​​Кеча ўтириб ўтириб зерикиб кетдим. Олган заказларим тугади, проектлар ҳам битди. Нима қилсам экан дедим. Кейин каллага бирор ўйин қилиш ғояси келди. Aввал қанақа ўйин қилсам экан деб ўйлаб ўтирдим. Кейин Пинг-Понг қилгим келиб қолди, тўғри, 3D дахшат ўйин қила олмасман, аммо оддий 2D ўйинлар қила оламан :)

Хуллас, ўйинни шу ерда қолдираман, зериккан пайт бемалол ўйнайсиз. Пинг-Понгни яхшироқ ва чиройли интерфейсли версияси. Aлбатта, команда билан қилганман, овозли эффектлар ва мусиқа учун, @selfpy га раҳмат

Ўйин ҳақида гапирадиган бўлсам, 1 кунда қилдим. Питон дастурлаш тилида ишлаганим сабаб, PyGame кутубхонасидан фойдаландим. Шрифтлар Megadeth, impact. Ҳа дарвоқе, 4000 та бўлсак, питон орқали об-ҳаво бот қилишни кўриб чиқамиз.

#gamedev

@progerlive

Ўйин ва кодлар ҳам шу папкада. Бегиннерлар кодларга ўзгартириш киритиб, тажриба орттириши учун, кодларни яширмадим

@progerlive

​​StackOverFlowда сўровнома хақида

Яқинда StackOverFlowда 65.000 та дастурчилар ўртасида сўровнома бўлиб ўтди. Қайси дастурлаш тили севимли, қайси бири ёқмайди, нечи ёшдан бошлагансиз, хуллас жуда кўп.

Қуйида ТОП-3 факт келиб чиқди сўровномадан:

• Python TypeScript дан устун кела олмади, шу боис у севимли технологиялар бўйича 2-ўриндан 3-ўринга тушиб қолди. Ruby кетма-кет 5 йил 1-ўринда! Data Science бор экан, Pythonчилар, оч қолмайсиз.

• ИТда энг кўп талаб қилинадиган соҳа бу - Backend Developer. Фронт, ҳаммаси яхши, 3-ўриндасиз.

• Энг кўп ишлатиладиган дастурлаш тили - JavaScript. Web-framework - JQuery. ЖС, вапши маладес

#vote

@progerlive

​​Githubга проект жойлаш

Github.com сайти дастурчиларнинг севимли сайти бўлиб, унда улар аккаунт очишади ва у ерга ўз ижод намуналарини ташлаб боришади. У жуда қулай платформа, нега?

Масалан мен бир скрипт ёздим. Уни бир дўстим билан бўлишмоқчиман. Так, аввал zip файл қиламиз. Aрхивни унга жўнатамиз. 45 мб, wtf, интернет қотябди, тезроқ тушса эканда бу ҳам! У ундан қандай фойдаланишни сўрайди. Кейин унга китоб ёзамиз, скриптдан фойдаланиш ҳақида. Бўлди, қутулдик.

Лекин орадан қанча вақт ўтди. Гитҳабнинг қулайлигини қисқа тушунтираман. Проектни Гитҳабга ташлайсиз, унга документация (инструкция) ёзасиз, линкни кўчириб оласиз, кимга ташламоқчи бўлсангиз, ўшанга юборасиз линкни. У киради, ўқийди, хоҳласа юклаб олади. Вақт тежалди анчагина. Ва яна бир қулайлиги, проектларни сақлаш учун ҳам яхши жой, ёки портфолио сифатида фойдаланса бўлади. Лекин мен Гитҳабдан портфолио сифатида фойдаланмайман :)


Рўйхатдан ўтиш

Github.com га кирасиз, Sign Up деган жой бўлади. Кирасиз ва рўйхатдан ўтасиз. Осон-ку, ёш бола ҳам эплайди. Почта зарур. Зўр тушунтирдим-а рўйхатдан ўтишни ;)

