق در اختیار دولت است، اما ارزش افزوده آن در بخش خصوصی محاسبه می‌شود.
بانک سینا نمونه دیگری از این موارد است. در حالی که بنیاد مستضعفان مالک اصلی بانک سینا محسوب می‌شود و این نهاد نیز مستقیما زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی به فعالیت می‌پردازد، بانک سینا یک بنگاه خصوصی در نظر گرفته می‌شود و تولیدات آن ذیل تولید بخش خصوصی محاسبه می‌شود.

علاوه بر اینها وجود منابع سرشار انرژی موجب شده تا از طریق کنترل قیمت حامل‌های انرژی در کنار تورم‌های بالا، بی‌سروصدا مخارج دولتی هنگفت و گسترده‌ای در اقتصاد ایران در جریان باشد، که به دلیل عدم ثبت پولی در ترازنامه‌ها معمولا از آن چشم‌پوشی می‌شود. همین مسئله موجب شده تا سطح مخارج دولت در اقتصاد ایران به شکل قابل توجهی کوچک‌تر از آنچه هست نمایانده شود.

در حالی که تفکیک روشن بنگاه‌های دولتی و خصوصی در کشورهای غربی و محدودیت در اعطای یارانه‌های قیمتی مختلف باعث شده تا نسبت مخارج دولت به تولید ناخالص داخلی درک ملموسی از ابعاد دخالت دولت در اقتصاد بدهد، با توجه به گستردگی وجود  فعالیت‌های دولتی ذیل عنوان بخش خصوصی، همچنین مقررات و قواعد به شدت مداخله‌گر و یارانه‌های قیمتی مختلف که فاقد آثار پولی هستند، این شاخص تصویری به شدت گمراه‌کننده از اقتصاد ایران و ابعاد مداخلات دولت ارائه می‌دهد.

با این حال، انتقادات تنها به شاخص متداول اندازه‌گیری سهم دولت از اقتصاد محدود نمی‌شود. این انتقاد را می‌توان فراتر برد و به مسائل کلیدی‌تر نیز اشاره کرد. برای نمونه بدون شک نحوه مخارج دولت نیز حائز اهمیت است و در شرایطی که دولت با نارضایتی عمومی نسبت به چگونگی هزینه‌های خود مواجه است، صحبت از افزایش مخارج چندان حرف عاقلانه‌ای به نظر نمی‌رسد.

#اقتصاد
#تخصصی


Share This Article
Join Radical | Challenge Your Friends

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg

ضیاءِ آزادی!

در دوره‌ای که اطلاعات و مهارت‌های تخصصی از چنان ارزش‌افزوده‌ای برخوردار است که افراد حائز آن‌ها کمتر زمانی برای تولید محتوای تخصصی، آن هم به صورت رايگان می‌یابند، بدون شک ضیا صدر یک استثنای بزرگ به شمار می‌رود.

ضیا را می‌توان یکی از مهم‌ترین بیت‌کوینر‌ها و فعالان حوزه بلاکچین در ایران دانست؛ با اطمینان می‌توان گفت کلکسیون پادکست‌ها، مقالات و ویدئو‌های آموزشی او درباره چیستی بیت‌کوین و نحوه خرید، نقل و انتقال، نگهداری امن این دارایی نوظهور، ضیا را به مرجعی مهم به زبان فارسی برای آشنایی با بیت‌کوین تبدیل ساخته است.

در اولین برخورد شخصی با ضیا، زمان زیادی لازم نیست تا متوجه سطح متفاوت دانش او نسبت به بلاکچین و بیت‌کوین شویم. دغدغه‌های ضیا برای آزادی‌های فردی در تمام تولیدات او کاملا مشهود است. با این حال «ضیاءِ آزادی»، بیش از ۷۰ روز است که در زندان به سر می‌برد. به پاس تمام تلاش‌های او برای گسترش آزادی‌های فردی، وظیفه خود می‌دانیم آزادی هرچه سریع‌تر او و تمام افرادی که به واسطه خواسته‌های به حق خود، امروز در بند هستند را خواستار شویم.

https://t.iss.one/joinchat/AAAAAFhioi85VlLNL4puQg