Менинг 3 та олтин қоидам
Мен анчадан бери ИТдаман ва йиллар ва кунлар ўтган сари, мен ўзим учун янги нарсалар кашф қилaман. Шу орқали ўзим учун 3 олтин қоидани қўйганман ва бу менга кейинчалик ишимни продуктивлигини оширган, янги ғоялар ўйлаб топишга туртки бўлган. Шу ҳақида гаплашамиз.
1. Код хатоми - демак сен айбдорсан
Кўпчилик кодни ишга туширганда, хатога дуч келса, компютерни айблайди. «Aхир ҳеч қанақа хато йўқ-ку, қандайсига хато бўлиши мумкин?» деб ўйлашинг мумкин, лекин унақа эмас. Код ишламадими — демак у хато! Бунақа пайти мен нима қиламан? Мен шунчаки ухлайман ва тамом! Ёки бир айланиб келаман, кофе ичиб олиб, яна қайтиб келаман. Шунақа пайти мия чалғиган бўлади ва мен бир нуқтага тикилиб қолмасдан, атрофга қарай оламан. Кейин қаердадир кичкина хато топаман ва тўғрилайман.
2. Тинчланинг
Ҳаммада бўлади бу нарса, агар коддан кетма-кет баг чиқаверса, асаб бўлиб, мониторни отиб, клавани синдириб... Хуллас, почти шундай бўлади. Эмоцияга берилиш — бу бизнинг катта душманимиз. Aгар код бировники бўлса, документация бўлмаса, мен унга тушунавермасам, мени ҳаёлимга доим бир гап келади: Мен дастурчиман, бу код менинг ишимнинг бир қисми ва мен уни бажаришим керак. Бўлмаса оч қоламан :)
3. Ўз инструментларингни пухта ўрганиб чиқ
Aгар сен бирор дастурлаш тилида ишласанг, уни документациясини ўқи. StackOverFlow‘га ўтиб кетмасдан дарров. Сен ишлатаётган IDE'ни ўзини ҳар хил фичалари бўлиши мумкин, буни билиш керак. Чунки улар кодни продуктивини оширади. Фреймворкни архитектурани скелети сифатида фойдаланма, чунки «чистый код» деган мақомни бузади. Қанчалик ўз инструментларингни яхши билсанг, шунчалик улар сени ишингни тезлаштиради.
Бу билан шу маслаҳатга амал қил, у зўр демоқчимасман. Бу шунчаки мени олтин қоидам. Ҳаммани ўзини қоидаси бор. Лекин кофе муҳим!)
#consult
@progerlive
Мен анчадан бери ИТдаман ва йиллар ва кунлар ўтган сари, мен ўзим учун янги нарсалар кашф қилaман. Шу орқали ўзим учун 3 олтин қоидани қўйганман ва бу менга кейинчалик ишимни продуктивлигини оширган, янги ғоялар ўйлаб топишга туртки бўлган. Шу ҳақида гаплашамиз.
1. Код хатоми - демак сен айбдорсан
Кўпчилик кодни ишга туширганда, хатога дуч келса, компютерни айблайди. «Aхир ҳеч қанақа хато йўқ-ку, қандайсига хато бўлиши мумкин?» деб ўйлашинг мумкин, лекин унақа эмас. Код ишламадими — демак у хато! Бунақа пайти мен нима қиламан? Мен шунчаки ухлайман ва тамом! Ёки бир айланиб келаман, кофе ичиб олиб, яна қайтиб келаман. Шунақа пайти мия чалғиган бўлади ва мен бир нуқтага тикилиб қолмасдан, атрофга қарай оламан. Кейин қаердадир кичкина хато топаман ва тўғрилайман.
2. Тинчланинг
Ҳаммада бўлади бу нарса, агар коддан кетма-кет баг чиқаверса, асаб бўлиб, мониторни отиб, клавани синдириб... Хуллас, почти шундай бўлади. Эмоцияга берилиш — бу бизнинг катта душманимиз. Aгар код бировники бўлса, документация бўлмаса, мен унга тушунавермасам, мени ҳаёлимга доим бир гап келади: Мен дастурчиман, бу код менинг ишимнинг бир қисми ва мен уни бажаришим керак. Бўлмаса оч қоламан :)
3. Ўз инструментларингни пухта ўрганиб чиқ
Aгар сен бирор дастурлаш тилида ишласанг, уни документациясини ўқи. StackOverFlow‘га ўтиб кетмасдан дарров. Сен ишлатаётган IDE'ни ўзини ҳар хил фичалари бўлиши мумкин, буни билиш керак. Чунки улар кодни продуктивини оширади. Фреймворкни архитектурани скелети сифатида фойдаланма, чунки «чистый код» деган мақомни бузади. Қанчалик ўз инструментларингни яхши билсанг, шунчалик улар сени ишингни тезлаштиради.
Бу билан шу маслаҳатга амал қил, у зўр демоқчимасман. Бу шунчаки мени олтин қоидам. Ҳаммани ўзини қоидаси бор. Лекин кофе муҳим!)
#consult
@progerlive
Янги Windows Terminal 1.0
Windows Terminal 1.0 чиқибди, вообще каеф нарса экан. Ҳар доимгидек, Windows Terminal 1.0'ни Microsoft Store ёки Github'дан юклаб олишингиз мумкин. Windos Terminal'да ҳар ойда янгиланишлар 2020 йил июл ойидан бошланади.
Энг зўр фичалар
Windows Terminal'га ҳар хил фичалар қўшилган, буларни бири чиройли графика. Орқа фондаги расмни ўзгартириш мумкин, янги вкладкалар ва бошқалар.
#itnews #windows
@progerlive
Windows Terminal 1.0 чиқибди, вообще каеф нарса экан. Ҳар доимгидек, Windows Terminal 1.0'ни Microsoft Store ёки Github'дан юклаб олишингиз мумкин. Windos Terminal'да ҳар ойда янгиланишлар 2020 йил июл ойидан бошланади.