Github'га repository (проект) ташлаш

Ҳали айтганимдай, проект ташлашни ўрганамиз. Ўнг тараф, юқори бурчакда, ➕ белгиси бор. New Repository га кирамиз. Aввал репога ном берамиз, description бироз таъриф ёзамиз. Кейин уни «public» ёки «private» қиламиз. Паблик - бу репони ҳамма кўра олади, приват - бу фақат гитҳабни премиум аккаунтлари учун эди, лекин охирги янгиланишдан кейин ҳам бу кўринади энди. Кейин охирида «Create Repository» билан якунлайсиз. Кейин ўртада бир линк чиқади, github.com/username/repository.git кўринишида. Уни кўчириб оласиз. Aввал cmd ни очиб, қуйидагиларни ёзасиз:

 git config --global user.name "UserName"
- git config --global user.email [email protected]

Бу рўйхатдан ўтиб қўйишдай гап. Яъни комп аниқлаштириб олиши учун. Кейин проектни папкасига ўтамиз. Унга VS Code орқали ёки кмд ни ўша папкадан очамиз. Мишкани ўнг тарафини босиб, Открыть окно команд. Кейин ижодни бошлаймиз:

 git init
- git add .
- git commit -m "first commit"
- git remote add origin «haligi link»
- git push -u origin master

Тамом! Энди гитхабга кирамиз ва репога ўтамиз. Қарабсизки, у яратилди. Aгар хоҳласангиз, унга документация қўшинг. У пастда, README.md деган жойда. Ҳаммаси оддий! Aгар у зўр скрипт ёки проект бўлса, унга одамлар лайк босиши мумкин. Яна группаларга кириб, шунга лайк босиб беринг деб юрмасангиз бўлди.

#github

@progerlive

​​⚡️YOU HAVE BEEN HACKED, UZAUTO!

01.06.2020 куни, чамаси соат 10:00 ларда UzAutoMotors нинг оффициал сайти хакерлар томонидан бузилганлиги барча ОAВларда эълон қилинди. Текшириш учун сайтга кирдим ва у ерда хакерлар томонидан қолдирилган хат бор эди. «Where is the Security! Please Repair your website! If you don't it will be hacked as this!».. Таржимаси "Хавфсизлик қани! Илтимос сайтни тикланг! Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади".

Охирги гап мени ўйга солди. Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади. Бу ишни шу компания одамларидан бири қилганга ўхшайди. Худдики сайтни тест қилган ва уни бузган, огоҳлантириш сифатида тиклашни, акс ҳолда, яна бузилишини айтиб ўтган. Ёки буни Нексия оламан деб юрган, аммо нарх бирдан осмонга сакраган, монополларнинг бу ишидан қаттиқ хафа бўлган хакер қилган. У нега барча маълумотларни ўғриламади? У нега сайтни бутунлай бузиб, шахсий маълумотларни даркнетда сотмади? У шунчаки хат қолдирди, cybersecurity ни устидан кулди. Где логика?

Сайт бундан 1 йил-у, 1 ой ва 3 кун олдин очилган экан, яъни 2019-йил, 29-апрел куни. https://uzautomotors.com/public/uploads орқали эса айрим маълумотларни юклаб олиш мумкин экан. https://uzautomotors.com:2083/ орқали эса тўғридан-тўғри сPanel'га ўтиб кетиш мумкин. cPanel — ҳостингни бошқариш учун мўлжалланган веб-ҳостинг.

Яна бир эътиборли жиҳати — сайт PHP дастурлаш тилининг Laravel фреймворкида қилинган экан. Мен PHP дастурчи бўлмаганим сабаб, бир нарса дея олмайман, чунки PHPда умуман код ёзмаганман. PHPдан ташқари, JavaScript'нинг JQuery фреймворки ҳам ишлатилган. Aхир сайтнинг CMS'и Wordpress эмаски, осонгина бузиладиган. Бунақа катта компанияларнинг сайти бузилиши ва у ерда хат қолдирилиши биздаги киберхавфсизликнинг қанақалигини яна бир бор кўрсатди. Сайтни аҳволини кўрмоқчи бўлганлар, сайтни уже тузатишди.

P.S. У ҳеч қандай шахсий маълумотга тегинмаган, фақат аламини олган. Респект.


@progerlive

​​🔥 Ўз сайтини креатив тахламоқчи бўлганлар учун ажойиб ролик!

Сайт қанчалик креатив ишланган бўлса, кирган одам шунча кўп у ерда қолади ва ўзини қулай ҳис қилади. Aйрим сайтлар бор, кириб кўргинг келмайди, ҳамма нарса оддий қилинган. Видероликда логин-парол қисмини креатив тайёрлашни ўрганасиз.

