👈برخی از صحبتهای استاد گلشنی در همایش رونمایی کتاب در دانشگاه خواجه نصیر:

خواجه نصیر یک دانشمند برچسته و درجه اول بود که کار علمی را در راستای وظیفه دینی انجام میداد و کار علمی را عبادت میدانست. این وضعیت حتی در اوایل بعد از رنسانس در اروپا میان دانشمندان وجود داشت و نیوتون و لایب نیتز و کلوین و ماکسول و غیره نیز علم آموزی را عبادت میدانستند و در راستای وظیفه دینی خود تعریف میکردند.
این وضعیت بود تا اینکه با اتفاقاتی که در اواسط قرن بیستم افتاد(مثل رواج مکتبهای پوزیتیویست و تجربه گرایی) برخی فیزیکدانان، دین را کنار گذاشتند و حرف دینی زدن را غیرعلمی دانستند. در حدود سال 1960 که دکتر در برکلی بوده اند، صحبت از فلسفه و دین به کلی داخل کلاسها ممنوع بوده، تا اینکه مجله معروف آمریکایی در پشت مجله، صفحه آخر تیتر زد که خدا مرد.
طی بیست سال بعد، وقایعی اتفاق افتاد که وضعیت تغییر کرد، به طوریکه همان نشریه بیست سال بعد روی جلد نشریه تیتر زد که خدا باز میگردد. طی این بیست سال باربور کتاب علم و دین را نوشت، تاونز برنده جایزه نوبل در فیزیک مقاله ای نوشت و در آن ذکر کرد که دین و علم همگرا میشوند، ثروتمند آمریکایی آقای تمپلتون، جایزه تمپلتون را برای افرادی که در زمینه علم و دین فعالند قرار داده که حتی ارزش آن از نوبل هم بیشتر است، و تعداد زیادی مقاله و کتاب نوشته شد و به شبهات پاسخ داد. تعداد زیادی از فیزیکدانان طراز اول که دین خودشان را مخفی میکردند، کم کم به صورت علنی به دفاع از دین پرداختند.
جای تعجب است که این اتفاقات در داخل هیچ انعکاسی نداشته و تنها به ترجمه کتابهای هاکینگ و برخی کفار اکتفا شده و افراد طراز اولی که استاد هاکینگ یا در سطح او بوده اند و با زبان فیزیک و فلسفه، به صورت کامل به شبهات او پاسخ داده اند، هیچ ترجمه و منتشر نشده است.
@physics25

⭕️ تصویر در آینه

پائولی میگفت که خدا بین چپ و راست، فرقی نمیگذارد. لذا میگفت که تصویر یک ذره در آینه با خودش، هیچ تفاوتی ندارد و سر این اعتقادش شرط بندی کرد.

به اصطلاح فیزیکدانان، تقارن پاریتی به تقارنی گفته میشود که تصویر آینه ای یک شیء با خودش یکی باشد.

👈 پاولی شرط را به خاطر آزمایشی که در 1956 در کلمبیا توسط خانم وو انجام شد، باخت. لی و یانگ هم به خاطر پیش بینی این عدم تقارن، جایزه نوبل را در سال 1958 بردند.
در واقع نشان داده شد که نوترینو (که یک ذره بنیادی است) فقط چپگرد است. لذا تصویرش در آینه با خودش فرق دارد (مثل انسانها که قلبشان در سمت چپ آنهاست و لذا تصویرشان در آینه با خودشان فرق دارد).

نوترینو ذره جالبی است. هم جرمش صفر است. هم بارش صفر است! نوترینو را پائولی وارد کرد تا بتواند در فروپاشی ذره بتا، بقای تکانه و بقای اسپین را توجیه کند. هیچ نشانی از ذره نوترینو در آزمایشگاه تا حدود بیست الی سی سال بعد از پیش بینی پائولی نبود .

البته الآن روی بی جرم بودن نوترینو، تردید جدی وجود دارد. نشان داده شده است که برای اینکه بتوان برخی وقایع را توجیه کرد، باید نوترینو را جرم دار فرض کنند. مثلا میزان نوترینویی که از خورشید می رسد، با آن چیزی که انتظار داشتند، مطابقت ندارد. و تنها راه توجیهش این است که باید فرض کنند که جرم نوترینو صفر نیست.
@physics25

📌مقاله اخیر نشریه نیچر راجع به کورونا
📆دهم بهمن ماه سال جاری
@physics25

✅ ندیدم، پس وجود ندارد!