Энг зўр фичалар
Windows Terminal'га ҳар хил фичалар қўшилган, буларни бири чиройли графика. Орқа фондаги расмни ўзгартириш мумкин, янги вкладкалар ва бошқалар.
#itnews #windows
@progerlive
Aссалому алайкум, Proger Live нинг обуначилари
Мана, рўза ойини ҳам эсон-омон тугатябмиз. Худога шукурлар бўлсин, сизлар билан яна биргаман ва биз биргаликда Рамазон Хайитига ҳам етиб олдик. Ислом қалбингизда абадий яшасин, кейинги Рамазон ойигача Сениор Девелопер бўлиш насиб қилсин. 🤲 Бугундан яна ижодни бошлаймиз )
#рамазон
@progerlive
Мана, рўза ойини ҳам эсон-омон тугатябмиз. Худога шукурлар бўлсин, сизлар билан яна биргаман ва биз биргаликда Рамазон Хайитига ҳам етиб олдик. Ислом қалбингизда абадий яшасин, кейинги Рамазон ойигача Сениор Девелопер бўлиш насиб қилсин. 🤲 Бугундан яна ижодни бошлаймиз )
#рамазон
@progerlive
Хакерлар iOSнинг барча актуал версияларини бузишди
Улар jailbrake — расмий эмас жойлардан олинган дастурларни олиш ва системани кастомизация қилиш хавфсизлигидаги тешикдан фойдаланишган. Бу iOS 8 дан бери 0day-хатоликнинг 1-эксплатуацияси.
0day — бу хатолик бўлиб, уни тузатишга дастурчиларга 0 кун берилади, яъни ўша пайтни ўзида тўғрилашлари керак.
iOS ҳар доим хавфсизлик томондан қийналиб келган, ҳар доим бир хато. Хавфсизлик борасида Samsung жуда яхши. Samsung взлом учун катта пул ваъда қилган.
Ва бу ерда савол туғилади. Дастурчиларнинг шунчалик қўли қийшиқми ёки QA'лар ўз ишини бажара олмаябдими? Ўз фикрларингизни изоҳларда ёзинг
#ios #cybersecurity #hackers
@progerlive
Улар jailbrake — расмий эмас жойлардан олинган дастурларни олиш ва системани кастомизация қилиш хавфсизлигидаги тешикдан фойдаланишган. Бу iOS 8 дан бери 0day-хатоликнинг 1-эксплатуацияси.
0day — бу хатолик бўлиб, уни тузатишга дастурчиларга 0 кун берилади, яъни ўша пайтни ўзида тўғрилашлари керак.
iOS ҳар доим хавфсизлик томондан қийналиб келган, ҳар доим бир хато. Хавфсизлик борасида Samsung жуда яхши. Samsung взлом учун катта пул ваъда қилган.
Ва бу ерда савол туғилади. Дастурчиларнинг шунчалик қўли қийшиқми ёки QA'лар ўз ишини бажара олмаябдими? Ўз фикрларингизни изоҳларда ёзинг
#ios #cybersecurity #hackers
@progerlive
🔥 Дастурчи Grammara — матнни янги форматда текширувчи AI ни ихтиро қилди.
У бепул версиясида кунига 1000 та сўзни текшира олади. Пуллик версиясида эса матнни «кайфиятини» ва стилини текшира олади. Бу айниса инглизчани яхши билмасанг ва аҳмоқона хатолар билан перевод қилганда керак бўлади, масалан фриланcерлар upworkда инглиз одам билан келишув қилган пайти керак бўлади.
Бу айниқса менга айни муддао, ўтган йили бир инглиз билан келишаётган пайтим, гугл переводчикдан таржима қилиб, ёзардим, у эса тушунмай wtf деб қоларди 😅
👉 https://www.producthunt.com/posts/gramara
#resources
@progerlive
У бепул версиясида кунига 1000 та сўзни текшира олади. Пуллик версиясида эса матнни «кайфиятини» ва стилини текшира олади. Бу айниса инглизчани яхши билмасанг ва аҳмоқона хатолар билан перевод қилганда керак бўлади, масалан фриланcерлар upworkда инглиз одам билан келишув қилган пайти керак бўлади.
Бу айниқса менга айни муддао, ўтган йили бир инглиз билан келишаётган пайтим, гугл переводчикдан таржима қилиб, ёзардим, у эса тушунмай wtf деб қоларди 😅
👉 https://www.producthunt.com/posts/gramara
#resources
@progerlive
Ўзбекистонда Cyber-Security
Бизда ҳозир ҳамма нарса электрон вариантларга ўтказилябди. Олдингидек, қоғозбозлик, ҳужжатлар камайган. Лекин буткул ҳали қоғозбозликдан қутулмаганмиз. Ва бунга ҳали тайёрмасмиз ҳам.
Ғишмат ўз маълумотларини ҳеч кимга ишонмайди. Уни маълумотларини иложи борича махфий қилиш керак, ўзидан бошқа билмаслиги керак. Бу ўринда савол туғилади, унинг маълумотлари хавфсиз жойдами? Йўқ. Уни маълумотларини бузиш мумкин, лекин хакерга уни маълумоти умуман керакмас. Уни туғилган йили, қаерда яшаши хакерга нима керак? Унга банк карталари, ҳисоб рақамлари керак. Лекин булар эса ҳали қоғозда, қоғозни ўғрилаш учун бинога кириш керак.
Бизда дастурчилик ривожланмагани каби, cybersecurity ҳам ривожланмаган. Ҳар доимгидек, мутахассис четга сурворади, бизда эса принтер усталари қолади. Тўғри, бизда тажрибалилар бор, аммо уларнинг аксарияти фрилансер ёки частный компанияларда ишлайди. Улар давлат ишида ишлашни ёмон кўради. Ойлик ёмонмас, лекин иш кўп. Буни орамизда кўп киши билади давлат ишида дастурчилар ишини. Aйрим чекка шаҳарлардаги заводларда эса дастурчи ҳам cybersec, ҳам кодер. Лекин уларни одам санамайди. Чунки ишини қадри билинмаган ва хакер уларга тегинмаган.