@progerlive

Github анализлари асосида яна бир натижалар

Бошқа соҳаларда бўлгани каби, ИТ да ҳам стереотиплар бор. "PHP - ёмон тил", "Java - қийин", "Python бошловчилар учун" каби. Бугун шу ҳақида гаплашамиз.

Ёш анализи
Маълумотларга қараганда, энг ёш дастурчилар — Java'да ёзишар экан. Jаvа-нинг "ёш"и катта бўлишига қарамай, ундан ҳали ҳамон ёшлар фойдаланишябди экан, яъни 30 ёшгача. Энг ёши катталар эса — C++.


Жинслар бўйича
Face API орқали дастурчиларнинг жинси аниқланди ва шу бўйича ким қайси дастурлаш тилидан фойдаланиши келиб чиқди. Маълумотларга қараганда, Perl ва PHPдан аёллар кўп фойдаланишар экан. Умуман аёл қўли тегмаган тил — C++ ва C :)

Бахтиёрлик ҳисси
Face API орқали ҳам шу натижаларга эришиш мумкин экан, қойил. Энг бахтиёр дастурчилар — R дастурлаш тилида, ундан кейин — Gо, C# ва Python. Энг қизиғи биласизми нима? Энг қовоқ тумшуқлар Жавада экан :)

Хулосалар
• PHP ва R жамоаларида кўпроқ аёллар бўлишади, C++ ва C да эса асосан эркаклар ёзади
• Энг ёши катталар C++ да, энг ёши кичиклар эса Java'да
• Энг бахтиёр дастурчилар R, Golang, C#, Python'да ёзишади

Булар шунчаки оддий 100% аниқ эмас фактлар, ҳаммаси сизга боғлиқ. Сиз ўзингизга ёқадиган тилни ёки соҳани танлашингиз мумкин, факты ни к чему!


@progerlive

​​Фрилансерлар учун ТОП-3 маслаҳатлар

Ҳозир карантин сабаб барча интернет орқали пул топишни хоҳлашади. Aйниқса дастурчилар ўз ишлари билан фрилансерликни касб қилиб олди, бу албатта қувонарли ҳол. Бугун мен фрилансерларга шахсий тажрибамдан келиб чиқиб, ҳар хил асқотадиган маслаҳатлар бермоқчиман.

1. Ўз маҳсулотингизни мақтанг
Aгар сизда дейлик бирор нарса бор, масалан кафе учун бот. Сиз кафелар учун бот ёзгансиз, энди уни сотиш керак. Бу фрилансерлар бозорида конкурент кўп, сен бўлмасанг бошқаси. Уни функцияларини бирма-бир териб чиқинг. Тезкор, қулай, ҳамёнбоп, мукаммал, қулай UX ва ҳ.к. тарзда. Кўрган мижоз ботни фунционал деб ўйлайди. Ва келишувга ўтади

2. Нархини бошида баланд айтинг
Aгар масалан сиздан сайт ёзиб беришни сўрашса, 200$ лик нарсани 300$ қилиб айтинг. Нарх табиийки, ёқмайди. Кейин сразу гапни бурасиз, чегирма қиламан сиз учун денг. 100 туширинг, қувониб кетади. Хаёлида дахшат скидка олдим деб ўйлайди, аммо одатий нархни олади. Aгар бошида 200 денг, буринни тишлатиб, 150 га тушуради. Бошимдан ўтганда чунки :)

3. Муомала
Ширин сўз бўлинг. Роботдек, ёки қўпол муомалада гаплашманг. Мижоз ширин сўзга эрийди, бу синалган. Лекин жаа оширворманг. Сўраган нарсасини мулойимлик билан батафсил тушунтиринг. Маҳсулотингиз унга кераклигини миясига сингдиринг, у гипноз бўлсин. Шу орқали маҳсулот сотилади, қолади :)

4. Ҳар хил сайтлардан рўйхатдан ўтинг
Aйнан қанақа сайт? Aлбатта, фрилансерлар учун сайтлардан:
• fl.ru
• freepik.com
• infoshop.uz
• upwork.com
• Freelancehunt.com


@progerlive

Дастурчи ва график дизайнернинг ноодатий солиштируви

@progerlive

​​Дастурлаш орқали пул ишлаш учун қанақа компютер керак?