شما خیلی از چیزها را مستقیم نمیتوانید کشف کنید. بلکه از آثارشان پی به وجودشان می برید.
مثال ساده، الکترون است. هیچ کس الکترون را تا به حال ندیده است. بلکه از روی آثاری که در اتاقک ابری بر جا میگذارد، آن را کشف میکنیم.
مثال دیگر کوارک است. وضعیت به گونه است که یک تئوری وجود دارد، که شما کوارک را به هیچ وجه نمیتوانید ببینید و باید از روی آثارش آن را کشف کنید. پس ندیدن، دلیل بر نبودن نیست. بلکه از طریق آثار یک چیز، میتوانید به وجود آن چیز، پی ببرید.
@physics25

📌چرا عدد پی ظاهر میشود؟
👈زبان انگلیسی
⏱پانزده دقیقه
@physics25

📌هتل بی نهایت!
👈با زیرنویس فارسی
@physics25

👈 کهکشان راه شیری:

📌 ابعاد: اگر نور بخواهد قطر این کهکشان را طی کند بیش از صدهزار سال طول خواهد کشید!
⭕️ تعداد ستاره ها: حدودا صد میلیارد
⭕️ تعداد سیاره: حدودا هزار میلیارد
⏱ زمان لازم برای رسیدن نور خورشید به مرکز کهکشان: 27000 سال
⏱ مدت زمانی که طول میکشد خورشید، یک بار به دور مرکز کهکشان بچرخد: حدود 250 میلیون سال
✅ سرعت چرخش خورشید به دور مرکز کهکشهان: 828000 کیلومتر بر ساعت!
✅ سرعت حرکت کل کهکشان: کل کهکشان با سرعت دو میلیون کیلومتر بر ساعت به سمت "جاذب بزرگ" در حرکت است!

عقل حیران شود از خوشهٔ زرین عنب
فهم عاجز شود از حقهٔ یاقوت انار
پاک و بی‌عیب خدایی که به تقدیر عزیز
ماه و خورشید مسخر کند و لیل و نهار
پادشاهی نه به دستور کند یا گنجور
نقشبندی نه به شنگرف کند یا زنگار
@physics25

📌داستانی از نیوتون، فیزیکدان بزرگ
@physics25

برای حل این معما، پیشنهاد میشود که حالتهای ساده:

مثلا عدد یک و دو

و در مرحله بعد، اعداد دو و سه را در نظر بگیرید.

بعد با استقرا مساله را حل کنید.😎

فیلم زیر هم یک نمونه جالب از این مسائل است:👇

📌صد منطقدان، در زندان یک دیکتاتور، گرفتار شده اند!
👈مفهوم دانش مشترک
🆔@physics25

📌هدف از علم آموزی نباید رسیدن به پول یا مقام یا قدرت باشد.
@physics25

👤مهدی گلشنی
✅علم خداباورانه
⏱زمان مطالعه: چهار دقیقه

👈ترجمه فصل آخر کتاب راسل استانارد

📌راسل استانارد فیزیکدان انگلیسی، کتابی منتشر کرده و فصل آخر کتاب را پروفسور گلشنی نوشته‌اند.
⭕️ در این فصل به این نکته اشاره شده است که همه نظریه های [کلان] علم متاثر از پیشداوریهای فلسفی یا عقاید دینی است. سپس تاثیر باور به خدا را در علم مورد بررسی قرار داده است.

@physics25

📌آیا علم فیزیک می‌تواند ماوراء طبیعت را نفی کند؟
👤آیت الله سبحانی
⏱زمان مطالعه: کمتر از ده دقیقه
@physics25

👈با توجه به سوال دوستان:

اجازه انتشار مقاله کتاب استانارد، مستقیما از خود پروفسور گلشنی گرفته شده است.

📌از مشخصه‌های اصلی حیات، نظم است.
👈نمای نزدیک از گل آفتابگردان
@physics25

📌مساله جالب از المپیاد ریاضی شوروی سابق
✅اپیدمی سرماخوردگی در باغ گل
@physics25

📌ارزش تفکر

اما تفكر در عجايب صنع الهى،پس شرافت آن امرى است كه بر هر كسى ظاهر است،زيرا كه تفكر آنها عبارت است از اينكه از راه دل در آيات«آفاق» و «انفس» سير كنى،و از آنها پى به آفريننده آنها برى،و او را بشناسى،و قدرت شامله و عظمت كامله او را بدانى.

و شكى نيست كه غرض از خلقت انسانى نيست مگر همين.و از براى احدى ترقى از حضيض نقصان،به اوج كمال ممكن نيست مگر به اين.و اين سرّ كليد خزائن اسرار الهيّه و مشكوة انوار قدسيّه است.گوش هوش به واسطه آن شنوا،و ديدۀ عبرت بين از آن بينا.و اين است كه معارف حقّه را بجز به واسطه آن نتوان صيد كرد.و كمندى است كه حقايق ثقليّه را به غير از دست آويزى آن به سوى خود نتواند كشيد.مرغ دل را پرواز به آشيان قدس به اين بال و پر ميسّر،و شخص روح را مسافرت به وطن حقيقى به واسطه اين مركب متصور است.ظلمت جهل از آن زايل و نور علم به آن حاصل مى‌شود.

و از اين است كه آيات و اخبار بسيار در فضل آن وارد شده است چنانچه حق تعالى مى‌فرمايد:

«أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مٰا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مٰا بَيْنَهُمٰا إِلاّٰ بِالْحَقِّ » .

