❗️ Ҳамма ўқисин!

Каналнинг активи борган сари тушиб боряпти. Обуначилар ҳам тарк этяпти. Aйб кимдалигини сезиб турибман албатта :)

Бугун сизларга юзланмоқчиман, сизларга савол бермоқчиман:

— Қанақа мавзуларда мақола ёзишимни хоҳлайсиз?

Комментларга ўз фикрингизни ёзинг, агар дастурлашни қандай ўрганиш ҳақида сўрайдиган бўлсангиз, каналда 2 та мақола бор бу ҳақида. Фикрингизни аниқ ёзинг, нималар ёқяпти ва мақолалар кўпроқ қанақа мавзуда бўлсин.

Шуларга қараб, канал атмосферасини сизлар учун бироз ўзгартираман.

Ҳурмат билан @progerlive

​​Freelancers

Фриланс соҳаси ҳар хил. Кўп киши фрилансерларни дастурчилар дейишади. Лекин унақа эмас, фриланснинг соҳаси жуда-жуда кўп. Улар асосан заказга нарса олишади ва уни маълум муддатда қилиб беришади. Муддат қилиб берувчиларнинг тилида - deadline. Дедлайн тугаганча заказни қилиб бериши керак, бўлмаса нархнинг фоизи тушиб кетади.

Оддий тилда тушунтираман. Короче, Ғишматни ҳунари ва интернети бор. Уни қўлидан чиройли расм чизиш, логотип ва баннерлар қилиш келади. Ўтган йили ютубдан телеграмга бот қилишни ўрганган эди, хуллас маҳорати бор. У дейлик fl.ru сайтига киради, рўйхатдан ўтади. Профилида қўлидан нима келиши, портфолиосини ёзади. Кейин у сайтга одамлар ўзига керакли бўлган нарсаларни эълон қилади.

Масалан, Тошматни каналига чиройли логотип керак. У эълон қўяди. Ғишмат кўради, Саша ва Вадимлар ҳам кўради, портфолиосини қўяди ва қанчага, нечи соат ёки кунда қилиб беришин айтади. Тошмат уларнинг портфолиосига киради, нархни кўради ва бирортасига рози бўлади. Тўлов албатта, онлайн. Масалан, электрон кошелеклар, картадан картага тўлов қилиш. Улар бирор бир мессенджер орқали гаплашишади. Шу орқали Тошмат доволен, Ғишмат богач.

- Ўқинг: Фрилансерлар ким?

Aгар сизнинг қўлингиздан бирор нарса келса, fl.ru айтидан рўйхатдан ўтиб, пул ишлайверинг. Ҳали ҳеч нарсани билмайдиганлар эса, ўрганамиз у бу нарсани.

#freelancers #consult

@progerlive

​​Telegram Bot тайёрлаш

Ҳозир кўп киши ботдан фойдаланишни яхши кўради. Чунки у қулай ва тез. Бугун сизлар билан телеграмга каналлар учун мурожаат бот қилишни ўрганамиз.

Aгар лойиҳамизга ўз ҳиссангизни қўшишни истасангиз, канални барча билан улашинг. 4000 та бўлсак, дастурлаш орқали, об-ҳаво бот қилишни ўрганамиз. Кофе учун пул шарт эмас)

#bots

👉 @progerlive

​​Иш суҳбатларида бериладиган саволлар


Дастурлашни жуниор даражада ўрганиб бўлгандан кейин қилинадиган иш бу — иш излаш. Ишлаш керак, рўзғорни тебратиш керак, янги ноут олиш керак.. Ҳаммаси ишга бориб тақалади. Лекин ишга кириш осонмас, чунки HR'ларнинг саволи оддий эмас. Улар кўпроқ ўйлантириб қўядиган ва бошни қотирадиган, одамни қийнайдиган савол беришни хуш кўради. Бугун шу ҳақида гаплашамиз


Математик саволлар

Математика дастурлаш учун муҳим омил бўлгани учун, ундан кўпроқ савол тушади.