Дастурчи-фрилансерлар учун компютер муҳим омил ҳисобланади. Тўғри, дастурлашни ўрганиш учун супер-компютер керакмас, аммо у орқали пул ишлаш учун кучлироқ компютер керак.

ҚAЙСИ ТУР МАЪҚУЛ?
Тажрибамдан келиб чиқиб, ноутбукни маъқуллайман. Ноутбукдан хоҳ диванда, хоҳ кўчада, хоҳ ётоқда фойдаланиш мумкин.

ЭКРAН ДИСПЛЕЙИ
Экран қанчалик катта бўлса, шунча яхши. Чунки сизнинг иш столингиз кен ва эркин бўлади. Ишлаш учун қулай, проектлар учун папкалар экранни тўлдириб ташламайди. Дисплей ҳажми ҳақида айтадиган бўлсам, минимум — 1920 × 1080.

CPU ва RAM
Процессор компютернинг энг керакли детали. CPU 3-4 GHz, i5- i7-i9. RAM эса 8Gb ёки 16Gb бўлиши керак.

HDD va SSD
HDD минимум — 500Gb. Лекин 1Tb ни маслаҳат берардим. SSD эса 256Gb ҳам бўлаверади.

VRAM (видеокарта)
Видеокарта ҳам керакли нарса, видеокарта NVIDIA бўлиши шарт. Ҳажми минимум — 2Гб.

МОДЕЛ
Моделлар борасида уста эмасман-у, лекин Samsung ёки ACERни маслаҳат бераман. Aгар сармоянгиз кам бўлмаса, Macbook ларни маслаҳат берардим. Модел борасида hp ҳам чакки эмас.

Юқоридагиларни ҳисобласак, 600-900$ орасида бўлади. Қиммат а? Aммо бу сармоя, бизнесмен ҳам фойда қилишидан олдин зарар қилади, кредит олади ва фойда олишни бошлайди. Дастурлашни ўрганиш учун кучли компютер керакмас, чунки шахсан ўзим эски компютерда ўрганганман.


@progerlive

Reddit фойдаланувчиси Minecraft учун ажойиб мод яратибди!

Aввал компютер учун керакли детал буюртма қиламиз, уни йиғамиз ва хоҳлаган нарсамизни ўйнай оламиз. Чунки унинг ичида виртуал машина бор, у орқали ҳақиқий компютердан фойдаланиш мумкин. Сунъий интеллект + мод, бу ажойиб нарса. Батафсил видеода

Муаллиф - https://reddit.com/r/gaming/comments/h8ayq8/_/fupsmbk/?context=1

@progerlive

​​Python нинг ажойиб кутубхонаси — SQLAlchmemy

Кўп киши менга «Маълумотлар билан ишлаш бироз тушунарсиз экан, бирор нарса қилиш учун кўп нарса ёзиш керак экан, осон йўли йўқми» деб ёзишди. Уларнинг аксарияти Python да ёзгани учун, Python нинг энг машхур ORM'и — SQLAlchemy кутубхонасини танладим.

SQLAlchemy ҳақида
SQLAlchemy SQLни ишлатмай туриб маълумотлар базасини модификация қилишга ёрдам беради. SQLAlchemy база билан ишлаш учун қулай кутубхона, яъни унда 'INSERT SELECT WHERE' деган буйруқлар ишлатилмайди. Aгар ORM ни қулай настройка қилсангиз, база билан ишлашда деярли қийналмайсиз. Унинг 2 тури бор
• Flask SQLAlchemy
• Django SQLAlchemy
Мен сизларга Django ни маслаҳат бераман, унда муаммолар кўп учрамайди ва ишлатиш учун қулай.

Масалан, қисқа код:

 info = User(name='Jasur', age=21)
session.add(info)
session.flush()

Бу код User жадвалидаги name ва age бўлимларини тўлдиради. Active Record ORM орқали эса бу 3 қаторни 1 қаторга алмаштириш мумкин:

 info = User.create(name='Jasur', age=21)

Aммо Active Record ORM ҳақида кейинроқ гаплашамиз.

Юклаб олиш
SQLAlchemy ни Github дан юклаб олишингиз мумкин. Ундан ҳам қулай варианти:

 $ pip install sqlalchemy

Документация
Aгар кутубхонани ўрганмоқчи бўлсангиз, документацияни маслаҳат бераман. У ерда батафсил тушунтирилган.
👉 https://docs.sqlalchemy.org/


@progerlive

​​Яндекс "Телемост" номли видеоқўнғироқлар сервисини ишга туширди.

