بزرگواران توجه بفرمایید که این فعالیت چند وقت اخیر کانال موقتی بوده و به‌منظور تغییر کاربری و تغییر محتوای کانال نخواهد بود.
کسایی که این کانال رو میشناسن میدونن که در شرایط بحرانی همیشه من سعی کردم که در کنار مردم باشم و وظیفه‌ی خودم رو به عنوان کسی که یک کانال با چند هزار عضو داره رو انجام بدم. امیدوارم که درک کنید، من سعی میکنم بهتون کمک کنم. به امید شرایطی بهتر برای ایران زمین🌱

همه جا تو جنگ خطرناکه، ولی بعضی جاها بیشتر و بعضی کمتر. با این سایت می‌تونید مناطق پرریسکی که باید ازشون دور بمونید ببینید.

کاربرد سایت فقط همین نیست؛ می‌تونید جاهایی که دستور تخلیه دادن و حتی مراسم چهلم جاویدنام‌ها که تو سراسر کشور برگزار شده یا هنوز برگزار می‌شه رو ببینید. و در آخر یادتون باشه همه اطلاعات از منابع مختلف جمع شده و ممکنه بعضیاشون درست نباشه. سایت مثل سایت جاویدنامان فیلتر شده بنابراین با vpn وارد بشید.

Site: mahsaalert.com

3 دیکشنری با نت ملی

▫️با این سه دیکشنری میتونین با نت ملی و داخلی توی شرایط اختلال و قطعی اینترنت، به دیکشنری انگلیسی دسترسی پیدا کنین:

• www.dictionary.abadis.ir دیکشنری آبادیس
• www.targoman.ir دیکشنری ترگمان
• www.faraazin.ir دیکشنری فرازین

امید برای شرایطی بهتر🕊️✨

وصل شدن به اینترنت واقعا مصیبتی رنج‌آور شده. اما اینکه وقتی این مصیبت رو تحمل می‌کنید وصل شید، بهم پیام می‌دید و جویای احوالم می‌شید برام قوت قلب بسیار عزیزیه، لطفتون رو می‌رسونه❤️
.
خوشحالم که چنین آبرویی پیشتون دارم. امیدوارم به زودی کنار هم روزهای شادتری رو تجربه کنیم.

شما رو نمیدونم اما من از دی ماه تا الان هربار که آنلاین می‌شم، بیشتر از قبل جا میخورم!

کلی مقاله جدید اومده، کلی کشف جدید منتشر شده، بعضی مسئله‌ها پس از سالها حل شده.

انگار به چشم می‌بینی که جهان حرکت کرده و ما ازش جا موندیم. زمین هرروز بی‌توجه به سکون و "عدم"ِ ما می‌چرخه و از حرکت نمی‌ایسته.

انگار از وطنی که متعلق به ماست مارو تبعید کردند به ماقبل تاریخ و ما رو محکوم به زندگی کردن.

داریم وارد چندمین روز قطعی میشیم؟

دوست داشتم براتون سایت‌هایی رو معرفی کنم که بتونید وضعیت لحظه‌ای اینترنت رو بررسی کنید و ببینید ایرانی چقدر میتونه بدبخت باشه.

به چه درد میخورن؟ خیلی از سایت‌ها و برنامه‌هایی که رفع فیلتر میشن ممکنه که اعلام نشن، اما با استفاده از این سایت‌ها میتونید باخبر بشید که کدوم سایت‌ها تو لیست سفید قرار دارن.

• radar.chabokan.net
• radar.arvancloud.ir
• stat.theazizi.ir

یه تشکر هم از بچه‌های سوپر اپلیکیشن روبیکا و بله بکنیم واقعا ساختن برنامه‌ای که فیلتر نیست ولی از اونایی که فیلترن ضعیفتر و کندتر کار میکنه کار آسونی نیست. روزی سه بارم که کلا از کار میافتن.

میدونم خیلیاتون لنگ جایی بودین که بتونین بدون سانسور، فیلم و سریال زیرنویس یا دوبله ببینید.