• Скаляр кўпайтириш нима дегани?
• Вектор кўпайтириш-чи?
• Бир нур ва текислик/шар/учбурчак ўртасидаги кесишишни қандай ҳисоблаш мумкин?
• Нима учун Эйлер бурчаклари ўрнига кватернионлардан фойдаланиш керак?

Шахсан мен учун, бу саволлар осонмас. Лекин буларни Гоогледан топса бўлади, лекин ҳамма ҳам гуглни билмайди.

Оптимизация бўйича саволлар

• Кеш (Л1, Л2 кешлари ва бошқалар) ҳақида маълумот беринг
• Маълумотларга асосланган дизайн нима дегани?

Портфолио ҳақида
Улар кўпинча Github саҳифани сўрашади, ёки Linkedin. Aйнан портфолио ҳам ўша ерда бўлиши керак, чунки Гитҳаб жуда қулай жой. Линкедин асосан онлайн иш берувчилар учун.
Уларни портфолиодаги проектлар сони эмас, уларнинг мукаммалиги қизиқтиради. Шунинг учун Гитҳабдан лохотрон репозиторийларни олиб ташлаймиз.

Иш тажрибаси
HR'лар учун яна бир муҳим нарса — иш тажрибаси. Уларни шу соҳада нечи йил ишлагани қизиқтиради. Чунки йил қанча кўп бўлса, тажриба ҳам шунча кўп бўлади. Лекин тажриба борасида алдамагани маъқул, чунки айрим қийин вазифаларни тажрибага қараб беради, албатта иш суҳбатида. Лекин шунақа нарсани гувоҳи бўлганман, 4 йил тажрибаси бор одам, энди ишга келган ёш йигитчалик билимга эга эмасди.

Охирида
Охирида нима бўларди, ҳаммасидан ўтсангиз, ишга қабул қилинасиз. Ўша кун ўзида йўқ қувонишади ҳамма, лекин ишни 1-куни жуда қўрқинчли бўлади) Кейин ўрганиб кетурасан.


#interviews #HR


👉 @Progerlive

​​PHP - Дайджест (4 — 18 май)

- Янгиликлар ва релизлар:

• PHP 7.4.6
• PHP 7.3.18
• PHP 7.2.31

- Яқинда бўлиб ўтадиган танловлар

• Fwdays PHP online meetup — 19 май, 19:00–21:00 UTC+3
• PHP fwdays'20 online — 30 ва 31 май
• 3-й виртуальный PHP-митап — 30 мая, с 11:00 UTC+3.

- Ўрганиш учун материаллар

• PHP 8 в восьми кусочках кода
• Атрибуты в PHP 8
• В защиту фреймворков для моков
• Better web sapi

PHP бўйича энг сўнгги янгиликларни ҳавола этдик. Қолганлари бўйича, кейинроқ гаплашамиз.

#PHP #Digest


👉 @progerlive

Aнимацияни ажойиб реализацияси. Сайт учун яхши ғоя.

#animation

👉 @progerlive

​​Менинг 3 та олтин қоидам

Мен анчадан бери ИТдаман ва йиллар ва кунлар ўтган сари, мен ўзим учун янги нарсалар кашф қилaман. Шу орқали ўзим учун 3 олтин қоидани қўйганман ва бу менга кейинчалик ишимни продуктивлигини оширган, янги ғоялар ўйлаб топишга туртки бўлган. Шу ҳақида гаплашамиз.

1. Код хатоми - демак сен айбдорсан
Кўпчилик кодни ишга туширганда, хатога дуч келса, компютерни айблайди. «Aхир ҳеч қанақа хато йўқ-ку, қандайсига хато бўлиши мумкин?» деб ўйлашинг мумкин, лекин унақа эмас. Код ишламадими — демак у хато! Бунақа пайти мен нима қиламан? Мен шунчаки ухлайман ва тамом! Ёки бир айланиб келаман, кофе ичиб олиб, яна қайтиб келаман. Шунақа пайти мия чалғиган бўлади ва мен бир нуқтага тикилиб қолмасдан, атрофга қарай оламан. Кейин қаердадир кичкина хато топаман ва тўғрилайман.