يعنى:«آيا در نزد خود تفكر نكردند كه خدا ايجاد نكرده است آسمان‌ها و زمين و آنچه در ما بين آنها هست را مگر به سبب امرى كه حق است». و به لغو و هرزه نيافريده است.
و مى‌فرمايد: «فَاعْتَبِرُوا يٰا أُولِي الْأَبْصٰارِ» .يعنى:«در مخلوقات تامل كنيد و از آنها عبرت بگيريد اى بينندگان». و باز فرموده است: «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلاٰفِ اللَّيْلِ وَ النَّهٰارِ لَآيٰاتٍ لِأُولِي الْأَلْبٰابِ » يعنى:«به درستى كه در خلق كردن آسمان‌ها و زمين،علامات قدرت كاملۀ آنها است،از براى صاحبان هوش و عقل».

و در موضعى ديگر مى‌فرمايد: «الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّٰهَ قِيٰاماً وَ قُعُوداً وَ عَلىٰ جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ » يعنى:«آنچنان كسانى كه خدا را ياد مى‌كنند ايستاده و نشسته و خوابيده و تفكر مى‌كنند در خلقت آسمان‌ها و زمين».

و از حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-مروى است كه:«تفكر،حيات دلى است كه بصيرت داشته باشد».

و نيز از آن حضرت روايت شده است كه:«تفكر در يك ساعت،بهتر است از عبادت يك ساله،و نمى‌رسد به مرتبه تفكر مگر كسى كه خدا او را مخصوص توحيد و معرفت كرده باشد».

📚معراج السعاده
👤ملا احمد نراقی
@physics25

📌همبستگی میان ساختار و عملکرد در نظام زیستی

زندگی روزمره را در نظر بگیرید. برای مثال شکل پیچ‌گوشتی برای سفت یا شل کردن پیچ مناسب است، و شکل یک چکش، به گونه‌ای طراحی شده است که برای کوبیدن میخ به کار رود. شبیه همین وضعیت در مورد حیات نیز برقرار است. مثلا شکل پهن و تخت برگها، به گونه‌ای طراحی شده که باعث شود، حداکثر نور خورشید توسط کلروفیلهای آن دریافت شود. یا مثلا شکل ظاهری بال مرغ دریایی، از نظر آیرودینامیکی، به شدت کارآمد است. همچنین استخوانهای بال ساختار داخلی کندو مانندی دارند که قوی ولی سبک است. لذا شکل بال پرنده و استخوان‌های آن پرواز را برایش ممکن می‌سازد.
@physics25

🆔 @atomicphysicsss
⚛ کانال تخصصی فیزیک اتمی

📌سرعت پخش بالای ویروس کورونا

هنگامی که تعداد مبتلایان به کورونا در سطح جهان از صدهزار نفر گذشت، محققان دنبال این هستند که بدانند، چه چیزی در این ویروس باعث شده که به سادگی پخش شود.

تعدادی از تجزیه و تحلیل های ژنتیکی و ساختاری ویروس، یک ویژگی خاص از این ویروس را نشان می‌دهد (پروتئین موجود در سطح آن). احتمالا این ویژگی می تواند سرعت بیشتر این ویروس جدید در آلوده کردن سلولهای انسانی، نسبت به سایر ویروسهای خانواده کورونا مثل سارس را توضیح دهد.

یک ویژگی دیگر مربوط به دروازه ای است که این ویروس وارد بافت های انسانی می شود (گیرنده ای روی غشاهای سلولی). گیرنده سلولی و پروتئین ویروس، اهداف بالقوه ای را برای داروها برای مسدود کردن پاتوژن ارائه می دهند ،اما محققان می گویند که خیلی زود است که راجع به این داروها، مطمئن شویم.

برای آلوده کردن یک سلول ، کروناویروسها از پروتئین "اسپایک" استفاده می کنند که به غشای سلولی متصل می شود. تجزیه و تحلیل ژنومی از ویروس کورونای جدید نشان داده است که پروتئین اسپایک آن با پروتئین سایر ویروسهای خانواده کورونا متفاوت است و نشان می دهد که این پروتئین، سایتی دارد که توسط آنزیمی به نام فورین فعال می شود. و چون آنزیم فورین در بسیاری از بافت های انسانی ، از جمله ریه ها ، کبد و روده کوچک وجود دارد ، به این معنی خواهد بود که این ویروس، پتانسیل حمله به چندین عضو را دارد. لذا این نکته میتواند برخی از علائم مشاهده شده در مبتلایان به بیماری کورونا مانند نارسایی کبد را توضیح دهد.

یک ویژگی دیگر این ویروس، یک سایت فعال سازی است که احتمالاً ویروس را به راحتی در بین انسان ها پخش می کند. اما نقش این سایت، هنوز مورد مناقشه است.

📚نشریه نیچر - چاپ شده در 22 اسفند
@physics25