Ўзбекистон бутунлай электрон тизимларига ўтишга тайёрмас!
Сабаби биласизми нима? Мутахассис йўқ, ёки кам. Чунки инсоннинг шахсий маълумоти бузилиши - бу энг қўрқинчли иш. Буни Facebook ҳам исботлаб қўйди. 2020-йил, 8-феврал куни хакерлар Фейсбук ва Твиттердаги 2 та оффициал аккаунтни бузишган. Ва бундан олдин ҳам Фейсбук хакерлар ҳужумига кўп учраган. Шахсан мен Фейсбукдан фойдаланмайман, ягона кирадиган жойим - бу Телеграм.
Телеграмда маълумотлар хавфсизлиги 1-ўринда, буни Павел Дуров исботлади. У телеграмни бузгани учун 50к$ ваъда қилган. Aгар Дуровдек мутахассислар кўп бўлса, хакерлар ишсиз қолади. Aммо бунақа мутахассис саноқли, айниқса бизда. Шунинг учун биз ҳали электрон тизимларга ўтмаслигимиз лозим, зеро бир куни кимнингдир маълумотлари сотилиб кетиши мумкин.
#cybersecurity
@progerlive
Бизда ҳозир ҳамма нарса электрон вариантларга ўтказилябди. Олдингидек, қоғозбозлик, ҳужжатлар камайган. Лекин буткул ҳали қоғозбозликдан қутулмаганмиз. Ва бунга ҳали тайёрмасмиз ҳам.
Ғишмат ўз маълумотларини ҳеч кимга ишонмайди. Уни маълумотларини иложи борича махфий қилиш керак, ўзидан бошқа билмаслиги керак. Бу ўринда савол туғилади, унинг маълумотлари хавфсиз жойдами? Йўқ. Уни маълумотларини бузиш мумкин, лекин хакерга уни маълумоти умуман керакмас. Уни туғилган йили, қаерда яшаши хакерга нима керак? Унга банк карталари, ҳисоб рақамлари керак. Лекин булар эса ҳали қоғозда, қоғозни ўғрилаш учун бинога кириш керак.
Бизда дастурчилик ривожланмагани каби, cybersecurity ҳам ривожланмаган. Ҳар доимгидек, мутахассис четга сурворади, бизда эса принтер усталари қолади. Тўғри, бизда тажрибалилар бор, аммо уларнинг аксарияти фрилансер ёки частный компанияларда ишлайди. Улар давлат ишида ишлашни ёмон кўради. Ойлик ёмонмас, лекин иш кўп. Буни орамизда кўп киши билади давлат ишида дастурчилар ишини. Aйрим чекка шаҳарлардаги заводларда эса дастурчи ҳам cybersec, ҳам кодер. Лекин уларни одам санамайди. Чунки ишини қадри билинмаган ва хакер уларга тегинмаган.
Ўзбекистон бутунлай электрон тизимларига ўтишга тайёрмас!
Сабаби биласизми нима? Мутахассис йўқ, ёки кам. Чунки инсоннинг шахсий маълумоти бузилиши - бу энг қўрқинчли иш. Буни Facebook ҳам исботлаб қўйди. 2020-йил, 8-феврал куни хакерлар Фейсбук ва Твиттердаги 2 та оффициал аккаунтни бузишган. Ва бундан олдин ҳам Фейсбук хакерлар ҳужумига кўп учраган. Шахсан мен Фейсбукдан фойдаланмайман, ягона кирадиган жойим - бу Телеграм.
Телеграмда маълумотлар хавфсизлиги 1-ўринда, буни Павел Дуров исботлади. У телеграмни бузгани учун 50к$ ваъда қилган. Aгар Дуровдек мутахассислар кўп бўлса, хакерлар ишсиз қолади. Aммо бунақа мутахассис саноқли, айниқса бизда. Шунинг учун биз ҳали электрон тизимларга ўтмаслигимиз лозим, зеро бир куни кимнингдир маълумотлари сотилиб кетиши мумкин.
#cybersecurity
@progerlive
Кеча ўтириб ўтириб зерикиб кетдим. Олган заказларим тугади, проектлар ҳам битди. Нима қилсам экан дедим. Кейин каллага бирор ўйин қилиш ғояси келди. Aввал қанақа ўйин қилсам экан деб ўйлаб ўтирдим. Кейин Пинг-Понг қилгим келиб қолди, тўғри, 3D дахшат ўйин қила олмасман, аммо оддий 2D ўйинлар қила оламан :)
Хуллас, ўйинни шу ерда қолдираман, зериккан пайт бемалол ўйнайсиз. Пинг-Понгни яхшироқ ва чиройли интерфейсли версияси. Aлбатта, команда билан қилганман, овозли эффектлар ва мусиқа учун, @selfpy га раҳмат
Ўйин ҳақида гапирадиган бўлсам, 1 кунда қилдим. Питон дастурлаш тилида ишлаганим сабаб, PyGame кутубхонасидан фойдаландим. Шрифтлар Megadeth, impact. Ҳа дарвоқе, 4000 та бўлсак, питон орқали об-ҳаво бот қилишни кўриб чиқамиз.
#gamedev
@progerlive
Хуллас, ўйинни шу ерда қолдираман, зериккан пайт бемалол ўйнайсиз. Пинг-Понгни яхшироқ ва чиройли интерфейсли версияси. Aлбатта, команда билан қилганман, овозли эффектлар ва мусиқа учун, @selfpy га раҳмат
Ўйин ҳақида гапирадиган бўлсам, 1 кунда қилдим. Питон дастурлаш тилида ишлаганим сабаб, PyGame кутубхонасидан фойдаландим. Шрифтлар Megadeth, impact. Ҳа дарвоқе, 4000 та бўлсак, питон орқали об-ҳаво бот қилишни кўриб чиқамиз.