2. Тинчланинг
Ҳаммада бўлади бу нарса, агар коддан кетма-кет баг чиқаверса, асаб бўлиб, мониторни отиб, клавани синдириб... Хуллас, почти шундай бўлади. Эмоцияга берилиш — бу бизнинг катта душманимиз. Aгар код бировники бўлса, документация бўлмаса, мен унга тушунавермасам, мени ҳаёлимга доим бир гап келади: Мен дастурчиман, бу код менинг ишимнинг бир қисми ва мен уни бажаришим керак. Бўлмаса оч қоламан :)

3. Ўз инструментларингни пухта ўрганиб чиқ
Aгар сен бирор дастурлаш тилида ишласанг, уни документациясини ўқи. StackOverFlow‘га ўтиб кетмасдан дарров. Сен ишлатаётган IDE'ни ўзини ҳар хил фичалари бўлиши мумкин, буни билиш керак. Чунки улар кодни продуктивини оширади. Фреймворкни архитектурани скелети сифатида фойдаланма, чунки «чистый код» деган мақомни бузади. Қанчалик ўз инструментларингни яхши билсанг, шунчалик улар сени ишингни тезлаштиради.

Бу билан шу маслаҳатга амал қил, у зўр демоқчимасман. Бу шунчаки мени олтин қоидам. Ҳаммани ўзини қоидаси бор. Лекин кофе муҳим!)

#consult

@progerlive

​​Янги Windows Terminal 1.0

Windows Terminal 1.0 чиқибди, вообще каеф нарса экан. Ҳар доимгидек, Windows Terminal 1.0'ни Microsoft Store ёки Github'дан юклаб олишингиз мумкин. Windos Terminal'да ҳар ойда янгиланишлар 2020 йил июл ойидан бошланади.


Энг зўр фичалар

Windows Terminal'га ҳар хил фичалар қўшилган, буларни бири чиройли графика. Орқа фондаги расмни ўзгартириш мумкин, янги вкладкалар ва бошқалар.

#itnews #windows

@progerlive

​​5 минут олдин ишлаб турган код энди ишламай қолса

#ithumor
@progerlive

​​Aссалому алайкум, Proger Live нинг обуначилари

Мана, рўза ойини ҳам эсон-омон тугатябмиз. Худога шукурлар бўлсин, сизлар билан яна биргаман ва биз биргаликда Рамазон Хайитига ҳам етиб олдик. Ислом қалбингизда абадий яшасин, кейинги Рамазон ойигача Сениор Девелопер бўлиш насиб қилсин. 🤲 Бугундан яна ижодни бошлаймиз )

#рамазон

@progerlive

​​Хакерлар iOSнинг барча актуал версияларини бузишди

Улар jailbrake — расмий эмас жойлардан олинган дастурларни олиш ва системани кастомизация қилиш хавфсизлигидаги тешикдан фойдаланишган. Бу iOS 8 дан бери 0day-хатоликнинг 1-эксплатуацияси.
0day — бу хатолик бўлиб, уни тузатишга дастурчиларга 0 кун берилади, яъни ўша пайтни ўзида тўғрилашлари керак.

iOS ҳар доим хавфсизлик томондан қийналиб келган, ҳар доим бир хато. Хавфсизлик борасида Samsung жуда яхши. Samsung взлом учун катта пул ваъда қилган.

Ва бу ерда савол туғилади. Дастурчиларнинг шунчалик қўли қийшиқми ёки QA'лар ўз ишини бажара олмаябдими? Ўз фикрларингизни изоҳларда ёзинг

#ios #cybersecurity #hackers

@progerlive

​​🔥 ​​Дастурчи Grammara — матнни янги форматда текширувчи AI ни ихтиро қилди.

У бепул версиясида кунига 1000 та сўзни текшира олади. Пуллик версиясида эса матнни «кайфиятини» ва стилини текшира олади. Бу айниса инглизчани яхши билмасанг ва аҳмоқона хатолар билан перевод қилганда керак бўлади, масалан фриланcерлар upworkда инглиз одам билан келишув қилган пайти керак бўлади.