منم الان میخوام سایت‌ها و اپ‌های فیلم و سریالی که خودم این چندوقت ازشون استفاده می‌کردم رو بهتون معرفی کنم: (برید حالشو ببرید)

— www.atlasmind.top
— valkandor64.sbs
— Serialblog.net
— Nineanime.ir
— الماس مووی
—زرفیلم (اشتراکی)
— سیمبا (اشتراکی)
— مووی لیکس (اشتراکی)

• از بین این اپ‌ها کدومو پیشنهاد میدم؟ الماس مووی و زرفیلم. چون آرشیو خیلی کاملتری دارن.
‌.
• از کجا می‌تونم نصبشون کنم؟ الماس مووی رو از کانال تلگرامیشون باید نصب کنید و مووی لیکس و زرفیلم رو از اینجا:

اپ مووی لیکس، نصب از طریق خود سایت:
movielix.ir
نصب از طریق لینک (ورژن اندروید):
movielixmedia.com/platform/Movielix_1.7.6.apk
اپ زرفیلم، نصب از طریق لینک(اندروید):
https://dl.upenlod.pw/zarmobV4-3.apk

کیهانشناسی کوانتومی (quantum cosmology)

Creadit by: closer to truth

«کوانتوم» نظریه‌ای درباره‌ی چیزهای فوق‌العاده ریز و «کیهان‌شناسی» هم درباره‌ی مطالعه‌ی چیزهای فوق‌العاده بزرگه. این دو تا جالب‌تر می‌شن وقتی به ابتدای جهان نگاه می‌کنیم؛ زمانی که کل جهان از کوچک‌ترین ذره هم کوچیک‌تر بوده! حالا اینکه بگیم «جهان یک تابع موج کوانتومی داره» اصلا یعنی‌چی؟ و ویژگی‌های کوانتومیِ فضا-زمان چه‌چیزی هستن؟
.
لورا مرسینی هاتن، کیهان‌شناس و فیزیکدان نظری
.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

سوال: چرا نسبیت‌عام و مکانیک کوانتومی با یکدیگر سازگار نمی‌شوند؟

مکانیک کوانتومی و نسبیت عام، دو ستون اصلی فیزیک مدرن هستند؛ اما در عمیق‌ترین سطوح هنوز نتوانسته‌ایم آن‌ها را در یک نظریه واحد ادغام کنیم.

۱. گسستگی در برابر پیوستگی (Discreteness vs. Continuity)

مکانیک کوانتومی بسیاری از کمیت‌های فیزیکی را به صورت گسسته (کوانتیده) توصیف می‌کند، در حالی که نسبیت عام فضا-زمان را یک بافت پیوسته در نظر می‌گیرد.

۲. احتمال در برابر قطعیت (Probabilism vs. Determinism)

در تفسیر استاندارد کوانتوم، تنها می‌توان احتمال وقوع رویدادها را پیش‌بینی کرد؛ اما معادلات نسبیت عام ماهیتی تعیین‌گرا دارند و از شرایط اولیه، آینده سیستم را محاسبه می‌کنند.

۳. خطی بودن در برابر غیرخطی بودن (Linearity vs. Nonlinearity)

اصل برهم‌نهی در مکانیک کوانتومی نتیجه خطی بودن معادله شرودینگر است؛ در حالی که معادلات میدان اینشتین غیرخطی هستند و همین موضوع ترکیب دو نظریه را بسیار دشوار می‌کند.

۴. اختلاف دیدگاه‌های فلسفی (Observer Centered Interpretation vs. Realism)

بسیاری از فیزیک‌دانان، از جمله اینشتین، معتقد بودند واقعیتی مستقل از مشاهده‌گر وجود دارد. در مقابل، برخی تفسیرهای رایج مکانیک کوانتومی بیشتر بر نتایج قابل مشاهده و اندازه‌گیری تأکید می‌کنند.

۵. چالش بزرگ فیزیک مدرن (The Quest For Quantum Gravity)

هر دو نظریه در حوزه خود بسیار موفق‌اند؛ نسبیت عام جهان‌های عظیم مانند ستاره‌ها، سیاه‌چاله‌ها و کیهان را توصیف می‌کند و مکانیک کوانتومی رفتار ذرات بنیادی را توضیح می‌دهد.
اما در شرایطی مانند مرکز سیاه‌چاله‌ها یا لحظه آغاز جهان، به نظریه‌ای نیاز داریم که هر دو را در خود جای دهد؛ چیزی که امروزه از آن با عنوان «گرانش کوانتومی» یاد می‌شود.

Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

در قرن نوزدهم، ریاضیدان آلمانی - «برنهارت ریمان» نوع جدیدی از هندسه را معرفی کرد که امروزه آن را «هندسه ریمانی» می‌نامیم. در این هندسه، فضا لزوماً تخت نیست و می‌تواند خمیده باشد.
.
ریمان این ایده را به عنوان یک نظریه فیزیکی درباره گرانش مطرح نکرد؛ او تنها زبان ریاضی لازم برای توصیف فضاهای خمیده را توسعه داد.
.
چند دهه بعد، آلبرت اینشتین به دنبال توضیح جدیدی برای گرانش بود. او به این نتیجه رسید که جرم و انرژی ساختار فضا-زمان را خم می‌کنند و آنچه ما به عنوان نیروی گرانش تجربه می‌کنیم، در واقع نتیجه حرکت اجسام در این فضا-زمان خمیده است.
.
اما برای بیان دقیق این ایده، اینشتین به ابزارهای ریاضی پیشرفته نیاز داشت. در اینجا «مارسل گروسمان»، دوست و همکار ریاضیدان او، هندسه ریمانی و ریاضیات لازم را به اینشتین معرفی کرد.
.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

دوستان عزیز به امید خدا فعالیت کانال کوانتوم ما مجدد شروع شد، مثل سابق میتونید یادداشت‌ها را دنبال کنید و از فهم آن لذت ببرید.
لذا همانطور که در کانال کوانتوم هم نوشتم، تحلیل و تفسیر همچین علم پیچیده‌ای اونم کوانتوم، کار ساده‌ای نیست. لذا فقط ازتون میخوام که با ثبت ریکشن و اشتراک گذاری از یادداشت‌هایی که براتون آماده میکنم حمایت کنید. خیلی ممنونم.🌸
.
«جهت عضویت در کانال کوانتوم، اینجا کلیک کنید.»

اصلاح یک اشتباه متداول: آیا بازتاب کوانتومی و تونل زنی، دو روی یک سکه‌اند؟

در فیزیک کلاسیک، اگر ذره‌ای انرژی کافی داشته باشد و وارد یک چاه پتانسیل شود، انتظار داریم بدون بازتاب از آن عبور کند. اما مکانیک کوانتومی داستان متفاوتی دارد. گاهی یک ذره، حتی با وجود اینکه انرژی لازم برای عبور را دارد، با احتمال مشخصی از ناحیه پتانسیل بازتاب می‌شود. این پدیده را انعکاس کوانتومی معروف می‌نامند.

در نگاه کلاسیکی، چنین بازتابی نباید رخ دهد. اما در مکانیک کوانتومی، چون ذرات رفتار موجی نیز دارند، بخشی از تابع موج می‌تواند بازتاب شود.

حالا ارتباطش با تونل‌زنی کوانتومی چیه؟ این پدیده تا حدی یادآور تونل‌زنی کوانتومی است.

در تونل‌زنی: ذره از مانعی عبور می‌کند که انرژی آن برای عبور از مانع کافی نیست.
در انعکاس کوانتومی: ذره از ناحیه‌ای بازتاب می‌شود که انرژی آن برای عبور از آن کافی است.

بنابراین هر دو پدیده نتیجه ماهیت موجی ذرات هستند، اما در دو وضعیت متفاوت رخ می‌دهند.

لطفاً این جمله‌ را به‌خاطر بسپارید تا احتمال همچین برداشت اشتباهی را به حداقل برسانید:

تونل‌زنی: یعنی عبور از جایی که نباید بتوان عبور کرد؛ انعکاس کوانتومی: یعنی برگشتن از جایی که نباید انتظار برگشت داشت.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

اندازه‌گیری در مکانیک کوانتومی یعنی چه؟

در زندگی روزمره، اندازه‌گیری یعنی به دست آوردن اطلاعات درباره یک سیستم؛ مثلاً اندازه‌گیری دما، سرعت یا موقعیت یک جسم. اما در مکانیک کوانتومی، اندازه‌گیری اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

برای اندازه‌گیری یک سیستم کوانتومی، باید میان سیستم و دستگاه اندازه‌گیری نوعی «برهم‌کنش» برقرار شود. برهم‌کنش یعنی دو سیستم فیزیکی روی یکدیگر اثر بگذارند و میان آن‌ها انرژی، تکانه یا اطلاعات رد و بدل شود.
به همین دلیل، در دنیای کوانتومی نمی‌توان همیشه مانند فیزیک کلاسیک فرض کرد که مشاهده‌گر فقط تماشاگر است؛ زیرا عمل اندازه‌گیری معمولاً با نوعی برهم‌کنش همراه است و می‌تواند وضعیت سیستم را تغییر دهد.