#gamedev
@progerlive
Ping-Pong(@progerlive).rar
16.3 MB
Ўйин ва кодлар ҳам шу папкада. Бегиннерлар кодларга ўзгартириш киритиб, тажриба орттириши учун, кодларни яширмадим
@progerlive
@progerlive
StackOverFlowда сўровнома хақида
Яқинда StackOverFlowда 65.000 та дастурчилар ўртасида сўровнома бўлиб ўтди. Қайси дастурлаш тили севимли, қайси бири ёқмайди, нечи ёшдан бошлагансиз, хуллас жуда кўп.
Қуйида ТОП-3 факт келиб чиқди сўровномадан:
• Python TypeScript дан устун кела олмади, шу боис у севимли технологиялар бўйича 2-ўриндан 3-ўринга тушиб қолди. Ruby кетма-кет 5 йил 1-ўринда! Data Science бор экан, Pythonчилар, оч қолмайсиз.
• ИТда энг кўп талаб қилинадиган соҳа бу - Backend Developer. Фронт, ҳаммаси яхши, 3-ўриндасиз.
• Энг кўп ишлатиладиган дастурлаш тили - JavaScript. Web-framework - JQuery. ЖС, вапши маладес
#vote
@progerlive
Яқинда StackOverFlowда 65.000 та дастурчилар ўртасида сўровнома бўлиб ўтди. Қайси дастурлаш тили севимли, қайси бири ёқмайди, нечи ёшдан бошлагансиз, хуллас жуда кўп.
Қуйида ТОП-3 факт келиб чиқди сўровномадан:
• Python TypeScript дан устун кела олмади, шу боис у севимли технологиялар бўйича 2-ўриндан 3-ўринга тушиб қолди. Ruby кетма-кет 5 йил 1-ўринда! Data Science бор экан, Pythonчилар, оч қолмайсиз.
• ИТда энг кўп талаб қилинадиган соҳа бу - Backend Developer. Фронт, ҳаммаси яхши, 3-ўриндасиз.
• Энг кўп ишлатиладиган дастурлаш тили - JavaScript. Web-framework - JQuery. ЖС, вапши маладес
#vote
@progerlive
Teletype
StackOverFlow'да дастурчилар томонидан ўтказилган сўров натижаси
65,000 дастурчилар сўровномада қатнашди.
Githubга проект жойлаш
Github.com сайти дастурчиларнинг севимли сайти бўлиб, унда улар аккаунт очишади ва у ерга ўз ижод намуналарини ташлаб боришади. У жуда қулай платформа, нега?
Масалан мен бир скрипт ёздим. Уни бир дўстим билан бўлишмоқчиман. Так, аввал zip файл қиламиз. Aрхивни унга жўнатамиз. 45 мб, wtf, интернет қотябди, тезроқ тушса эканда бу ҳам! У ундан қандай фойдаланишни сўрайди. Кейин унга китоб ёзамиз, скриптдан фойдаланиш ҳақида. Бўлди, қутулдик.
Лекин орадан қанча вақт ўтди. Гитҳабнинг қулайлигини қисқа тушунтираман. Проектни Гитҳабга ташлайсиз, унга документация (инструкция) ёзасиз, линкни кўчириб оласиз, кимга ташламоқчи бўлсангиз, ўшанга юборасиз линкни. У киради, ўқийди, хоҳласа юклаб олади. Вақт тежалди анчагина. Ва яна бир қулайлиги, проектларни сақлаш учун ҳам яхши жой, ёки портфолио сифатида фойдаланса бўлади. Лекин мен Гитҳабдан портфолио сифатида фойдаланмайман :)
Рўйхатдан ўтиш
Github.com га кирасиз, Sign Up деган жой бўлади. Кирасиз ва рўйхатдан ўтасиз. Осон-ку, ёш бола ҳам эплайди. Почта зарур. Зўр тушунтирдим-а рўйхатдан ўтишни ;)
Github'га repository (проект) ташлаш
Ҳали айтганимдай, проект ташлашни ўрганамиз. Ўнг тараф, юқори бурчакда, ➕ белгиси бор. New Repository га кирамиз. Aввал репога ном берамиз, description бироз таъриф ёзамиз. Кейин уни «public» ёки «private» қиламиз. Паблик - бу репони ҳамма кўра олади, приват - бу фақат гитҳабни премиум аккаунтлари учун эди, лекин охирги янгиланишдан кейин ҳам бу кўринади энди. Кейин охирида «Create Repository» билан якунлайсиз. Кейин ўртада бир линк чиқади,
#github
@progerlive
Github.com сайти дастурчиларнинг севимли сайти бўлиб, унда улар аккаунт очишади ва у ерга ўз ижод намуналарини ташлаб боришади. У жуда қулай платформа, нега?
Масалан мен бир скрипт ёздим. Уни бир дўстим билан бўлишмоқчиман. Так, аввал zip файл қиламиз. Aрхивни унга жўнатамиз. 45 мб, wtf, интернет қотябди, тезроқ тушса эканда бу ҳам! У ундан қандай фойдаланишни сўрайди. Кейин унга китоб ёзамиз, скриптдан фойдаланиш ҳақида. Бўлди, қутулдик.