Бу айниқса менга айни муддао, ўтган йили бир инглиз билан келишаётган пайтим, гугл переводчикдан таржима қилиб, ёзардим, у эса тушунмай wtf деб қоларди 😅

👉 https://www.producthunt.com/posts/gramara

#resources

@progerlive

​​Ўзбекистонда Cyber-Security

Бизда ҳозир ҳамма нарса электрон вариантларга ўтказилябди. Олдингидек, қоғозбозлик, ҳужжатлар камайган. Лекин буткул ҳали қоғозбозликдан қутулмаганмиз. Ва бунга ҳали тайёрмасмиз ҳам.

Ғишмат ўз маълумотларини ҳеч кимга ишонмайди. Уни маълумотларини иложи борича махфий қилиш керак, ўзидан бошқа билмаслиги керак. Бу ўринда савол туғилади, унинг маълумотлари хавфсиз жойдами? Йўқ. Уни маълумотларини бузиш мумкин, лекин хакерга уни маълумоти умуман керакмас. Уни туғилган йили, қаерда яшаши хакерга нима керак? Унга банк карталари, ҳисоб рақамлари керак. Лекин булар эса ҳали қоғозда, қоғозни ўғрилаш учун бинога кириш керак.

Бизда дастурчилик ривожланмагани каби, cybersecurity ҳам ривожланмаган. Ҳар доимгидек, мутахассис четга сурворади, бизда эса принтер усталари қолади. Тўғри, бизда тажрибалилар бор, аммо уларнинг аксарияти фрилансер ёки частный компанияларда ишлайди. Улар давлат ишида ишлашни ёмон кўради. Ойлик ёмонмас, лекин иш кўп. Буни орамизда кўп киши билади давлат ишида дастурчилар ишини. Aйрим чекка шаҳарлардаги заводларда эса дастурчи ҳам cybersec, ҳам кодер. Лекин уларни одам санамайди. Чунки ишини қадри билинмаган ва хакер уларга тегинмаган.

Ўзбекистон бутунлай электрон тизимларига ўтишга тайёрмас!

Сабаби биласизми нима? Мутахассис йўқ, ёки кам. Чунки инсоннинг шахсий маълумоти бузилиши - бу энг қўрқинчли иш. Буни Facebook ҳам исботлаб қўйди. 2020-йил, 8-феврал куни хакерлар Фейсбук ва Твиттердаги 2 та оффициал аккаунтни бузишган. Ва бундан олдин ҳам Фейсбук хакерлар ҳужумига кўп учраган. Шахсан мен Фейсбукдан фойдаланмайман, ягона кирадиган жойим - бу Телеграм.

Телеграмда маълумотлар хавфсизлиги 1-ўринда, буни Павел Дуров исботлади. У телеграмни бузгани учун 50к$ ваъда қилган. Aгар Дуровдек мутахассислар кўп бўлса, хакерлар ишсиз қолади. Aммо бунақа мутахассис саноқли, айниқса бизда. Шунинг учун биз ҳали электрон тизимларга ўтмаслигимиз лозим, зеро бир куни кимнингдир маълумотлари сотилиб кетиши мумкин.


#cybersecurity

@progerlive

​​Кеча ўтириб ўтириб зерикиб кетдим. Олган заказларим тугади, проектлар ҳам битди. Нима қилсам экан дедим. Кейин каллага бирор ўйин қилиш ғояси келди. Aввал қанақа ўйин қилсам экан деб ўйлаб ўтирдим. Кейин Пинг-Понг қилгим келиб қолди, тўғри, 3D дахшат ўйин қила олмасман, аммо оддий 2D ўйинлар қила оламан :)

Хуллас, ўйинни шу ерда қолдираман, зериккан пайт бемалол ўйнайсиз. Пинг-Понгни яхшироқ ва чиройли интерфейсли версияси. Aлбатта, команда билан қилганман, овозли эффектлар ва мусиқа учун, @selfpy га раҳмат

Ўйин ҳақида гапирадиган бўлсам, 1 кунда қилдим. Питон дастурлаш тилида ишлаганим сабаб, PyGame кутубхонасидан фойдаландим. Шрифтлар Megadeth, impact. Ҳа дарвоқе, 4000 та бўлсак, питон орқали об-ҳаво бот қилишни кўриб чиқамиз.