نتیجه اندازه‌گیری چه خواهد بود؟

مکانیک کوانتومی می‌گوید پیش از اندازه‌گیری، یک سیستم می‌تواند در ترکیبی از چند حالت ممکن قرار داشته باشد. اما پس از اندازه‌گیری، تنها یکی از نتایج مجاز مشاهده می‌شود. احتمال وقوع هر نتیجه را می‌توان از تابع موج محاسبه کرد.

حالا سوال اصلی اینجاست که «اگر چند نتیجه ممکن وجود دارد، چرا در یک آزمایش خاص فقط یکی از آن‌ها مشاهده می‌شود؟»

اینجاست که یکی از عمیق‌ترین پرسش‌های فیزیک مطرح می‌شود. مکانیک کوانتومی استاندارد می‌تواند احتمال هر نتیجه را با دقت فوق‌العاده‌ای پیش‌بینی کند، اما توضیح نمی‌دهد چرا در یک آزمایش مشخص، دقیقاً همان نتیجه خاص رخ داده است. این مسئله هنوز یکی از موضوعات مهم در تفسیر مکانیک کوانتومی به شمار می‌رود.

به زبان ساده: کوانتوم با دقت بسیار زیاد می‌گوید «هر نتیجه با چه احتمالی رخ می‌دهد»، اما درباره اینکه «چرا این بار این نتیجه خاص اتفاق افتاد»، هنوز پرسش‌های بنیادینی وجود دارد.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

نظریه میدان‌های کوانتومی یا (quantum field) چه می‌خواهد به ما بگوید؟

در کتاب‌های درسی معمولاً می‌خوانیم که الکترون می‌تواند هم رفتار موجی داشته باشد و هم رفتار ذره‌ای. این جمله درست است، اما اگر بخواهیم از دیدگاه فیزیک مدرن به موضوع نگاه کنیم، ماجرا کمی عمیق‌تر از این حرف‌هاست.

برای مثال، وقتی الکترون به یک آشکارساز برخورد می‌کند، معمولاً مانند یک ذره رفتار می‌کند و در یک نقطه مشخص ثبت می‌شود. اما همین الکترون در آزمایش‌هایی مانند پراش یا تداخل، رفتارهایی از خود نشان می‌دهد که پیش از آن تنها به امواج نسبت داده می‌شد. به همین دلیل فیزیک‌دانان در اوایل قرن بیستم متوجه شدند که توصیف کلاسیکی «یا موج یا ذره» برای موجودات کوانتومی کافی نیست.

اما در نظریه میدان‌های کوانتومی (Quantum Field Theory)، نگاه بنیادی‌تری به طبیعت ارائه می‌شود. در این نظریه، موجودیت‌های بنیادی جهان نه‌ ذرات هستند و نه‌ امواج؛ بلکه «میدان‌های کوانتومی» هستند. هرنوع ذره‌ای که می‌شناسیم، در واقع برانگیختگی یا کوانتای میدان کوانتومی است.

برای مثال، فوتون را می‌توان کوانتای میدان الکترومغناطیسی دانست و الکترون نیز کوانتای میدان الکترون است. به همین دلیل در نظریه میدان‌های کوانتومی معمولاً کمتر از این می‌پرسیم که «فوتون موج است یا ذره؟» و بیشتر می‌گوییم «فوتون یک کوانتای میدان الکترومغناطیسی است.»
شاید برایتان جالب باشد که در زندگی روزمره، جنبه موجی نور بسیار راحت‌تر دیده می‌شود. پدیده‌هایی مانند شکست نور در عدسی‌ها، تداخل نور، پراش نور و قطبش همگی نشانه‌هایی از رفتار موجی نور هستند. با این حال، اگر آزمایش را به اندازه کافی دقیق طراحی کنیم، می‌توانیم رفتار ذره‌ای نور را نیز مشاهده کنیم؛ برای مثال در اثر فوتوالکتریک یا آشکارسازی تک‌فوتون‌ها.
در مورد الکترون، وضعیت تا حدی برعکس است. از آنجا که الکترون دارای جرم است و طول موج دوبروی آن در شرایط معمول بسیار کوچک است، ما در زندگی روزمره بیشتر با جنبه ذره‌ای آن مواجه می‌شویم. اما اگر شرایط آزمایشگاهی مناسب فراهم شود، الکترون نیز می‌تواند الگوهای تداخل و پراش ایجاد کند و رفتار موجی خود را به نمایش بگذارد. آزمایش مشهور دوشکاف الکترون‌ها یکی از زیباترین نمونه‌های این موضوع است.