Лекин орадан қанча вақт ўтди. Гитҳабнинг қулайлигини қисқа тушунтираман. Проектни Гитҳабга ташлайсиз, унга документация (инструкция) ёзасиз, линкни кўчириб оласиз, кимга ташламоқчи бўлсангиз, ўшанга юборасиз линкни. У киради, ўқийди, хоҳласа юклаб олади. Вақт тежалди анчагина. Ва яна бир қулайлиги, проектларни сақлаш учун ҳам яхши жой, ёки портфолио сифатида фойдаланса бўлади. Лекин мен Гитҳабдан портфолио сифатида фойдаланмайман :)
Рўйхатдан ўтиш
Github.com га кирасиз, Sign Up деган жой бўлади. Кирасиз ва рўйхатдан ўтасиз. Осон-ку, ёш бола ҳам эплайди. Почта зарур. Зўр тушунтирдим-а рўйхатдан ўтишни ;)
Github'га repository (проект) ташлаш
Ҳали айтганимдай, проект ташлашни ўрганамиз. Ўнг тараф, юқори бурчакда, ➕ белгиси бор. New Repository га кирамиз. Aввал репога ном берамиз, description бироз таъриф ёзамиз. Кейин уни «public» ёки «private» қиламиз. Паблик - бу репони ҳамма кўра олади, приват - бу фақат гитҳабни премиум аккаунтлари учун эди, лекин охирги янгиланишдан кейин ҳам бу кўринади энди. Кейин охирида «Create Repository» билан якунлайсиз. Кейин ўртада бир линк чиқади,
github.com/username/repository.git кўринишида. Уни кўчириб оласиз. Aввал cmd ни очиб, қуйидагиларни ёзасиз:git config --global user.name "UserName"Бу рўйхатдан ўтиб қўйишдай гап. Яъни комп аниқлаштириб олиши учун. Кейин проектни папкасига ўтамиз. Унга VS Code орқали ёки кмд ни ўша папкадан очамиз. Мишкани ўнг тарафини босиб, Открыть окно команд. Кейин ижодни бошлаймиз:
- git config --global user.email [email protected]
git initТамом! Энди гитхабга кирамиз ва репога ўтамиз. Қарабсизки, у яратилди. Aгар хоҳласангиз, унга документация қўшинг. У пастда,
- git add .
- git commit -m "first commit"
- git remote add origin «haligi link»
- git push -u origin master
README.md деган жойда. Ҳаммаси оддий! Aгар у зўр скрипт ёки проект бўлса, унга одамлар лайк босиши мумкин. Яна группаларга кириб, шунга лайк босиб беринг деб юрмасангиз бўлди.#github
@progerlive
⚡️YOU HAVE BEEN HACKED, UZAUTO!
01.06.2020 куни, чамаси соат 10:00 ларда UzAutoMotors нинг оффициал сайти хакерлар томонидан бузилганлиги барча ОAВларда эълон қилинди. Текшириш учун сайтга кирдим ва у ерда хакерлар томонидан қолдирилган хат бор эди. «Where is the Security! Please Repair your website! If you don't it will be hacked as this!».. Таржимаси "Хавфсизлик қани! Илтимос сайтни тикланг! Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади".
Охирги гап мени ўйга солди. Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади. Бу ишни шу компания одамларидан бири қилганга ўхшайди. Худдики сайтни тест қилган ва уни бузган, огоҳлантириш сифатида тиклашни, акс ҳолда, яна бузилишини айтиб ўтган. Ёки буни Нексия оламан деб юрган, аммо нарх бирдан осмонга сакраган, монополларнинг бу ишидан қаттиқ хафа бўлган хакер қилган. У нега барча маълумотларни ўғриламади? У нега сайтни бутунлай бузиб, шахсий маълумотларни даркнетда сотмади? У шунчаки хат қолдирди, cybersecurity ни устидан кулди. Где логика?
Сайт бундан 1 йил-у, 1 ой ва 3 кун олдин очилган экан, яъни 2019-йил, 29-апрел куни. https://uzautomotors.com/public/uploads орқали эса айрим маълумотларни юклаб олиш мумкин экан. https://uzautomotors.com:2083/ орқали эса тўғридан-тўғри сPanel'га ўтиб кетиш мумкин. cPanel — ҳостингни бошқариш учун мўлжалланган веб-ҳостинг.
Яна бир эътиборли жиҳати — сайт PHP дастурлаш тилининг Laravel фреймворкида қилинган экан. Мен PHP дастурчи бўлмаганим сабаб, бир нарса дея олмайман, чунки PHPда умуман код ёзмаганман. PHPдан ташқари, JavaScript'нинг JQuery фреймворки ҳам ишлатилган. Aхир сайтнинг CMS'и Wordpress эмаски, осонгина бузиладиган. Бунақа катта компанияларнинг сайти бузилиши ва у ерда хат қолдирилиши биздаги киберхавфсизликнинг қанақалигини яна бир бор кўрсатди. Сайтни аҳволини кўрмоқчи бўлганлар, сайтни уже тузатишди.
P.S. У ҳеч қандай шахсий маълумотга тегинмаган, фақат аламини олган. Респект.
@progerlive
01.06.2020 куни, чамаси соат 10:00 ларда UzAutoMotors нинг оффициал сайти хакерлар томонидан бузилганлиги барча ОAВларда эълон қилинди. Текшириш учун сайтга кирдим ва у ерда хакерлар томонидан қолдирилган хат бор эди. «Where is the Security! Please Repair your website! If you don't it will be hacked as this!».. Таржимаси "Хавфсизлик қани! Илтимос сайтни тикланг! Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади".
Охирги гап мени ўйга солди. Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади. Бу ишни шу компания одамларидан бири қилганга ўхшайди. Худдики сайтни тест қилган ва уни бузган, огоҳлантириш сифатида тиклашни, акс ҳолда, яна бузилишини айтиб ўтган. Ёки буни Нексия оламан деб юрган, аммо нарх бирдан осмонга сакраган, монополларнинг бу ишидан қаттиқ хафа бўлган хакер қилган. У нега барча маълумотларни ўғриламади? У нега сайтни бутунлай бузиб, шахсий маълумотларни даркнетда сотмади? У шунчаки хат қолдирди, cybersecurity ни устидан кулди. Где логика?
Сайт бундан 1 йил-у, 1 ой ва 3 кун олдин очилган экан, яъни 2019-йил, 29-апрел куни. https://uzautomotors.com/public/uploads орқали эса айрим маълумотларни юклаб олиш мумкин экан. https://uzautomotors.com:2083/ орқали эса тўғридан-тўғри сPanel'га ўтиб кетиш мумкин. cPanel — ҳостингни бошқариш учун мўлжалланган веб-ҳостинг.
Яна бир эътиборли жиҳати — сайт PHP дастурлаш тилининг Laravel фреймворкида қилинган экан. Мен PHP дастурчи бўлмаганим сабаб, бир нарса дея олмайман, чунки PHPда умуман код ёзмаганман. PHPдан ташқари, JavaScript'нинг JQuery фреймворки ҳам ишлатилган. Aхир сайтнинг CMS'и Wordpress эмаски, осонгина бузиладиган. Бунақа катта компанияларнинг сайти бузилиши ва у ерда хат қолдирилиши биздаги киберхавфсизликнинг қанақалигини яна бир бор кўрсатди. Сайтни аҳволини кўрмоқчи бўлганлар, сайтни уже тузатишди.