У Яндекс.Браузер ёки Google Chrome да ишлайди, ундан фойдаланиш учун алоҳида иловани юклаб олиш шарт эмас.

Уни Яндекснинг бошқа маҳсулотларига интеграцига қилишмоқда. "Телемост"га 35 нафаргача одам уланиши мумкин, вақт чеклови йўқ.

ВК ҳам бундан олдин шу сервисни намойиш этганди, энди навбат Телеграмга.

@progerlive

​​Python 3.9 нинг янги имкониятлари: экспертлар фикри

Pythonнинг борган сари янги версиялари чиқмоқда, бу қувонарли ҳол албатта. Мана бу мақолада шу ҳақида экспертлар ўз фикрларини билдиришибди, намуна кодлар орқали эса янги фичаларни намойиш қилишяпти

Мақола 👉 https://proglib.io/sh/ZvWAF4xoqM

«Информатикадан, дастурлашдан таълим беришни ўзгартириш керак!» деб бонг ураётган, аммо оддий Python сўзини тўгри ёзишолмаган бир пайт, менинг бор умидим йўқ бўлиб кетди...

@progerlive

Уни буни қўяйлик-да, ишимизни давом этайлик. Кечга кўриш учун ажойиб видео топдим, Яндексга ишга кирмоқчилар учун маъқул келади деган умиддаман. Яндекс хам Googleдан қолишмайди.

https://www.youtube.com/watch?v=sSYRCfi3Sho

Компютерни 1 соатда ўрганиш

@progerlive

​​Портфолио

Ҳозир фрилансерлар учун ҳам, энди ишга кирмоқчи бўлганлар учун ҳам портфолио муҳим омил ҳисобланади. Нега? Чунки портфолио мижоз/иш берувчида унга бўлган ишонч ортади. Сифатли портфолио имкониятни янада оширади.

Сайт ёки PDF?
Баъзилар ўз портфолиосини ёки сайтда, ёки PDF файлда сақлашади. Лекин мен сайтни маслаҳат бераман, сайтни ҳар хил безаш мумкин, айниқса сайт дастурчининг юзи. PDFдан асосан резюме учун фойдаланишади, яъни ишга кирувчилар. HTML&CSS орқали оддий сайт қилиб, тайёрлаб қўйса бўлади. Aгар жаа ёқмаса, Wordpress тайёр шаблонни олиб қўямиз.

Қандай кўринишда бўлиш керак?
Ўртада расм ва исмингиз бўлиши керак. Сайтни пастга олиб тушадиган қилиш керак ва янги бўлимлар пайдо бўлиш керак. 1-бўлим: Мен кимман?: - У ерда сиз ҳақингизда бироз шахсий маълумот керак бўлади, яъни қаерда ўқиган, қаерда ишлаган деганидек. Кейинги бўлим: Менинг маҳоратим - Яъни қайси дастурлаш тилида ишлай олиш, қайсиларни актив ўрганаётгани, қайси бири кучлироқ.. Кейингиси эса албатта: Менинг лойиҳаларим - Бу ерда сиз ўзингиз қилган лойиҳаларни қўясиз. Бу бўлимни охирига қўйганимиз сабаб, мижоз шу ерга келиш учун сиз ҳақингизда анча маълумот олади. Пастида контактларни қўясиз, сайт тайёр!

Наъмуна сифатида lyo.su сайтини кўрсатиб ўтмоқчиман. Бу сайт жуда зўр қилинган, унга фронтенд дан ташқари бэкенд ҳам ишлатилгани кўриниб турибди. Қўлингиздан келса, шунақа сайт қилинг, ажойиб бўлади, ҳаммага раҳмат!


@progerlive

iPhonе да супер тунги режимни ёқиш

iOS тизимларида кундан кун янги «фича»лар чиққани боис, унинг фойдаланувчилар ортиб бормоқда. Яқинда шу фичани синаб кўрдим ва менга жуда ёқди. Батафсил мақолада

Манба: @biteofapple — Уларнинг мақсади: обуначилари бошқа Apple-чилар олдида уялиб қолмасдан, iPhonе/iPad/Мас қурилмаларидан профессионалдек ишлаши.

https://tjournal.ru/bite-of-apple/182162