بنابراین شاید دقیق‌ترین جمله این باشد که الکترون و فوتون نه صرفاً موج هستند و نه صرفاً ذره. هر دو، کوانتای میدان‌های کوانتومی‌اند و بسته به نوع آزمایش، می‌توانند ویژگی‌هایی را نشان دهند که ما آن‌ها را «موجی» یا «ذره‌ای» می‌نامیم.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

سوال مهم: قدم بعدی فیزیک از کجا می‌آید؟

برای بیش از سه قرن، پیشرفت فیزیک بر پایه یک چرخه روشن شکل گرفته است:

مشاهده و آزمایش، به شکل‌گیری نظریه منجر می‌شوند؛ نظریه پیش‌بینی‌های جدید ارائه می‌کند و این پیش‌بینی‌ها با آزمایش‌های تازه محک می‌خورند.

این چرخه باعث شد نظریه‌هایی مانند مکانیک نیوتنی، نسبیت عام و مکانیک کوانتومی شکل بگیرند و با آزمایش‌های متعدد تأیید شوند.

اما امروز وضعیت در برخی از مهم‌ترین پرسش‌های فیزیک بنیادی متفاوت است. با وجود موفقیت چشمگیر نسبیت عام و نظریه میدان‌های کوانتومی، هنوز داده‌های تجربی کافی برای نشان دادن مسیر بعدی فیزیک در اختیار نداریم؛ به‌ویژه در موضوعاتی مانند گرانش کوانتومی یا فیزیک فراتر از مدل استاندارد.

در پنجاه سال گذشته، نظریه‌پردازان چارچوب‌های بسیار پیشرفته‌ای مانند ابرتقارن، ابرگرانش، ابعاد اضافی، نظریه‌های وحدت بزرگ و نظریه ریسمان را توسعه داده‌اند. این نظریه‌ها از نظر ریاضی بسیار غنی و الهام‌بخش هستند، اما تاکنون هیچ‌یک تأیید تجربی مستقیمی دریافت نکرده‌اند.

به همین دلیل، بسیاری از فیزیک‌دانان معتقدند که یکی از چالش‌های اصلی فیزیک امروز، کمبود شواهد آزمایشگاهی برای هدایت نظریه‌های جدید است. شاید پیشرفت بعدی، نه از دل معادلات پیچیده‌تر، بلکه از دل یک مشاهده یا آزمایش غیرمنتظره آغاز شود؛ همان‌گونه که بارها در تاریخ علم رخ داده است.

Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

حتما یادداشت‌ها رو لایک کنید و به اشتراک بگذارید تا بتوانم یادداشت‌های متنوع‌تری برایتان پست کنم.

سوال مهم: چرا اجسام از هم عبور نمی‌کنند؟

شاید شنیده باشید که بیش از ۹۹ درصد حجم یک اتم را ناحیه‌ای تشکیل می‌دهد که هسته در آن حضور ندارد. اگر بدن ما، دیوار و حتی زمین همگی از اتم ساخته شده‌اند، پس چرا نمی‌توانیم از میان آن‌ها عبور کنیم؟

پاسخ این سؤال در دنیای کوانتوم نهفته است.

یکی از مهم‌ترین قوانین مکانیک کوانتومی، اصل طرد پائولی است که توسط ولفگانگ پائولی مطرح شد. این اصل بیان می‌کند که هیچ دو الکترون در یک اتم نمی‌توانند دقیقاً در یک حالت کوانتومی یکسان قرار بگیرند؛ یعنی هر دو نمی‌توانند هر چهار عدد کوانتومی یکسان داشته باشند.