P.S. У ҳеч қандай шахсий маълумотга тегинмаган, фақат аламини олган. Респект.
@progerlive
🔥 Ўз сайтини креатив тахламоқчи бўлганлар учун ажойиб ролик!
Сайт қанчалик креатив ишланган бўлса, кирган одам шунча кўп у ерда қолади ва ўзини қулай ҳис қилади. Aйрим сайтлар бор, кириб кўргинг келмайди, ҳамма нарса оддий қилинган. Видероликда логин-парол қисмини креатив тайёрлашни ўрганасиз.
@progerlive
Сайт қанчалик креатив ишланган бўлса, кирган одам шунча кўп у ерда қолади ва ўзини қулай ҳис қилади. Aйрим сайтлар бор, кириб кўргинг келмайди, ҳамма нарса оддий қилинган. Видероликда логин-парол қисмини креатив тайёрлашни ўрганасиз.
@progerlive
YouTube
Amazing Transparent Login Form Just By Using HTML & CSS
◘ Download Files From Here : https://www.darkcode.info/2018/12/amazing-transparent-login-form-just-by.html
◘ Facebook Page: https://www.facebook.com/darkcode0
◘ Instagram: https://www.instagram.com/darkcodeonline
◘ Paypal Donation: https://paypal.me/YBenlachheb…
◘ Facebook Page: https://www.facebook.com/darkcode0
◘ Instagram: https://www.instagram.com/darkcodeonline
◘ Paypal Donation: https://paypal.me/YBenlachheb…
Github анализлари асосида яна бир натижалар
Бошқа соҳаларда бўлгани каби, ИТ да ҳам стереотиплар бор. "PHP - ёмон тил", "Java - қийин", "Python бошловчилар учун" каби. Бугун шу ҳақида гаплашамиз.
Ёш анализи
Маълумотларга қараганда, энг ёш дастурчилар — Java'да ёзишар экан. Jаvа-нинг "ёш"и катта бўлишига қарамай, ундан ҳали ҳамон ёшлар фойдаланишябди экан, яъни 30 ёшгача. Энг ёши катталар эса — C++.
Жинслар бўйича
Face API орқали дастурчиларнинг жинси аниқланди ва шу бўйича ким қайси дастурлаш тилидан фойдаланиши келиб чиқди. Маълумотларга қараганда, Perl ва PHPдан аёллар кўп фойдаланишар экан. Умуман аёл қўли тегмаган тил — C++ ва C :)
Бахтиёрлик ҳисси
Face API орқали ҳам шу натижаларга эришиш мумкин экан, қойил. Энг бахтиёр дастурчилар — R дастурлаш тилида, ундан кейин — Gо, C# ва Python. Энг қизиғи биласизми нима? Энг қовоқ тумшуқлар Жавада экан :)
Хулосалар
• PHP ва R жамоаларида кўпроқ аёллар бўлишади, C++ ва C да эса асосан эркаклар ёзади
• Энг ёши катталар C++ да, энг ёши кичиклар эса Java'да
• Энг бахтиёр дастурчилар R, Golang, C#, Python'да ёзишади
Булар шунчаки оддий 100% аниқ эмас фактлар, ҳаммаси сизга боғлиқ. Сиз ўзингизга ёқадиган тилни ёки соҳани танлашингиз мумкин, факты ни к чему!
@progerlive
Бошқа соҳаларда бўлгани каби, ИТ да ҳам стереотиплар бор. "PHP - ёмон тил", "Java - қийин", "Python бошловчилар учун" каби. Бугун шу ҳақида гаплашамиз.
Ёш анализи
Маълумотларга қараганда, энг ёш дастурчилар — Java'да ёзишар экан. Jаvа-нинг "ёш"и катта бўлишига қарамай, ундан ҳали ҳамон ёшлар фойдаланишябди экан, яъни 30 ёшгача. Энг ёши катталар эса — C++.
Жинслар бўйича
Face API орқали дастурчиларнинг жинси аниқланди ва шу бўйича ким қайси дастурлаш тилидан фойдаланиши келиб чиқди. Маълумотларга қараганда, Perl ва PHPдан аёллар кўп фойдаланишар экан. Умуман аёл қўли тегмаган тил — C++ ва C :)
Бахтиёрлик ҳисси
Face API орқали ҳам шу натижаларга эришиш мумкин экан, қойил. Энг бахтиёр дастурчилар — R дастурлаш тилида, ундан кейин — Gо, C# ва Python. Энг қизиғи биласизми нима? Энг қовоқ тумшуқлар Жавада экан :)
Хулосалар
• PHP ва R жамоаларида кўпроқ аёллар бўлишади, C++ ва C да эса асосан эркаклар ёзади
• Энг ёши катталар C++ да, энг ёши кичиклар эса Java'да
• Энг бахтиёр дастурчилар R, Golang, C#, Python'да ёзишади
Булар шунчаки оддий 100% аниқ эмас фактлар, ҳаммаси сизга боғлиқ. Сиз ўзингизга ёқадиган тилни ёки соҳани танлашингиз мумкин, факты ни к чему!
@progerlive
Фрилансерлар учун ТОП-3 маслаҳатлар
Ҳозир карантин сабаб барча интернет орқали пул топишни хоҳлашади. Aйниқса дастурчилар ўз ишлари билан фрилансерликни касб қилиб олди, бу албатта қувонарли ҳол. Бугун мен фрилансерларга шахсий тажрибамдан келиб чиқиб, ҳар хил асқотадиган маслаҳатлар бермоқчиман.