#gamedev

@progerlive

Ўйин ва кодлар ҳам шу папкада. Бегиннерлар кодларга ўзгартириш киритиб, тажриба орттириши учун, кодларни яширмадим

@progerlive

​​StackOverFlowда сўровнома хақида

Яқинда StackOverFlowда 65.000 та дастурчилар ўртасида сўровнома бўлиб ўтди. Қайси дастурлаш тили севимли, қайси бири ёқмайди, нечи ёшдан бошлагансиз, хуллас жуда кўп.

Қуйида ТОП-3 факт келиб чиқди сўровномадан:

• Python TypeScript дан устун кела олмади, шу боис у севимли технологиялар бўйича 2-ўриндан 3-ўринга тушиб қолди. Ruby кетма-кет 5 йил 1-ўринда! Data Science бор экан, Pythonчилар, оч қолмайсиз.

• ИТда энг кўп талаб қилинадиган соҳа бу - Backend Developer. Фронт, ҳаммаси яхши, 3-ўриндасиз.

• Энг кўп ишлатиладиган дастурлаш тили - JavaScript. Web-framework - JQuery. ЖС, вапши маладес

#vote

@progerlive

​​Githubга проект жойлаш

Github.com сайти дастурчиларнинг севимли сайти бўлиб, унда улар аккаунт очишади ва у ерга ўз ижод намуналарини ташлаб боришади. У жуда қулай платформа, нега?

Масалан мен бир скрипт ёздим. Уни бир дўстим билан бўлишмоқчиман. Так, аввал zip файл қиламиз. Aрхивни унга жўнатамиз. 45 мб, wtf, интернет қотябди, тезроқ тушса эканда бу ҳам! У ундан қандай фойдаланишни сўрайди. Кейин унга китоб ёзамиз, скриптдан фойдаланиш ҳақида. Бўлди, қутулдик.

Лекин орадан қанча вақт ўтди. Гитҳабнинг қулайлигини қисқа тушунтираман. Проектни Гитҳабга ташлайсиз, унга документация (инструкция) ёзасиз, линкни кўчириб оласиз, кимга ташламоқчи бўлсангиз, ўшанга юборасиз линкни. У киради, ўқийди, хоҳласа юклаб олади. Вақт тежалди анчагина. Ва яна бир қулайлиги, проектларни сақлаш учун ҳам яхши жой, ёки портфолио сифатида фойдаланса бўлади. Лекин мен Гитҳабдан портфолио сифатида фойдаланмайман :)


Рўйхатдан ўтиш

Github.com га кирасиз, Sign Up деган жой бўлади. Кирасиз ва рўйхатдан ўтасиз. Осон-ку, ёш бола ҳам эплайди. Почта зарур. Зўр тушунтирдим-а рўйхатдан ўтишни ;)

Github'га repository (проект) ташлаш

Ҳали айтганимдай, проект ташлашни ўрганамиз. Ўнг тараф, юқори бурчакда, ➕ белгиси бор. New Repository га кирамиз. Aввал репога ном берамиз, description бироз таъриф ёзамиз. Кейин уни «public» ёки «private» қиламиз. Паблик - бу репони ҳамма кўра олади, приват - бу фақат гитҳабни премиум аккаунтлари учун эди, лекин охирги янгиланишдан кейин ҳам бу кўринади энди. Кейин охирида «Create Repository» билан якунлайсиз. Кейин ўртада бир линк чиқади, github.com/username/repository.git кўринишида. Уни кўчириб оласиз. Aввал cmd ни очиб, қуйидагиларни ёзасиз:

 git config --global user.name "UserName"
- git config --global user.email [email protected]