به همین دلیل، وقتی اتم‌های بدن شما به اتم‌های زمین یا دیوار نزدیک می‌شوند، الکترون‌های آن‌ها نمی‌توانند روی یکدیگر «سوار شوند» و حالت کوانتومی یکسانی را اشغال کنند. علاوه بر این، چون همه الکترون‌ها بار منفی دارند، نیروی دافعه الکتریکی نیز آن‌ها را از یکدیگر دور نگه می‌دارد.

در نتیجه، با نزدیک شدن دو جسم، مقاومت بسیار شدیدی در برابر نفوذ آن‌ها به یکدیگر ایجاد می‌شود. همین مقاومت است که باعث می‌شود بتوانیم روی زمین بایستیم، روی صندلی بنشینیم یا به دیوار تکیه بدهیم، بدون اینکه در آن‌ها فرو برویم.

پس، دلیل این پدیده تنها «خالی بودن اتم‌ ها» نیست؛ بلکه قوانین مکانیک کوانتومی و برهم‌ کنش‌های الکترومغناطیسی در کنار هم مانع عبور اجسام از یکدیگر می‌شوند.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

سوال متدوال: راز پایداری ستاره‌ها چیست؟

شاید تصور کنیم ستاره‌ها تنها توده‌هایی از گازهای داغ هستند، اما در حقیقت آن‌ها همواره میدان نبرد دو عامل قدرتمندند.

۱. فشار رو به بیرون: در هسته ستاره، دما به میلیون‌ها درجه می‌رسد. در این دما، ماده به حالت پلاسما درمی‌آید و ذرات آن با سرعت بسیار زیادی حرکت می‌کنند. این حرکت، فشاری ایجاد می‌کند که تمایل دارد لایه‌های ستاره را به سمت بیرون براند.

۲. نیروی گرانش: از سوی دیگر، جرم عظیم ستاره نیروی گرانش بسیار شدیدی ایجاد می‌کند که همه مواد ستاره را به سمت مرکز آن می‌کشد.

پس، تا زمانی که فشار رو به بیرون و نیروی گرانش یک‌دیگر را خنثی کنند، ستاره در وضعیتی پایدار قرار دارد. به این وضعیت تعادل هیدرواستاتیکی گفته می‌شود.

به لطف این تعادل ظریف، ستاره‌ها می‌توانند میلیون‌ها یا حتی میلیاردها سال به تابش نور و گرما ادامه دهند. اما اگر این تعادل به هر دلیلی برهم بخورد، ستاره وارد مرحله‌ای جدید از زندگی خود می‌شود؛ مرحله‌ای که می‌تواند به شکل‌گیری غول‌های سرخ، کوتوله‌های سفید، ستاره‌های نوترونی یا حتی سیاه‌چاله‌ها منجر شود...

Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot

فضای هیلبرت در مکانیک کوانتومی چیست؟

در فیزیک کلاسیک، وقتی از فضا صحبت می‌کنیم، منظور همان فضای سه‌بعدی اطراف ماست؛ جایی که مکان هر جسم را می‌توان با مختصاتی مانند طول، عرض و ارتفاع مشخص کرد.

اما در مکانیک کوانتومی، علاوه بر این فضای آشنا، با مفهوم دیگری نیز روبه‌رو می‌شویم که فضای هیلبرت (Hilbert Space) نام دارد.

نکته مهم اینجاست که فضای هیلبرت یک مکان فیزیکی نیست. شما نمی‌توانید وارد آن شوید یا موقعیت یک ذره را در آن با متر اندازه بگیرید!

فضای هیلبرت یک فضای کاملاً ریاضی است که فیزیک‌دانان از آن برای توصیف حالت‌های کوانتومی ذرات استفاده می‌کنند. به بیان ساده، اگر فضای معمولی بگوید «ذره کجاست»، فضای هیلبرت توصیف می‌کند که «ذره در چه حالت کوانتومی قرار دارد.»

بنابراین، مکانیک کوانتومی فضای سه‌بعدی را کنار نمی‌گذارد؛ بلکه برای توصیف دقیق‌تر دنیای کوانتوم، از یک فضای ریاضی جدید نیز کمک می‌گیرد.
Channel: @physic_fact
Bot: @physics_sedighi_bot