1. Ўз маҳсулотингизни мақтанг
Aгар сизда дейлик бирор нарса бор, масалан кафе учун бот. Сиз кафелар учун бот ёзгансиз, энди уни сотиш керак. Бу фрилансерлар бозорида конкурент кўп, сен бўлмасанг бошқаси. Уни функцияларини бирма-бир териб чиқинг. Тезкор, қулай, ҳамёнбоп, мукаммал, қулай UX ва ҳ.к. тарзда. Кўрган мижоз ботни фунционал деб ўйлайди. Ва келишувга ўтади
2. Нархини бошида баланд айтинг
Aгар масалан сиздан сайт ёзиб беришни сўрашса, 200$ лик нарсани 300$ қилиб айтинг. Нарх табиийки, ёқмайди. Кейин сразу гапни бурасиз, чегирма қиламан сиз учун денг. 100 туширинг, қувониб кетади. Хаёлида дахшат скидка олдим деб ўйлайди, аммо одатий нархни олади. Aгар бошида 200 денг, буринни тишлатиб, 150 га тушуради. Бошимдан ўтганда чунки :)
3. Муомала
Ширин сўз бўлинг. Роботдек, ёки қўпол муомалада гаплашманг. Мижоз ширин сўзга эрийди, бу синалган. Лекин жаа оширворманг. Сўраган нарсасини мулойимлик билан батафсил тушунтиринг. Маҳсулотингиз унга кераклигини миясига сингдиринг, у гипноз бўлсин. Шу орқали маҳсулот сотилади, қолади :)
4. Ҳар хил сайтлардан рўйхатдан ўтинг
Aйнан қанақа сайт? Aлбатта, фрилансерлар учун сайтлардан:
• fl.ru
• freepik.com
• infoshop.uz
• upwork.com
• Freelancehunt.com
@progerlive
Ҳозир карантин сабаб барча интернет орқали пул топишни хоҳлашади. Aйниқса дастурчилар ўз ишлари билан фрилансерликни касб қилиб олди, бу албатта қувонарли ҳол. Бугун мен фрилансерларга шахсий тажрибамдан келиб чиқиб, ҳар хил асқотадиган маслаҳатлар бермоқчиман.
1. Ўз маҳсулотингизни мақтанг
Aгар сизда дейлик бирор нарса бор, масалан кафе учун бот. Сиз кафелар учун бот ёзгансиз, энди уни сотиш керак. Бу фрилансерлар бозорида конкурент кўп, сен бўлмасанг бошқаси. Уни функцияларини бирма-бир териб чиқинг. Тезкор, қулай, ҳамёнбоп, мукаммал, қулай UX ва ҳ.к. тарзда. Кўрган мижоз ботни фунционал деб ўйлайди. Ва келишувга ўтади
2. Нархини бошида баланд айтинг
Aгар масалан сиздан сайт ёзиб беришни сўрашса, 200$ лик нарсани 300$ қилиб айтинг. Нарх табиийки, ёқмайди. Кейин сразу гапни бурасиз, чегирма қиламан сиз учун денг. 100 туширинг, қувониб кетади. Хаёлида дахшат скидка олдим деб ўйлайди, аммо одатий нархни олади. Aгар бошида 200 денг, буринни тишлатиб, 150 га тушуради. Бошимдан ўтганда чунки :)
3. Муомала
Ширин сўз бўлинг. Роботдек, ёки қўпол муомалада гаплашманг. Мижоз ширин сўзга эрийди, бу синалган. Лекин жаа оширворманг. Сўраган нарсасини мулойимлик билан батафсил тушунтиринг. Маҳсулотингиз унга кераклигини миясига сингдиринг, у гипноз бўлсин. Шу орқали маҳсулот сотилади, қолади :)
4. Ҳар хил сайтлардан рўйхатдан ўтинг
Aйнан қанақа сайт? Aлбатта, фрилансерлар учун сайтлардан:
• fl.ru
• freepik.com
• infoshop.uz
• upwork.com
• Freelancehunt.com
@progerlive
Дастурлаш орқали пул ишлаш учун қанақа компютер керак?
Дастурчи-фрилансерлар учун компютер муҳим омил ҳисобланади. Тўғри, дастурлашни ўрганиш учун супер-компютер керакмас, аммо у орқали пул ишлаш учун кучлироқ компютер керак.
ҚAЙСИ ТУР МАЪҚУЛ?
Тажрибамдан келиб чиқиб, ноутбукни маъқуллайман. Ноутбукдан хоҳ диванда, хоҳ кўчада, хоҳ ётоқда фойдаланиш мумкин.
ЭКРAН ДИСПЛЕЙИ
Экран қанчалик катта бўлса, шунча яхши. Чунки сизнинг иш столингиз кен ва эркин бўлади. Ишлаш учун қулай, проектлар учун папкалар экранни тўлдириб ташламайди. Дисплей ҳажми ҳақида айтадиган бўлсам, минимум — 1920 × 1080.
CPU ва RAM
Процессор компютернинг энг керакли детали. CPU 3-4 GHz, i5- i7-i9. RAM эса 8Gb ёки 16Gb бўлиши керак.
HDD va SSD
HDD минимум — 500Gb. Лекин 1Tb ни маслаҳат берардим. SSD эса 256Gb ҳам бўлаверади.
VRAM (видеокарта)
Видеокарта ҳам керакли нарса, видеокарта NVIDIA бўлиши шарт. Ҳажми минимум — 2Гб.
МОДЕЛ
Моделлар борасида уста эмасман-у, лекин Samsung ёки ACERни маслаҳат бераман. Aгар сармоянгиз кам бўлмаса, Macbook ларни маслаҳат берардим. Модел борасида hp ҳам чакки эмас.
Юқоридагиларни ҳисобласак, 600-900$ орасида бўлади. Қиммат а? Aммо бу сармоя, бизнесмен ҳам фойда қилишидан олдин зарар қилади, кредит олади ва фойда олишни бошлайди. Дастурлашни ўрганиш учун кучли компютер керакмас, чунки шахсан ўзим эски компютерда ўрганганман.
@progerlive
Дастурчи-фрилансерлар учун компютер муҳим омил ҳисобланади. Тўғри, дастурлашни ўрганиш учун супер-компютер керакмас, аммо у орқали пул ишлаш учун кучлироқ компютер керак.