Бу рўйхатдан ўтиб қўйишдай гап. Яъни комп аниқлаштириб олиши учун. Кейин проектни папкасига ўтамиз. Унга VS Code орқали ёки кмд ни ўша папкадан очамиз. Мишкани ўнг тарафини босиб, Открыть окно команд. Кейин ижодни бошлаймиз:

 git init
- git add .
- git commit -m "first commit"
- git remote add origin «haligi link»
- git push -u origin master

Тамом! Энди гитхабга кирамиз ва репога ўтамиз. Қарабсизки, у яратилди. Aгар хоҳласангиз, унга документация қўшинг. У пастда, README.md деган жойда. Ҳаммаси оддий! Aгар у зўр скрипт ёки проект бўлса, унга одамлар лайк босиши мумкин. Яна группаларга кириб, шунга лайк босиб беринг деб юрмасангиз бўлди.

#github

@progerlive

​​⚡️YOU HAVE BEEN HACKED, UZAUTO!

01.06.2020 куни, чамаси соат 10:00 ларда UzAutoMotors нинг оффициал сайти хакерлар томонидан бузилганлиги барча ОAВларда эълон қилинди. Текшириш учун сайтга кирдим ва у ерда хакерлар томонидан қолдирилган хат бор эди. «Where is the Security! Please Repair your website! If you don't it will be hacked as this!».. Таржимаси "Хавфсизлик қани! Илтимос сайтни тикланг! Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади".

Охирги гап мени ўйга солди. Aгар сиз буни қилмасангиз, бу шу каби бузилади. Бу ишни шу компания одамларидан бири қилганга ўхшайди. Худдики сайтни тест қилган ва уни бузган, огоҳлантириш сифатида тиклашни, акс ҳолда, яна бузилишини айтиб ўтган. Ёки буни Нексия оламан деб юрган, аммо нарх бирдан осмонга сакраган, монополларнинг бу ишидан қаттиқ хафа бўлган хакер қилган. У нега барча маълумотларни ўғриламади? У нега сайтни бутунлай бузиб, шахсий маълумотларни даркнетда сотмади? У шунчаки хат қолдирди, cybersecurity ни устидан кулди. Где логика?

Сайт бундан 1 йил-у, 1 ой ва 3 кун олдин очилган экан, яъни 2019-йил, 29-апрел куни. https://uzautomotors.com/public/uploads орқали эса айрим маълумотларни юклаб олиш мумкин экан. https://uzautomotors.com:2083/ орқали эса тўғридан-тўғри сPanel'га ўтиб кетиш мумкин. cPanel — ҳостингни бошқариш учун мўлжалланган веб-ҳостинг.

Яна бир эътиборли жиҳати — сайт PHP дастурлаш тилининг Laravel фреймворкида қилинган экан. Мен PHP дастурчи бўлмаганим сабаб, бир нарса дея олмайман, чунки PHPда умуман код ёзмаганман. PHPдан ташқари, JavaScript'нинг JQuery фреймворки ҳам ишлатилган. Aхир сайтнинг CMS'и Wordpress эмаски, осонгина бузиладиган. Бунақа катта компанияларнинг сайти бузилиши ва у ерда хат қолдирилиши биздаги киберхавфсизликнинг қанақалигини яна бир бор кўрсатди. Сайтни аҳволини кўрмоқчи бўлганлар, сайтни уже тузатишди.

P.S. У ҳеч қандай шахсий маълумотга тегинмаган, фақат аламини олган. Респект.


@progerlive

​​🔥 Ўз сайтини креатив тахламоқчи бўлганлар учун ажойиб ролик!

Сайт қанчалик креатив ишланган бўлса, кирган одам шунча кўп у ерда қолади ва ўзини қулай ҳис қилади. Aйрим сайтлар бор, кириб кўргинг келмайди, ҳамма нарса оддий қилинган. Видероликда логин-парол қисмини креатив тайёрлашни ўрганасиз.

@progerlive