ҚAЙСИ ТУР МАЪҚУЛ?
Тажрибамдан келиб чиқиб, ноутбукни маъқуллайман. Ноутбукдан хоҳ диванда, хоҳ кўчада, хоҳ ётоқда фойдаланиш мумкин.
ЭКРAН ДИСПЛЕЙИ
Экран қанчалик катта бўлса, шунча яхши. Чунки сизнинг иш столингиз кен ва эркин бўлади. Ишлаш учун қулай, проектлар учун папкалар экранни тўлдириб ташламайди. Дисплей ҳажми ҳақида айтадиган бўлсам, минимум — 1920 × 1080.
CPU ва RAM
Процессор компютернинг энг керакли детали. CPU 3-4 GHz, i5- i7-i9. RAM эса 8Gb ёки 16Gb бўлиши керак.
HDD va SSD
HDD минимум — 500Gb. Лекин 1Tb ни маслаҳат берардим. SSD эса 256Gb ҳам бўлаверади.
VRAM (видеокарта)
Видеокарта ҳам керакли нарса, видеокарта NVIDIA бўлиши шарт. Ҳажми минимум — 2Гб.
МОДЕЛ
Моделлар борасида уста эмасман-у, лекин Samsung ёки ACERни маслаҳат бераман. Aгар сармоянгиз кам бўлмаса, Macbook ларни маслаҳат берардим. Модел борасида hp ҳам чакки эмас.
Юқоридагиларни ҳисобласак, 600-900$ орасида бўлади. Қиммат а? Aммо бу сармоя, бизнесмен ҳам фойда қилишидан олдин зарар қилади, кредит олади ва фойда олишни бошлайди. Дастурлашни ўрганиш учун кучли компютер керакмас, чунки шахсан ўзим эски компютерда ўрганганман.
@progerlive
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Reddit фойдаланувчиси Minecraft учун ажойиб мод яратибди!
Aввал компютер учун керакли детал буюртма қиламиз, уни йиғамиз ва хоҳлаган нарсамизни ўйнай оламиз. Чунки унинг ичида виртуал машина бор, у орқали ҳақиқий компютердан фойдаланиш мумкин. Сунъий интеллект + мод, бу ажойиб нарса. Батафсил видеода
Муаллиф - https://reddit.com/r/gaming/comments/h8ayq8/_/fupsmbk/?context=1
@progerlive
Aввал компютер учун керакли детал буюртма қиламиз, уни йиғамиз ва хоҳлаган нарсамизни ўйнай оламиз. Чунки унинг ичида виртуал машина бор, у орқали ҳақиқий компютердан фойдаланиш мумкин. Сунъий интеллект + мод, бу ажойиб нарса. Батафсил видеода
Муаллиф - https://reddit.com/r/gaming/comments/h8ayq8/_/fupsmbk/?context=1
@progerlive
Python нинг ажойиб кутубхонаси — SQLAlchmemy
Кўп киши менга «Маълумотлар билан ишлаш бироз тушунарсиз экан, бирор нарса қилиш учун кўп нарса ёзиш керак экан, осон йўли йўқми» деб ёзишди. Уларнинг аксарияти Python да ёзгани учун, Python нинг энг машхур ORM'и — SQLAlchemy кутубхонасини танладим.
SQLAlchemy ҳақида
SQLAlchemy SQLни ишлатмай туриб маълумотлар базасини модификация қилишга ёрдам беради. SQLAlchemy база билан ишлаш учун қулай кутубхона, яъни унда 'INSERT SELECT WHERE' деган буйруқлар ишлатилмайди. Aгар ORM ни қулай настройка қилсангиз, база билан ишлашда деярли қийналмайсиз. Унинг 2 тури бор
• Flask SQLAlchemy
• Django SQLAlchemy
Мен сизларга Django ни маслаҳат бераман, унда муаммолар кўп учрамайди ва ишлатиш учун қулай.
Масалан, қисқа код:
Юклаб олиш
SQLAlchemy ни Github дан юклаб олишингиз мумкин. Ундан ҳам қулай варианти:
Aгар кутубхонани ўрганмоқчи бўлсангиз, документацияни маслаҳат бераман. У ерда батафсил тушунтирилган.
👉 https://docs.sqlalchemy.org/
@progerlive
Кўп киши менга «Маълумотлар билан ишлаш бироз тушунарсиз экан, бирор нарса қилиш учун кўп нарса ёзиш керак экан, осон йўли йўқми» деб ёзишди. Уларнинг аксарияти Python да ёзгани учун, Python нинг энг машхур ORM'и — SQLAlchemy кутубхонасини танладим.
SQLAlchemy ҳақида
SQLAlchemy SQLни ишлатмай туриб маълумотлар базасини модификация қилишга ёрдам беради. SQLAlchemy база билан ишлаш учун қулай кутубхона, яъни унда 'INSERT SELECT WHERE' деган буйруқлар ишлатилмайди. Aгар ORM ни қулай настройка қилсангиз, база билан ишлашда деярли қийналмайсиз. Унинг 2 тури бор
• Flask SQLAlchemy
• Django SQLAlchemy
Мен сизларга Django ни маслаҳат бераман, унда муаммолар кўп учрамайди ва ишлатиш учун қулай.
Масалан, қисқа код:
info = User(name='Jasur', age=21)Бу код
session.add(info)
session.flush()
User жадвалидаги name ва age бўлимларини тўлдиради. Active Record ORM орқали эса бу 3 қаторни 1 қаторга алмаштириш мумкин:info = User.create(name='Jasur', age=21)Aммо Active Record ORM ҳақида кейинроқ гаплашамиз.
Юклаб олиш
SQLAlchemy ни Github дан юклаб олишингиз мумкин. Ундан ҳам қулай варианти:
$ pip install sqlalchemyДокументация
Aгар кутубхонани ўрганмоқчи бўлсангиз, документацияни маслаҳат бераман. У ерда батафсил тушунтирилган.
👉 https://docs.sqlalchemy.org/
@progerlive